Sole ciezkich metali, otrzymane ze sulfo- muje sie z wymienionych sulfokwasów, je- kwasów, pochodzacych z ropy naftowej, zeli sulfokwasy te przed zwiazaniem ich z lupków bitumicznych, wegla brunatnego lub metalem ciezkim poddac dzialaniu kwasu podobnych tworzyw, sa czesto rozpuszczal- siarkowego lub jego pochodnych, jak kwasu ne w wodzie, traca jednak te wlasnosc po chlorosulfonowego, dymiacego kwasu siar- przeprowadzeniu w stan suchej soli, kowego.Wynalazek niniejszy dotyczy wytwa- Jako materjalu wyjsciowego mozna u- rzania sulfonianów metali ciezkich, rozpu- zyc wolnych sulfokwasów lub ich soli, izo- szczalnych w wodzie mimo uprzedniego wy- lowanych z oleju po sulfonowaniu, lub kwa- suszenia. Mianowicie znaleziono, ze sole su odpadkowego; mozna tez dzialac odpo- metali ciezkich o takich wlasnosciach otrzy- wiednim kwasem siarkowym lub jego po-chodnenri na mieszaniny, zawierajace wy¬ zej wymienione sulfokwasy.KWas siarkowy wiiiiek byc stezony ltib dymiacy. Dzialanie na sulfokwasy uskutecz¬ nia sie w temperaturze niskiej lub podwyz¬ szonej. Produkt reakcji uwalnia sie od nad¬ miaru uzytego kwasu lub jego pochodnych jednym ze znanych sposobów*i nastepnie zamienia na sól metalu ciezkiego przez po¬ dwójna wymiane rozpuszczalnych soli lub przez zobojetnianie otrzymanego sulfo- zwiazku tlenkiem lub wodorotlenkiem.Przyklad I. Sulfokwas wolny lub sul¬ fonian sodowy, izolowany jednym ze zna¬ nych sposobów z weglowodorów nafto¬ wych, np. destylatu maszynowego, trakto¬ wanego uprzednio stezonym lub dymiacym kwasem siarkowym, miesza sie dokladnie w stosunku 1 : 1 z 20% oleum. Przebiega reak¬ cja egzotermiczna z wydzieleniem ciepla i gazów. Gdy temperatura przestaje podnosic sie, mieszanine reakcyjna ogrzewa sie, wciaz mieszajac, utrzymujac temperature na wy¬ sokosci 700|C. Czas ogrzewania zalezy od rodzaju materjalu wyjsciowego. Zawartosc naczynia nastepnie ochladza sie i w sposób znany, np. przez zobojetnienie barytem lub woda barytowa, uwalnia od nadmiaru kwa¬ su siarkowego, a roztwór sulfonianów zada¬ je sie roztworem soli metalu, zdolnej do po¬ dwójnej wymiany, np. siarczanem srebra.Przyklad II. Sulfokwas wolny, otrzy¬ many z kwasu odpadkowego po rafinacji destylatu ropy naftowej, traktuje sie 5%- owem oleum w stosunku 1 : 5, mieszajac poczatkowo bez ogrzewania, a nastepnie o- grzewajac do 100°, przez 2 -r- 5 godzin.Mieszanine reakcyjna po ochlodzeniu za¬ daje sie ostroznie woda tak, aby kwas siar¬ kowy oddzielil sie, a wydzielone sulfokwa¬ sy odmywa sie od resztek kwasu siarkowego zapomoca nasyconego roztworu solanki. Po rozpuszczeniu sulfokwasów w wodzie, roz¬ twór wodny miesza sie ze swiezo straco¬ nym wodorotlenkiem miedziowym az do zaniku reakcji kwasnej.Sulfoniany metali ciezkich, uzyskane tym sposobem, daja sie otrzymac ze swych roztworów wodnych przez odparowanie w postaci suchej soli, rozpuszczalnej zpowro- tem w wodzie. PL PL