PL214948B1 - Rozjazd kolejki spągowej - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest rozjazd kolejki spągowej, zwłaszcza dla trasy jezdnej maszyny pociągowej wyposażonej w listwę zębatkową lub cierną przeznaczoną do współpracy z napędem poruszającej się po trasie maszyny pociągowej. Urządzenie przeznaczone jest do udrożnienia jednego z co najmniej dwu możliwych kierunków przejazdu, w układzie rozjazdu lub skrzyżowania torów.

Znane są z kolejnictwa rozjazdy torowe, które przeznaczone są do zmiany kierunku jazdy pojazdu szynowego poprzez zmianę toru. Pojazdy szynowe stosowane w kolejnictwie przemieszczają się po torach przy wykorzystaniu zjawiska sprzężenia ciernego pomiędzy kołami pojazdu i szynami toru jezdnego. Jest to jedyne sprzężenie umożliwiające ruch pojazdu po torze. Rozjazdy torowe, znane i stosowane w kolejnictwie, umożliwiają zmianę toru zasadniczego na tor o innym ukierunkowaniu, poprzez stopniowe odchylanie najazdowego fragmentu tego toru. Te rozwiązania nie znajdują jednak zastosowania w kolejkach spągowych mających pomiędzy szynami listwę zębatkową lub listwę cierną które to przeznaczone są do współpracy z kołem napędowym zespołu napędowego pojazdu szynowego. W szczególności napęd zębatkowy wymaga zgodności elementów kształtowych listwy i koła napędowego na całej trasie, zarówno na odcinkach łukowych jak i w obszarach przejść odcinków łukowych na proste i odwrotnie.

Znany jest z opisu zgłoszenia wynalazku P 366 958 zespół rozjazdu torowego górniczej kolei spągowej zębatej. Zespół ten składa się z spągowej ramy ślizgowej, na której posadowione są ślizgowo dwa odcinki toru z międzytorową listwą zębatą stanowiące zespół szufladowy. Jeden z odcinków jest prosty, a drugi łukowy. Odcinek łukowy ma kształt odpowiadający założonej zmianie kierunku jazdy. Odcinek łukowy ma w rozwinięciu długość odpowiadającą długości odcinka prostego i wielokrotność podziałki listwy zębatej i koła zębatego. Zespół szufladowy przestawiany jest w jedno z dwóch skrajnych położeń siłownikiem hydraulicznym zamocowanym do ramy ślizgowej zespołu tak, że zawsze jeden z odcinków zespołu łączy tory znajdujące się przed i za rozjazdem, a drugi wystaje całym gabarytem poza obszar przejazdu pojazdu szynowego.

Przedstawione rozwiązanie jest niekorzystne ze względu na to, że zajmuje duży obszar w podziemnych wyrobiskach górniczych, ponieważ rozjazd wymaga przygotowania dużego zagłębienia w spągu, a ponadto jego długość w osi poprzecznej do wyrobiska jest około dwukrotnie większej niż wynosi długość przesuwanej szuflady. Jednocześnie, suwliwy sposób przekładania szuflady i jej ciężar wymaga dużej energii, co w praktyce uniemożliwia wykonywanie tego ręcznie, co z kolei wymaga doprowadzenia zasilania hydraulicznego lub innego do konstrukcji rozjazdu. Ponadto, rozjazd typu przesuwnego stwarza zagrożenia dla obsługujących i osób postronnych podczas jego przesuwania. Tak więc przedstawiony rozjazd może pełnić tylko funkcję rozgałęziania jednego toru w dwu kierunkach i dlatego też nie zawsze jest korzystny do zastosowania.

Rozjazd kolejki spągowej według wynalazku przeznaczony jest do udrażniania jednego z dwu możliwych kierunków ruchu, do jazdy po zakręcie lewym lub prawym, lub po jednym z torów krzyżujących się. Rozjazd charakteryzuje się tym, że ma posadowiony w konstrukcji bazowej, wyposażonej w fragmenty torów dolotowych/wylotowych, obrotowy panel o osi obrotu prostopadłej do płaszczyzny torów dolotowych/wylotowych. Obrotowy panel wyposażony jest w łukowy lub prostoliniowy fragment trasy jezdnej, który to przeznaczony jest do łączenia toru w układzie prawego lub lewego skrętu, lub do przejazdu po jednym z torów krzyżujących się. Udrożnienie trasy na dany kierunek przejazdu odbywa się poprzez obrót panelu.

Przedmiot wynalazku ukazano w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z góry rozjazdu torowego, fig. 2 przedstawia rozjazd kolei spągowej w przekroju płaszczyzną poprzeczną a fig. 3 i 4 widok z góry urządzenia pełniącego funkcję skrzyżowania.

Rozjazd składa się z trzech podstawowych podzespołów: panelu obrotowego 1, w formie koła, ramy bazowej 2 oraz układu napędowego 6, sterującego obrotem panelu 1. Na powierzchni panelu obrotowego 1 znajduje się łukowy lub prostoliniowy fragment trasy 3. Fragment łukowy przeznaczony jest dla realizowania funkcji rozjazdu, natomiast prosty dla realizowania funkcji skrzyżowania. Rama bazowa 2, w górnej części jest wyposażona w fragmenty torów dolotowych/wylotowych 5, usytuowanych w układzie rozjazdu lub skrzyżowania. W układzie rozjazdu rama posiada trzy odcinki torów 5, a w układzie skrzyżowania dwie pary odcinków krzyżujących się torów 5. Łukowe lub prostoliniowe fragmenty trasy jezdnej 3 posiadają między szynami listwy zębatkowe 4 lub cierne. W przypadku maszyny pociągowej z napędem zębatkowym lub ciernym również pomiędzy szynami fragmentów torów dolotowych/wylotowych 5 jest usytuowana listwa zębatkowa 4 lub cierna. Panel obrotowy 1 jest

PL 214 948 B1 osadzony obrotowo w zagłębieniu ramy bazowej 2, w osi obrotu 7, prostopadłej do płaszczyzny torów dolotowych/wylotowych 5. Obrót panelu 1 może być realizowany dowolnie w obydwu kierunkach. Zmiana rozjazdu z jednego kierunku na drugi, wymaga wykonania obrotu panelu 1 o określony kąt - w przypadku rozjazdu o około 180°, a w przypadku skrzyżowania o około 90°. Obrotu można dokonywać wahadłowo, lub stale w jedna stronę, przy czym panel 1 obraca się zawsze w płaszczyźnie równoległej do osi jednego z torów dolotowych/wylotowych 5.

Mechanizm obrotu uwidoczniony na fig. 2 jest przykładem wykonania. Składa się z przekładni zębatej napędzającej duże koło zębate skojarzone z panelem obrotowym. Moment napędowy przekazywany jest przez zewnętrzny napęd współpracujący z przekładnią zębatą. Zewnętrzny napęd zębaty zasilany może być z różnych źródeł energii i może mieć różne wykonania - nie jest on przedmiotem opisu.

Rozjazd jest przydatny do trasy wyposażonej w napęd zębatkowy, cierny lub jakikolwiek inny.

Urządzenie według rozwiązania jest bardzo uniwersalne i może również umożliwiać krzyżowanie torowiska, co przedstawiono na wariantowych schematach. Rozjazd według wynalazku może być stosowany dla różnego rodzaju toru, bazującego na przykład na klasycznych szynach kolejowych, jak i na innych rozwiązaniach, jak szyny ceownikowe stosowane we większości górniczych kolei spągowych. Urządzenie w funkcji rozjazdu może rozgałęziać tor w dwu kierunkach, a w funkcji skrzyżowania udrażniać naprzemiennie dwa krzyżujące się tory.

Zaletami rozwiązania są: mały gabaryt zabudowy, zarówno w płaszczyźnie toru jak i w głąb spągu. Ponadto rozwiązanie nie wymaga stosowania dużej siły potrzebnej do obracania, co umożliwia stosowanie napędu ręcznego.

Claims (1)

1. Rozjazd kolejki spągowej służący do udrożnienia jednego z co najmniej dwu możliwych kierunków przejazdu, w układzie rozjazdu lub skrzyżowania torów, przeznaczony dla dowolnej dwuszynowej trasy jezdnej, zwłaszcza dla trasy jezdnej wyposażonej w pojedynczą lub podwójną listwę zębatkową lub cierną przeznaczoną do współpracy z napędem poruszającej się po trasie maszyny pociągowej, znamienny tym, że w konstrukcji bazowej (2), wyposażonej na górnej powierzchni w fragmenty torów dolotowych/wylotowych (5) ma posadowiony obrotowy panel (1) o osi obrotu (7), prostopadłej do płaszczyzny torów dolotowych/wylotowych (5), przy czym obrotowy panel (1) wyposażony jest w łukowy lub prostoliniowy fragment trasy jezdnej (3), którego końce w określonym położeniu roboczym panelu obrotowego (1) łączą konkretne fragmenty umieszczonych na powierzchni ramy bazowej (2) torów dolotowych i wylotowych (5), a zmiana połączenia odpowiednich fragmentów torów dolotowych i wylotowych (5) realizowana jest poprzez obrót panelu (1) względem osi obrotu (7), prostopadłej do płaszczyzny torów dolotowych/wylotowych (5).