Celem wynalazku niniejszego jest wy¬ rób tafli szklanych, wolnych od fald po¬ wierzchniowych, W celu zapobiezenia tworzeniu sic; fald, wywolywanych, jak wiadomo, przez nierównomierne kurczenie sie szkla z obydwóch stron plyty, proponowano juz walcowanie szkla jeszcze w stanie pla¬ stycznym, wkrótce po jego ulozeniu na sto¬ le, zapomoca walka o nierównej po¬ wierzchni, wytwarzajacego na powierzchni szkla nieznaczne wkleslosci i wypuklosci, znikajace same przez sie pod dzialaniem wewnetrznego ciepla szkla. Znany jest równiez sposób, polegajacy na walcowaniu szkla zapomoca walca, obracajacego sie z szybkoscia wieksza od szybkosci jego przetaczania sie po szkle.Stwierdzic jednak mozna, ze stosowa¬ nie tych srodków nie zawsze pozwala na otrzymywanie szkla zupelnie wolnego od fald. Wynalazek niniejszy jest oparty na spostrzezeniu, ze obecnosc fald, przy uzy¬ ciu znanych sposobów walcowania, jest wywolywana przez szarpane ruchy walca, powstajace badz wskutek oddzialywania nan kól zebatych mechanizmu napedowe* go walca, mianowicie, gdy uzywa sie zna¬ nego mechanizmu zebatkowego, badz przez to, ze walec, napedzany z szybkoscia wieksza od jego szybkosci przetaczania sie po szkle, wzera sie, gniotac, w powierzch¬ nie, po której sie przetacza. Zachodzi to nawet wtedy, gdy walec jest napedzany zapomoca przekladni ciaglej, np. prze¬ kladni linowej, lancuchowej lub slimako¬ wej.Wedlug wynalazku niniejszego usuwasie przyczyny tworzenia sie fald, walcujac czklo walcem o nierównej powierzchni, osaSzcratym na^a&Eafeh,, Umocowanych nad *^oleiii: i ^brafeS?{acyiti sie, pod dzialaniem ciaglej przekladni, z szybkoscia nieznacz¬ nie wieksza od szybkosci jego przetaczania sie po szkle, przyczem stól nie styka sie ani z walcem, ani z jego czopami. W ten sposób walec o nierównej powierzchni moze zupelnie prawidlowo wywierac swe dzialanie tloczace na szklo.Do podtrzymywania czopów walca mozna uzywac np. lozysk, zaopatrzonych w walki, toczace sie pobjrz^gjLi* stolu, jak to jest stosowane np. w pt&jpadku niektó¬ rych lozysk walców, nadajacych plytom pozadana grubosc. W ten sposób usuwa sie calkowicie wszelkie szarpania, bezwzgled¬ nie zas prawidlowy ruch walca o nierów¬ nej powierzchni zapewnia pózniejsze zni¬ kanie chwilowych nierównosci szkla i po¬ zwala na otrzymanie powierzchni plaskiej, niewymagajacej wyrównywania lub wygla¬ dzania.Przedmiotem wynalazku jest wiec tak¬ ze skojarzenie ze stolem odlewniczym walca o nierównej powierzchni z prze¬ kladnia o ruchu ciaglym, urzadzona w ten sposób, iz umozliwia obracanie walca z szybkoscia wieksza od jego szybkosci prze¬ taczania sie po stole, oraz z lozyskami, podtrzymujacemi czopy walca, przyczem lozyska te sa zaopatrzone w waleczki, przetaczajace sie po brzegu stolu lub po powierzchniach prowadniczych, stanowia¬ cych jedna calosc ze stolem.Wedlug jednego z przykladów wyko¬ nania wynalazku mozna stosowac stól od¬ lewniczy ruchomy wzgledem walca, walec zas napedzac zapomoca liny, która jest na¬ winieta dokola walca lub dokola 'krazka, stanowiacego z nim jedna calosc, i której oba konce sa przymocowane do konców ruchomego stolu. Sam ruch postepowy sto¬ lu moze byc wtedy wyzyskany do wywo¬ lywania obrotów walca.Na rysunku przedstawione sa schema¬ tycznie dwa przyklady wykonania wyna¬ lazku, w których stosuje sie przekladnie linowa.Fig. 1 przedstawia widok zboku urza¬ dzenia ze stolem odlewniczym, ruchomym wzgledem walca o nierównej powierzchni, f;g. 2 — zastosowanie wynalazku w przy¬ padku, gdy stól jest nieruchomy, a walec — ruchomy.Na rysunku 1 oznacza stól odlewniczy, 2 —¦ walec o nierównej -powierzchni, któ¬ rego czopy 2' sa podtrzymywane w do¬ wolny odpowiedni sposób w odpowiedniej odleglosci nad stolem, np. zapomoca lo¬ zysk 10, spoczywajacych zapomoca wa¬ leczków 11 na brzegach stolu.W przypadku fig. 1 stól odlewniczy przesuwa sie po torze 3, wskutek czego masa szklana, która ma byc rozpostarta na plycie jest pociagana przez walec 2, wytwarzajacy jednoczesnie na jej po¬ wierzchni prazki lub inne nierównosci, majace na celu przeszkodzic w znany spo¬ sób tworzeniu sie podluznych fald na po¬ wierzchni plyty. W celu wykonania tej podwójnej pracy walec 2 winien obracac sie okolo swej osi. Ruch obrotowy nadaje mu lina 4, nawinieta na krazek 5, osadzo¬ ny na walcu, i przymocowana swemi kon¬ cami 12 do odpowiednich konców stolu 1.Jest rzecza jasna, ze walec obraca sie w kierunku strzalki 6, jesli stól przesuwa sie w kierunku strzalki a, przyczem, wskutek ciaglego nawijania sie liny na krazek oraz wskutek odpowiedniego podtrzymywania czopów 2', zadne szarpniecia nie wplywa¬ ja ujemnie na ciaglosc tego ruchu obroto¬ wego, wobec czego na powierzchni plyty szklanej nie powstaja faldy poprzeczne.Poniewaz w przykladzie, przedstawio¬ nym na fig. 2, stól odlewniczy jest nieru¬ chomy, walec 2 musi wykonywac jedno¬ czesnie ruch obrotowy i ruch postepowy wzgledem tego stolu. Ruch obrotowy uzy¬ skuje sie zapomoca liny bez konca 6, na- — 2 —winietejdokola.-krazka 5 walca i dokola krazków krancowych 7 i 8, z których je¬ den jest napedzany, ruch zas postepowy— zapomoca liny stalej 9, owinietej równiez okolo krazka 5 walca. Walec, obracajac sie pod dzialaniem liny 6, jak to wskazuja strzalki c, d, przesuwa sie na linie stalej i porusza sie w kierunku strzalki e.Odwrotnie, mozna byloby nadac ruch postepowy walcowi 2 zapomoca liny bez konca 6, podczas gdy lina stala 9 wyzna¬ czalaby ruch obrotowy; moznaby to bylo osiagnac, gdyby lina 6, zamiast nawijac sie na krazek 5, byla np. przymocowana do jednego z lozysk walca i ciagnela go za #soba. Mozliwe sa takze inne warjanty lub skojarzenia.Przez odpowiedni dobór srednicy kraz- ka 5 wzgledem srednicy walca / mozna precyzyjnie regulowac szybkosc obrotu walca tak, aby byla ona nieznacznie wiek¬ sza od szybkosci jego toczenia sie po po¬ wierzchni stolu odlewniczego, a to w tym celu, aby walec, obracajac sie, wyciskal nieco szkla w kierunku posuwania sie ply¬ ty szklanej.Wynalazek nie ogranicza sie, rzecz jasna, do stosowania lin lub pasów w prze¬ kladni, napedzajacej walce o nierównej powierzchni. Mozna w ramach wynalazku, napedzac ten walec zapomoca sruby bez konca i nakretki lub zapomoca plywaków hydraulicznych, jesli chodzi o ruch poste¬ powy, zapomoca zas przekladni slimako¬ wej lub przekladni z kól o zebach srubo¬ wych, jesli chodzi o ruch obrotowy. Moz¬ liwe sa równiez liczne skojarzenia tych elementów przekladni o ruchu ciaglym; sa one zbyt dobrze znane, aby zachodzila po¬ trzeba ich szczególowego opisu. PL