PL214946B1 - Urządzenie rozjazdowe - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie rozjazdowe, zwłaszcza dla trasy jezdnej maszyny pociągowej wyposażonej w listwę zębatkową lub cierną przeznaczoną do współpracy z napędem poruszającej się po trasie maszyny pociągowej. Urządzenie przeznaczone jest do udrożnienia jednego z co najmniej dwu możliwych kierunków przejazdu, w układzie rozjazdu lub skrzyżowania torów.

Znane są z kolejnictwa rozjazdy torowe, które przeznaczone są do zmiany kierunku jazdy pojazdu szynowego poprzez zmianę toru. Pojazdy szynowe stosowane w kolejnictwie przemieszczają się po torach przy wykorzystaniu zjawiska sprzężenia ciernego pomiędzy kołami pojazdu i szynami toru jezdnego. Jest to jedyne sprzężenie umożliwiające ruch pojazdu po torze. Rozjazdy torowe, znane i stosowane w kolejnictwie, umożliwiają zmianę toru zasadniczego na tor o innym ukierunkowaniu, poprzez stopniowe odchylanie najazdowego fragmentu tego toru. Te rozwiązania nie znajdują jednak zastosowania w kolejkach spągowych mających pomiędzy szynami listwę zębatkową lub listwę cierną które to przeznaczone są do współpracy z kołem napędowym zespołu napędowego pojazdu szynowego. W szczególności napęd zębatkowy wymaga zgodności elementów kształtowych listwy i koła napędowego na całej trasie, zarówno na odcinkach łukowych jak i w obszarach przejść odcinków łukowych na proste i odwrotnie.

Znany jest z opisu zgłoszenia wynalazku P 366 958 zespół rozjazdu torowego górniczej kolei spągowej zębatej. Zespół ten składa się z spągowej ramy ślizgowej, na której posadowione są ślizgowo dwa odcinki toru z międzytorową listwą zębatą stanowiące zespół szufladowy. Jeden z odcinków jest prosty, a drugi łukowy. Odcinek łukowy ma kształt odpowiadający założonej zmianie kierunku jazdy. Odcinek łukowy ma w rozwinięciu długość odpowiadającą długości odcinka prostego i wielokrotność podziałki listwy zębatej i koła zębatego. Zespół szufladowy przestawiany jest w jedno z dwóch skrajnych położeń siłownikiem hydraulicznym zamocowanym do ramy ślizgowej zespołu tak, że zawsze jeden z odcinków zespołu łączy tory znajdujące się przed i za rozjazdem, a drugi wystaje całym gabarytem poza obszar przejazdu pojazdu szynowego.

Przedstawione rozwiązanie jest niekorzystne ze względu na to, że zajmuje duży obszar w podziemnych wyrobiskach górniczych, ponieważ rozjazd wymaga przygotowania dużego zagłębienia w spągu, a ponadto jego długość w osi poprzecznej do wyrobiska jest około dwukrotnie większej niż wynosi długość przesuwanej szuflady. Jednocześnie, suwliwy sposób przekładania szuflady i jej ciężar wymaga dużej energii, co w praktyce uniemożliwia wykonywanie tego ręcznie, co z kolei wymaga doprowadzenia zasilania hydraulicznego lub innego do konstrukcji rozjazdu. Ponadto, rozjazd typu przesuwnego stwarza zagrożenia dla obsługujących i osób postronnych podczas jego przesuwania. Tak więc przedstawiony rozjazd może pełnić tylko funkcję rozgałęziania jednego toru w dwu kierunkach i dlatego też nie zawsze jest korzystny do zastosowania.

Urządzenie rozjazdowe według wynalazku składa się z panelu obrotowego, z łącznikowymi fragmentami trasy jezdnej, oraz z ramy bazowej wyposażonej w fragmenty torów dolotowych i wylotowych. Urządzenie charakteryzuje się tym, że panel obrotowy jest ułożyskowany obrotowo w ramie bazowej w osi równoległej do osi jednego z torów dolotowych/wylotowych, usytuowanych na górnej powierzchni ramy bazowej i ma co najmniej dwie płaszczyzny robocze, a na każdej z nich ma łącznikowy fragment trasy jezdnej. W określonym położeniu roboczym panelu obrotowego końce łącznikowego fragmentu trasy jezdnej łączą konkretne fragmenty torów dolotowych i wylotowych umieszczonych na górnej powierzchni ramy bazowej.

Zmiana trasy określonego kierunku przejazdu poprzez zmianę połączenia odpowiednich fragmentów torów dolotowych i wylotowych usytuowanych na ramie bazowej odbywa się przez obrót panelu obrotowego względem ramy bazowej o kąt [360:n]°, gdzie n oznacza liczbę płaszczyzn roboczych panelu obrotowego.

Przedmiot wynalazku ukazano w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 i fig. 2 przedstawiają widok przestrzenny urządzenia z panelem obrotowym wyposażonym w dwie płaszczyzny robocze, przy czym fig. 1 ukazuje panel obrócony do góry płaszczyzną roboczą wyposażoną w prosty odcinek toru, a fig. 2 panel obrócony do góry płaszczyzną roboczą z łukowym odcinkiem toru, fig. 3 przedstawia przekrój urządzenia płaszczyzną A-A zaznaczoną na fig. 1, fig. 4 przedstawia przekrój poprzeczny urządzenia wyposażonego w panel obrotowy z trzema płaszczyznami roboczymi a fig. 5-7 widok z góry urządzenia ukazanego na fig. 4, w różnych położeniach płaszczyzn roboczych , fig. 8 i 9 widok z góry urządzenia pełniącego funkcję skrzyżowania.

PL 214 946 B1

Urządzenie składa się z panelu obrotowego 1 osadzonego obrotowo w ramie bazowej 2 oraz mechanizmu napędu obrotowego 10, sterującego obrotem panelu 1. Panel obrotowy 1 stanowi konstrukcja nośna, posiadająca co najmniej dwie robocze powierzchnie 3 z fragmentami torów łącznikowych 4 prostych lub łukowych. Rama bazowa 2 natomiast wyposażona jest w odcinki torów dolotowych/wylotowych 5, o kształcie prostym lub łukowym, które to znajdują się w jej górnej części. W środkowej części ramy bazowej 2 znajduje się rynnowe zagłębienie 7, które przebiega równolegle do osi obrotu 9 panelu obrotowego 1, jak również do osi jednego z torów dolotowych/wylotowych 5. W ramie bazowej 2 znajdują się panewki łożyskujące 8, które to leżą w osi obrotu 9 panelu obrotowego 1, równoległej do osi jednego z torów dolotowych 5. W panewkach tych osadzone są czopy 6 panelu obrotowego 1.

Przykład wykonania urządzenia w funkcji rozjazdu torowego w wersji z trzema torami 5 zilustrowano na fig. 1 i 2. Na jednej z powierzchni roboczych 3 panelu obrotowego 1 umieszczony jest fragment łącznikowy toru 4 do jazdy w jednym kierunku, a na drugiej fragment łącznikowy toru 4 do jazdy drugim kierunku. Odcinki torów łącznikowych 4, jak i odcinki torów dolotowych/wylotowych 5 zawierają listwy zębate lub cierne 13 14, przewidziane dla danego typu maszyny pociągowej, która jest używana na danym torowisku. Panel 1, w przedstawionym na fig. 1 rozwiązaniu posiada dwie powierzchnie robocze 3, podczas gdy w przypadku urządzenia w funkcji rozjazdu z trzema odcinkami wylotowymi, panel 1 będzie wyposażony w trzy powierzchnie robocze 3, skonfigurowane w obiekt, który w przekroju poprzecznym ma kształt trójkąta, co ukazano na fig. 4 rysunku.

Z kolei przykład wykonania urządzenia w funkcji skrzyżowania torów ilustruje wersja z dwiema parami torów dolotowych przedstawiona na fig. 8 i 9 rysunku. Zasada działania urządzenia jest identyczna jak dla funkcji rozjazdu z trzema torami dolotowymi, gdzie panel obrotowy 1 ma dwie powierzchnie robocze 3. w Obrotowy panel 1 w przypadku przedstawionego skrzyżowania posiada również dwie powierzchnie robocze 3, podczas gdy w przypadku urządzenia w funkcji skrzyżowania trzech torów panel 1 będzie wyposażony w trzy powierzchnie robocze 3 , skonfigurowane w obiekt, który w przekroju poprzecznym będzie mieć kształt trójkąta.

Panel 1 korzystnie jest wykonywany jako symetryczny względem osi obrotu 9, co minimalizuje energię niezbędną do jego obracania. Gdy panel 1 jest symetryczny, jego obracanie w celu zmiany konfiguracji trasy może być dokonywane stale w jedną stronę. Gdy panel 1 jest niesymetryczny i można w nim wyodrębnić krótsze i dłuższe skrzydło, to jego obracanie powinno być realizowane wah adłowo, przy czym zawsze tylko krótsze skrzydło panelu 1 wykonuje ruch w rynnowym zagłębieniu 7 ramy bazowej 2, dzięki czemu zagłębienie to nie jest zbyt głębokie, w związku z czym ogranicza się głębokość wykopu w spągu, potrzebną do zabudowy urządzenia. W przypadku panelu z dwiema powierzeniami roboczymi jest to obrót o 180° w obu kierunkach.

Przykład wykonania mechanizmu napędu obrotowego przedstawiono na fig. 3. Składa się z uchylnej łukowej listwy zębatej 11, przytwierdzonej obrotowo do panelu obrotowego 1. Uzębienie listwy jest kontynuacją dwu stałych odcinków zębatych 12 przytwierdzonych do panelu 1 Zarówno listwa łukowa 11 jak i stałe odcinki zębate 12 stałe służą do przekazania momentu obrotowego na panel 1 podczas jego obracania. Moment napędowy przekazywany jest przez zewnętrzny napęd 10, współpracujący z uzębieniem listwy i odcinków stałych. Zewnętrzny napęd zębaty zasilany może być z różnych źródeł energii i może mieć różne wykonania, przy czym nie jest on przedmiotem opisu wynalazku. Listwa zębata 11 wykłada się swobodnie na krzywiźnie łukowej zagłębienia 7 ramy bazowej 2, podczas ułożenia panelu 1 w jednej z pozycji, lub jest obrócona razem z panelem 1 do drugiej pozycji i wówczas, aby nie kolidowała z maszyną pociągową jest odchylana w bok. Odchylenie to jest możl iwe dzięki obrotowemu zamocowaniu jednego końca listwy.

Przedstawione urządzenie rozjazdowe jest bardzo uniwersalne i może służyć jako rozjazd lub jako skrzyżowanie torowiska, co przedstawiono na wariantowych schematach. Obrotowe urządzenie rozjazdowe służy do udrażniania jednego z co najmniej dwu możliwych kierunków przejazdu. Zmiana kierunku przejazdu odbywa się poprzez zmianę połączenia odpowiednich fragmentów torów dolotowych i wylotowych 5 i jest realizowana przez obrót panelu 1 w osi 9 o kąt [360:n]°, gdzie n oznacza liczbę płaszczyzn roboczych panelu obrotowego 1.

Urządzenie rozjazdowe jest przydatne do trasy wyposażonej w napęd zębatkowy, cierny lub j akikolwiek inny. Urządzenie może być stosowane dla różnego rodzaju toru, bazującego na przykład na klasycznych szynach kolejowych, jak i na innych rozwiązaniach, jak szyny ceownikowe stosowane we większości górniczych kolejek spągowych. Urządzenie stosowane w funkcji rozjazdu jest wyposażone w co najmniej trzy odcinki torów dolotowych, które można konfigurować na dowolne kierunki przejaz4

PL 214 946 B1 du, a w funkcji skrzyżowania w co najmniej dwie pary odcinków dolotowych, które można udrażniać na jeden lub drugi kierunek.

Claims (1)

1. Urządzenie rozjazdowe, służące do udrożnienia jednego z co najmniej dwu możliwych kierunków przejazdu, w układzie rozjazdu lub skrzyżowania torów, przeznaczone dla dowolnej dwuszynowej trasy jezdnej, zwłaszcza dla trasy jezdnej wyposażonej w pojedynczą lub podwójną listwę zębatkową lub cierną przeznaczoną do współpracy z napędem poruszającej się po trasie maszyny pociągowej, znamienne tym, że w ramie bazowej (2), wyposażonej na górnej powierzchni w fragmenty torów dolotowych/wylotowych (5), ma ułożyskowany obrotowo w osi (9), równoległej do osi jednego z torów dolotowych/wylotowych (5), panel obrotowy (1) o co najmniej dwu płaszczyznach roboczych (3), a na każdej płaszczyźnie roboczej (3) ma łącznikowy fragment trasy jezdnej (4), którego końce w określonym położeniu roboczym panelu obrotowego (1) łączą konkretne fragmenty umieszczonych na powierzchni ramy bazowej (2) torów dolotowych i wylotowych (5), a zmiana połączenia odpowiednich fragmentów torów dolotowych i wylotowych (5) realizowana jest poprzez obrót panelu (1) w osi (9) o kąt [360:n]°, gdzie n oznacza liczbę płaszczyzn roboczych panelu obrotowego (1).