Najdluzszy czas trwania patentu do 23 maja 1950 r.W patencie Nr 21560 ujawniono zawór szybko otwierajacy sie, którego mecha¬ nizm nastawczy grzybka zaworowego po¬ siada walek, z którym jest polaczone wrzeciono i który jest zaopatrzony w je¬ den lub kilka narzadów kciukowych. Na¬ rzady te, opierajac sie wystepami na zde¬ rzaku lub podobnym narzadzie, przyci¬ skaja grzybek do jego gniazda, przyczem wystepy te moga byc zaleznie od potrze¬ by przyciskane do zderzaków lub odsuwa¬ ne od nich np, zapomoca mechanizmu do nastawiania na odleglosc.Zderzak lub podobny narzad, stano¬ wiacy oparcie dla narzadów kciukowych, jest ruchomy i moze byc regulowany do¬ wolnie, przyczem ruch zderzaka umozliwia z jednej strony otwarcie i zamkniecie grzybka bezposrednio, a z drugiej strony pozwala wyrównywac luzy, powstajace wskutek scierania sie grzybka lub narza¬ dów nastawczych podczas dzialania.Polozenie zderzaka lub podobnego na¬ rzadu jest ustalane w tym celu sruba, wpu¬ szczona w kadlub zaworu, przyczem po¬ krecanie tej sruby odbywa sie z zewnatrz, np. zapomoca pokretla.Aczkolwiek ten uklad daje moznosc otwarcia zaworu bezposrednio przez obrót sruby, dzialajacej na zderzak, to jednakze wzgledu na to, ze sruba ta jest prze- znaczona przedewszystkiein do wyrówny¬ wania luzów wskutek scierania grzybka i jego narzadów nastawczych, skok sruby jest stosunkowo maly, tak iz otwieranie reczne zapomoca sruby wymaga wiecej czasu, co moze byc niedogodne, gdy zawór jest zastosowany w gasnicy o plynnym dwutlenku wegla, gdyz w tym przypadku zachodzi potrzeba calkowitego otwarcia zaworu w jak najkrótszym czasie.Urzadzenie wedlug niniejszego wyna¬ lazku nie posiada wskazanej wady przy utrzymaniu zalet urzadzenia wedlug pa¬ tentu Nr 21560 do wyrównywania luzów wskutek scierania sie grzybka i jego narza¬ dów nastawczych.Stosownie do wynalazku narzad regu¬ lacyjny, dzialajacy na zderzaki w postaci narzadów kciukowych do przestawiania grzybka, jest zaopatrzony z jednej strony w srube o stosunkowo malym skoku, a z drugiej strony w narzad szybko przesu¬ wajacy, zespolony lub polaczony ze sru¬ ba o malym skoku, wskutek czego pokre¬ canie sruby powoduje powolne przesuwa¬ nie zderzaka, natomiast uruchomienie dru¬ giego narzadu zapewnia szybkie jego prze¬ suniecie.Najlepiej jest jednak, gdy narzad szyta ko przesuwajacy ma równiez postac sru¬ by, tak urzadzonej, ze najwieksze cisnie¬ nia cieczy gaszacej, wywierane na grzy¬ bek, nie moga spowodowac przesuniecia grzybka.W celu latwiejszego zrozumienia urza¬ dzenia wedlug wynalazku, przedstawio¬ no na rysunku w przekroju osiowym za¬ wór, do którego to urzadzenie jest zasto¬ sowane.Na rysunku cyfra 1 oznacza kadlub za¬ woru, zaopatrzony w kanal osiowy 2, w którym jest umieszczony grzybek 15, za¬ opatrzony w uszczelke 17, która moze o- pierac sie na gniezdzie 4 i jest polaczona z wrzecionem nastawczem 16. Wrzeciono to posiada uszko 21, zlozone najlepiej z dwóch czesci i zawieszone na walku 25, na którym sa umocowane dwie tarcze kciu¬ kowe 25.Tarcze te posiadaja wystepy 26, opie¬ rajace sie na powierzchniach oporowych 32 zderzaka 31, przesuwanego wzdluz w prowadnicy 30 kolpaka 27, przyczem zde¬ rzak 31 jest zabezpieczony przed obraca¬ niem sie w jakikolwiek sposób, np. zapo¬ moca trzpienia 30° i rowka.Te tarcze kciukowe posiadaja równiez drugi wystep 26°, oznaczony linja prze¬ rywana, który podczas obrotu walka 23 opiera sie na nastawnym zderzaku 39, w celu odsuniecia grzybka 15 od gniazda 4; zderzak ten jest wkrecony w dlawik do uszczelniania wrzeciona zaworu.Obracanie walka 23 uskutecznia sie na odleglosc zapomoca czworokatnych czopów 24, znajdujacych sie na koncach walka 23 i polaczonych z dzwigniami lub podobne- mi narzadami.Zawór opisany wyzej odpowiada sci¬ sle zaworowi wedlug patentu Nr 21560, w którym zderzak 31 pozostaje pod dziala¬ niem sruby dociskowej, zaopatrzonej z ze¬ wnatrz kadluba 27 w nastawczy leb czwo¬ rokatny.Stosownie do wynalazku w kolpak 27 jest wkrecona pierwsza sruba 42 o duzym skoku, której srednica albo liczba zwo¬ jów albo. jedno i drugie sa tego rodzaju, ze sruba nie moze byc poruszona cisnie¬ niem cieczy gaszacej, a mimo to moze slu¬ zyc do szybkiego podniesienia grzybka 15.W omawianym przykladzie przedsta¬ wiono srube 42 o< duzym skoku i dwóch zwojach, przyczem skok jest tego rodza¬ ju, ze obrót sruby o kat mniejszy od 90° zapewnia calkowite podniesienie grzyb¬ ka 15.Sruba 42 jest zaopatrzona w raczke 43 lub inny narzad, umozliwiajacy jej obra¬ canie np. na odleglosc, a dla unikniecia mozliwosci przesuniecia, gdy gasnica nie — 2 —jest w pogotowiu, np. podczas przewozu, ustala ja trzpieniek 44, wkrecony w kol¬ pak 27.Sruba 42 posiada nagwintowany otwór 45, w który jest wkrecona sruba 33 z gwintem 34, przyczeni obrót tej sruby mozna uskutecznic zapomoca czworokat¬ nego czopa 35.Sruba 33 opiera sie o zderzak 31 i slu¬ zy, jak w zaworze wedlug patentu glów¬ nego, równiez do wyrównywania luzów, ja¬ kie moga powstac po pewnym czasie dzia¬ lania czesci zaworu 15—17 lub jego me¬ chanizmu nastawczego.W ten sposób otrzymuje sie zawór, który moze byc nastawiany na odleglosc nietylko przez uruchomienie walka 23, lecz moze byc równiez nastawiany bezpo¬ srednio lub na odleglosc np. z innego miejsca za posrednictwem sruby 42, przyczeni w kazdym razie mozna zawsze dokladnie wyrównac luzy, powstale na skutek zuzycia.Opisane urzadzenie podane jest tylko tytulem przykladu, a wiec, nie wykracza¬ jac poza ramy wynalazku, mozna w urza¬ dzeniu tern wprowadzic rózne zmiany. PL