Estry aminoalkoholi o gólnym wzorze: -j R R I / OH — CH,-C-CH2-N I R* \ R (w którym R oznacza alkyl, a i?' — alkyl lub wodór) i kwasów aromatycznych sa, jak wiadomo, bardzo silnie dziala jacemi srodkami miejscowo znieczulajacemi.Stwierdzono, ze dzialanie miejscowo znieczulajace estrów tluszczowo-aroma- tycznych tych aminoalkoholi, jak oczekiwa¬ no, prawie zupelnie zanika, a wystepuje za¬ miast tego nadzwyczaj silne dzialanie prze- ciwskurczowe, które przy uzyciu niektórych zwiazków tego szeregu znacznie przewyz¬ sza dzialanie papaweryny. Estry te, otrzy¬ mywane w zwykly sposób, przedstawiaja bezbarwne oleje, czesciowo destylujace bez rozkladu; sole ich sa przewaznie latwo roz¬ puszczalne w wodzie i moga sluzyc jako srodki lecznicze.Aminoalkohole, sluzace jako produkty wyjsciowe, moga byc wytwarzane z amino- aldehydów, otrzymywanych wedlug sposo¬ bów, opisanych w patentach niemieckichNr 542253 i 544692, przez redukcje amal¬ gamatem sodu w slabym roztworze kwasu octowego.Przyklad L 15,9 czesci wag. 2,2-dwu- metylo-3-dwuetylo-aminopropanolu roz¬ ciencza sie 50 czesciami wag. benzenu i wkrapla do roztworu 15,5 czesci chlorku kwasu fenylooctowego w 50 czesciach ben¬ zenu. Roztwór rozgrzewa sie przytem silnie, poczem utrzymuje go sie w ciagu 3 godzin w stanie slabego wrzenia. Po ostudzeniu wstrzasa sie roztwór z rozcienczonym kwa¬ sem solnym, wyciaga eterem, zadaje war¬ stwe wodna roztworem sody i wyciaga wy¬ dzielajacy sie olej eterem. Po wysuszeniu i oddestylowaniu eteru destyluje sie pozo¬ stalosc, z której otrzymuje sie 21 czesci wag. i-fenyloacetylo-2,2-dwumetylo-3-dwu- etylo-aminopropanolu w postaci oleju, wrza¬ cego w temperaturze 173 — 174°C (12 mm).Chlorowodorek tego zwiazku otrzymuje sie przez zobojetnienie zasady w alkoholu ab¬ solutnym zapomoca alkoholowego roztwo¬ ru kwasu solnego i przez usuniecie rozpu¬ szczalnika w prózni. Oleista pozostalosc krystalizuje po pewnym czasie w postaci igielek, ulozonych promieniowo, o punkcie topnienia 80°C.Przyklad II. Ester 2,2-dwumetylo-3- dwuetyloaminopropanolowy kwasu a-feny- lomaslowego otrzymuje sie wedlug sposobu, opisanego w przykladzie I, z chlorku kwa¬ su a-fenylomaslowego i aminoalkoholu.Ester ten daje sie oddestylowac w prózni przy temperaturze 147°C i cisnieniu 0,03 mm.Sole tego estru posiadaja odczyn obo¬ jetny, sa plynne i latwo rozpuszczalne w wodzie.Przyklad III. Roztwór 27,3 czesci wag. chlorku kwasu fenylobromoalylooctowego w 120 czesciach wag. benzenu miesza sie z roztworem 15,9 czesci wag. 2,2-dwumety- lo-3-dwuetyloamino-propanolu równiez w 120 czesciach wag. benzenu i utrzymuje przez 3 godziny we wrzeniu. Nastepnie, o- trzymany chlorowodorek wstrzasa sie z wo¬ da i wytraca zapomoca roztworu sody wol¬ na zasade z roztworu wodnego. Po wysu¬ szeniu destyluje sie wolna zasade w próz¬ ni przy cisnieniu 0,03 mm w temperaturze 186°C. Otrzymuje sie ester 2,2-dwumetylo- 3-dwuetyloamino-propanolowy kwasu feny- lo-bromo-alylooctowego w postaci oleju reagujacego alkalicznie, który tworzy z kwasem sole obojetne, latwo rozpuszczalne w wodzie.Przyklad IV. Z 18 czesci wag. kwasu tropowego (kwas a-fenylo-/?-oksypropiono- wy) wytwarza sie w znany sposób chlorek kwasu acetylo-tropowego, rozciencza go trzykrotna iloscia benzenu i dodaje powoli 15,9 czesci wag. 2,2-dwumetylo-3-dwuety- loamino-propanolu, rozcienczonego 50 cze¬ sciami wag. benzenu. Rozgrzewajacy sie roztwór utrzymuje sie w przeciagu 2 godzin w temperaturze 60 — 70°C. Po ochlodzeniu wyciaga sie chlorowodorek, wydzielony w postaci oleju, mala iloscia wody i dodaje stezonego roztworu jodku potasowego. Jo- dowodorek 2,2-dwumetylo-3-dwuetyloami- no-propanolowy estru kwasu acetylotropo- wego wydziela sie jako olej, krzepnacy po¬ woli, który po przekrystalizowaniu z mie¬ szaniny alkoholu i eteru tworzy bezbarwne igielki o punkcie topnienia 92°C.Przyklad V. 10,7 czesci wag. kwasu atro-mlekowego (kwas a-fenylo-a-oksypro- pionowy) acetyluje sie 12 czesciami wag. chlorku acetylu; kwas acetylo-atro-mleko- wy, po oddestylowaniu w prózni przy 0°C nadmiaru chlorku acetylu, chloruje sie w roztworze benzenowym zapomoca 3 czesci wag. chlorku tionylu. Roztwór benzenowy surowego chlorku kwasu acetylo-atro-mle- kowego, po usunieciu niezuzytego chlorku tionylu, wlewa sie do roztworu 8,44 czesci wag. 2,2 - dwumetylo - 3 - dwumetyloamino- propanolu w benzenie. Po kilku godzinach odsacza sie zapomoca pompy ssacej chloro¬ wodorek 2,2-dwumetylo-3-dwumetyloami- no-propanolowy kwasu acetylo-atro-mleko- — 2 —szaniny alkoholowo-eterowej. Zwiazek ten t^0r;^,,bfc3^^^ o *xcxa\nyte WoAm*i aiksholtti Arudw W ete¬ rze. Roztwór wodny reaguje na lakmusy bojetnie.Pr^klad VI. 15,5 czesci wag. 2,2-dwu- metylo-3-dwumetyloainino-propanolu roz¬ puszcza sie w4 oj c^^ciacttwag.^ietizenu i zadajeyfoztworem 24aczesci wag. chlorku kwasu acetylo-migdalowego w 65 czesciach Wa£* beRztehu, Wylraeaiaay si^chlouowodA- rek *estru /2,2?d\rai»etyla73^wumertylaami* no-proptóMlowegPiikwft«tt.t acetyk^migdaio wego krystalizuje sie z alkoholu absolutne¬ go*; ¦& e cl o A <; A a :i .»: rn H o H /i .; t RcLcemdczny chlonowbdorek estru 2,2- dliTintciyky-2-dwtjriietylpanuik - propanolo- wego kwasu acetylo-migdalowego tworzy biale krysztaly, topniejace w 179°C, latwo rozpuszczalne w wodzie, dosyc latwo w al¬ koholu i trudno rozpuszczalne w eterze.Przyklad VII. Racemiczny chlorowo¬ dorek estru 2,2-dwumetylo-3-dwumetyloa- minopropanolowego kwasu propionylo-mig- dalowego otrzymuje sie podobnie, jak zwia¬ zek, opisany w przykladzie VI. Zwiazek ten daje sie latwo przekrystalizowac z alkoho¬ lu izo-propylowego i tworzy wówczas bez¬ barwne blaszki, polaczone w rozetki, o punk¬ cie topnienia 139°C, latwo rozpuszczalne w wodzie i trudno rozpuszczalne w eterze.Przyklad VIII. 49 czesci wag. chlorku kwasu acetylo-tropowego rozpuszcza sie w 63 czesciach wag. toluenu i dodaje, chlodzac wioda, mieszanine 46 czesci wag* 2,2-dwu- metylo-3-benzylo-metyloamino-propanolu i 40 czesci wag. toluenu. Po 3 godzinnem o- grzewaniu do 50°C wstrzasa sie mieszani¬ ne reakcyjna trzykrotnie kazdorazowo ze 100 czesciami wag. wody, poczem wodny roztwór wyciaga sie eterem, usuwa w próz¬ ni rozpuszczony eter i zadaje roztworem jodku sodowego. Powstaly jodowodorek wydziela sie jako gesty olej, który przemy¬ ci $& jwtai (f^^8atr4rt(lfe¥f^« fW«4ft*l *&w;i*siay dodaje ^jw^w^^ d^odcziyziWi^k^Uc^ft^^.U^o^wa zmu¬ de wyciaga sie eterem. Po przemyciu iMfr sq^z«nitirr«^woiPttf&$tywe&i\i MtA^S^ P° odparowaniu,«tecu4^twyrtbiHe sie zasade ^ postacij ^asn§rzólfc^i.loteju, ijnedajaceicP rieidefctykmra4r; i ?. tgngujaeeg® <,*alkattc&nte, A tworz^go » kw&steok soU.cJHieJUi^^wyl^0 latwo rcwpmecsfclne w, Alodzjet < 8 *vi ,r P^ykMiJX,Y A9 jcafcSci . wag* idWtofck? kwasu aioet^rWopo^^gP Tozpwj^w.mf t]w UA ozesiciacih :Wag. xofontluir kroplami* chtwlzao;.lvoda, miesza**^ 39 czesci ik^ •2t2-dimimne^ffl^3-p^t%}fdff\^ pt-opylo-alkoliolju ii60 csei&t,] wag- chloro¬ formu.; Potwfitól^j mieszaaiiue ogtz^waMje- azcze iw ciagu13-godzin do 50PQ iw&iniAs* wyiworfeomy zóltyti&twórbreykwtjijrf* kaz¬ dorazowo ze 100 czesciami;wag. wkKiy, pu¬ czem roztwór wodny wyciaga sie eterem i uwalnia od rozpuszczonego eteru przez od¬ parowanie w prózni. Wówczas do pozosta¬ losci dodaje sie mniej wiecej 50% -ego wod¬ nego roztworu jodku potasu tak dlugo, do¬ póki sie jeszcze wydziela olej, który na¬ stepnie oddziela sie od wody, przemywa mala iloscia wody i zadaje wodna zawiesi¬ ne roztworem weglanu sodowego az do re¬ akcji alkalicznej. Wolna zasade wyciaga sie eterem. Przez odparowanie eteru otrzy¬ muje sie produkt reakcji w postaci jasno- zóltego oleju o reakcji alkalicznej.Przyklad X. 15,7 czesci wag. estru me¬ tylowego kwasu benzylowego (a, a-dwufe- nylo-glikolowego) ogrzewa sie do wrzenia razem z 31,1 czesciami wag. 2,2-dwumety- lo-3-dwuetyloamiiio-propanolu w ciagu 21 godzin pod chlodnica zwrotna. Nadmiar a- minoalkoholu oddestylowuje sie w prózni.Pozostajacy bronzowy olej jest w wodzie nierozpuszczalny. Wyciaga sie go alkoho¬ lem, zobojetnia alkoholowym kwasem sol¬ nym i wytraca eterem chlorowodorek estru 2,2-dwtimetylo-3-dwuetyloamino - propano- lowego kwasu benzylowego. Po przekrysta-lizowaniu z alkoholu izo-propylowego otrzy¬ many zwiazek topnieje w 141 — 142°C, ma smak gorzki i rozpuszcza sie latwo w wo¬ dzie.Przyklad XL 13 czesci wag. estru 2,2- dwumetylo - 3 - dwuetyloamino - propanolo- wego kwasu benzylowego ogrzewa sie ra¬ zem z 4,5 czesciami wag. siarczanu dwume- tylowego w ciagu L/j godziny w temperatu¬ rze 80 — 90^0. Po ostudzeniu zadaje sie powstaly syrop kilka razy, mieszajac, su¬ chym eterem, poczem stwardniala mase przekrystalizowuje sie z alkoholu izo-pro¬ pylowego. Siarczan metylowy estru 2,2- dwumetylo-3-metylodwuetylo-amono - pro- panolowego kwasu benzylowego krystali¬ zuje w bezbarwnych igielkach o punkcie topnienia 133 — 134°C; jest latwo rozpu¬ szczalny w wodzie i alkoholu, trudno roz¬ puszczalny w eterze. PL PL