Wynalazek niniejszy dotyczy samo¬ czynnego poszukiwacza watku w krosnach mechanicznych. Gdy czuwacz watkowy za¬ trzyma krosno tkackie z powodu zerwa¬ nia lub ukonczenia sie watku, trzeba go zwykle szukac zapomoca kilkakrotnie po¬ wtarzanego ruchu naprzód i wstecz karty nicielnicy i zwrotnika.Proponowano juz samoczynne wykony¬ wanie tego zabiegu zapomoca urzadzenia, przy którem czuwacz watkowy, zanim wy¬ wola zatrzymanie krosna, powoduje naj¬ pierw obrót mechanizmu, potrzebnego do szukania lub nawet zatrzymania watku i utworzenia przesmyku.Jednakze we wszystkich tych przypad¬ kach zawsze musial nastapic kilkakrotny ruch naprzód i wstecz, wymagajacy czte¬ rech uderzen zbijadla.Wynalazek zas niniejszy polega na tern, ze w razie przerwania sie lub skonczenia nici czuwacz watku wlacza urzadzenie za- bierakowe, które w ciagu jednego nawro¬ tu zbijadla, zaleznie od swego nastawienia, obraca walek wróelobaczny z kartami zapomoca przymocowanej do niego tarczy z trzpieniami o dwie podzialki wstecz wzglednie naprzód, przyczem przelaczenie zachodzi po kazdym nawrocie zbijadla.Zastosowanie takiego urzadzenia stwa¬ rza rozmaite mozliwosci. Mianowicie, jak to uwidoczniono przykladem na rysunku, walec nicielnicy i walec zwrotnika sa osa¬ dzone na wspólnej osi; jednakze waleczwrotnika posiada odrebne sterowanie i dziala bezposrednio w kierunku dokonania zmiany, wobec czego rzeczywiscie przy jednym skoku zbijadla sam wykonywa prace o dwie podzialki karty wstecz, a przy nastepnym skoku zbijadla o dwie podzial¬ ki karty naprzód, przyczem na trzeci wa¬ tek mozna juz nie zwracac uwagi. Nato¬ miast przy powszechnie uzywanem posred- niem kole zmianowem walec nicielnicy i walec zwrotnika posiadaja wspólne stero¬ wanie, wobec czego przy pierwszym ruchu zwrotnym zbijadla walec zwrotnika jedno¬ czesnie wykonywa prace wstecz o dwie po¬ dzialki karty, a przy drugim i trzecim ru¬ chu zwrotnym zbijadla pracuje po jednym watku wprzód, przyczem powrotny skok zbijadla przy trzecim skoku sluzy do wy¬ laczania.Przy uzyciu wszystkich znanych do¬ tychczas samoczynnych urzadzen do po¬ szukiwania watku potrzeba w kazdym przypadku piec skoków zbijadla, przy u- zyciu zas urzadzenia wedlug wynalazku potrzeba tylko dwóch wzglednie trzech skoków zbijadla, W urzadzeniu tern prze¬ widziane sa dwie zwrotne zapadki widel¬ kowe, które sa sterowane tak, iz w ciagu dwu ruchów zwrotnych zbijadla zazebiaja sie kolejno z kolem zebatem walca, przy¬ czem przy pierwszym ruchu zbijadla po¬ woduja one wsteczne wlaczenie karty, a przy jego nastepnym ruchu — dwa wla¬ czenia naprzód.W razie przerwania sie lub skonczenia watku czuwacz watkowy uruchomia zespól drazków, aby stale obiegajacy trzpien za- bierakowy wszedl w obreb dzialania krzy¬ za maltanskiego, w celu obrócenia go. Na wale krzyza maltanskiego umocowane sa nieokragle tarcze prowadnicze, które pro¬ wadza zapadki udarowe, odlaczaja regu¬ lator i wprowadzaja urzadzenia zabiera- kowe kolejno na miejsca ich dzialania.Gdy to wszystko nastapilo, rozpoczyna sie zatrzymywanie krosna, przyczem krzyz maltanski jest zaopatrzony w odsadki, któ¬ re po ukonczeniu pracy urzadzenia zabie- rakowego wprawiaja w ruch dzwignie ste¬ rownicze, wywolujace odlaczenie trzpienia od krzyza maltanskiego.Nieokragla tarcza prowadnicza, po¬ laczona z krzyzem maltanskim, dziala na dzwignie sterownicza, która jest polaczo¬ na zespolem drazków z ramieniem zapad- kowem w ten sposób, iz ramie to po ukon¬ czeniu pracy urzadzenia zabierakowego znajduje sie na drodze ksiuka zbijadla i, porwana przez ruch zbijadla, uruchomia wylaczajacy zespól drazków w skrajnem tylnem polozeniu zbijadla.Fig. 1 przedstawia boczny widok, cze¬ sciowo w przekroju poprzecznym urzadze¬ nia wedlug wynalazku, fig. 2 — odmiane urzadzenia, fig. 3 wyjasnia jeden ze spo¬ sobów zastosowania nowego urzadzenia.Wedlug fig. 1 na zbijadle / znajduje sie czuwacz watkowy 2, który w razie prze¬ rwania sie lub skonczenia nitki tak dzia¬ la na odpychacz 3, iz odpychacz ten tra¬ fia na dzwignie odpychowa 5, znajdujaca sie na przedpiersniu 4. Dzwignia ta waha sie dokola osi 6 w ten sposób, iz ramie drazka 7 (fig. 1) porusza sie na lewo ra¬ zem z drazkiem 8, który obraca osadzona na czopie 9 dzwignie katowa 10, 11, wbrew dzialaniu sprezyny 13, umocowanej w miejscu 12 i dzialajacej na dzwignie 11, wskutek czego drazek 14 przesuwa sie ku dolowi. Dzieki temu przy pomocy dzwigni 16 wal 15 i polaczona z nia na stale dzwi¬ gnia 17 zostaja obrócone o pewien kat (fig. 2). Na tym samym wale 15 znajduje sie wystep zapadkowy 54, z którym wspól¬ dziala zapadka 55. Pod walem 15 znajdu¬ je sie wal 20, stale napedzany kolem ze¬ batem 18 i lancuchem 19; na wale 20 znaj¬ duje sie tarcza 21, zaopatrzona w trzpie¬ nie zabierakowe 22, 23. Przez opisany ruch zespolu drazków tarcza 21 (fig. 2) zostaje przesunieta na prawo tak, iz jej trzpienie zabierakowe 22, 23 wchodza w obr^b dzia- — 2 —lania krzyza maltanskiego 25, osadzone¬ go na wale 24, i obracaja ten krzyz wraz z walem o kat 120° (fig. 1). Tarcza 21 jest utrzymywana w swem polozeniu robo- czem zapomoca urzadzenia zapadkowego 54, 55.Na wale 24 osadzone sa nieokragle tar¬ cze prowadnicze 26 i 27. Tarcza 26 wpra¬ wia w ruch dzwignie sterownicza 28y któ¬ ra uruchomia zkolei osadzona obrotowo na osi 37 zapadke widelkowa 36 przy pomo¬ cy drazka 29, dzwigni katowej 30, 31 r cie¬ gla 32, drugiej dzwigni katowej 33, 34 i cie¬ gla 35. Na tejze osi osadzona jest druga zapadka widelkowa 38 która jest sterowa¬ na zapomoca tejze nieokraglej tarczy pro¬ wadniczej 26 przy pomocy takiego samego zespolu drazków, w jaki jest zaopatrzona zapadka widelkowa 36.W normalnem polozeniu roboczem, u- widocznionem na fig. 1, górna zapadka wi¬ delkowa 36 jest zahaczona o trzpien 39 obracajacego sie tam i zpowrotem walka wtelóbocznego z kartami 40, wobec czego przy kazdym ruchu tego walka z kartami tam i zpowrotem, co zachodzi jeden raz w ciagu jednego skoku zbijadla, walek zostaje wlaczony po przesunieciu sie o jed¬ na szósta obrotu. Zapadka widelkowa 38 przybiera przy normalnym sposobie pra¬ cy polozenie obojetne, podane na fig. 1 pelna linja. W razie przerwania sie lub skonczenia nici podczas pierwszego cze¬ sciowego obrotu walu 24 o 120°, obie za¬ padki widelkowe zostaja przy pomocy nieokragle) tarczy prowadniczej 26 i la¬ czacego zespolu drazków podniesione wzglednie opuszczone, zajmujac poloze¬ nie 36' wzglednie 38' (na fig. 1 przedsta¬ wione linja przerywana). Gdy walek 40 na fig. 1 obraca sie na lewo, to sprzega sie z dolna zapadka widelkowa 36, gdy powra¬ ca na prawo — sprzega sie z górna zapad¬ ka widelkowa 38. Aby walek 40 nie byl przesuwany zapomoca tej zapadki poza. dopuszczalna odleglosc, ze znana dzwi¬ gnia wahliwa 41, polaczona z walkiem 48 przy pomocy drazka 42, polaczona jest dzwignia 44, która w odpowiedniej chwi¬ li odlacza od walka 40 zapadki widelkowe przy pomocy wznoszacych sie powierzchni prowadniczych 45, 46.Stale wirujaca tarcza 21, przy drugim obrocie po przerwaniu sie nici obraca krzyz maltanski 25 z walem 24 dalej o kat 120°, przyczem dzwignia 28 przechodzi na dru¬ gi wycinek nieokraglej tarczy prowadni¬ czej 26. W zwiazku z tern zapadki widel¬ kowe sa sterowane tak, iz na walek 40 dziala znowu górna zapadka 36 oraz dolna zapadka 38. Walek z kartami 40 podczas ruchu naprzód i wstecz zostaje dwukrotnie wlaczony naprzód, co ma miejsce w ciagu drugiego skoku zbijadla.Przy koncu drugiego obrotu ó 120* dzwignia 50 zostaje wprawiona w ruch wahadlowy zapomoca nieokraglej tarczy prowadniczej 27 i przy pomocy drazka 51 podnosi ramie zapadkowe 52, wskutek cze¬ go wahajace sie zbijadlo 1 zabiera to ra¬ mie przy pomocy odsadki /', wprawiajac w ten sposób w ruch wahadlowy dzwignie 53, uruchomiajaca wylaczajacy zespól drazków maszyny. Przy skrajnem tylnem polozeniu zbijadla i otwartym przesmyku krosno zostaje zatrzymane w ciagu dwu wahan zbijadla po przerwaniu sie nici.Po usunieciu zerwanego watku krazek obrotowy 56, znajdujacy sie na krzyzu maltanskim, przyciska zakrzywiona dzwi¬ gnie 57 w ten sposób, iz dzwignia ta przy pomocy drazka posredniego 58, przesuwa na poprzednie miejsce dzwignie 16, a wraz z nia — zespól drazków 14, 11, 10, 8 i t. d., wylaczajac jednoczesnie dzialanie krzyza maltanskiego. Drazek 58 dotyka dzwigni katowej 62, umieszczonej obrotowo na wa¬ le 15 i polaczonej przy pomocy trzpienia 63 sprezyny 64 z wystepem zapadkowym 54, przymocowanym na stale do walu 15.Umieszczenie sprezyny 64 fest niezbedne, poniewaz przy uruchomieniu drazka 14 w — 3 —celu wlaczenia tarczy 21 drazek 58 unie¬ ruchomia sie i nie moze brac udzialu w tym ruchu. Przed wylaczeniem krzyza maltanskiego drugi krazek 59 odsuwa za¬ padke 55 od wystepu 54 przy pomocy dzwi¬ gni 60 i drazka 61. Dzwignia 28 powróci¬ la juz przed zatrzymaniem krosna, pod¬ czas drugiego obrotu o 120° w polozenie, w którem uruchomiana zapomoca niej za¬ padka widelkowa przybiera zwykle polo¬ zenie robocze. Przy poczatku trzeciego, czyli ostatniego obrotu o 120° dzwignia 48 i drazek 49 powracaja w polozenie, w którem przesuw regulatora i zapadki uda¬ rowe sa znowu zwolnione.W zwyklem polozeniu roboczem krzyz maltanski jest zaryglowany okragla cze¬ scia 21' tarczy 21, w polozeniu zas robo¬ czem, to znaczy podczas swego polacze¬ nia, przechodzi on poprzez wykroje 21" tarczy 21'. W zasadzie krzyz maltanski moze byc wykonany równiez z trzech cze¬ sci, a tarcza 21 moze byc zaopatrzona w jeden tylko trzpien. Jednak ze wzgledów konstrukcyjnych wybiera sie gwiazde szescioramienna, przyczem krzywe po¬ wierzchnie sterownicze wprawiaja w ruch przerózne dzwignie zawsze podczas pierw¬ szej czesci obrotu, natomiast pociagniecie krzyza zapomoca drugiego trzpienia nalezy uwazac za bieg jalowy.Poza tern nowy ten zespól drazków moze byc zastosowany równiez w starych krosnach z jedna tylko zapadka 36, jeze¬ li (fig. 3) krzyz maltanski zostanie wyko¬ nany z pieciu czesci a tarcza 21 zaopa¬ trzona w jeden tylko trzpien zabierakowy 22. Zapadka 36, sterowana zapomoca dzwigni i zespolu drazków 28 — 35, wla¬ cza, jak dotychczas, walek 40 przy kaz¬ dym ruchu zwrotnym zbijadla tylko je¬ den raz naprzód wzglednie wstecz. PL