PL22543B1 - Sposób otrzymywania barwników azowych. - Google Patents

Description

Wykryto, ze otrzymuje sie cenne barw¬ niki azowe, jezeli dowolne dwuazozwiazki aromatyczne sprzega sie z oksyalkyloetera- mi oksyalkyloamin aromatycznych o wzo¬ rze ogólnym: X-N< ,K, "(Rz-Oh-Ri-OH. w którym litera X oznacza dowolna reszte aromatyczna z miejscem, zdolnem do sprze¬ gania, litera Ry — wodór lub grupe alky- lowa, aralkylowa, arylowa, oksyalkylowa lub oksyalkyloeterowa, a litery R.2 i R:. oznaczaja grupy alkylenowe, które moga byc jeszcze podstawione; n oznacza dowol¬ na liczbe calkowita. Jako dwuazozwiazki mozna stosowac dwuazowe aminy aroma¬ tyczne, mogace posiadac grupy sulfonowe, albo tez dwuazowane barwniki aminoazo- we. W ostatnio wymienionym przypadku powstaja barwniki disazowe.Rozpuszczalnosc w wodzie barwników, otrzymywanych w ten sposób, w przypad¬ ku, gdy sa one pochodnemi amin aroma¬ tycznych, niezawierajacych grup sulfono¬ wych, jest tern lepsza, im wiecej mostków — /?., — O — i grup wodorotlenowychziiafdujc sie w czasteczce, Takie barwniki farbuja jedwab octanowy bardzo dobrze nawet w kapielach obojetnych z dodatkiem soli glauberskiej i posiadaja bardzo dobre powinowactwo wzgledem intoych tkanin, np. wzgledem wiskozy.Znany jest juz sposób otrzymywania barwników azowych przez sprzeganie dwu- azozwiazków aromatycznych z alkyloetera- mi oksyalkyloamin aromatycznych. Barwni¬ ki, wytworzone w ten sposób, mozna stoso¬ wac do farbowaiiia j&dw&biu Octanowego, jednakze sa one bardzo malo rozpuszczal¬ ne w wodzie, poniewaz nie zawieraja grup sulfonowych. Wskutek ich niewielkiej zdol¬ nosci barwienia nie znajduja one zastoso¬ wania do barwienia innych tkanin, jak np. tkanin z wiskozy lub tkanin mieszanych.Przyklad I. Dwuazuje sie 17,3 czesci wagowych /-aniino-2-chloro-4-nitrobenze- nu, poczem roztwór dwuazowy wlewa sie- do zimnego, zakwaszonego kwasem solnymi wodnego roztworu zwiazku, powstalego wskutek przylaczenia 2 moli tlenku etyle¬ nu do jednoetylbamiliny o wzorze: (¦ ¦ C»H 2"5 = N'- _/-"\ CH2- CH2 — O—CH,- Ctf, — OH ).Do ukonczenia sprzegania dodaje sie na¬ stepnie octanu sodu dopóty, az ciecz prze¬ stanie wykazywac kwasny odczyn wzgle¬ dem kongo. Odsaczony i wysuszony barw¬ nik barwi jedwab octanowy na bardzo ladne odcienie niebieskawo-czerwone.Ten sam skladnik sprzegania daje z dwuazowanym i-amino-2,6-dwuchloro-4-ni- trobenzenem barwnik, który farbuje jedwab octanowy w odcieniach pomaranczowych, Stosujac jako dwuazoiskladnik i-amino- 2,4-dwunitrobenzen, otrzymuje sie odcie¬ nie czerwono-fiolkowe; -/-amino-2,4-dwu- nitro-S-bromobenzen daje odcienie fiolko¬ we, a /-amino-2,#,6-trójchlorobenzen — od¬ cienie zólte.Odpowiednie barwniki, zawierajace ja¬ ko skladniki sprzegania zwiazki, powstale wskutek przylaczenia 3 lub 5 czasteczek tlenku etylenu do jednoetyloaniliny, daja pofdctenfe odcienie i równiez bardzo dobrze ciagna na jedwab octanowy.Przyklad II, 26 czesci wagowych 1-eami- no-2,4-dwunitro-6-bromo benzenu d woazu je sie w stezonym kwasie siarkowym; po¬ wstaly dwuazozwiazek wylewa sie na lód i Wytworzony roztwór wlewa pftwoli do srla- bo zakwaszonego kwasem solnym wodnego roztworu 28,5 czesci wagowych zwiazku, powstalego wskutek przylaczenia 2 moli tlenku etylenu do jednobutylokrezydyny.Sprzeganie doprowadza sie do konca, ewen¬ tualnie dodajac nieco roztworu octanu so¬ du. Barwnik ciagnie bardzo dobrze na je¬ dwab z odcieniem czerwonawo-blekitnym.Odpowiedni barwnik, przy którego otrzy mywaniu stosuje sie, jako skladnik dwu¬ azowy, 1 -amino-2,4-d wunitro- 6-chloroben- zen, barwi na odcienie bardziej zielonkawo- blekitne.Przyklad III. 19,6 czesci wagowych 1- amino-2^,6-trójchlorobenzenu dwuazuje sie w stezonym kwasie siarkowym. Otrzymany roztwór dwuazowy wlewa sie do slabo za¬ kwaszonego kwasem solnym roztworu pro*- duktu przylaczenia 4 moli tlenku etylenu do m-toluidyny lub m-chloroaniliny. Wy¬ tworzony barwnik barwi jedwab octanowy czerwonawo-zólto. Mozna go równiez stoso¬ wac do barwienia lakierów blonnikowych.Przyklad IV. 1 mol dwuazowanego barw¬ nika azowego, slabo zalkalizowanego, któ¬ ry sie otrzymuje przez sprzeganie 1 mola tetrazowanej benzydyny z 1 molem kwasu i-amino-S-oksy-Sjó-dwu&ulfonowego w roz¬ tworze kwasnym i sprzeganie nastepnie te-go produktu posredniego w roztworze alka¬ licznym z dwuazobenzenem, zadaje sie wodnym roztworem 1 mola zwiazku, po¬ wstalego wskutek przylaczenia 8 moli tlen¬ ku etylenu do m-fenyleno-dwuaniiny, Po u- konczonem sprzeganiu barwnik wysiala sie.Barwi on sztuczny jedwab (wiskoze, je¬ dwab miedziankowy) na odcienie blekitne do czarnych i posiada szczególnie dobre wlasciwosci wytwarzania równych zabar¬ wien i przenikania mater jalu barwionego.Im wieksza liczbe reszt tlenku etylenu zawiera m-fenylenodwoiamina, tern lepsza jest jej wlasciwosc barwienia bawelny lub wiskozy. Zwiekszenie liczby reszt tlenku etylenu powoduje poza tern spotegowanie zdolnosci przenikania farby i wyrównywa¬ nia zabarwienia, zwiekszenie rozpuszczal¬ nosci i niewielkie przesuniecie odcienia wyfarbowan ku zieleni.Zamiast m-fenylenodwuaminy wielo- oksyetylowanej mozna z tym samym wyni¬ kiem stosowac jako skladnik sprzegania np. produkt kondensacji chlorku wieloglicery- nowego z m-fenyleno-dwuamina.W sposób podobny mozna stosowac ja¬ ko dwuazo-skladniki najrozmaitsze barw¬ niki aminoazowe.Przyklad V. Jednostronnie sprzegniety barwnik azowy, wytworzony z tetrazowa- nej tolidyny i kwasu 2-naftolo-6-sulfono- wego, sprzega sie w roztworze slabo alka¬ licznym z wodnym roztworem zwiazku, po¬ wstalego wskutek przylaczenia 6 — 8 moli tlenku etylenu do m-fenyleno-dwuaminy.Po wy soleniu otrzymuje sie barwnik disazo- wy, który barwi bawelne i wiskoze bardzo równo na kolof fiolkowy.Odpowiednio otrzymany barwnik disa- zowy, który zamiast kwasu 2-naftolo-6- sulfonowego zawiera kwas salicylowy lub o-krezotynowy, barwi na odcienie czerwo- nawo-zólte do pomaranczowego, barwnik zas, otrzymany przy uzyciu kwasu 1-ieny- lo-5-pyrazolono-3-karbonowego, barwi czer¬ wono.Barwniki, otrzymane w ten sposób, po¬ dobnie, jak barwnika otrzymane wedlug przykladu IV, odznaczaja sie doskoeaiemi wlasciwosciami przy barwieniu gestych tkanin, jak np. przy barwieniu tkanin np. do wyrobu wezów o szwie bardzo trudnym do wyfarbowania.Przyklad VI. 34,5 czesci wagowych i- aminO'2-chloror4-nitrobefiizenu rozrabia sie w 200 czesciach wagowych wody i 200 cze¬ sciach wagowych kwasu solnego o mocy okolo 17%, poczem, dodajac lodu, dwu- azuje sie zapomoca 14 czesci wagowych azotynu sodowego. Roztwór dwuazowy, w ten sposób otrzymany, wlewa sie do roz¬ tworu 48,4 czesci wagowych zwiazku, po¬ wstalego wskutek przylaczenia 3 moli tlen¬ ku etylenu do 1 mola aniliny w 150 cze¬ sciach wagowych wody i 24 czesciach wago¬ wych stezonego kwasu solnego. Sprzeganie jest zakonczone po kilku godzinach. Otrzy¬ muje sie barwnik, który barwi jedwab octa¬ nowy na odcienie blekitno-czerwone o do¬ brej odpornosci na swiatlo. Wytworzony barwnik nadaje sie równiez do barwienia la¬ kierów z estrów blonnika.Przyklad VII. 13,9 czesci wagowych 1- amino-4-nitrobenzenu dwuazuje sie i laczy zwiazek dwuazowy z emulsja, wytworzona z 33,6 czesci wagowych zwiazku, powstale¬ go wskutek przylaczenia 3 moli tlenku ety¬ lenu do 1 mola dwufenyloaminy. Otrzymuje sie w ten sposób barwnik, który daje na je¬ dwabiu octanowym zabarwienia pomaran¬ czowe bardzo trwale na dzialanie swiatla i na pranie.Jezeli stosuje sie jako produkty wyj¬ sciowe dwuazozwiazki 7-amino-2-chloro-4- nitrobenzenu lub 7-amino-2,4-dwunitro-6- bromobenzenu, otrzymuje sie barwniki, da¬ jace na jedwabiu octanowym czerwone wzglednie fioletowe wyfarbowania.Przyklad VIII. 13,9 czesci wagowych 1- amino-4-nitrobenzenu dwuazuje sie i laczy zwiazek dwuazowy z roztworem 100 czesci wagowych zwiazku, powstalego wskutek — 3 —przylaczenia okolo 10 moli tlenku etylenu do 1 mola dwufenyloaminy w 400 czesciach wagowych wody i 12 czesciach wagowych stezonego kwasu solnego. Otrzymuje sie w ten sposób barwnik, który dobrze rozpu¬ szcza sie w wodzie i barwi zarówno wisko¬ ze, jak i jedwab naturalny na glebokie od¬ cienie pomaranczowo-czerwone.Rozpuszczalnosc barwnika jest rózna, w zaleznosci od liczby moli tlenku etylenu, przylaczonych do dwufenyloaminy. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób otrzymywania barwników azo- wych, znamienny tern, ze dwuazozwiazki aromatyczne sprzega sie z oksyalkyloete- rami oksyalkyloamin aromatycznych, I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft Zastepca: Inz. J, Wyganowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL PL