PL218910B1 - Dodatek żywieniowy - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest dodatek żywieniowy wspomagający umiejętności poznawcze poprzez podawanie kompozycji, w skład której wchodzi:

(i) skuteczna ilość ekstraktu Panax ginseng (żeń-szeń);

(ii) skuteczna ilość ekstraktu Paullinia cupana (cierniopląt guarany).

Korzeń Panax ginseng C.A. Meyer zawiera glikozydy triterpenowe, zwane ginsenozydami (lub panaksozydami), które - jak się uważa - odpowiadają za właściwości adaptogeniczne i wspomagające aktywność fizyczną ekstraktu z korzenia żeń-szenia. Znajduje on zastosowanie w leczeniu anemii, cukrzycy, bezsenności, neurastenii, nieżytu żołądka, nieprawidłowego ciśnienia krwi, niestrawności i znużenia.

Francuskie zgłoszenia patentowe FR 2 712 191 zastrzega i ujawnia kompozycje przeciwdziałające znużeniu organizmu i ułatwiające odchudzanie, w skład których wchodzi ekstrakt z korzenia żeń-szenia oraz ekstrakt z nasion guarany.

Francuskie zgłoszenie patentowe FR 2 710 267 ujawnia kompozycję podawaną doustnie, a stosowaną w leczeniu impotencji u mężczyzn, w skład której wchodzi kwas ursodeoksycholowy, ekstrakt Panax ginseng, ekstrakt Muira puama, chlorowodorek johimbiny, ekstrakt Guarana, ekstrakt Nux vomica, ekstrakt Damiana, amid kwasu nikotynowego, kwas nikotynowy, octan tokoferolu, chlorowodorek klenbuterolu oraz zaróbka.

W zgłoszeniu patentowym US 2002136782 opisano suplement diety, którego zadaniem jest wspomaganie utraty wagi i wydatków energetycznych. Wynalazek opisany w zgłoszeniu dotyczy unikalnej kompozycji zawierającej ekstrakt huang (alkaloidy efedryny), kofeinę i siarczan glukozaminy.

Podstawowym celem niniejszego wynalazku jest przedstawienie sposobu wspomagania prędkości i jakości pamięci u zdrowych pacjentów, sposobu zapobiegania obniżeniu prędkości pamięci u osób o ograniczonych funkcjach poznawczych oraz sposobu przeciwdziałania długotrwałemu ograniczeniu umiejętności poznawczych.

Kolejnym celem wynalazku jest przedstawienie sposobu wspomagania prędkości pamięci oraz sposobu zapobiegania obniżeniu prędkości pamięci poprzez podawanie kompozycji zawierającej roślinne składniki, przy czym dodatek żywieniowy wytwarzany jest na drodze kontrolowanego procesu, jaki pozwala zachować wartości lecznicze składników roślinnych.

Kolejnym przedmiotem wynalazku jest przedstawienie sposobu wspomagania prędkości pamięci oraz sposobu zapobiegania obniżeniu prędkości pamięci poprzez podawanie składników roślinnych, co wiąże się z minimalnymi efektami ubocznymi lub brakiem efektów ubocznych, tym samym będąc bezpieczne w przypadku użytku wewnętrznego.

Nieoczekiwanie stwierdzono, że umiejętności poznawcze u ludzi można wspomagać poprzez podawanie kompozycji, w skład której wchodzi:

(i) skuteczna ilość ekstraktu Panax ginseng (żeń-szeń);

(ii) skuteczna ilość ekstraktu Paullinia cupana (cierniopląt guarany).

Przedmiotem wynalazku jest dodatek żywieniowy charakteryzujący się tym, że zawiera

a) witaminy;

b) składniki mineralne i ewentualnie pierwiastki śladowe;

c) kofeinę w formie ekstraktu z guarany i

d) ekstrakt z żeń-szenia.

Korzystnie, gdy wymagana dzienna dawka jest w jednostkowym opakowaniu.

Korzystnie, gdy zawiera 0,05 do 1,0 g kofeiny.

Korzystnie, gdy zawiera co najmniej pięć składników spośród: fosforanu wapnia, dodecylosiarczanu sodu, wodorofosforan wapnia, tlenek magnezu, chlorek potasu, witamina C, poliwinylopirolidon, amid kwasu nikotynowego, fumaran żelaza II, witamina E, tlenek cynku, siarczan manganu, pantotenian wapnia, kwas stearynowy, stearynian magnezu, dwutlenek krzemu, siarczan miedzi, witamina B6, witamina B2, laktoza, witamina B1, beta-karoten, witamina A, chrom, sód, kwas foliowy, biotyna, jodek potasu, selenian sodu, witamina K1, witamina D3, witamina B12, witamina B3 i witamina B5.

Korzystnie, gdy zawiera co najmniej jeden spośród składników: mikroalgi, żeń-szeń, ginkgo, anyż, karczoch, waleriana, eukaliptus, koper włoski, owoc róży, chmiel, dziurawiec zwyczajny, rumianek, cava cava, czosnek, passiflora, mięta, żeń-szeń syberyjski, głóg, imbir, lucerna, perz, papaja, krzemionka, mleczko pszczele, korzeń goryczki, drożdże, bylica piołun lub przetworzony produkt rośliny tego rodzaju w postaci siekanej, zmiażdżonej, sproszkowanej, sprasowanej, fermentowanej i/lub ekstrahowanej, jak również w postaci nasion, liści lub łodyg.

PL 218 910 B1

Korzystnie, gdy zawiera zwłaszcza:

i) synergistycznie skuteczna ilość ekstraktu z rośliny Panax ginseng;

ii) synergistycznie skuteczna ilość ekstraktu z rośliny Paullinia cupana;

iii) jedną lub więcej witamin;

iv) jeden lub więcej składnik mineralny i/lub pierwiastki śladowe; i

v) ewentualnie nośnik i/lub adiuwant.

Korzystnie, gdy dodatek żywieniowy zawiera zwłaszcza:

i) 20 do 60 mg ekstraktu z Panax ginseng żeń-szenia, ii) 50 do 100 mg ekstraktu z Paullinia cupana ciernioplątu guarany, iii) 0,001 do 120 mg jednej lub więcej witamin, iv) 0,01 do 400 mg jednego lub więcej składników mineralnych i/lub pierwiastków śladowych,

v) ewentualnie nośnik i/lub adiuwant.

Korzystnie, gdy zawiera zwłaszcza:

do 50 mg standaryzowanego ekstraktu z żeń-szenia 60 do 90 mg ekstraktu z Paullinia cupana 1000 do 1200 IU prowitaminy A

1,0 do 2,0 mg witaminy B1

1,0 do 2,0 mg witaminy B2

1,0 do 3,0 mg witaminy B6

1,0 do 2,0 μg witaminy B12 do 100 mg witaminy C do 300 IU witaminy D3 do 20 mg octanu d,1-alfa-tokoferolu (witaminy E)

100 do 300 μg kwasu foliowego 100 do 200 μg biotyny 10 do 30 mg witaminy PP 0,1 do 1,0 mg miedzi 0 do 150 mg wapnia 1 do 10 mg żelaza 1 do 10 mg cynku 0 do 150 mg fosforu 50 do 150 μg selenu 5 do 100 mg magnezu oraz ewentualnie nośnik i/lub adiuwant.

Korzystnie, gdy dodatek żywieniowy jest w formie kapsułek z miękką otoczką lub tabletek.

Dwa składniki, to jest składnik (i) i (ii), ewentualnie w połączeniu ze składnikami (iii), (iv) i (v), są łączone w jeden preparat. Przykładowo w skład preparatu wchodzi ekstrakt z suszonego korzenia Panax ginseng lub inne składniki roślinne, ewentualnie w postaci sproszkowanej, jak również ekstrakt z suszonych nasion Paullinia cupana lub inne składniki roślinne, ewentualnie w postaci zmielonej. Preparat może być wytwarzany w postaci tabletek, tabletek powlekanych, tabletek do ssania, proszków, proszków w kapsułce, kapsułek w miękkiej osłonce, syropów, roztworów lub zawiesin (przykładowo na bazie wody, etanolu lub ich mieszaniny), drażetek, żeli, zastrzyków lub innych znanych postaci. Korzystne są przy tym postacie podawania doustne.

Określenia „osoba, „ludzie oraz „pacjent, jakich użyto w niniejszym opisie, odnoszą się do zdrowych osób obojga płci, których umiejętności poznawcze wymagają poprawy. Z reguły osoby te to osoby dorosłe lub w podeszłym wieku, to jest w wieku 18-80 lat, w szczególności 20-65 lat, przy średniej wieku na poziomie 42,5 roku.

Określenie „skuteczna ilość odnosi się do ilości wystarczającej do poprawy umiejętności poznawczych przy założeniu, że składnik (i) oraz (ii), a ewentualnie również (iii) i (iv) podawane są łącznie w postaci jednej dawki. Z reguły połączenie obydwu składników, to jest (i) i (ii), pozwala uzyskać efekt synergiczny, co oznacza, że poprawa umiejętności poznawczych jest większa niż by się tego można było spodziewać po zsumowaniu efektów działania poszczególnych składników, to jest (i) i (ii), i/lub poszczególnych składników (i), (ii), (iii) i (iv).

Określenia „roślina/roślinny odnoszą się do samej rośliny, jak również jej elementów zawierających substancje czynne. Mowa przykładowo o liściach, łodygach, nasionach, owocach lub korzeniach, jak

PL 218 910 B1 wspomniano powyżej. Zgodnie z korzystnym rozwiązaniem roślina lub jej składniki stosowane są po wysuszeniu. Ewentualnie mogą być również cięte, mielone lub proszkowane.

Określenie „ekstrakty odnosi się do roślin lub ich elementów, jakie ekstrahowano przy użyciu odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak woda, etanol, butanol, aceton lub ich mieszanina, etery, oleje lub inne rozpuszczalniki znajdujące zastosowanie w procesie sporządzania ekstraktów roślinnych, znane ze stanu techniki. Ekstrakty te można stosować bezpośrednio, o ile znajdują zastosowanie farmakologiczne, względnie po usunięciu rozpuszczalnika z uzyskanego roztworu; pozostałość stosowana jest wówczas bezpośrednio lub po przeprowadzeniu dalszej obróbki, przykładowo po ponownym rozpuszczeniu lub sporządzeniu zawiesiny z zastosowaniem rozpuszczalnika dopuszczalnego w farmakologii.

Określenie „główne składniki czynne oraz „główne substancje czynne oznacza wszelkie składniki czynne, jakie w głównej mierze odpowiadają za uzyskiwany efekt farmakologiczny. Zgodnie z korzystnym rozwiązaniem w skład kompozycji wchodzą wszystkie te substancje czynne, jakie decydują o uzyskiwanym efekcie farmakologicznym w przynajmniej 75 procentach, a korzystnie przynajmniej 90 procentach.

Określenie „wspomaganie umiejętności poznawczych oznacza poprawę we wszystkich tych sytuacjach, gdy osoba winna wykonać czynność, wymagającą aktywności umysłowej, przy czym mowa o jakości, trafności oraz prędkości zapamiętywania, zdolności uczenia, pamięci krótko- i długotrwałej, zdolności koncentracji, czujności oraz ograniczeniu wyczerpania pod wpływem pracy i/lub potrzebie wykonywania bardziej skomplikowanych zadań intelektualnych.

Określenie „kompozycja farmaceutyczna odnosi się do kompozycji dostępnej na receptę lub bez niej, podawanej przez lekarza lub oferowanej w aptekach.

Określenie „dodatek żywieniowy oznacza kompozycję stanowiącą uzupełnienie codziennej diety o dodatkowe składniki odżywcze, których zadaniem jest poprawienie jakości życia. Dodatki tego rodzaju są dostępne bez recepty w sklepach, a nie jedynie aptekach.

Zgodnie z korzystnym rozwiązaniem stosowany jest ekstrakt Ginseng, w skład którego wchodzą między innymi ginsenozydy i polisacharydy, a korzystnie przynajmniej 3%, korzystnie 3,5 do 5,0%, a w szczególności 3,6 do 4,4% ginsenozydów; przy czym szczególnie korzystnie stosowany jest standaryzowany ekstrakt Ginseng dostępny na rynku pod nazwą G115® (producent: Pharmaton S.A., CH-6934 Bioggio, Szwajcaria).

Ekstrakt Guarana sporządzany jest z reguły z nasion Paullinia cupana. Roślina ta należy do rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae), przy czym stanowi ją zdrewniała liana uprawiana w rejonie środkowej Amazonki. Najważniejsze składniki Paullinia cupana stanowi kofeina, taniny i saponiny, jak również polisacharydy, disacharydy, tłuszcze i żywice.

Nasiona są starannie suszone i mielone z uzyskaniem cząstek korzystnie 0,1-5,0 mm, a w szczególności 0,5-1,5 mm. Aby uzyskać pożądaną zawartość kofeiny, ekstrakcja przeprowadzana jest z zastosowaniem uwodnionego etanolu w podwyższonej temperaturze, korzystnie w zakresie 60° do 80°C, w czasie przynajmniej 6 do 10 godzin. Korzystny sposób postępowania przewiduje perkolację wyczerpującą z zastosowaniem uwodnionego etanolu w obecności słabej zasady. Korzystnie etanol jest odparowywany w próżni, a półsucha pozostałość po przeprowadzeniu ekstrakcji jest suszona w próżni. Uzyskiwany w ten sposób suchy ekstrakt jest korzystnie mielony i przesiewany.

Zgodnie z korzystnym rozwiązaniem stosowany jest suchy ekstrakt Paullinia cupana zawierający do 12% kofeiny.

Zgodnie z korzystnym rozwiązaniem niniejszego wynalazku stosunek zawartości wagowej ekstraktu Ginseng oraz ekstraktu Guarana mieści się w przedziale od 1 : 10 do 10 : 1, korzystnie od 1 : 5 do 2 :1, bardziej korzystnie od 1 : 3 do 1 : 1, a w szczególności około 1 : 1,9.

Korzystnie przedmiotem wynalazku jest sposób postępowania, zgodnie z którym w skład kompozycji wchodzi ponadto:

(iii) jedna lub więcej witamin;

(iv) jeden lub więcej składników mineralnych i/lub pierwiastków śladowych; w szczególności, gdzie jedna lub więcej witamin (iii) wybierana jest z grupy obejmującej: prowitaminę A, witaminę B1, witaminę B2, witaminę B6, witaminę B12, witaminę C, witaminę D3, octan d,1-alfa-tokoferolu (witamina E), kwas foliowy, biotynę (witamina H) i witaminę PP; i/lub przy czym jeden lub więcej składników mineralnych i/lub pierwiastków śladowych (iv) wybierany jest z grupy obejmującej miedź, wapń, żelazo, cynk, selen, fosfor i magnez.

Korzystnie w skład kompozycji farmaceutycznej lub dodatku żywieniowego wchodzi zasadniczo:

(i) 20 do 100 mg ekstraktu roślinnego Panax ginseng;

PL 218 910 B1 (ii) 50 do 100 mg ekstraktu roślinnego Paullinia cupana;

(iii) 0,001 do 120 mg jednej lub więcej, korzystnie dwóch do dwunastu, a w szczególności pięciu do jedenastu witamin;

(iv) 0,01 do 400 mg jednego lub więcej, korzystnie dwóch do dziesięciu, a w szczególności czterech do siedmiu składników mineralnych i/lub pierwiastków śladowych;

(v) ewentualnie nośnik i/lub środek wspomagający.

Szczególnie korzystnie w skład kompozycji farmaceutycznej lub dodatku żywieniowego wchodzi zasadniczo:

do 50 mg, w szczególności około 40 mg standaryzowanego ekstraktu Ginseng G115;

do 90 mg, w szczególności około 75 mg ekstraktu Paullinia cupana zawierającego do

12% wag. kofeiny;

1000 do 1200 IU, w szczególności około 1100 IU prowitaminy A (aktywność witaminy A);

1,0 do 2,0 mg, w szczególności około 1,4 mg witaminy B1;

1,0 do 2,0 mg, w szczególności około 1,6 mg witaminy B2;

1,0 do 3,0 mg, w szczególności około 2,0 mg witaminy B6;

0,5 do 2,0 μg, w szczególności około 1,0 μg witaminy B12;

do 100 mg, w szczególności około 60 mg witaminy C;

do 300 IU, w szczególności około 160 IU witaminy D3;

do 20 mg, w szczególności około 15 mg octanu d,1-alfa-tokoferolu (witamina E);

100 do 300 μg, w szczególności około 200 μg kwasu foliowego;

100 do 200 μg, w szczególności około 150 μg biotyny;

do 30 mg, w szczególności około 18 mg witaminy PP;

0,1 do 1,0 mg, w szczególności około 0,5 mg miedzi;

do 150 mg, w szczególności 0 do około 120 mg wapnia;

do 10 mg, w szczególności około 5 mg żelaza;

do 10 mg, w szczególności około 5 mg cynku;

do 150 mg, w szczególności 0 do około 90 mg fosforu;

do 150 μg, w szczególności około 30 μg selenu;

do 100 mg, w szczególności 10 do 70 mg magnezu oraz ewentualnie nośnik i/lub środek wspomagający.

Korzystnie stosowana jest kompozycja farmaceutyczna lub dodatek żywieniowy w postaci kapsułek o miękkiej osłonce lub tabletek.

Wybrane uprzednio ilości kompozycji według wynalazku, w skład której wchodzi ekstrakt Ginseng (i), ekstrakt Guarana (ii), witamina (witaminy), (iii) oraz składniki mineralne (iv), umieszczane są w miękkich kapsułkach żelatynowych, w skład których wchodzi żelatyna wołowa, wieprzowa, roślinna oraz sukcynilowana. Jedno z rozwiązań przewiduje, że miękka osłonka żelatynowa jest zasadniczo przezroczysta, co wpływa na poprawę właściwości estetycznych kapsułki. Niezbędne oraz stosowane dodatkowo składniki miękkich osłonek żelatynowych wymieniono poniżej.

Żelatyna stanowi podstawowy składnik miękkich osłonek żelatynowych według wynalazku. Materiał wyjściowy stosowany w produkcji miękkich kapsułek uzyskiwany jest na drodze częściowej hydrolizy substancji kolagenowej, takiej jak skóra, białe tkanki łączne lub kości zwierzęce. Substancję żelatynową można sklasyfikować jako żelatynę typu A, która uzyskiwana jest na drodze obróbki kwasowej skór wieprzowych i która charakteryzuje się punktem izoelektrycznym między pH 7 a pH 9, a ponadto jako żelatynę typu B, która uzyskiwana jest na drodze obróbki alkalicznej kości i skór zwierzęcych (wołowych) i która charakteryzuje się punktem izoelektrycznym między pH 4,7 a pH 5,2. Mieszaniny żelatyny typu A i typu B znajdują zastosowanie w produkcji żelatyny o niezbędnej lepkości i twardości dla potrzeb wytwarzania kapsułek. Żelatyna, jaką można wykorzystywać w produkcji kapsułek, oferowana jest przez Sigma Chemical Company, St. Louis, Mo. Ogólny opis żelatyny oraz kapsułek na bazie żelatyny - patrz: Remington's Pharmaceutical Sciences, wydanie XVI, Mack Publishing Company, Easton, Pa. (1980), str. 1245 i 15761582; US 4,935,243 (Borkan et at.), z dnia 19 czerwca 1990. Oba teksty włącza się w całości jako źródła odniesienia dla niniejszego opisu.

Miękka osłonka żelatynowa kapsułek według wynalazku zgodnie z pierwotną recepturą zawiera od około 20% do około 60%, korzystniej od około 25% do około 50%, zaś w szczególności od około 40% do około 50% żelatyny. Żelatynę stanowić może żelatyna typu A i typu B lub ich mieszanina o liczbach zmatowienia od około 60 do około 300.

PL 218 910 B1

Kolejny składnik miękkiej osłonki żelatynowej według wynalazku stanowi plastyfikator, przy czym w procesie produkcji miękkiej osłonki żelatynowej stosuje się jeden lub więcej zmiękczaczy. Uzyskana w ten sposób miękka żelatyna odznacza się pożądaną elastycznością w procesie wytwarzania kapsułek. Plastyfikatory, jakie znajdują tu zastosowanie, obejmują glicerynę, sorbitan, sorbitol lub podobne poliole o niskiej masie cząsteczkowej i ich mieszaniny.

W skład osłonki według wynalazku zgodnie z pierwotną recepturą wchodzi zasadniczo od około 10% do koło 35%, korzystnie od około 10% do około 25%, a w szczególności od około 10% do około 20% plastyfikatora. Korzystny plastyfikator stosowany zgodnie z niniejszym wynalazkiem stanowi gliceryna.

W skład miękkich osłonek żelatynowych według wynalazku wchodzi również woda. Jak się powszechnie sądzi, woda wspomaga szybkie rozpuszczanie lub pękanie miękkiej osłonki żelatynowej w kontakcie z płynami żołądkowo-jelitowymi w organizmie.

Osłonka według wynalazku zgodnie z pierwotną recepturą zawiera zasadniczo od około 15% do około 50%, korzystnie od około 25% do około 40%, a w szczególności od około 30% do około 40% wody.

Inne składniki, jakie również mogą być zawarte w miękkich osłonkach żelatynowych, obejmują środki barwiące, w tym środki zapewniające barwną powłokę, środki smakowe, środki konserwujące, przeciwutleniacze, esencje i inne składniki korzystnie wpływające na własności estetyczne.

Kompozycje według wynalazku umieszczać można w dowolnych, stosowanych typowo, osłonkach żelatynowych, jakie pozwalają na utrzymanie w ich wnętrzu przez odpowiedni okres kompozycji farmaceutycznej. Miękkie osłonki żelatynowe według wynalazku można uzyskać, łącząc w tym celu odpowiednie ilości żelatyny, wody, plastyfikatora oraz innych składników znajdujących tu zastosowanie wewnątrz właściwego naczynia oraz mieszając i/lub wstrząsając jego zawartość przy jednoczesnym podgrzewaniu do około 65°C do momentu, gdy uzyskany zostanie jednorodny roztwór. Tę kompozycję miękkiej osłonki żelatynowej można wówczas wykorzystać do kapsułkowania pożądanej ilości kompozycji farmaceutycznej z zastosowaniem standardowych sposobów kapsułkowania w celu uzyskania jednoelementowych, hermetycznie zamkniętych miękkich kapsułek żelatynowych. Kapsułkom żelatynowym nadawany jest pożądany kształt i rozmiar, co pozwoli je bez trudu połknąć. Miękkie kapsułki żelatynowe według wynalazku charakteryzują się pożądanym rozmiarem ułatwiającym ich połykanie, przy czym typowo zawierają od około 100 mg do około 2000 mg substancji czynnej. Miękkie kapsułki żelatynowe oraz sposoby kapsułkowania opisano w P. K. Wilkinson et at. , „Softgels: Manufacturing Considerations, Drugs and the Pharmaceutical Sciences, 41 (Specialized Drug Delivery Systems), P. Tyle, [red.] (Marcel Dekker, Inc., New York, 1990) str.409-449; F. S. Horn et at., „Capsules, Soft, Encyclopedia of Pharmaceutical Technology, tom II, J. Swarbrick i J. C. Boylan, [red.] (Marcel Dekker, Inc., New York, 1990) str. 269-284; M. S. Patel et at., „Advances in Softgel Formulation Technology, Manufacturing Chemist, tom LX, nr 7, str. 26-28 (lipiec 1989); M. S. Patel et al., „Softgel Technology, Manufacturing Chemist, tom LX, nr 8, str. 4749 (sierpień 1989); R. F. Jimerson, „Softgel (Soft Gelatin Capsule) Update, Drug Development and Industrial Pharmacy (Interphex '86 Conference), tom XII, nr 8 i 9, str. 1133-1144 (1986); W. R. Ebert, „Soft Elastic Gelatin Capsules: A Unique Dosage Form, Pharmaceutical Technology, tom I, nr 5, str. 44-50 (1977). Uzyskana w ten sposób miękka kapsułka żelatynowa rozpuszcza się w wodzie oraz w płynach żołądkowo-jelitowych. Po jej połknięciu osłonka żelatynowa ulega gwałtownie rozpuszczeniu lub rozerwaniu w płynie żołądkowo-jelitowym, czemu towarzyszy przekazanie farmaceutycznych substancji czynnych z ciekłego rdzenia do wnętrza organizmu.

Tabletki według wynalazku zawierają zasadniczo przynajmniej jedną zaróbkę dopuszczalną farmaceutycznie lub stosowaną w dodatkach żywieniowych, jaka zgodnie z rozwiązaniami znanymi ze stanu techniki stosowana jest w postaci stałej.

Znajdujące tu zastosowanie zaróbki obejmują: smary, przykładowo stearynian magnezu i kwas stearynowy; środki wspomagające rozpad, przykładowo pochodne celulozy; skrobie; substancje wiążące, przykładowo skrobie modyfikowane, poliwinylopirolidony oraz pochodne celulozy; środki wspomagające poślizg, przykładowo krzemionki koloidalne; środki wspomagające prasowanie, przykładowo pochodne celulozy; środki konserwujące, środki ułatwiające sporządzanie zawiesin, środki zwilżające, środki smakowe, środki zwiększające objętość, spoiwa, środki barwiące, środki słodzące.

Korzystnie - wówczas, gdy kompozycja wytwarzana jest w postaci tabletek - obejmuje ona dodatkowo osłonkę, wykonaną przykładowo z hydroksypropylometylocelulozy (HPMC). Zgodnie z korzystnym rozwiązaniem osłonkę tego rodzaju stanowi osłonka przezroczysta, choć możliwe jest również zastosowanie osłonki nieprzezroczystej, uzyskiwanej przykładowo przy zastosowaniu substancji osłonki w połączeniu ze środkiem matującym lub pigmentem, takim jak dwutlenek tytanu, pigmentem organicznym strącanym lub barwnikiem. Stwierdzono, że zastosowanie nieprzezroczystej osłonki do minimum ogranicza

PL 218 910 B1 ryzyko odbarwienia tabletki, do którego może dojść podczas długotrwałego jej przechowywania. Odbarwieniu można również zapobiec, wprowadzając środek barwiący do rdzenia tabletki. Zgodnie z korzystnym rozwiązaniem tabletki tego rodzaju można również powlekać, przykładowo po to, aby uzyskać korzystne właściwości estetyczne i/lub ułatwić połykanie.

Ekstrakt mieszany jest z zaróbkami rdzenia tabletki, po czym jest prasowany z zastosowaniem odpowiedniej tabletkarki.

Siły stosowane podczas prasowania, a które wymagane są do uzyskania tabletek o odpowiedniej odporności na rozpad, a zarazem o odpowiednim czasie rozpadu, zależą od kształtu i rozmiaru stosowanych w tym celu narzędzi. Korzystnie siły prasowania wynoszą w zakresie od 2 do 20 kN. Zastosowanie wyższych sił prasowania może prowadzić do uzyskania tabletek o opóźnionym uwalnianiu substancji czynnych (i)-(iv). Z kolei zastosowanie niższych sił prasowania może spowodować, że uzyskane tabletki będą posiadać niestabilną charakterystykę mechaniczną. Rdzenie tabletek mogą się odznaczać różnym kształtem, przy czym korzystnie stosowane są formy okrągłe spłaszczone po obydwu stronach lub obustronnie wypukłe, jak również formy owalne lub podłużne.

Roztwór powlekający sporządzany jest poprzez zmieszanie w wodzie środka błonotwórczego z substancjami barwiącymi i plastyfikatorem. Z pomocą zbiornika oblewniczego roztwór powlekający nanoszony jest na rdzenie tabletek.

Zgodnie z korzystnym rozwiązaniem tabletki odznaczają się podłużnym kształtem, co ułatwia ich połykanie. W przypadku tabletki powlekanej zawierającej 115 mg ekstraktów (i) oraz (ii) powlekana tabletka może się odznaczać długością około 10-20 mm oraz szerokością około 5 do 10 mm.

Zgodnie z korzystnym sposobem wykonania niniejszego wynalazku w skład kompozycji wchodzą witaminy, składniki mineralne, pierwiastki śladowe oraz kofeina w postaci ekstraktu guarany. Kofeina zawarta w ekstraktach guarany odświeża organizm i wspomaga aktywność umysłową. Jest przy tym łagodniejsza od kofeiny zawartej w kawie lub herbacie.

Korzystnie dodatek żywieniowy według wynalazku zawiera pożądaną dzienną dawkę każdego z czynnych składników w jednym opakowaniu, a w szczególności 0,05 do 1,00 g kofeiny.

Zgodnie z bardziej korzystnym rozwiązaniem dodatek żywieniowy zawiera przynajmniej pięć spośród wymienionych niżej składników:

fosforan wapnia, dodecylosiarczan sodu, wodorofosforan wapnia, tlenek magnezu, chlorek potasu, witamina C, poliwinylopirolidon, amid kwasu nikotynowego, fumaran żelaza II, witamina E, tlenek cynku, siarczan manganu, pantotenian wapnia, kwas stearynowy, stearynian magnezu, dwutlenek krzemu, siarczan miedzi, witamina B6, witamina B2, laktoza, witamina B1, beta-karoten, witamina A, chrom, sód, kwas foliowy, biotyna, jodek potasu, selenian sodu, witamina K1, witamina D3, witamina B12, witamina B3 i witamina B5;

i/lub przynajmniej jeden spośród następujących składników: mikroalgi, żeń-szeń, ginkgo, anyż, karczoch, waleriana, eukaliptus, koper włoski, owoc róży, chmiel, dziurawiec zwyczajny, rumianek, cava cava, czosnek, passiflora, mięta, żeń-szeń syberyjski, głóg, imbir, lucerna, perz, papaja, krzemionka, mleczko pszczele, korzeń goryczki, drożdże, bylica piołun lub przetworzony produkt rośliny tego rodzaju w postaci siekanej, zmiażdżonej, sproszkowanej, sprasowanej, fermentowanej i/lub ekstrahowanej, jak również w postaci nasion, liści lub łodyg.

Dodatkowy efekt można uzyskać, dodając jeden lub więcej ekstraktów ziół leczniczych, takich jak Ginkgo czy Ginseng. Przykładowo dodatek mikroalg dostarcza organizmowi dodatkowej ilości jodu. Z kolei dodatek Ginkgo wpływa na poprawę aktywności umysłowej oraz zwiększa odporność na stres.

Chcąc zapewnić możliwość podania w momencie, gdy pacjent rzeczywiście tego wymaga, wytwarzany jest produkt obejmujący 2-6 tabletek lub kapsułek, umieszczany w opakowaniu 7 x 12 cm z materiału syntetycznego. Taki sposób pakowania kompozycji witamin, kofeiny i składników mineralnych zapewnia poręczność produktu.

Aby zweryfikować efekt synergiczny działania dodatku żywieniowego według wynalazku, skorzystać można ze zmodyfikowanego testu Serial Sevens. Pierwotny test Serial Sevens (M. Hayman, Arch. Neurol. Psychiatry 17: 125-130 (1947)) stosowano w różnych formach, przykładowo jako część badania Mini-Mental State Examination (MMSE, Krótka Skala Oceny Stanu Psychicznego) [L.A. Taylor et al.,

J. Behav. Med. 11: 279-291 (1985)]. W stosowanej obecnie nowoczesnej, skomputeryzowanej, wersji tego testu jego uczestnikom przedstawiana jest liczba, od której, zgodnie z przedstawioną instrukcją, odejmują kolejno liczbę siedem, wpisując wyniki w postaci liczb trzycyfrowych z pomocą klawiatury numerycznej.

PL 218 910 B1

Pierwszej grupie uczestników badania podano placebo, drugiej - kompozycję zawierającą ekstrakt Ginseng (i) i witaminy, trzeciej - kompozycję zawierającą ekstrakt Guarana (ii) i witaminy, a czwartej kompozycję zawierającą zarówno ekstrakt Ginseng jak i ekstrakt Guarana (i) i (ii) oraz witaminy.

Czas, w jakim przeprowadzono test, wyniósł 2 minuty. Standardowy ekran z informacją przedstawiony uczestnikom obejmował instrukcję, zgodnie z którą możliwie szybko i dokładnie mieli oni odejmować siedem od danej liczby, posługując się w celu wprowadzenia kolejnych wyników klawiszem Enter. Zgodnie z ustnym poleceniem na wypadek popełnienia błędu uczestnik winien kontynuować operację odejmowania od podanego błędnie wyniku. Numery początkowe generowano w sposób losowy spośród liczb 800-999, przy czym liczby te widoczne są na ekranie jedynie do momentu podania pierwszej odpowiedzi, po czym podawane kolejno wyniki widoczne są w postaci gwiazdek. Po zakończeniu badania zliczana jest liczba wykonanych działań odejmowania oraz liczba błędnych odpowiedzi. W razie popełnienia przez uczestnika błędu kolejne odpowiedzi uznaje się za prawidłowe, o ile wynik odejmowania od podanej błędnie liczby jest prawidłowy.

Przeprowadzone testy pokazują wyraźnie, że kompozycja według wynalazku zwiększa liczbę prawidłowo wykonanych działań oraz ogranicza liczbę pomyłek popełnianych przez uczestników.

Skuteczność działania kompozycji według wynalazku sprawdzono również w oparciu o następujące badania:

(A) Aby porównać parametry jakości życia (ang. guality of life, QoL) u pacjentów, którym podawano kompozycję według wynalazku, przeprowadzono randomizowane badanie kliniczne z podwójną ślepą próbą, kontrolowane placebo u równoległych grup uczestników w oparciu o metodę przedstawioną w Drugs Exptl Clin Res 1996; 22 (6): 323-329.

Zmiana obserwowana u grupy przyjmującej kompozycję według wynalazku jest statystycznie znacząco większa niż w przypadku grupy, której podawano typowy preparat multiwitaminowy. Efekty uboczne u obydwu grup były minimalne. Znaczący wzrost wagi oraz ciśnienia rozkurczowego stwierdzono w grupie, której podawano typowy preparat multiwitaminowy, natomiast zmian tego rodzaju nie zaobserwowano w grupie przyjmującej kompozycję według wynalazku. Kompozycja ta jest zarazem skuteczniejsza niż typowy preparat multiwitaminowy, jeśli chodzi o poprawę jakości życia populacji narażonej na napięcie towarzyszące intensywnemu wysiłkowi fizycznemu i umysłowemu.

(B) Zbadano wpływ dodatków żywieniowych na jakość życia (QoL) bezpośrednio związaną ze stanem zdrowia u populacji nieklinicznej liczącej 313 zdrowych osób dorosłych. Badanie to stanowi kontynuację badania, którego wyniki opublikował Ussher et al., Brit J Health Psychol 5, 173-187 (2000).

Po podaniu kompozycji według wynalazku stwierdzono bardziej znaczącą poprawę w zakresie wysiłku fizycznego, wysiłku obserwowanego na podstawie zachowania, wysiłku poznawczego i ogólnego.

(C) Przeprowadzono kolejne badanie porównawcze z podwójną ślepą próbą wpływu na jakość życia połączenia substancji mających wpływ na zdrowie, a zawierających standaryzowany ekstrakt Ginseng G115®, oraz placebo w oparciu o metodę opisaną w Current Therapeutic Research 1994/55 (1) :32-42.

Zarówno przyjmowanie kompozycji według wynalazku jak i placebo poprawiło samopoczucie badanych, niemniej bardziej widoczną poprawę względem stanu początkowego zaobserwowano u grupy przyjmującej kompozycję według wynalazku. Zgodnie ze wzrokową skalą porównawczą (ang. Visual Analogue Scales) u badanych otrzymujących kompozycję według wynalazku stwierdzono bardziej znaczącą poprawę ogólną, poprawę czujności, zdolności odprężenia oraz poprawę apetytu.

Aby korzystnie wpłynąć na umiejętności poznawcze, podawane kapsułki lub tabletki winny zawierać dzienną dawkę odpowiadającą 50-200 mg połączonych ekstraktów (i) i (ii), korzystnie 70-160 mg, a w szczególności 90-130 mg. Całkowitą ilość ekstraktu można podzielić na 1 do 3 kapsułek lub tabletek podawanych dziennie, przy czym szczególnie korzystnie preparat podawany jest w postaci pojedynczej dawki. Dzienną dawkę należałoby zatem podawać raz dziennie, korzystnie rano.

Pierwsze oznaki poprawy funkcji poznawczych można stwierdzić krótko po podaniu kompozycji według wynalazku. Niemniej znaczącej, trwałej poprawy można się spodziewać w przeciągu 6 tygodni od rozpoczęcia ciągłej terapii. Optymalne skutki utrzymują się lub wzmagają podczas długotrwałego stosowania.

Poniżej szczegółowo opisano na przykładach sposoby sporządzania kompozycji według wynalazku. Poniższe przykłady nie stanowią ograniczenia dla zakresu niniejszego wynalazku, a jedynie jego ilustrację. Przykłady te nie wykluczają możliwości dodania dodatkowych ziołowych preparatów leczniczych.

PL 218 910 B1

P r z y k ł a d 1

Sposób wytwarzania kompozycji zawierającej ekstrakt Guarana

Leczniczą kompozycję roślinną z zastosowaniem standaryzowanego ekstraktu Guarana (kod PC102) sporządza się w opisany niżej sposób:

1. Użyta roślina : Paullinia Cupana H.B. et Kunth

2. Wykorzystana część: suszone nasiona

3. Rozpuszczalnik do ekstrakcji: etanol (95-96% obj./obj.) : woda demineralizowana (50 : 50) (obj./obj.)

4. Stosunek ilości leku do standaryzowanego ekstraktu: w granicach 3-7:1

5. Kompozycja leku: 80 - 90% ekstrakt pierwotny 20 - 10% maltodekstryna MD01

6. Standardowa wielkość partii: 360 kg

Etapy wytwarzania:

1. Suszone nasiona Paullinia Cupana H.B. et Kunth zmielono grubo z zastosowaniem urządzenia mielącego (10 mm) z uzyskaniem cząstek około 0,5-1,5 mm.

Zmielone nasiona Guarana przekazano do perkolatora i ekstrahowano etanolem 50%, alkalizowanym przy pomocy węglanu sodu. Procedurę ekstrakcyjną powtarzano z zachowaniem tych samych warunków do chwili wyczerpania leku. Z reguły wystarcza w tym celu przeprowadzić 5 ekstrakcji, każda po trzy godziny. Ekstrakcję uważa się za zakończoną wówczas, gdy sucha pozostałość ostatniego przesącza wynosi < 0,5%.

2. Uzyskane przesącze częściowo zagęszczono w próżni w temperaturze poniżej 50°C.

3. Dodawano kwas solny do chwili uzyskania pH 5,5-6,5.

4. Po odstaniu przez 8 godzin w temperaturze 2-5°C mieszaninę odwirowano.

5. Mieszaninę zatężano w warunkach próżniowych w temperaturze poniżej 50°C do chwili uzyskania słabego ekstraktu, z którego otrzymywanych jest około 70% suchej pozostałości.

6. Słaby ekstrakt suszono w warunkach próżniowych w temperaturze poniżej 70°C.

7. Suchy ekstrakt zmielono, zbadano całkowitą zawartość alkaloidów, po czym dodano maltodekstrynę MD01, aby uzyskać pożądane miano.

8. Produkt zmielono z zastosowaniem młyna wirnikowego, zmieszano i przesiano.

P r z y k ł a d 2

Miękkie kapsułki

Wyprodukowano miękkie kapsułki żelatynowe o następującym składzie:

Składniki czynne	Zawartość
Zioła
standaryzowany ekstrakt Ginseng	40 mg
ekstrakt Paullinia cupana PC102	75 mg
Witaminy
prowitamina A	1110 IU
(aktywność wit. A)
witamina B1	1,4 mg
witamina B2	1,6 mg
witamina B6	2.0 mg
witamina B12	1.0 μg
witamina C	60 mg
witamina D3	160 IU
octan d,1-alfa-tokoferolu (wit. E)	14,9 mg
kwas foliowy	200 μg
biotyna	150 μg
witamina PP	18 mg
Składniki mineralne i pierwiastki śladowe
miedź	0,5 mg
żelazo	5 mg
cynk	5 mg
selen	30 μg
magnez	10 mg

PL 218 910 B1

Składniki zmieszano i kapsułkowano z zastosowaniem żelatyny, wody oraz plastyfikatora z uzyskaniem miękkich kapsułek żelatynowych.

P r z y k ł a d 3
Tabletki
Składniki czynne	Zawartość
Zioła
standaryzowany ekstrakt Ginseng	40 mg
ekstrakt Paullinia cupana PC102	75 mg
Witaminy
prowitamina A	1110 IU
(aktywność wit. A)
witamina B1	1,4 mg
witamina B2	1, 6 mg
witamina B6	2, 0 mg
witamina B12	1,0 μg
witamina C	60 mg
witamina D3	160 IU
octan d,1-alfa-tokoferolu (wit. E)	14,9 mg
kwas foliowy	200 μg
biotyna	150 μg
witamina PP	18 mg
Składniki mineralne i pierwiastki śladowe
miedź	0,5 mg
wapń	120 mg
żelazo	5 mg
cynk	5 mg
fosfor	93 mg
selen	30 μg
magnez	62,5 mg
Składniki zmieszano z zaróbką i sprasowano z uzyskaniem tabletek.
P r z y k ł a d 4
Składniki czynne		Zawartość [%]
Zioła
standaryzowany ekstrakt Ginseng		15
ekstrakt Paullinia cupana PC102		35
mikroalgi		15
Witaminy, składniki mineralne i pierwiastki śladowe	35
P r z y k ł a d 5
Składniki czynne		Zawartość [%]
Zioła
ekstrakt Paullinia cupana PC102		55
mikroalgi		15

Witaminy, składniki mineralne i pierwiastki śladowe 30

Claims (9)

1. Dodatek żywieniowy, znamienny tym, że zawiera

a) witaminy;

b) składniki mineralne i ewentualnie pierwiastki śladowe;

c) kofeinę w formie ekstraktu z guarany i

d) ekstrakt z żeń-szenia.

2. Dodatek żywieniowy według zastrz. 1, znamienny tym, że wymagana dzienna dawka jest w jednostkowym opakowaniu.

3. Dodatek żywieniowy według zastrz. 2, znamienny tym, że zawiera 0,05 do 1,0 g kofeiny.

PL 218 910 B1

4. Dodatek żywieniowy według zastrz. 3, znamienny tym, że zawiera co najmniej pięć składników spośród: fosforanu wapnia, dodecylosiarczanu sodu, wodorofosforan wapnia, tlenek magnezu, chlorek potasu, witamina C, poliwinylopirolidon, amid kwasu nikotynowego, fumaran żelaza II, witamina E, tlenek cynku, siarczan manganu, pantotenian wapnia, kwas stearynowy, stearynian magnezu, dwutlenek krzemu, siarczan miedzi, witamina B6, witamina B2, laktoza, witamina B1, beta-karoten, witamina A, chrom, sód, kwas foliowy, biotyna, jodek potasu, selenian sodu, witamina K1, witamina D3, witamina B12, witamina B3 i witamina B5.

5. Dodatek żywieniowy według zastrz. 4, znamienny tym, że zawiera co najmniej jeden spośród składników: mikroalgi, żeń-szeń, ginkgo, anyż, karczoch, waleriana, eukaliptus, koper włoski, owoc róży, chmiel, dziurawiec zwyczajny, rumianek, cava cava, czosnek, passiflora, mięta, żeń-szeń syberyjski, głóg, imbir, lucerna, perz, papaja, krzemionka, mleczko pszczele, korzeń goryczki, drożdże, bylica piołun lub przetworzony produkt rośliny tego rodzaju w postaci siekanej, zmiażdżonej, sproszkowanej, sprasowanej, fermentowanej i/lub ekstrahowanej, jak również w postaci nasion, liści lub łodyg.

6. Dodatek żywieniowy według zastrz. 4, znamienny tym, że zawiera zwłaszcza:

i) synergistycznie skuteczna ilość ekstraktu z rośliny Panax ginseng;

ii) synergistycznie skuteczna ilość ekstraktu z rośliny Paullinia cupana;

iii) jedną lub więcej witamin;

iv) jeden lub więcej składnik mineralny i/lub pierwiastki śladowe; i

v) ewentualnie nośnik i/lub adiuwant.

7. Dodatek żywieniowy według zastrz. 6, znamienny tym, że zawiera zwłaszcza:

i) 20 do 60 mg ekstraktu z Panax ginseng żeń-szenia, ii) 50 do 100 mg ekstraktu z Paullinia cupana ciernioplątu guarany, iii) 0,001 do 120 mg jednej lub więcej witamin, iv) 0,01 do 400 mg jednego lub więcej składników mineralnych i/lub pierwiastków śladowych,

v) ewentualnie nośnik i/lub adiuwant.

8. Dodatek żywieniowy według zastrz. 6, znamienny tym, że zawiera zwłaszcza:

30 do 50 mg standaryzowanego ekstraktu z żeń-szenia 60 do 90 mg ekstraktu z Paullinia cupana 1000 do 1200 IU prowitaminy A 1,0 do 2,0 mg witaminy B1

1,0 do 2,0 mg witaminy B2 1,0 do 3,0 mg witaminy B6 1,0 do 2,0 μg witaminy B12 0 do 100 mg witaminy C 50 do 300 IU witaminy D3

10 do 20 mg octanu d,1-alfa-tokoferolu (witaminy E)

100 do 300 μg kwasu foliowego

100 do 200 μg biotyny

10 do 30 mg witaminy PP

0,1 do 1,0 mg miedzi

0 do 150 mg wapnia

1 do 10 mg żelaza

1 do 10 mg cynku

0 do 150 mg fosforu

50 do 150 μg selenu

5 do 100 mg magnezu oraz ewentualnie nośnik i/lub adiuwant.

9. Dodatek żywieniowy według dowolnego z powyższych zastrzeżeń 1 do 8, który jest w formie kapsułek z miękką otoczką lub tabletek.