PL223381B1 - Urządzenie rozrusznikowe do silnika spalinowego - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Wynalazek dotyczy urządzenia rozrusznikowego do silnika spalinowego.

Znane są urządzenia rozrusznikowe, które mają napędzany elektrycznie zębnik rozrusznika, który jest regulowany za pomocą elektromagnetycznego przekaźnika rozrusznika między cofniętą pozycją niefunkcyjną a wysuniętą pozycją zaczepienia z wieńcem zębatym sil nika spalinowego. Twornik przesuwny przekaźnika rozrusznika jest połączony widlastą dźwignią z zębnikiem rozrusznika i przestawia go osiowo między pozycją niefunkcyjną a pozycją zaczepienia. Zębnik rozrusznika prz emieszcza się przy tym wzdłuż wału napędowego, który jest napędzany przez elektryczny silnik rozrusznika. Takie urządzenie rozrusznikowe jest na przykład znane z DE 10 2009 027 117 A1.

Sprzężenie między dźwignią widlastą, która jest regulowana przez przekaźnik rozrusznika, a elementem na kinematycznej drodze przeniesienia między silnikiem napędowym a zębnikiem rozrusznika następuje za pośrednictwem pierścienia sprzęgającego, na którym dźwignia widlasta trzyma się w sposób wychylny. Pierścień sprzęgający w DE 10 2009 027 117 A1 jest nasunięty na kołnierz zabieraka, który stanowi część sprzęgła jednokierunkowego.

Celem niniejszego wynalazku jest ukształtowanie w urządzeniu rozrusznikowym przeniesienia ruchu nastawczego z przekaźnika rozrusznika na zębnik rozrusznika w konstrukcyjnie prosty sposób.

Urządzenie rozrusznikowe do silnika spalinowego, z zębnikiem rozrusznika, który jest przestawiany przez przekaźnik rozrusznika między pozycją niefunkcyjną a pozycją zaczepienia z wieńcem zębatym silnika spalinowego i napędzany obrotowo przez silnik rozrusznika, według wynalazku charakteryzuje się tym, że uruchamiany przez przekaźnik rozrusznika człon nastawczy zaczepia o tuleję sprzęgającą, która jest ukształtowana osobno względem zębnika rozrusznika i sprzężona osiowo połączeniem kształtowym z kołnierzem oporowym zębnika rozrusznika, przy czym tuleja sprzęgająca jest nasuwana poprzecznie względem podłużnej osi zębnika na kołnierz oporowy zębnika i wał napędowy, który jest napędzany przez silnik rozrusznika, jest prowadzony przez tuleję sprzęgającą.

Korzystnie tuleja sprzęgająca na stronie czołowej ma kontur połączenia kształtowego w kształcie litery U, przy czym ramiona ograniczające kształt litery U biegną poprzecznie względem podłużnej osi tulei sprzęgającej.

Korzystnie kontur połączenia kształtowego na tulei sprzęgającej jest utworzony przez oba ograniczające kształt litery U ramiona i łuk łączący ramiona.

Korzystnie w powierzchni bocznej kołnierza oporowego zębnika usytuowany jest biegnący obwodowo rowek, do którego sięga występ połączenia kształtowego na tulei sprzęgającej.

Korzystnie połączenie kształtowe między tuleją sprzęgającą a kołnierzem oporowym zębnika umożliwia względny obrót między tymi elementami.

Korzystnie w powierzchni bocznej tulei sprzęgającej na przeciwległych stronach usytuowane jest wgłębienie zaczepowe, o które zaczepia człon nastawczy wykonany jako dźwignia widlastą, która jest uruchamiana przez przekaźnik rozrusznika.

Korzystnie wgłębienia zaczepowe są rozmieszczone w przesunięciu o 90° względem konturu połączenia kształtowego w kształcie litery U.

Korzystnie wgłębienia zaczepowe są z jednej strony ograniczone każdorazowo przez jedno z obu ramion ograniczających kontur połączenia kształtowego w kształcie litery U.

Korzystnie elementy dociskające dźwigni widlastej można wprowadzić we wgłębienia zaczepowe, przy czym otwory do wprowadzania elementów dociskających są otwarte w kierunku, który jest odwrócony od dźwigni widlastej.

Korzystnie tuleja sprzęgająca na przeciwległej stronie czołowej ma drugi kontur w kształcie litery U, którego otwarta strona jest obrócona o 180° w stosunku do konturu połączenia kształtowego w kształcie litery U.

Korzystnie tuleja sprzęgająca jest wykonana jako element z tworzywa sztucznego.

Urządzenie rozrusznikowe według wynalazku jest stosowane do uruchamiania silników spalinowych. Urządzenie rozrusznikowe zawiera elektryczny silnik rozrusznika, który napędza zębnik ro zrusznika w sposób obrotowy, gdy tylko zębnik rozrusznika zostanie przestawiony z pozycji niefunkcyjnej do wysuniętej pozycji zaczepienia z wieńcem zębatym silnika spalinowego. Ruch wysuwający zębnika rozrusznika następuje za pośrednictwem elektromagnetycznego przekaźnika rozrusznika, który ma twornik przesuwny, którego ruch nastawczy jest przenoszony za pośrednictwem członu nastawczego, korzystnie dźwigni widlastej na zębnik rozrusznika.

PL 223 381 B1

W przypadku ruchu nastawczego zębnika rozrusznika między pozycją niefunkcyjną a pozycją zaczepienia mowa jest korzystnie o osiowym ruchu nastawczym wzdłuż podłużnej osi zębnika. Z tym osiowym ruchem nastawczym zwykle pokrywa się ruch obrotowy zębnika rozrusznika wokół podłużnej osi zębnika. Ten ruch obrotowy podczas uzyskiwania osiowego ruchu nastawczego jest wówczas powodowany przez sprzężenie z gwintem stromym między zębnikiem rozrusznika a wałem napędowym.

Człon nastawczy, który jest uruchamiany przez przekaźnik rozrusznika, zaczepia o tuleję sprzęgającą, która tworzy element ukształtowany osobno względem zębnika rozrusznika, lecz jest osiowo sprzężony z kołnierzem oporowym zębnika rozrusznika za pomocą połączenia kształtowego. Tuleja sprzęgająca może zostać nasunięta poprzecznie względem podłużnej osi zębnika na kołnierz oporowy zębnika. Wał napędowy, który jest napędzany przez silnik rozrusznika, jest prowadzony przez centralne wybranie w tulei sprzęgającej.

Podczas montażu, tuleja sprzęgająca jest nasuwana poprzecznie względem podłużnej osi zębnika na kołnierz oporowy zębnika. Następnie wał napędowy, który jest napędzany przez silnik rozrusznika i sam napędza zębnik rozrusznika, przekłada się przez tuleję sprzęgającą. Wraz z wykonaniem nasadzenia poprzecznie względem podłużnej osi zębnika, tuleję sprzęgającą sprzęga się osiowo z kołnierzem oporowym zębnika za pomocą połączenia kształtowego. Ruch tulei sprzęgającej poprzecznie względem podłużnej osi zębnika jest jednakże zablokowany, gdy tylko wał napędowy zostanie przeprowadzony przez wybranie w tulei sprzęgającej. Za pomocą tego wykonania z jednej strony uzyskuje się osiowe połączenie kształtowe między tuleją sprzęgającą a kołnierzem oporowym zę bnika rozrusznika. Z drugiej strony, zabezpieczenie tulei sprzęgającej na kołnierzu oporowym zębnika następuje w przykładzie wykonania jedynie przez wał napędowy prowadzony przelotowo przez tuleję sprzęgającą, przez co nie są potrzebne żadne dodatkowe elementy zabezpieczające lub przytrzymujące do połączenia tulei sprzęgającej z kołnierzem oporowym zębnika.

Według korzystnego wykonania, tuleja sprzęgająca na stronie czołowej ma kontur połączenia kształtowego w kształcie litery U. Za pomocą otwartego boku litery U tuleję sprzęgającą nasuwa się, poprzecznie względem podłużnej osi zębnika, na kołnierz oporowy zębnika przy jego stronie czołowej, aż kontury połączenia kształtowego zaczepią o siebie na kołnierzu oporowym zębnika i na tulei sprzęgającej i w kierunku osiowym będzie istniało połączenie kształtowe. Kształt litery U na stronie czołowej tulei sprzęgającej ma ograniczające po bokach ramiona, które biegną poprzecznie względem podłużnej osi tulei sprzęgającej. W stanie zamontowanym podłużna oś tulei sprzęgającej pokrywa się z podłużną osią zębnika. Kontur połączenie kształtowego w kształcie litery U ciągnie się tylko na części długości osiowej tulei sprzęgającej, przez co tuleja sprzęgająca w stanie zamontowanym osiowo częściowo wystaje poza stronę czołową kołnierza oporowego zębnika. W osiowo zachodzącym obszarze kontur połączenia kształtowego kołnierza oporowego zębnika tulei sprzęgającej zaczepia o współpracujący kontur, który znajduje się w sąsiedztwie strony czołowej na kołnierzu oporowym zębnika.

Współpracujący kontur na kołnierzu oporowym zębnika jest na przykład wykonany jako biegnący po obwodzie rowek, który jest wykonany w powierzchni bocznej kołnierza oporowego zębnika w sąsiedztwie jego strony czołowej. Do rowka sięga występ połączenia kształtowego, który stanowi część konturu połączenia kształtowego na tulei sprzęgającej. Biegnący po obwodzie rowek wykonano z symetrią obrotową, co umożliwia względny ruch między tuleją sprzęgającą a zębnikiem rozrusznika lub kołnierzem oporowym zębnika. Możliwe są również inne kontury połączenia kształtowego na tulei sprzęgającej i na kołnierzu oporowym zębnika, które korzystnie pozwalają na względny ruch obrotowy między tymi elementami.

Rowek może być ewentualnie wykonany w pierścieniu nasuniętym lub wciśniętym na kołnierz oporowy zębnika.

Kontur połączenia kształtowego w kształcie litery U na tulei sprzęgającej z jednej strony jest utworzony z obu bocznych ramion kształtu litery U, a z drugiej strony z łuku łączącego oba ramiona. W przypadku występu połączenia kształtowego, ciągnie się on zarówno na obu ramionach, jak i na łączącym je łuku. W związku z tym łuk, którego promień celowo jest dopasowany do promienia rowka na kołnierzu oporowym zębnika, na całej swojej długości jest wykonany jako element połączenie kształtowego, podobnie jak oba ramiona, które przylegają do łuku. Występ połączenia kształtowego może być wykonany tylko na łuku lub tylko na jednym ramieniu lub na obu ramionach.

W powierzchni bocznej tulei sprzęgającej, po przeciwległych stronach, korzystnie wykonano po jednym wgłębieniu zaczepowym, o które zaczepia człon nastawczy wykonany jako dźwignia widlasta, która jest uruchamiana przez przekaźnik rozrusznika. Dźwignia widlasta przylega swoimi wczepami,

PL 223 381 B1 które obejmują tuleję sprzęgającą, w bocznych wgłębieniach zaczepowych tworząc połączenie kształtowe. W przypadku możliwości względnego skręcenia tulei sprzęgającej w stosunku do kołnierza op orowego zębnika rozrusznika, tuleja sprzęgająca zasadniczo zachowuje względną pozycję obrotową w stosunku do członu nastawczego, przy czym pozycja względna jedynie zmienia się w przypadku ruchu wysuwającego członu nastawczego podczas uruchamiania przekaźnika rozrusznika. Nie dochodzi jednak do skręcenia tulei sprzęgającej względem podłużnej osi tulei sprzęgającej, przez co zwłaszcza w pozycji zaczepienia zębnika rozrusznika z wieńcem zębatym silnika spalinowego przy pracującym silniku rozrusznika nie dochodzi do ruchu względnego między dźwignią widlastą a powierzchnią boczną tulei sprzęgającej. Jedynie w ramach przewidzianego ewentualnie pasowania luźnego między dźwignią widlastą a wgłębieniami zaczepowymi, wskutek siły skręcającej wywołanej we współdziałaniu ze sprzężeniem gwintu stromego może dojść do bardzo małego skręcenia.

Wgłębienia zaczepowe znajdują się na powierzchni bocznej tulei sprzęgającej i są rozmieszczone zwłaszcza w przesunięciu o 90° względem konturu złącza kształtowego w kształcie litery U, który leży na stronie czołowej. Oba ramiona konturu złącza kształtowego w kształcie litery U ogran iczają przy tym odpowiednio po jednym boku każdego wgłębienia zaczepowego.

Może być celowe zapewnienie na stronie czołowej tulei srzęgającej przeciwległej względem konturu połączenie kształtowego w kształcie litery U, odpowiednio drugiego konturu, również w kształcie litery U, którego otwarta strona jest obrócona o 180° stopni względem tego konturu w kształcie litery U. Takie wykonanie nadaje się zwłaszcza do tulei sprzęgających z tworzywa sztucznego, które są wykonywane sposobem formowania wtryskowego. Przesunięte o 180° kontury połączenia kształtowego na obu stronach czołowych tulei sprzęgającej wykonuje się za pomocą narzędzi wstawianych podczas formowania wtryskowego, przy czym narzędzia wstawiane można po zakończeniu procesu odlewania usunąć przez odnośny otwarty bok litery U w przeciwnych kierunkach.

Dalsze korzyści i celowe przykłady wykonania wynikają z opisu figur i rysunku.

Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykładach wykonania na załączonym rysunku, na którym na fig. 1 przedstawia rozrusznik do silnika spalinowego z zębnikiem rozrusznika, który jest osiowo regulowany za pomocą przekaźnika rozrusznika i napędzany obrotowo za pomocą silnika elektrycznego rozrusznika, przy czym przekaźnik rozrusznika jest połączony dźwignią widlastą z tuleją sprzęgającą, która jest sprzężona osiowo połączeniem kształtowym z kołnierzem oporowym zębnika rozrusznika, fig. 2 przedstawia podłużny przekrój zębnika rozrusznika z kołnierzem oporowym zębnika i sprzężoną osiowo połączeniem kształtowym tuleją sprzęgającą, przy czym przez tuleję sprzęgającą i kołnierz oporowy zębnika przeprowadzony jest wał napędowy napędzany przez silnik rozrusznika, fig. 3 przedstawia powiększenie wycinka z obszaru połączenia ze złączem kształtowym między kołnierzem zębnika a tuleją sprzęgającą, fig. 3a przedstawia przestrzenny widok pierwszego przykładu wykonania w stanie zamontowanym, fig. 4 do 6 przedstawiają różne widoki perspektywiczne tulei sprzęgającej w kolejnym przykładzie wykonania, fig. 7 przedstawia widok z boku wału napędowego i kołnierza oporowego zębnika z przedstawioną na fig. 4 do 6 tuleją sprzęgającą, fig. 8 przedstawia widok z boku wału napędowego i kołnierza oporowego zębnika z przedstawioną na fig. 4 do 6 tuleją sprzęgającą w innej pozycji montażowej.

Na figurach te same części opatrzono tymi samymi odnośnikami.

Przedstawione na fig. 1 urządzenie rozrusznikowe 1 do silnika spalinowego ma zębnik 2 rozrusznika, który do uruchomienia silnika spalinowego 4 zaczepia się z wieńcem zębatym 3 silnika spalinowego. Zębnik 2 rozrusznika jest osadzony przesuwnie osiowo na wale napędowym 5 - jak zaznaczono podwójną strzałką, przy czym zębnik 2 rozrusznika jest nieobrotowo, korzystne za pomocą nie opisanego bliżej sprzężenia ze stromym gwintem, sprzężony z wałem napędowym 5, fig. 2. Zębnik 2 rozrusznika jest przestawny między cofniętą pozycją niefunkcyjną a wysuniętą pozycją zaczepienia z wieńcem zębatym 3 silnika spalinowego 4 za pomocą przekaźnika 6 rozrusznika, który jest wykonany elektromagnetycznie i ma zasilane prądem uzwojenie 7 przekaźnika i twornik przesuwny 8, który podczas zasilania prądem uzwojenia 7 przekaźnika jest do niego osiowo wciągany. Twornik przesuwny 8 za pośrednictwem członu nastawczego 9 wykonanego jako dźwignia widlasta lub dźwignia wprzęgająca jest sprzężony kinematycznie z zębnikiem 2 rozrusznika, przez co osiowy ruch nastawczy twornika przesuwnego 8 między pozycją spoczynkową a pozycją nastawczą jest przekształcany w odpowiadający mu osiowy ruch nastawczy zębnika 2 rozrusznika między pozycją niefunkcyjną a pozycją zaczepienia.

PL 223 381 B1

Obrotowy ruch napędowy wału napędowego 5 lub zębnika 2 rozrusznika jest generowany za pomocą elektrycznego silnika 11 rozrusznika, który jest sprzężony z wałem napędowym 5 za pośrednictwem przekładni 12, na przykład przekładni planetarnej.

W przypadku uruchomienia elektrycznego silnika 11 rozrusznika, wał napędowy 5 i przez to również zębnik 2 rozrusznika jest wprawiany w obrót.

Do urządzenia rozrusznikowego 1 przyporządkowane jest urządzenie regulacyjne lub sterujące 10, za pośrednictwem którego można sterować funkcjami przekaźnika 6 rozrusznika i silnika 11 rozrusznika.

W przypadku osiowego ruchu nastawczego twornika przesuwnego 8, podczas uruchamiania przekaźnika 6 rozrusznika po osiągnięciu pozycji nastawczej przez kinematyczne sprzężenie członu przełączającego z ruchem nastawczym twornika przesuwnego 8, włączany jest prąd elektryczny dla silnika 11 rozrusznika, przez co silnik 11 rozrusznika zostaje wprawiony w ruch, który napędza obrotowo wał napędowy 5 i zębnik 2 rozrusznika.

Urządzenie rozrusznikowe 1 może być ewentualnie wyposażone w sprzęgło jednokierunkowe, które na przykład może być wykonane jako sprzęgło jednokierunkowe wałeczkowe. Sprzęgło jednokierunkowe w kinematycznej drodze przenoszenia jest usytuowane między silnikiem rozrusznika a zębnikiem rozrusznika i pozwala na przeniesienie ruchu obrotowego w kierunku napędowym elektrycznego silnika rozrusznika. Gdy tylko po uruchomieniu silnika spalinowego prędkość obrotowa wieńca zębatego stanie się tak wysoka, że dojdzie do odwrócenia kierunku napędowego, a zatem wieniec zębaty zacznie napędzać zębnik rozrusznika, to za pomocą sprzęgła jednokierunkowego dojdzie do zwolnienia sprzężenia.

Jak widać na fig. 1 w związku z fig. 2 i 3, dźwignia widlasta 9 od strony zębnika jest sprzężona z tuleją sprzęgającą 13, która jest osiowo połączeniem kształtowym sprzężona z kołnierzem oporowym 2a zębnika 2 rozrusznika. Kołnierz oporowy 2a zębnika jest ukształtowany jednoczęściowo z zębnikiem 2 rozrusznika i wykonany jako wydrążony wał, do którego sięga wał napędowy 5 (fig. 2, 3), który jest napędzany za pośrednictwem przekładni 12 przez elektryczny silnik 11 rozrusznika. Wał napędowy 5 przechodzi zatem przez tuleję sprzęgającą 13 i ciągnie się aż do falistego kołnierza oporowego 2a zębnika. Zębnik 2 rozrusznika jest nieobrotowo połączony z wałem napędowym 5, na przykład za pomocą stromego uzębienia (sprzężenia z gwintem stromym) na powierzchni bocznej wału napędowego 5 lub wewnętrznej stronie kołnierza oporowego 2a zębnika, przez co ruch obrotowy wału napędowego 5 jest przenoszony na ruch obrotowy zębnika 2 rozrusznika. Nie istnieje natomiast żadne nieobrotowe sprzężenie między tuleją sprzęgającą 13 a wałem napędowym 5, przez co również w przypadku obracającego się wału napędowego 5 tuleja sprzęgająca 13 nie wykonuje obrotu. Kontur 14 połączenia kształtowego ma występ 16 połączenia kształtowego (fig. 3, fig. 3a), który sięga do biegnącego po obwodzie rowka 17, który umieszczony jest w sąsiedztwie swobodnego czoła w zewnętrznej powierzchni bocznej kołnierza oporowego 2a zębnika. Występ 16 połączenia kształtowego konturu 14 połączenia kształtowego ciągnie się w postaci łuku. Za pomocą połączenia kształtowego między występem 16 połączenia kształtowego na tulei sprzęgającej 13 i rowkiem 17 na kołnierzu oporowym 2 zębnika, kołnierz oporowy zębnika i tuleja sprzęgająca są złączone ze sobą połączeniem kształtowym w kierunku osiowym - w stosunku do podłużnej osi zębnika, z którą w stanie zamontowanym zbiega się podłużna oś tulei sprzęgającej.

Dźwignia widlasta 9 zaczepia od strony zębnika o pierścieniowy rowek 13a w tulei sprzęgającej

13. Dźwignia widlasta ma do tego na swoich końcach elementy dociskające, z których widoczny element dociskający oznakowano jako 9a. Rowek 13a od strony zębnika graniczy z konturem 14 połączenia kształtowego. Na odwróconym od zębnika końcu rowka, biegnący po obwodzie jarzmowy kołnierz 13b ogranicza rowek.

Tuleja sprzęgająca 13 według drugiego przykładu wykonania ma, jak widać też na kolejnych figurach 4 do 6, kontur 14 połączenia kształtowego w kształcie litery U z dwoma bocznymi ramionami 14a i 14b i łączącym łukiem 14c. Kontur 14 połączenia kształtowego w kształcie litery U znajduje się na osiowej stronie czołowej tulei sprzęgającej 13, która jest zwrócona do zębnika 2. Występ połączenia kształtowego lub kontur 14 połączenia kształtowego może być ukształtowany tylko w łuku 14c lub tylko w jednym lub obu ramionach 14a i 14b. Na przeciwległej stronie czołowej, tuleja sprzęgająca 13 jest wyposażona w kolejny, również w kształcie litery U kontur 15, przy czym otwór kształtu litery U jest obrócony o 180° względem konturu 14 połączenia kształtowego. Tuleja sprzęgająca 13 jest wykonana jako element formowany wtryskowo z tworzywa sztucznego, przy czym podczas procesu pro6

PL 223 381 B1 dukcji do obu konturów 14 i 15 w kształcie litery U wprowadza się narzędzia wstawiane, które po zakończeniu procesu wtryskiwania można usunąć w przeciwnych kierunkach z tulei sprzęgającej 3.

Kontur 14 połączenia kształtowego ma występ 16 połączenia kształtowego (fig. 7), który sięga do biegnącego po obwodzie rowka 17, który wykonany jest w sąsiedztwie swobodnego czoła w zewnętrznej powierzchni bocznej kołnierza oporowego 2a zębnika. Między rowkiem 17 lub jarzmem 25 kołnierza oporowego a swobodnym końcem 2b znajduje się rurowy odcinek końcowy 2c. Występ 16 połączenia kształtowego konturu 14 połączenia kształtowego ciągnie się zarówno na obu ramionach 14a i 14b jak i na łuku 14c. Za pomocą połączenia kształtowego między występem 16 połączenia kształtowego na tulei sprzęgającej 13 i rowkiem 17 na kołnierzu oporowym 2a zębnika, kołnierz oporowy zębnika i tuleja sprzęgająca są złączone ze sobą połączeniem kształtowym w kierunku osiowym - w stosunku do podłużnej osi zębnika, z którą w stanie zamontowanym zbiega się podłużna oś tulei sprzęgającej. Łukiem 14c tuleja sprzęgająca 13 opiera się na rurowym odcinku końcowym 2c i obejmuje kołnierz oporowy 2a zębnika od góry. Kontur 15 w kształcie litery U ma również łuk 15c, który łączy ze sobą oba ramiona 15a i 15b. Łuk 15c obejmuje wał napędowy 5 od dołu.

Do montażu, tuleja sprzęgająca 13 jest nasuwana otwartym bokiem konturu 14 połączenia kształtowego w kształcie litery U poprzecznie względem podłużnej osi 18 zębnika na kołnierz oporowy 2a zębnika, aż występ 16 połączenia kształtowego sięgnie do rowka 17. Następnie wał napędowy 5 jest całkowicie przeprowadzany przez tuleję sprzęgającą 13, aż wał napędowy 5 sięgnie do wnętrza kołnierza oporowego 2a zębnika. Dzięki temu, tuleja sprzęgająca 13 jest zabezpieczona również w kierunku poprzecznym, wskutek czego ściągnięcie tulei sprzęgającej 13 w poprzek podłużnej osi 18 zębnika jest wykluczone.

W zewnętrznej powierzchni bocznej tulei sprzęgającej 13, diametralnie przeciwległe, wykonane są wgłębienia zaczepowe 19 i 20 (fig. 4 do 6), do których sięgają wczepy dźwigni widlastej 9, która jest przestawiana przez przekaźnik rozrusznika. Wgłębienia zaczepowe 19 i 20 są wykonane odpowiednio w płaszczyznach prostych i znajdują się w przesunięciu o 90° względem płaszczyzny stron czołowych, na których usytuowane są kontury 14 i 15. Wczepy dźwigni widlastej przylegają w połączeniu kształtowym we wgłębieniach 19 i 20, z których każde jest z jednej strony ograniczone ramionami 14a i 14b konturu 14 połączenia kształtowego, a z drugiej strony ramionami 15b i 15c konturu 15 w kształcie litery U. Połączenie kształtowe między dźwignią widlastą 9 a wgłębieniami zaczepowymi 19, 20 zachodzi w kierunku osiowym i w kierunku obwodowym, przez co dźwignia widlasta przeszkadza w ewentualnej rotacji tulei sprzęgającej 33 wokół podłużnej osi. Jak widać na figurach 3 do 7, rozpatrywanych wspólnie, wgłębienia 19 i 20 na figurze 7 są otwarte od góry. Kontur wgłębień 19 i 20 zaznaczono przerywaną linią kreskową. Oznacza to, że dźwignia widlasta 9 po montażu pośrednim kołnierza oporowego 2a zębnika, tulei sprzęgającej 13 i wału napędowego 5 jest wprowadzana dolną stroną (por. tu położenie na figurze 3a) wczepów i zarazem elementami dociskającymi 9a we wgłębienia 19 i 20. Dolna strona 9b to strona lub koniec dźwigni widlastej 9, która(y) jest najdalej odsunięta(y) od końca, który jest zwrócony lub zwracany do twornika przesuwnego 8.

Figura 8 przedstawia układ podobny do figury 7 z tak samo zbudowaną tuleją sprzęgającą 13, tak samo zbudowanym kołnierzem oporowym 2a zębnika i tak samo zbudowanym wałem napędowym

5. Jednakże tu tuleja sprzęgająca 13 jest tak obrócona wokół kołnierza oporowego 2a zębnika, że wgłębienia 19 i 20 nie są skierowane w sposób otwarty do góry, lecz swoimi otworami zaczepowymi dla wczepów lub elementów dociskających 9a dźwigni widlastej 9 są skierowane do dołu.

Za pomocą łuku 14c tuleja sprzęgająca 13 podchwytuje rurowy odcinek końcowy 2c i obejmuje kołnierz oporowy 2a zębnika od góry. Kontur 15 w kształcie litery U i jego łuk 15c opiera się na wale napędowym 5.

Oznacza to, że dźwignia widlasta 9 po montażu pośrednim kołnierza oporowego 2a zębnika, tulei sprzęgającej i wału napędowego 5 jest wprowadzana dolną stroną 9b (por. tu położenie na figurze 3a) wczepów, tzn. elementami dociskającymi 9a od dołu do wgłębień 19 i 20. Dolna strona 9b to strona lub koniec dźwigni widlastej 9, która(y) jest najdalej odsunięta(y) od końca, który jest zwrócony lub zwracany do twornika przesuwnego 8. Kierunki ruchu podczas montowania dźwigni widlastej 9 podano na tej figurze: Najpierw dźwignię widlastą 9 wczepami lub elementami dociskającymi 9a prowadzi się po wale napędowym 5 (strzałka z odnośnikiem 30), następnie wczepy lub elementy dociskające 9a prowadzi się w rzucie pod wałem napędowym 5 w kierunku do wgłębień 19 i 20 i ich otworów (strzałka z odnośnikiem 33), aż elementy dociskające 9a znajdą się w jednej linii z wgłębieniami 19 i 20 i następnie elementy dociskające 9a wciąga się od dołu do wgłębień 19 i 20 (strzałka z odnośnikiem 36). Otwory do wprowadzania elementów dociskających 9a są otwarte w jednym kierunku, który

PL 223 381 B1 jest odwrócony od dźwigni widlastej 9. Podczas wprowadzania, wczepy dźwigni widlastej 9 korzystnie obejmują kompletnie.

Jak widać na figurach 5 i 6, ramiona 14a, 14b konturu 14 połączenia kształtowego na stronie czołowej i w sąsiedztwie strony wewnętrznej mają po jednym wybraniu 21, 22, które podczas montażu ułatwia nasuwanie tulei sprzęgającej 13 na współpracujący kontur na kołnierzu oporowym 2a zębnika.

Claims (11)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Urządzenie rozrusznikowe do silnika spalinowego, z zębnikiem (2) rozrusznika, który jest przestawiany przez przekaźnik (6) rozrusznika między pozycją niefunkcyjną a pozycją zaczepienia z wieńcem zębatym (3) silnika spalinowego (4) i napędzany obrotowo przez silnik (11) rozrusznika, znamienne tym, że uruchamiany przez przekaźnik (6) rozrusznika człon nastawczy zaczepia o tuleję sprzęgającą (13), która jest ukształtowana osobno względem zębnika (2) rozrusznika i sprzężona osiowo połączeniem kształtowym z kołnierzem oporowym zębnika rozrusznika, przy czym tuleja sprzęgająca jest nasuwana poprzecznie względem podłużnej osi zębnika na kołnierz oporowy (2a) zębnika i wał napędowy (5), który jest napędzany przez silnik (11) rozrusznika, jest prowadzony przez tuleję sprzęgającą (13).
2. 2. Urządzenie rozrusznikowe według zastrz. 1, znamienne tym, że tuleja sprzęgająca (13) na stronie czołowej ma kontur (15) połączenia kształtowego w kształcie litery U, przy czym ramiona (14a, 14b) ograniczające kształt litery U biegną poprzecznie względem podłużnej osi tulei sprzęgającej.
3. 3. Urządzenie rozrusznikowe według zastrz. 2, znamienne tym, że kontur (16) połączenia kształtowego na tulei sprzęgającej (13) jest utworzony przez oba ograniczające kształt litery U ramiona (14a, 14b) i łuk (14c) łączący ramiona (14a, 14b).
4. 4. Urządzenie rozrusznikowe według jednego z zastrz. 1 do 3, znamienne tym, że w powierzchni bocznej kołnierza oporowego (2a) zębnika usytuowany jest biegnący obwodowo rowek (17), do którego sięga występ (16) połączenia kształtowego na tulei sprzęgającej (13).
5. 5. Urządzenie rozrusznikowe według jednego z zastrz. 1 do 4, znamienne tym, że połączenie kształtowe między tuleją sprzęgającą (13) a kołnierzem oporowym (2a) zębnika umożliwia względny obrót między tymi elementami.
6. 6. Urządzenie rozrusznikowe według jednego z zastrz. 1 do 5, znamienne tym, że w powierzchni bocznej tulei sprzęgającej (13) na przeciwległych stronach usytuowane jest wgłębienie zaczepowe (19, 20), o które zaczepia człon nastawczy wykonany jako dźwignia widlasta (9), która jest uruchamiana przez przekaźnik (6) rozrusznika.
7. 7. Urządzenie rozrusznikowe według zastrz. 6, znamienne tym, że wgłębienia zaczepowe (19, 20) są rozmieszczone w przesunięciu o 90° względem konturu (14) połączenia kształtowego w kształcie litery U.
8. 8. Urządzenie rozrusznikowe według zastrz. 6 albo 7, znamienne tym, że wgłębienia zaczepowe (19, 20) są z jednej strony ograniczone każdorazowo przez jedno z obu ramion (14a, 14b) ograniczających kontur (14) połączenia kształtowego w kształcie litery U.
9. 9. Urządzenie rozrusznikowe według zastrz. 6, 7 albo 8, znamienne tym, że elementy dociskające (9a) dźwigni widlastej (9) można wprowadzić we wgłębienia zaczepowe (19, 20), przy czym otwory do wprowadzania elementów dociskających (9a) są otwarte w kierunku, który jest odwrócony od dźwigni widlastej (9).
10. 10. Urządzenie rozrusznikowe według jednego z zastrz. 1 do 9, znamienne tym, że tuleja sprzęgająca (13) na przeciwległej stronie czołowej ma drugi kontur (15) w kształcie litery U, którego otwarta strona jest obrócona o 180° w stosunku do konturu (14) połączenia kształtowego w kształcie litery U.
11. 11. Urządzenie rozrusznikowe według jednego z zastrz. 1 do 10, znamienne tym, że tuleja sprzęgająca (13) jest wykonana jako element z tworzywa sztucznego.