PL220135B1 - Protonowe ciecze jonowe z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym oraz sposób ich otrzymywania - Google Patents

Protonowe ciecze jonowe z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym oraz sposób ich otrzymywania

Info

Publication number
PL220135B1
PL220135B1 PL400708A PL40070812A PL220135B1 PL 220135 B1 PL220135 B1 PL 220135B1 PL 400708 A PL400708 A PL 400708A PL 40070812 A PL40070812 A PL 40070812A PL 220135 B1 PL220135 B1 PL 220135B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
chloroalkyl
diethylammonium
general formula
hydrochloride
dissolved
Prior art date
Application number
PL400708A
Other languages
English (en)
Other versions
PL400708A1 (pl
Inventor
Juliusz Pernak
Barbara Górska
François Béguin
Michał Niemczak
Original Assignee
Politechnika Poznanska
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Politechnika Poznanska filed Critical Politechnika Poznanska
Priority to PL400708A priority Critical patent/PL220135B1/pl
Publication of PL400708A1 publication Critical patent/PL400708A1/pl
Publication of PL220135B1 publication Critical patent/PL220135B1/pl

Links

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku są protonowe ciecze jonowe z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym oraz sposób ich otrzymywania, mające zastosowanie jako ekstrahent jonów miedzi z roztworów wodnych.
Ciecze jonowe (ang. ionic liquids) to związki o budowie jonowej, składające się z kationu organicznego i anionu organicznego lub nieorganicznego. Cechą charakterystyczną cieczy jonowych, uwarunkowana ich budową, jest temperatura topnienia związku, niższa od temperatury wrzenia wody. Pierwsze wzmianki dotyczące cieczy jonowych pojawiły się w 1914 roku, kiedy to Walden syntezował azotan etyloamoniowy [EtNH3][NO3] i opisał jego właściwości elektrochemiczne. Warto podkreślić, że była to pierwsza opisana w literaturze protonowa ciecz jonowa [Bu//. Acad. Imper. Sci. St. Petersbourg, 1914, 6 (8), 405-422].
Protonowe ciecze jonowe otrzymuje się w stechiometrycznej reakcji aminy trzeciorzędowej i kwasu, polegającej na przeniesieniu protonu pochodzącego od kwasu do wolnej pary elektronowej zasady. W wyniku tego powstają naładowany dodatnio kation oraz ujemnie anion. Względną siłę przeniesienia protonu do aminy, czy azolu szacuje się na podstawie wartości pKa wykorzystanych reagentów. Jednak należy zaznaczyć, że w przypadku prowadzenia reakcji w środowisku niewodnym metoda ta może być obarczona dużym błędem.
Kryterium zaliczenia cieczy do grupy protonowych cieczy jonowych jest obecność co najmniej jednego atomu wodoru połączonego z dodatnio naładowanym atomu azotu w kationie cieczy jonowej. Ruchliwy atom wodoru odpowiada za specyficzne właściwości protonowych cieczy jonowych, dzięki którym rozpuszczają one wiele związków chemicznych, a także katalizują reakcje chemiczne. Dzięki temu mogą one być w przyszłości wykorzystane jako medium reakcji biegnących z przemieszczeniem protonu, powodując zwiększenie jej prędkości i wydajności. W ostatnich latach ponownie dostrzeżono ich znakomite właściwości elektrochemiczne, m. in. wysokie przewodnictwo właściwe oraz szerokie okno elektrochemiczne, co sprawia, że posiadają wysoki potencjał aplikacyjny, przykładowo jako elektrolity w nowoczesnych superkondensatorach.
Jako przykładowe związki z grupy protonowych cieczy jonowych z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym, o wzorze ogólnym 1 wymienić można:
• mrówczan (2-chloroetylo)dietyloamoniowy, • bis(trifluorometylosulfonylo)imidek (2-chloroetylo)dietyloamoniowy, • azotan (V) (2-chloroetylo)dietyloamoniowy, • tetrafluoroboran (2-chloroetylo)dietyloamoniowy.
Istotą wynalazku są protonowe ciecze jonowe z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym 1o wzorze ogólnym 1, w którym R1 oznacza łańcuch węglowy zawierający 2 atomy węgla, natomiast A oznacza: anion organiczny mrówczanowy lub bis(trifluorometylosulfonylo)imidkowy albo nieorganiczny azotanowy (V), lub tetrafluoroboranowy, a sposób ich otrzymywania polega na tym, że chlorowodorek (2-chloroalkilo)dietyloamoniowy o wzorze ogólnym 2, rozpuszcza się w alkoholu alifatycznym o długości łańcucha węglowego od jednego do czterech atomów węgla lub ich mieszaninie, korzystnie w metanolu, miesza się z alkoholanowym roztworem soli sodowej lub potasowej lub litowej, lub amonowej kwasu mrówkowego o stężeniu co najmniej 1%, w stosunku molowym chlorowodorku (2-chloroalkilo)dietyloamoniowego do soli kwasu organicznego od 1:1 do 1:1,05, korzystnie 1:1, w temperaturze od 293 do 363K, korzystnie 293K, w czasie co najmniej 2 minut, następnie odsącza się nieorganiczny produkt uboczny, po czym z przesączu usuwa się rozpuszczalnik.
Drugi sposób ich otrzymywania polega na tym, że chlorowodorek [2-chloroalkiio]dialkiloamoniowy o wzorze ogólnym 2, rozpuszcza się w wodzie lub rozpuszcza się w alkoholu alifatycznym o długości łańcucha węglowego od jednego do czterech atomów węgla lub ich mieszaninie, miesza się z wodnym roztworem soli sodowej lub potasowej, lub litowej, lub amonowej kwasu: azotowego (V), o stężeniu co najmniej 1%, w stosunku molowym chlorowodorku (2-chloroalkilo)dietyloamoniowego do soli od 1:1 do 1:1,05, korzystnie 1:1, w temperaturze od 293 do 363K, korzystnie 293K, w czasie co najmniej 2 minut, następnie odparowuje się rozpuszczalnik lub ich mieszaninę, a produkt ekstrahuje bezwodnym rozpuszczalnikiem organicznym, po czym rozpuszczalnik usuwa się.
Kolejny sposób otrzymywania polega na tym, że chlorowodorek (2-chloroalkilo)dietyloamoniowy o wzorze ogólnym 2, rozpuszcza się w wodzie, miesza się z solą sodową lub potasową, lub litową, lub amonową bis(trifluorometylosulfonylo)imidku rozpuszczoną w wodzie, o stężeniu co najmniej 1%, w stosunku molowym chlorowodorku (2-chloroalkilo)dietyloamoniowego do soli od 1:1 do 1:1,05, koPL 220 135 B1 rzystnie 1:1, w temperaturze od 293 do 363K, korzystnie 293K, w czasie co najmniej 2 minut, następnie oddziela produkt reakcji w postaci drugiej fazy, przemywa kilkakrotnie wodą i suszy.
Dzięki zastosowaniu rozwiązania według wynalazku uzyskano następujące efekty techniczno-ekonomiczne:
• opracowano metodę otrzymywania nowej grupy związków - protonowych cieczy jonowych z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym, • syntezowane związki są substancjami nielotnymi, które wykazują stabilność termiczną w szerokim zakresie temperatur, • ze względu na charakter jonowy oraz obecność ruchliwego protonu, związki wykazują wysoką stabilność elektrochemiczną, • otrzymane ciecze są dobrze rozpuszczalne w wielu rozpuszczalnikach organicznych, • ciecze posiadające długie łańcuchy alkilowe wykazują właściwości amfifilowe, • sposób otrzymywania protonowych cieczy jonowych z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym jest prosty, wydajny i energooszczędny.
Sposób wytwarzania protonowych cieczy jonowych z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym ilustrują poniższe przykłady.
P r z y k ł a d I
Sposób wytwarzania mrówczanu (2-chloroetylo)dietyloamoniowego 3
W kolbie umieszczono 1,38 g (0,03 mola) kwasu mrówkowego rozpuszczonego w 10 cm3 metanolu, do którego dodano małymi porcjami, przy ciągłym mieszaniu, 6,72 g 25% metanolowego roztworu wodorotlenku potasu (0,03 mola). Następnie, dodano 5,16 g (0,03 mola) chlorowodorku (2-chlo3 roetylo)dietyloamoniowego rozpuszczonego w 10 cm metanolu i całość mieszano przez 10 minut w temperaturze otoczenia. W wyniku reakcji wytrącił się osad chlorku potasu, który odsączono z mieszaniny pod obniżonym ciśnieniem, a z przesączu odparowano rozpuszczalnik, otrzymując protonową ciecz jonową, którą dokładnie osuszono. Produkt otrzymano z wydajnością 93%.
Strukturę związku potwierdzono wykonując widmo protonowego i węglowego magnetycznego rezonansu jądrowego:
1H NMR (CDCI3) δ ppm = 1,46 (t, J = 5,0 Hz, 6H); 3,44 (m, 4H); 3,62 (m, 2H); 3,91 (t, J = 6,1 Hz, 2H); 8,87 (s, 1H); 12,75 (s, 1H);
13C NMR (CDCI3) δ ppm = 166,03; 52,16; 47,19; 36,91; 8,15.
Analiza elementarna CHN dla C7H16ClNO2 (M = 181,66 g/mol): wartości obliczone (%): C = 46,28; H = 8,88; N = 7,71;
wartości zmierzone (%): C = 46,61; H = 8,58; N = 7,43.
P r z y k ł a d II
Sposób wytwarzania bis(trifluorometylosulfonylo)imidku (2-chloroetylo)dietyloamoniowego
W kolbie umieszczono 14,36 g bis(trifluorometylosulfonylo)imidku litu (0,05 mola) i rozpuszczo3 no w 10 cm3 wody. Następnie, dodano małymi porcjami, przy ciągłym mieszaniu, 17,21 g 50% wodnego roztworu chlorowodorku (2-chloroetylo)dietyloamoniowego (0,05 mola). Po zmieszaniu roztworów produkt reakcji wypadł z wody w postaci drugiej fazy. Fazę wodną usunięto, a otrzymaną protonową ciecz jonową kilkakrotnie przemyto wodą i wysuszono w suszarce próżniowej. Produkt w postaci bezbarwnej cieczy otrzymano z wydajnością 96%.
Strukturę związku potwierdzono wykonując widmo protonowego i węglowego magnetycznego rezonansu jądrowego:
1H NMR (CDCI3) δ ppm = 1,39 (t, J = 6,2 Hz, 6H); 3,38 (m, 4H); 3,50 (t, J = 6,2 Hz, 2H); 3,85 (t, J = 6,0 Hz, 2H); 7,26 (s, 1H);
13C NMR (CDCI3) δ ppm = 121,15; 117,99; 53,14; 48,35; 36,48; 8,45.
Analiza elementarna CHN dla C8H15CIF6N2O4S2 (M=416,79 g/mol): wartości obliczone (%): C = 23,05; H = 3,63; N = 6,72;
wartości zmierzone (%): C = 23,36; H = 3,94; N = 6,54.
P r z y k ł a d III
Sposób wytwarzania azotanu (V) (2-chloroetylo)dietyloamoniowego 3
10,33 g (0,06 mola) chlorowodorku (2-chloroetylo)dietyloamoniowego rozpuszczono w 15 cm3 3 wody, a następnie dodano 6,07 g (0,06 mola) azotanu (V) potasu, rozpuszczonego 15 cm3 wody. Całość mieszano przez 3 godziny w temperaturze otoczenia, po czym odparowano rozpuszczalnik, a surowy produkt wysuszono. Następnie, produkt rozpuszczono w bezwodnym izopropanolu i odsą4
PL 220 135 B1 czono 4,47 g (0,06 mola) wytrąconego produktu ubocznego - chlorku potasu. Przesącz izopropanolowy zatężono pod obniżonym ciśnieniem otrzymując azotan (V) 2-chloroetylodietyloamoniowy. Produkt reakcji otrzymano z wydajnością 98%.
Strukturę związku potwierdzono wykonując widmo protonowego i węglowego magnetycznego rezonansu jądrowego:
1H NMR (CDCI3) δ ppm = 1,41 (t, J = 4,8 Hz, 6H); 3,34 (kwintet, J = 3,5 Hz, 4H); 3,55 (m, 2H); 3,97 (t, J = 6,6 Hz, 2H); 10,83 (s, 1H);
13C NMR (CDCI3) δ ppm = 52,54; 47,45; 36,67; 8,36.
Analiza elementarna CHN dla C6H15ClN2O3 (M=198,65 g/mol): wartości obliczone (%): C = 36,28; H = 7,61; N = 14,10;
wartości zmierzone (%): C = 36,01; H = 7,84; N = 13,97.
P r z y k ł a d IV
Sposób wytwarzania tetrafluoroboranu (2-chloroetylo)dietyloamoniowego 3
W kolbie umieszczono 2,20 g tetrafluoroboranu sodu (0,02 mola) i rozpuszczono w 15 cm3 wody. Następnie, dodano małymi porcjami, przy ciągłym mieszaniu, 8,61 g 40% metanolowego roztworu chlorowodorku (2-chloroetylo)dietyloamoniowego (0,02 mola). Mieszanie kontynuowano przez 5 godzin w temperaturze otoczenia, po czym odparowano mieszaninę rozpuszczalników, a surowy produkt dokładnie osuszono. Następnie, produkt rozpuszczono w bezwodnym acetonie i odsączono 1,17 g (0,02 mola) wytrąconego produktu ubocznego - chlorku sodu. Przesącz acetonowy zatężono pod obniżonym ciśnieniem otrzymując produkt w postaci oleistej bezbarwnej cieczy z wydajnością 94%.
Strukturę związku potwierdzono wykonując widmo protonowego i węglowego magnetycznego rezonansu jądrowego:
1H NMR (CDCI3) δ ppm = 1,42 (t, J = 4,9 Hz, 6H); 3,31 (kwintet, J = 3,7 Hz, 4H); 3,54 (m, 2H); 3,99 (t, J = 6,4 Hz, 2H); 10,43 (s, 1H);
13C NMR (CDCI3) δ ppm = 52,60; 47,29; 36,75; 8,29.
Analiza elementarna CHN dla C6H15BCIF4N (M=223,45 g/mol): wartości obliczone (%): C = 32,25; H = 6,77; N = 6,27;
wartości zmierzone (%): C = 32,56; H = 7,02; N = 6,13.
Przykładowe zastosowanie 3
W reaktorze zaopatrzonym w mieszadło mechaniczne umieszczono 15 cm3 cieczy jonowej bis(trifluorometylosulfonylo)imidku z kationem (2-chloroetylo)dietyloamoniowego oraz 50 cm3 wodnego roztworu siarczanu miedzi o stężeniu 0,5%. Całość mieszano przez 2 godziny w temperaturze 293 K. Po całkowitym rozdzieleniu faz odebrano ciecz jonową zawierającą jony miedzi. Z fazy wodnej usunięto 0,26 g miedzi. Wynik potwierdzono badaniem polarografii rtęciowej fazy wodnej po ekstrakcji. Stopień ekstrakcji wyniósł 94%.

Claims (4)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Protonowe ciecze jonowe z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym o wzorze ogólnym 1,
    1w którym R1 oznacza łańcuch węglowy zawierający 2 atomy węgla, natomiast A- oznacza: anion organiczny mrówczanowy lub bis(trifluorometylosulfonylo)imidkowy albo nieorganiczny azotanowy (V), lub tetrafluoroboranowy.
  2. 2. Sposób otrzymywania protonowych cieczy jonowych z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym o wzorze ogólnym 1, określonych zastrzeżeniem 1, znamienny tym, że chlorowodorek (2-chloroalkilo)dietyloamoniowy o wzorze ogólnym 2, rozpuszcza się w alkoholu alifatycznym o długości łańcucha węglowego od jednego do czterech atomów węgla lub ich mieszaninie, korzystnie w metanolu, miesza się z alkoholanowym roztworem soli sodowej lub potasowej lub litowej, lub amonowej kwasu mrówkowego o stężeniu co najmniej 1%, w stosunku molowym chlorowodorku (2-chloroalkilo)dietyloamoniowego do soli kwasu organicznego od 1:1 do 1:1,05, korzystnie 1:1, w temperaturze od 293 do 363K, korzystnie 293K, w czasie co najmniej 2 minut, następnie odsącza się nieorganiczny produkt uboczny, po czym z przesączu usuwa się rozpuszczalnik.
  3. 3. Sposób otrzymywania protonowych cieczy jonowych z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym o wzorze ogólnym 1, określonych zastrzeżeniem 1, znamienny tym, że chlorowodorek (2-chloroalkilo)dialkiloamoniowy o wzorze ogólnym 2, rozpuszcza się w wodzie lub rozpuszcza się w alkoholu alifatycznym o długości łańcucha węglowego od jednego do czterech atomów węgla lub
    PL 220 135 B1 ich mieszaninie, miesza się z wodnym roztworem soli sodowej lub potasowej, lub litowej, lub amonowej kwasu azotowego (V), o stężeniu co najmniej 1%, w stosunku molowym chlorowodorku (2-chloroalkilo)dietyloamoniowego do soli od 1:1 do 1:1,05, korzystnie 1:1, w temperaturze od 293 do 363K, korzystnie 293K, w czasie co najmniej 2 minut, następnie odparowuje się rozpuszczalnik, lub ich mieszaninę, a produkt ekstrahuje bezwodnym rozpuszczalnikiem organicznym, po czym rozpuszczalnik usuwa się.
  4. 4. Sposób otrzymywania protonowych cieczy jonowych z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym o wzorze ogólnym 1, określonych zastrzeżeniem 1, znamienny tym, że chlorowodorek (2-chloroalkilo)dietyloamoniowy o wzorze ogólnym 2, rozpuszcza się w wodzie, miesza się z solą sodową, lub potasową, lub litową, lub amonową bis(trifluorometylosulfonylo)imidku rozpuszczoną w wodzie, o stężeniu co najmniej 1%, w stosunku molowym chlorowodorku (2-chloroalkilo)dietyloamoniowego do soli od 1:1 do 1:1,05, korzystnie 1:1, w temperaturze od 293 do 363K, korzystnie 293K, w czasie co najmniej 2 minut, następnie oddziela produkt reakcji w postaci drugiej fazy, przemywa kilkakrotnie wodą i suszy.
PL400708A 2012-09-10 2012-09-10 Protonowe ciecze jonowe z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym oraz sposób ich otrzymywania PL220135B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL400708A PL220135B1 (pl) 2012-09-10 2012-09-10 Protonowe ciecze jonowe z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym oraz sposób ich otrzymywania

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL400708A PL220135B1 (pl) 2012-09-10 2012-09-10 Protonowe ciecze jonowe z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym oraz sposób ich otrzymywania

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL400708A1 PL400708A1 (pl) 2014-03-17
PL220135B1 true PL220135B1 (pl) 2015-08-31

Family

ID=50240923

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL400708A PL220135B1 (pl) 2012-09-10 2012-09-10 Protonowe ciecze jonowe z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym oraz sposób ich otrzymywania

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL220135B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL400708A1 (pl) 2014-03-17

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Lethesh et al. Base stable quaternary ammonium ionic liquids
WO2007147222A9 (en) Novel ionic liquids
US20100137609A1 (en) Method for producing purified ammonium salt of fluorinated bis-sulfonylimide
US8436198B2 (en) Fluorine-containing n-alkylsulfonylimide compound, manufacturing method therefor, and method of manufacturing an ionic compound
CN103464050A (zh) 一类头基区含羟基的阳离子Gemini表面活性剂及其制备方法
CN103480298A (zh) 一类联接链含羟基的阳离子Gemini表面活性剂及其制备方法
CN101514165A (zh) 一种利用萃取反应制备含金属离子液体的方法
EP2674420B1 (en) Method for producing aminophenyl pyrimidinyl alcohol derivative, and synthesis intermediate thereof
PL220135B1 (pl) Protonowe ciecze jonowe z kationem (2-chloroalkilo)dietyloamoniowym oraz sposób ich otrzymywania
EP2910558B1 (en) Ionic liquid
EP2415758B1 (en) Fluorine-containing n-alkyl sulfonyl imide compound, manufacturing method therefor, and method of manufacturing an ionic compound
EP2877477B1 (en) Process for the preparation of phosphonium sulfonates
CN103951702A (zh) 1,1′-二烷基-3,3′-(2-磷酸酯-1,3-亚丙基)咪唑内盐化合物及其制备方法
JP6228862B2 (ja) イオン性化合物の製造方法
CN114395771B (zh) 一种脱氧还原醛酮为相应的饱和烃的方法
PL215473B1 (pl) Chiralne czwartorzędowe sole imidazoliowe oraz sposób ich wytwarzania
PL215465B1 (pl) Symetryczne czwartorzędowe sole imidazoliowe, pochodne achiralnego alkoholu monoterpenowego oraz sposób ich wytwarzania
PL214834B1 (pl) Octany cykloheksyloamoniowe i sposób ich wytwarzania
PL223201B1 (pl) Metyloimidazoliowe ciecze jonowe z anionem teofiliniowym oraz sposób ich wytwarzania
PL223202B1 (pl) Cykloheksylodimetyloamoniowe ciecze jonowe z anionem teofiliniowym oraz sposób ich wytwarzania
US20080139846A1 (en) New Process 298
PL212810B1 (pl) Cyklaminiany 1,3-dialkiloimidazoliowe oraz sposób wytwarzania cyklaminianów 1,3-dialkiloimidazoliowych
PL214112B1 (pl) Slodkie ciecze jonowe pochodne monoterpenowego alkoholu oraz sposób ich wytwarzania
PL230252B1 (pl) Sposób otrzymywania czwartorzędowych bromków alkilo[2- (2-hydroksyetoksy) etylo]dimetyloamoniowych
PL215461B1 (pl) Symetryczne czwartorzędowe sole imidazoliowe, pochodne racemicznego mentolu oraz sposób ich wytwarzania