PL196824B1 - Urządzenie i sposób wytwarzania wewnątrz pustych kształtek z termoplastycznego tworzywa sztucznego - Google Patents

Abstract

1. Urz adzenie do wytwarzania wewn atrz pustych kszta ltek z termoplastycznego tworzywa sztucznego, w szczególno sci butelek i tym podobnych pojemników maj acych otwór opró zniaj acy, obejmu- j ace czesc doln a maszyny maj ac a co najmniej dwie formy do rozdmuchiwania maj ace wn eki, (….) a z odsadzenie pier scieniowe na trzpieniach nadmuchowych i kalibruj acych zetknie si e z po- wierzchni a oporow a na przyporz adkowanej formie, znamienne tym, ze trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibruj ace s a utrzymywane w górnej cz esci (7) maszyny z mo zliwo sci a swobodnego ruchu osiowe- go w obr ebie zadanych granic i przy dosuwie trzpieni (8a, 8b, 8c) do form (3a, 3b, 3c) trzpienie te mog a zmienia c automatycznie wysoko sc wzgl edem ich po lo zenia wyj sciowego i przemieszcza c si e osiowo pokonuj ac opór srodka sprz egaj acego (H). 20. Sposób wytwarzania wewn atrz pustych kszta ltek z termo- plastycznego tworzywa sztucznego, w szczególno sci butelek lub podobnych pojemników zaopatrzonych w otwór opró zniaj acy, metod a rozdmuchiwania tych kszta ltek, wed lug którego do form wprowadza si e jedno- lub kilkuwarstwowe t loczone pó lprodukty z termoplastycznego tworzywa sztucznego, w szczególno sci odcinki r ekawa foliowego, (…) i na zako nczenie uformowane kszta ltki poddaje si e utwardzaniu drog a och ladzania, znamienny tym, ze w operacji sciskania, podczas której obwodowe odsadzenie pier scieniowe (9) na trzpieniu nadmuchowym i kalibruj acym jest dociskane do powierzchni oporowej (6) na przyporz adkowanej formie, trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibruj ace s a przestawiane automatycznie osiowo w obr ebie zadanych granic zmieniaj ac wysoko sc wzgl edem ich po lozenia wyj sciowego i pokonuj ac sile odwodzenia srodka sprz e- gaj acego (H). PL PL PL PL

Description

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 196824 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 357278 ⁽¹³⁾ (22) Data zgłoszenia: 09.01.2001 ^{(51) Int.Cl.}

B29C 49/58 (2006.01) (86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: B29C 49/76 (2006.01)

09.01.2001, PCT/CH01/00016 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego:

30.08.2001, WO01/62472 PCT Gazette nr 35/01

Urządzenie i sposób wytwarzania wewnątrz pustych kształtek z termoplastycznego tworzywa sztucznego

	(73) Uprawniony z patentu:
(30) Pierwszeństwo:	SOPLAR SA,Altstatten,CH
22.02.2000,CH,337/00	(72) Twórca(y) wynalazku:
(43) Zgłoszenie ogłoszono:	Markus D^inger,Fussach,AT
26.07.2004 BUP 15/04	(74) Pełnomocnik:
(45) O udzieleniu patentu ogłoszono:	Grabowska Małgorzata,
29.02.2008 WUP 02/08	SULIMA GRABOWSKA SIERZPUTOWSKA, Biuro Patentów i Znaków Towarowych sp.j.

(57) 1. Urządzenie do wytwarzania wewnątrz pustych kształtek z termoplastycznego tworzywa sztucznego, w szczególnoś ci butelek i tym podobnych pojemników mających otwór opróżniający, obejmujące część dolną maszyny maj ąc ą co najmniej dwie formy do rozdmuchiwania mające wnęki, (...) aż odsądzenie pierścieniowe na trzpieniach nadmuchowych i kalibrujących zetknie się z powierzchnią oporową na przyporządkowanej formie, znamienne tym, że trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące są utrzymywane w górnej części (7) maszyny z możliwością swobodnego ruchu osiowego w obrębie zadanych granic i przy dosuwie trzpieni (8a, 8b, 8c) do form (3a, 3b, 3c) trzpienie te mogą zmieniać automatycznie wysokość względem ich położenia wyjściowego i przemieszczać się osiowo pokonując opór środka sprzęgającego (H).

20. Sposób wytwarzania wewnątrz pustych kształtek z termoplastycznego tworzywa sztucznego, w szczególności butelek lub podobnych pojemników zaopatrzonych w otwór opróżniający, metodą rozdmuchiwania tych kształtek, według którego do form wprowadza się jedno- lub kilkuwarstwowe tłoczone półprodukty z termoplastycznego tworzywa sztucznego, w szczególności odcinki rękawa foliowego, (.) i na zakończenie uformowane kształtki poddaje się utwardzaniu drogą ochładzania, znamienny tym, że w operacji ściskania, podczas której obwodowe odsadzenie pierścieniowe (9) na trzpieniu nadmuchowym i kalibrującym jest dociskane do powierzchni oporowej (6) na przyporządkowanej formie, trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące są przestawiane automatycznie osiowo w obrębie zadanych granic zmieniając wysokość względem ich położenia wyjściowego i pokonując siłę odwodzenia środka sprzęgającego (H).

4 4

Fig. 1

PL 196 824 B1

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie do wytwarzania wewnątrz pustych kształtek z termoplastycznego tworzywa sztucznego, w szczególności butelek i tym podobnych pojemników mających otwór opróżniający, obejmujące część dolną maszyny mającą co najmniej dwie formy do rozdmuchiwania. Przedmiotem wynalazku jest też sposób wytwarzania rozdmuchiwanych kształtek z termoplastycznego tworzywa sztucznego, w szczególności butelek lub podobnych pojemników zaopatrzonych w otwór opróż niają cy, metodą rozdmuchiwania tych kształ tek.

Tradycyjne dotąd pojemniki z blachy białej lub kolorowej, ze szkła lub też z ceramiki są wypierane w coraz większym stopniu przez pojemniki z tworzyw sztucznych. W szczególności na opakowania substancji płynnych, np. napojów, oleju, środków czystości, kosmetyków itd., wykorzystuje się w zasadzie pojemniki z tworzywa sztucznego. Znaczą c ą rolę w przypadku tych substytutów odgrywa ich mały ciężar i niższe koszty. Wykorzystanie recyklingowych materiałów z tworzyw sztucznych i ogólnie korzystniejszy bilans energetyczny związany z ich wytwarzaniem przyczyniają się również do akceptacji przez konsumentów pojemników z tworzyw sztucznych, w szczególności butelek z takich tworzyw.

Pojemniki, w szczególności butelki z tworzyw sztucznych są wytwarzane metodą rozdmuchiwania, zwłaszcza metodą rozdmuchiwania wewnątrz pustych kształtek, np. metodą wydmuchiwania z rękawów foliowych. Przy tym jedno- lub kilkuwarstwowy wytłoczony ciśnieniowo półprodukt, np. rękaw, wprowadza się w formy do rozdmuchiwania, poddaje się go działaniu nadciśnienia doprowadzanego przez trzpień nadmuchowy i utwardza przez ochłodzenie. Przy tym używane do tego automatyczne rozdmuchiwarki mają z reguły wiele połączonych równolegle form, które umożliwiają jednoczesne wytworzenie w jednej operacji wielu pojemników z tworzywa sztucznego. Do każdej z form do rozdmuchiwania jest przyporządkowany osobny trzpień nadmuchowy, który może być nasuwany stosownie do przebiegu procesu.

Wewnątrz puste kształtki z tworzywa sztucznego, jak np. butelki lub kanistry, ale także części techniczne mają w wielu przypadkach jeden lub większą liczbę otworów, które spełniają określony cel podczas późniejszego użytkowania. Często takie otwory są ukształtowane tak, że mogą być zamykane odpowiednimi urządzeniami zamykającymi. Mogą to być np. zamknięcia gwintowane lub nakładane zamknięcia zatrzaskowe. Od takich zamknięć wymaga się przede wszystkim szczelności na ciecze, gazy i substancje stałe w postaci sproszkowanej lub ziarnistej. W przypadku opakowań z tworzyw sztucznych szczelność taką uzyskuje się zwykle dzięki temu, że zarówno w wewnątrz pustych kształtkach, jak i w zamknięciu są wytwarzane gładkie, dokładnie zwymiarowane i dopasowane do siebie powierzchnie uszczelniające. Jakość takiego uszczelnienia można jeszcze poprawić dobierając właściwą kombinację materiałów kształtki i zamknięcia.

Tak ukształtowane otwory powstają zwykle równocześnie z procesem wytwarzania wewnątrz pustej kształtki. Przy tym otwór do wprowadzania wytwarzającego nadciśnienie czynnika nadmuchiwanego, w większości przypadków sprężonego powietrza, jest kształtowany jednocześnie tak, aby spełniał on też późniejsze wymagania związane z użytkowaniem wewnątrz pustej kształtki. W takich przypadkach muszą być stworzone powierzchnie uszczelniające, które mogą być przewidziane zarówno na powierzchnię czołową jak i na korzystnie cylindryczną lub stożkową ściankę wewnętrzną szyjki opasującej otwór. Odbywa się to w procesie tak zwanego kalibrowania, a więc poprzez wymiarowe dopasowanie części trzpienia nadmuchowego działającego jako urządzenie kalibrujące ze strefą wylotową form do rozdmuchiwania oraz z zadaną grubością ścianki półwyrobów wprowadzonych do tych form. Ponadto zadaniem trzpienia nadmuchowego i kalibrującego jest też ściśnięcie uwarunkowanych technologicznie, wystających części półwyrobu w górnej strefie brzegowej wylotu aż do minimalnej grubości resztkowej wewnątrz pustej kształtki, żeby mogła być ona prawidłowo okrawana w nastę pującej po rozdmuchiwaniu operacji usuwania wypływek.

W przypadku obu operacji, czyli kalibrowania otworu i ściskania wystających części jest konieczne, aby trzpień nadmuchowy i kalibrujący zajmował w trzech płaszczyznach bardzo dokładną i odtwarzalną pozycję wzglę dem wylotu formy do rozdmuchiwania. W szczególno ś ci oś trzpienia nadmuchowego i kalibrującego musi zbiegać się z osią wylotu wnęki w formie do rozdmuchiwania, a powierzchnia pierś cienia tną cego trzpienia nadmuchowego i kalibrują cego musi być równoległ a do powierzchni noża szyjkowego tej formy a trzpień nadmuchowy i kalibrujący musi być ustawiony względem wylotu formy dokładnie na takiej wysokości, przy której zachowane są zarówno tolerancje wymiarowe gotowej kształtki jak też zapewnione jest ściśnięcie wystających części. W praktyce uzyPL 196 824 B1 skuje się to przez nastawienie mechanicznego ogranicznika dla trzpienia nadmuchowego i kalibrującego. Nastawienie takie odbywa się ręcznie, według dokonanej przez operatora urządzenia wizualnej oceny procesu ściskania i kontroli wymiarowej wylotu wewnątrz pustej kształtki. W przypadku pojedynczej rozdmuchiwarki, która ma tylko jeden trzpień nadmuchowy i kalibrujący, można dość łatwo spełnić jednocześnie oba wymagania jakościowe odnośnie otworu lub też wystających części. Jednak w rozdmuchiwarkach automatycznych z wieloma umieszczonymi równolegle formami do rozdmuchiwania i przyporządkowanymi im trzpieniami nadmuchowymi i kalibrującymi takie ustawienie jest bardzo trudne i czasochłonne. Z punktu widzenia wymagań jakościowych stawianych procesowi ściskania poszczególne trzpienie nadmuchowe i kalibrujące muszą być wszystkie ustawione na prawidłowej wysokości względem wylotów wnęk w formach do rozdmuchiwania. Przy tym trzeba uwzględnić to, że różnice wymiarowe u wylotów poszczególnych form, wynikające z normalnych tolerancji produkcyjnych lub ze zużycia, wymagają zróżnicowanego nastawienia wysokości trzpieni nadmuchowych i kalibrujących. Z uwagi na niebezpieczeństwo zranienia operatora urządzenia współpracujące ze sobą mechanicznie podzespoły tych automatycznych rozdmuchiwarek są chronione osłonami przed nieupoważnionym lub niezamierzonym dostępem. Jednak takie zabezpieczenia konstrukcyjne utrudniają w praktyce moż liwość regulacji, która powinna być dokonana korzystnie podczas pracy maszyny.

Z opisu niemieckiego zgł oszenia patentowego nr DE 19732905 jest znana rozdmuchiwarka, w której trzpień nadmuchowy jest w swym poł o ż eniu podstawowym wstę pnie naprężany za pomocą sprężyn śrubowych. Działające promieniowo urządzenie uchwyty są uruchamiane za pomocą ciśnienia przepływającego czynnika, np. hydraulicznie. Po zwolnieniu uchwytów każdy z trzpieni osobno zostaje przemieszczony w górę przeciwnie do działania jego sprężyny napinającej. Mocowanie trzpieni następuje za pomocą uchwytów hydraulicznych.

Z opisu US-A-4871492 jest znane osiowe i promieniowe ustawianie trzpieni nadmuchowych względem wnęk form. Osiowe przestawianie w kierunku do góry jest realizowane przeciwnie do działania siły sprężyn wstępnie napinających. Uchwyty mechaniczne służą do mocowania trzpieni.

Celem wynalazku jest zatem wyeliminowanie wad urządzeń znanych ze stanu techniki. Chodzi o stworzenie urzą dzenia do wytwarzania wewną trz pustych kształ tek z tworzywa sztucznego, w którym można łatwiej wykonać operacje nastawiania i które umożliwia niezawodne wytwarzanie wewnątrz pustych kształtek o wymaganej jakości, w szczególności butelek z tworzywa sztucznego i tym podobnych pojemników.

Urządzenie do wytwarzania wewnątrz pustych kształtek, w szczególności butelek i tym podobnych pojemników mających otwór opróżniający, z termoplastycznego tworzywa sztucznego obejmuje część dolną maszyny i belkową część górną maszyny. Część dolna jest wyposażona w co najmniej dwie formy do rozdmuchiwania mające wnęki. Na usytuowanej powyżej części dolnej, belkowej części górnej maszyny jest umieszczona pewna liczba odpowiadających tych formom trzpieni nadmuchowych i kalibrujących, przy czym każdemu z tych trzpieni jest przyporządkowana jedna forma. Trzpienie nadmuchowe i kalibrujące są dosuwane wspólnie osiowo do form i mogą być wprowadzane ich częścią kalibrującą w wylot wnęki, aż odsadzenie pierścieniowe na tych trzpieniach zetknie się z powierzchnią oporową na danej formie do rozdmuchiwania. Zgodnie z wynalazkiem trzpienie nadmuchowe i kalibrujące są utrzymywane w górnej części maszyny z możliwością swobodnego ruchu osiowego w obrębie zadanych granic i przy dosuwie trzpieni do form trzpienie te mogą zmieniać automatycznie wysokość względem ich położenia wyjściowego i przemieszczać się osiowo pokonując opór środka sprzęgającego.

Dzięki temu ograniczonemu przestawianiu osiowemu trzpieni nadmuchowych i kalibrujących i automatycznej zmianie wysokoś ci przy dosuwaniu do form nie jest potrzebne uciążliwe nastawianie ręczne. Samonastawianie trzpieni nadmuchowych i kalibrujących zapewnia to, że obwodowe odsadzenia pierścieniowe przy wszystkich tych trzpieniach są dociskane z jednakową siłą do przyporządkowanych powierzchni oporowych na formach do rozdmuchiwania. Tak więc trzeba tylko raz nastawić urządzenie dosuwowe dla wszystkich trzpieni nadmuchowych i kalibrujących, żeby zapewnić skuteczne ściśnięcie wystającego materiału półproduktu. Samonastawianie tych trzpieni odbywa się automatycznie, z pokonaniem siły odwodzącej środków sprzęgających. Raz nastawiony samoczynnie na wysokość uchwyt trzpieni nadmuchowych i kalibrujących zapewnia utrzymanie ich właściwego nastawienia. Z drugiej strony siła trzymania uchwytów nie utrudnia automatycznego doregulowania, np. z powodu występującego w pracy ciągłej powolnego zużycia współpracujących powierzchni. Dodatkowym efektem takiej w pewnej mierze elastycznej nastawności jest amortyzacja przebiegu dosuwa4

PL 196 824 B1 nia, co ma korzystny wpływ na zużycie współpracujących odsadzeń pierścieniowych i powierzchni oporowych.

W korzystnym wariancie wynalazku trzpienie nadmuchowe i kalibrują ce są sprzężone ze sobą hydraulicznie. Takie sprzężenie umożliwia proste wyrównanie ciśnienia i regulację wysokości ustawienia trzpieni nadmuchowych i kalibrujących. Sprzężone hydraulicznie trzpienie nadmuchowe i kalibrujące współpracują z tłokami nastawczymi, które mają możliwość ograniczonego przesuwu osiowego w otworach w górnej części maszyny. Tłoki te są sprzężone ze sobą hydraulicznie za poś rednictwem płynu hydraulicznego znajdującego się w połączonym z otworami zbiorniku, który to płyn stanowi środek sprzęgający. Dzięki układowi według wynalazku wszystkie trzpienie nadmuchowe i kalibrujące są połączone ze sobą poprzez naczynie łączące. Od momentu zadziałania siły reakcji następuje wyrównanie wysokości, aż wszystkie trzpienie nadmuchowe i kalibrujące zaczną wywierać jednakową siłę na ściskaną część. Przykładowo wykorzystuje się standardowy olej hydrauliczny. Można przewidzieć urządzenie do odgazowania oleju hydraulicznego. Urządzenie takie może nie występować, gdy wlewa się olej hydrauliczny przy odcięciu dopływu powietrza, po uprzednim odpowietrzeniu urządzenia.

Żeby można było uwzględnić normalne tolerancje produkcyjne, zużycie i potrzebne dla różnych materiałów urządzenia nacinające o różnej wysokości, samoczynnie nastawiane trzpienie nadmuchowe i kalibrujące mają możliwość osiowej zmiany wysokości względem ich położenia wyjściowego, co może odbywać się np. w zakresie około ± 4 mm, w wariancie wynalazku korzystnie około ± 2,5 mm. Oczywiście można też przewidzieć większy zakres tej regulacji.

Ze względów montażowych i w celu ułatwienia konserwacji trzpienie nadmuchowe i kalibrujące są utrzymywane i ustalone rozłącznie w uchwytach zaciskowych w belkowej części górnej maszyny. Takie zaciśnięcie trzpieni nadmuchowych i kalibrujących ma tę zaletę, że mogą być łatwo kompensowane także odchyłki od zadanej średnicy zewnętrznej. Unika się przez to naprężeń, jakie mogą wystąpić zwłaszcza przy konwencjonalnych zaciskach śrubowych.

Zaletą zamocowania zaciskowego jest też to, że stwarza ono możliwość ustalenia wszystkich trzpieni nadmuchowych i kalibrujących z taką samą siłą zaciśnięcia, i to niezależnie od wszelkich tolerancji wymiarów zewnętrznych. Siłę zaciśnięcia dobiera się przy tym tak, że trzpienie nadmuchowe i kalibrują ce nie mogą przestawić się w sposób niezamierzony pod ich ci ężarem i pod wpł ywem dynamicznych sił kinematycznych, ale dają się przestawić w pożądany sposób pod działaniem sił hydraulicznych. Ograniczniki ruchu zapobiegają korzystnie wypadnięciu trzpieni nadmuchowych i kalibrujących z górnej części maszyny.

W korzystnej odmianie wynalazku uchwyt zaciskowy trzpieni nadmuchowych i kalibrują cych ma wkręcaną w otwór gwintowany w górnej części maszyny nakrętkę podtrzymującą z gwintem zewnętrznym, która za pośrednictwem powierzchni stożkowej współpracuje rozciętym stożkiem z materiału sprężystego i odpornego na ścieranie, korzystnie z technicznego tworzywa sztucznego z promieniowo ściskanym elementem zaciskowym, korzystnie z zaopatrzonym w stożkową powierzchnię oporową. Nakrętka ta swą powierzchnią stożkową współpracuje z promieniowo ściskanym elementem zaciskowym, korzystnie z zaopatrzonym w stożkową powierzchnię oporową rozciętym stożkiem z materiału sprężystego i odpornego na ścieranie, korzystnie z technicznego tworzywa sztucznego. Współpracujące powierzchnie stożkowe zmieniają kierunek siły wypadkowej pochodzącej od momentu dokręcania nakrętki podtrzymującej zapewniając przez to promieniowe przewężenie elementu zaciskowego dla uzyskania potrzebnej siły zacisku.

Korzystnie uchwyt zaciskowy ma element naprężający korzystnie w postaci sprężyny talerzykowej, która w stanie ściśniętym jest oparta z jednej strony w otworze gwintowanym i z drugiej strony, ewentualnie za pośrednictwem podkładki, na elemencie zaciskowym. Dzięki temu mogą być kompensowane tolerancje wymiarowe i nierównomierności w ukształtowaniu gwintu w otworze w górnej części maszyny i na nakrętce podtrzymującej. Korzystnie element naprężający ma postać sprężyny talerzykowej, która w stanie ściśniętym opiera się z jednej strony w otworze gwintowanym i z drugiej strony, ewentualnie za pośrednictwem podkładki, na elemencie zaciskowym. Podkładka daje tę korzyść, że sprężyna talerzykowa nie może zagłębić się w nieco bardziej miękki, ściśliwy promieniowo element zaciskowy. W ten sposób przeciwdziała się niezawodnie nieprawidłowemu położeniu sprężyny talerzykowej.

Korzystnie trzpienie nadmuchowe i kalibrujące są utrzymywane w górnej części maszyny z możliwością przekręcenia wokół ich osi podłużnej. Wiszące zamocowanie trzpieni nadmuchowych i kalibrujących w górnej części maszyny stwarza zatem moż liwość przekręcenia wokół ich osi podłużnej bez zmiany nastawionych pozycji osiowych. Jest to korzystne np. w przypadku trzpieni nadmuPL 196 824 B1 chowych i kalibrujących, które w strefie kalibracji mają przekrój odmienny od kołowego. Na przykład trzpienie te w strefie kalibracji mają przekrój eliptyczny.

Aby trzpienie nadmuchowe i kalibrujące, które mają strefy kalibracji o przekroju odmiennym od kołowego, można było łatwiej wprowadzić we właściwe położenie względem wnęki w formie do rozdmuchiwania, przewidziano środki do ustawiania pozycji w górnej części maszyny i na trzpieniach nadmuchowych i kalibrujących. Przy tym środki te obejmują korzystnie obwodowe radełkowanie lub ząbkowanie na takim trzpieniu i uruchamiany z zewnątrz kołek nastawczy w górnej części maszyny. Radełkowanie lub ząbkowanie może mieć równomierną lub też zróżnicowaną podziałkę, żeby można było przekręcić trzpień w ustalonych, nawet większych skokach. Kołki nastawcze służą do ustalenia trzpieni nadmuchowych i kalibrujących w nastawionej pozycji.

Odsadzenia oporowe na trzpieniach nadmuchowych i kalibrujących przewidziano korzystnie na wymiennych pierścieniach tnących, które mają specjalnie hartowane powierzchnie stykowe i krawędzie tnące, żeby ściskanie przebiegało prawidłowo a zużycie współpracujących części było minimalne. Wymienność tych pierścieni pozwala w razie potrzeby na łatwą wymianę lub dostosowanie do wymagań, np. z powodu zróżnicowanej grubości ścianek półproduktów.

Z punktu widzenia budowy modułowej i zróżnicowanych moż liwości zastosowania tego urządzenia jest też korzystnie, gdy kalibrująca część trzpienia nadmuchowego i kalibrującego jest utworzona z wymiennej tulejki kalibrującej. Takie rozwiązanie stwarza możliwość mocowania w razie potrzeby na trzpieniach nadmuchowych i kalibrujących tulejek kalibrujących o większej średnicy albo tulejek o przekroju odmiennym od kołowego, przykładowo eliptycznym, żeby można było przezbroić łatwo urządzenie dostosowując je do wymagań wytwarzanej kształtki.

W przypadku wytwarzania wewnątrz pustych kształtek, w szczególności butelek lub podobnych pojemników zaopatrzonych w otwór opróżniający, metodą rozdmuchiwania tych kształtek wprowadza się do form jedno- lub kilkuwarstwowe tłoczone półprodukty z termoplastycznego tworzywa sztucznego, np. odcinki rękawa foliowego. Potem wytwarzane kształtki rozdmuchuje się jednocześnie pod nadciśnieniem za pomocą przyporządkowanego do każdej formy trzpienia nadmuchowego i kalibrującego nadając im kształt odpowiadający wnękom form. Przy tym kalibrowane są otwory opróżniające kształtek i ściskane są części wystające poza króciec opróżniający. Wreszcie uformowane kształtki są utwardzane przez ochładzanie. Zgodnie z wynalazkiem w operacji ściskania, podczas której obwodowe odsadzenie pierścieniowe na trzpieniu nadmuchowym i kalibrującym jest dociskane do powierzchni oporowej na przyporządkowanej formie, trzpienie te są przestawiane automatycznie osiowo w obrębie zadanych granic zmieniając wysokość względem ich położenia wyjściowego i pokonując siłę odwodzenia środka sprzęgającego.

Automatyczne samonastawianie trzpieni nadmuchowych i kalibrujących pozwala wyręczyć operatora maszyny w kłopotliwej, czasochłonnej i czasem także niebezpiecznej procedurze ustawiania. Wystarczy jednorazowe nastawienie urządzenia dosuwowego w górnej części maszyny. Samoczynne doregulowanie wysokości trzpieni nadmuchowych i kalibrujących zapewnia to, że krytyczne powierzchnie czynne na obwodowych odsadzeniach pierścieniowych tych trzpieni znajdują się wszystkie na jednakowej wysokości, lub też zapewniony jest równomierny docisk powierzchni współpracujących u wylotów wnę k w formach do rozdmuchiwania.

Dzięki temu, że trzpienie nadmuchowe i kalibrujące są sprzężone ze sobą poprzez pracujący w zakresie sprężystości płyn hydrauliczny jest zapewniona łagodna zmiana wysokości i w szczególności amortyzowane doprowadzanie trzpieni nadmuchowych i kalibrujących do przynależnych form. Sprzężenie hydrauliczne powoduje wyrównanie ciśnienia dla określonej liczby tych trzpieni, które wyraża się w tym, że niektóre z trzpieni nadmuchowych i kalibrujących są przestawiane w jednym kierunku osiowym, natomiast inne dla wyrównania są przestawiane w kierunku przeciwnym.

Korzystnie jako środek sprzęgający stosuje się pracujący w zakresie sprężystości płyn hydrauliczny, za pośrednictwem którego są sprzężone ze sobą trzpienie nadmuchowe i kalibrujące.

Ponadto korzystnie trzpienie nadmuchowe i kalibrujące są utrzymywane przez zaciśnięcie w uchwycie ukształtowanej w postaci belki górnej części automatu do rozdmuchiwania, przy czym każdy z trzpieni jest utrzymywany z jednakową siłą zaciskania.

Korzystnie siłę zaciskania dobiera się tak, aby trzpienie nadmuchowe i kalibrujące były zabezpieczone przed przestawieniem pod własnym ciężarem i pod działaniem dynamicznych sił przy przemieszczaniu, a z drugiej strony żeby było możliwe przestawienie pod działaniem sił hydraulicznych.

Trzpienie nadmuchowe i kalibrujące są utrzymywane korzystnie przez zaciśnięcie w ich zawieszonym położeniu wyjściowym na belkowej górnej części maszyny, przy czym takie zamocowanie jest

PL 196 824 B1 ukształtowane rozłącznie. Przy tym o wyrównaniu ciśnienia na całej liczbie trzpieni nadmuchowych i kalibrujących decyduje to, czy każdy z tych trzpieni jest przytrzymywany z jednakową siłą zaciskania. Siłę tę dobiera się korzystnie tak, aby trzpienie nadmuchowe i kalibrujące były zabezpieczone przed wypadnięciem z ich uchwytów zaciskowych i żeby nie miało to większego niekorzystnego wpływu na ich osiową regulację wysokości. Szczególnie korzystnie jest, gdy siła zaciskania jest dobrana tak, że zachowana jest prawidłowa samoregulacja osiowej wysokości trzpieni nadmuchowych i kalibrujących z pokonaniem sił y odwodzącej pł ynu hydraulicznego. Siłę zaciskania ustala się poprzez moment dociągania uchwytów trzpieni nadmuchowych i kalibrujących w belkowej górnej części maszyny, który może być nastawiony bardzo prosto przez operatora lub konserwatora, np. przy użyciu odpowiedniego klucza dynamometrycznego. Efektywna wartość siły zaciskania zależy od zaprojektowanej konstrukcji urządzenia mocującego.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia fragment urządzenia według wynalazku z układem trzech trzpieni nadmuchowych i kalibrujących w ich położeniu wyjściowym; fig. 2 - trzpienie nadmuchowe i kalibrujące z fig. 1 po zakończeniu samonastawiania; fig. 3 - górną część maszyny z układem dwóch trzpieni nadmuchowych i kalibrują cych celem ukazania ich wiszą cego zamocowania, fig. 4 - przekrój trzpienia nadmuchowego i kalibrują cego wzdł uż linii IV-IV na fig. 3.

Na fig. 1 pokazano zgodne z wynalazkiem urządzenie 1 do wytwarzania wewnątrz pustych kształtek, w szczególności butelek i podobnych pojemników mających otwór opróżniający, z termoplastycznego tworzywa sztucznego. W przypadku tego urządzenia chodzi przede wszystkim o tak zwany automat do rozdmuchiwania, w którym potrzebną wewnątrz pustą kształtkę wytwarza się z półwyrobu przez rozdmuchiwanie w formie. W skład urządzenia 1 wchodzi dolna część 2 maszyny i górna część 7 maszyny. Dolna część 2 ma postać stołu i jest wyposażona w pewną liczbę form 3a, 3b i 3c do rozdmuchiwania (fig. 1). Każda z tych form ma wnękę 4, która wyznacza późniejszy kształt wytwarzanej wewnątrz pustej kształtki. Wnęki 4 mają wyloty 5 u góry stołowej dolnej części 2, które są zwrócone ku części górnej 7 maszyny.

Na ukształtowanej w postaci belki górnej części 7 zamontowano obok siebie kilka trzpieni 8a, 8b, 8c nadmuchowych i kalibrujących. Liczba tych trzpieni odpowiada liczbie form 3a, 3b, 3c w dolnej części 2, przy czym każdy z tych trzpieni jest przyporządkowany dokładnie do jednej formy do rozdmuchiwania. Górna część 7 jest wyposażona w niewidoczne na rysunku urządzenia dosuwowe, za pomocą których trzpienie 8a, 8b, 8c nadmuchowe i kalibrujące mogą być dosuwane wspólnie osiowo do form 3a, 3b, 3c tak, że zanurzają się one ich częściami kalibrującymi w wyloty 5 form 3a, 3b, 3c. Ruch dosuwu trwa dotąd, aż usytuowane na trzpieniach 8a, 8b, 8c obwodowe odsadzenie pierścieniowe 9 dociśnie z zadaną siłą do powierzchni oporowej 6, jaka jest przewidziana na każdej z form 3a, 3b, 3c, i obejmie obrzeże wylotu 5 wnęki 4. W ten sposób następuje dogniatanie i ściskanie wystającego poza formy 3a, 3b, 3c materiału wstawionego do wnęki 4 półproduktu rozdmuchiwanego w formie, np. rozdmuchiwanego rękawa jedno- lub kilkuwarstwowego.

Na pierścieniach tnących 10a, 10b, 10c zamontowanych wymiennie na trzpieniach 8a, 8b, 8c są przewidziane odsadzenia pierścieniowe 9 według przedstawionego przykładu realizacji. Pierścienie tnące 10a, 10b, 10c mogą mieć różną wysokość r, s, t, która zależy przykładowo od tolerancji produkcyjnych lub zróżnicowanego zużycia. Zróżnicowane wysokości r, s, t pierścieni 10a, 10b, 10c przedstawiono na fig. 1 z pewną przesadą, żeby ukazać wynikający z tego efekt. Gdy odsadzenie pierścieniowe 9 trzpienia 8a jest już dociśnięte do powierzchni oporowej 6 przynależnej formy 3, to odsadzenia 9 innych dwóch trzpieni 8b, 8c znajdują się jeszcze w pewnym odstępie a lub b od powierzchni oporowych 6 odpowiednich form 3b, 3c wskutek zmniejszonej wysokości s, t pierścieni tnących 10b, 10c. Dlatego w urządzeniach wyznaczających stan techniki trzeba było poprzez uciążliwą regulację zmieniać wysokość trzpieni 8b, 8c, żeby wyrównać zróżnicowaną wysokość r, s, t pierścieni tnących 10a, 10b, 10c i zapewnić na wszystkich formach 3a, 3b, 3c prawidłowe ściśnięcie wystającego materiału. Należy tu zaznaczyć, że automaty do rozdmuchiwania mogą mieć przykładowo do 10 i więcej trzpieni nadmuchowych i kalibrujących z przynależnymi formami do rozdmuchiwania, ż eby wytwarzać wewnątrz puste kształtki w sposób masowy i efektywny. Oczywiście wraz z liczbą trzpieni nadmuchowych i kalibrujących wzrasta też pracochłonność operacji nastawiania. Stąd wynikają dłuższe unieruchomienia automatów do rozdmuchiwania i zwiększone ryzyko dla pracowników w razie dokonywania regulacji wysokości podczas pracy maszyny.

W ukształ towanym wedł ug wynalazku urzą dzeniu 1 każ dy z trzpieni 8a, 8b, 8c nadmuchowych i kalibrujących na ich zakończeniu osadzonym w górnej części 7 maszyny współpracuje z odpowiedPL 196 824 B1 nim tłokiem nastawczym 12, który ma możliwość ograniczonego przesuwu osiowego w obrębie otworu 13 w części górnej 7. Otwory 13 łączą się z kanałem 14, który służ y jako zasobnik płynu hydraulicznego (środek sprzęgający H), za pośrednictwem którego są sprzężone ze sobą trzpienie 8a, 8b, 8c nadmuchowe i kalibrujące. Płyn hydrauliczny znajduje się pod ciśnieniem przestawnego osiowo tłoka 12 w strefie sprężystoś ci.

W wyniku dosuwu trzpieni 8a, 8b, 8c nadmuchowych i kalibrują cych do form 3a, 3b, 3c odsadzenia 9 powinny być dociśnięte do powierzchni oporowych 6. Gdy odsadzenie 9 pierwszego trzpienia 8a dociśnie z określoną siłą do powierzchni oporowej 6 odpowiedniej formy 3a, trzpień 8a przesuwa się osiowo i tłok nastawczy przemieszcza się w górę. Przy tym przesunięcie osiowe następuje z pokonaniem oporu płynu hydraulicznego. Nacisk przenoszony na płyn hydrauliczny jest rozprowadzany wskutek sprzężenia na tłoki nastawcze 12 innych trzpieni 8b, 8c, w wyniku czego następuje mniejsze lub większe przesunięcie osiowe względem ich położenia wyjściowego.

Figura 2 ukazuje położenie trzpieni 8a, 8b, 8c nadmuchowych i kalibrujących po samonastawieniu. Trzpień 8a z pierścieniem tnącym 10a o największej wysokości r jest przemieszczony wstecz w górną część 7. maszyny. Dlatego w wyniku nacisku wywieranego na pł yn hydrauliczny trzpie ń 8c z pierś cieniem tnącym 10c o najmniejszej wysokości t jest wysunięty w kierunku przeciwnym ku przyporządkowanej formie 3c. Środkowy trzpień 8b zachowuje w zasadzie swoje położenie osiowe i położeniem swojego odsadzenia pierścieniowego 9 wyznacza zadane położenie dla pozostałych obsad pierścieniowych. Trzpienie 8a, 8b, 8c nadmuchowe i kalibrujące mogą zmieniać swoją osiową wysokość względem ich położenia wyjściowego w zakresie np. około ± 4 mm. W wariancie wynalazku zakres tego osiowego przestawienia może wynosić około ± 2,5 mm. Oczywiście można też przewidzieć większe zakresy regulacji wysokości. Płyn hydrauliczny ma pewną elastyczną ściśliwość powodującą pewną amortyzację siły wprowadzanej przez tłok 12.

Figura 3 ukazuje w powiększeniu fragment górnej części 7 maszyny z dwoma rozmieszczonymi korzystnie szeregowo trzpieniami 8a, 8b nadmuchowymi i kalibrującymi, przy czym takie same elementy konstrukcyjne noszą identyczne jak na fig. 1 i 2 odnośniki. Lewy trzpień 8a przedstawiono w położeniu rozczłonkowanym celem ukazania budowy jego zamocowania wiszącego. Na prawym trzpieniu 8b elementy jego zamocowania ukazano w stanie zmontowanym. W przedstawionym przykładzie realizacji trzpienie 8a, 8b nadmuchowe i kalibrujące mają zamocowanie wiszące i mogą przesuwać się osiowo w ograniczonym zakresie w belkowej części górnej 7 maszyny. Zamocowanie to składa się z nakrętki podtrzymującej 16 mającej gwint zewnętrzny i wkręcanej w otwór gwintowany 15 w części górnej 7. Nakrę tka 16 współ pracuje poprzez powierzchnię stoż kową 20 ze ś ciskanym promieniowo elementem zaciskowym 17. Korzystnie element 17 jest rozciętym stożkiem z materiału sprężystego i odpornego na ścieranie, np. z technicznego tworzywa sztucznego. Stożek ten ma powierzchnię oporową 21. Nakrętka 16 i element zaciskowy 17 są utrzymywane pod naprężeniem przez talerzykową sprężynę 19, która opiera się z jednej strony w otworze gwintowanym 15 i z drugiej strony na podkładce 18 umieszczonej między sprężyną 19 i elementem zaciskowym 17.

Nakrętka podtrzymująca 16 jest wkręcana w otwór gwintowany 15 z zadanym momentem dociągającym. Np. używa się do tego klucza dynamometrycznego. Przenoszona na trzpienie 8a, 8b nadmuchowe i kalibrujące siła zaciskania zależy od stosunku przełożenia sił na powierzchniach stożkowych 20, 21 i rozmiaru elementu zaciskowego 17. Efektywna siła zaciskania zależy też od współczynników tarcia współpracujących powierzchni trzpieni 8a, 8b i elementów zaciskowych 17. W każdym razie siła ta musi być na tyle duża, żeby trzpienie 8a, 8b nie wypadły z ich uchwytów w górnej części 7 maszyny, lecz były utrzymywane wisząco. Korzystnie siła zaciskania powinna mieć taką wielkość, żeby nie utrudniała w znaczący sposób samoczynnego osiowego przestawienia trzpieni 8a, 8b przez siły hydrauliczne występujące przy dosuwaniu do dolnej części maszyny. Z drugiej strony wystarczy takie zaciśnięcie, żeby trzpienie 8a, 8b nie mogły przestawić się w sposób niezamierzony pod własnym ciężarem lub pod działaniem dynamicznych sił kinematycznych. Moment dokręcania nakrętki przytrzymującej 16 zależy wprost od wybranej zbieżności stożka. W rezultacie wymagana jest siła tarcia większa od sił masowych i umożliwiająca jeszcze przesunięcie trzpieni 8a, 8b przez siłę reakcji występującą przy dogniataniu ściskającym. W wariancie wynalazku dobiera się moment dokręcania np. około 20 Nm do około 40 Nm, korzystnie około 25 Nm do 35 Nm, szczególnie korzystnie około 31 Nm.

Przednia część kalibrująca trzpieni 8a, 8b nadmuchowych i kalibrujących w przedstawionym przykładzie realizacji jest utworzona przez montowaną wymiennie, przykładowo wkręcaną tulejkę kalibrującą 11. Pozwala to łatwo ją wymienić w razie potrzeby. Pierścienie tnące 10 są także montowane

PL 196 824 B1 wymiennie i opierają się na wolnym przednim końcu trzpienia 8a, 8b oraz na odsadzeniu na obwodzie tulejki kalibrującej 11.

Ze względu na wiszące zamocowanie trzpieni 8a, 8b nadmuchowych i kalibrujących istnieje możliwość zamontowania w razie potrzeby tulejek kalibrujących 11 mających przekrój odmienny od kołowego, np. eliptyczny. Pozwala to ustawić je łatwo na wnęki w formach do rozdmuchiwania, żeby pokrywały się ze sobą zwłaszcza osie trzpieni 8a, 8b z osiami szyjkowymi wnęk. Przewidziano do tego środki do ustawiania pozycji umożliwiające kontrolowane przekręcenie trzpieni nadmuchowych i kalibrujących wokół ich osi podłużnej. W skład tych środków wchodzi kołek nastawczy 23 w górnej części 7 maszyny współpracy z obwodowym radełkowaniem lub ząbkowaniem zewnętrznym 22 na trzpieniach 8a, jak pokazano na fig. 4. Radełkowanie lub ząbkowanie 22 może mieć równomierną albo nierównomierną podziałkę, aby można było przekręcić trzpień 8a nawet większymi skokami. Kołek nastawczy 23 służy do ustalenia trzpienia 8a nadmuchowego, i kalibrującego w nastawionej pozycji.

Claims (25)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Urządzenie do wytwarzania wewnątrz pustych kształtek z termoplastycznego tworzywa sztucznego, w szczególności butelek i tym podobnych pojemników mających otwór opróżniający, obejmujące część dolną maszyny mającą co najmniej dwie formy do rozdmuchiwania mające wnęki, i usytuowaną powyż ej tej części dolnej, belkową część górną maszyny, na której to części - górnej jest umieszczona pewna liczba odpowiadających tym formom trzpieni nadmuchowych i kalibrujących, a każdemu z tych trzpieni jest przyporządkowana jedna forma do rozdmuchiwania i trzpienie te są dosuwane wspólnie osiowo do form oraz mogą być wprowadzane ich częścią kalibrującą w wylot wnęk, aż odsadzenie pierścieniowe na trzpieniach nadmuchowych i kalibrujących zetknie się z powierzchnią oporową na przyporządkowanej formie, znamienne tym, że trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące są utrzymywane w górnej części (7) maszyny z możliwością swobodnego ruchu osiowego w obrębie zadanych granic i przy dosuwie trzpieni (8a, 8b, 8c) do form (3a, 3b, 3c) trzpienie te mogą zmieniać automatycznie wysokość względem ich położenia wyjściowego i przemieszczać się osiowo pokonując opór środka sprzęgającego (H).
2. 2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące są sprzężone ze sobą hydraulicznie.
3. 3. Urządzenie według zastrz. 2, znamienne tym, że trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące współpracują z tłokami nastawczymi (12), które mają możliwość ograniczonego przesuwu osiowego w otworach (13) w górnej części (7) maszyny i są sprzężone ze sobą hydraulicznie za pośrednictwem płynu hydraulicznego znajdującego się w połączonym z otworami (13) zbiorniku (14), przy czym ten płyn stanowi środek sprzęgający.
4. 4. Urządzenie według zastrz. 1 albo 2, albo 3, znamienne tym, że zakres osiowej zmiany wysokości trzpieni (8a, 8b, 8c) nadmuchowych i kalibrujących względem ich położenia wyjściowego wynosi w szczególności do około ± 4 mm, korzystnie do około ± 2,5 mm.
5. 5. Urządzenie według zastrz. 1 albo 2, albo 3, znamienne tym, że trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące są utrzymywane i ustalone rozłącznie w uchwytach zaciskowych w belkowej części górnej (7) maszyny.
6. 6. Urządzenie według zastrz. 4, znamienne tym, że trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące są utrzymywane i ustalone rozłącznie w uchwytach zaciskowych w belkowej części górnej (7) maszyny.
7. 7. Urządzenie według zastrz. 5, znamienne tym, że wszystkie trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące są ustalone w swoich uchwytach zasadniczo z taką samą siłą zaciskania.
8. 8. Urządzenie według zastrz. 5 albo 7, znamienne tym, że uchwyt zaciskowy trzpieni (8a, 8b, 8c) nadmuchowych i kalibrujących ma wkręcaną w otwór gwintowany (15) w górnej części (7) maszyny nakrętkę podtrzymującą (16) z gwintem zewnętrznym, która za pośrednictwem powierzchni stożkowej (20) współpracuje rozciętym stożkiem z materiału sprężystego i odpornego na ścieranie, korzystnie z technicznego tworzywa sztucznego z promieniowo ściskanym elementem zaciskowym (17), korzystnie z zaopatrzonym w stożkową powierzchnię oporową (21).
9. 9. Urządzenie według zastrz. 8, znamienne tym, że uchwyt zaciskowy ma element naprężający (19) korzystnie w postaci sprężyny talerzykowej, która w stanie ściśniętym jest oparta z jednej strony

   PL 196 824 B1 w otworze gwintowanym (15) i z drugiej strony, ewentualnie za pośrednictwem podkładki (18), na elemencie zaciskowym (17).
10. 10. Urządzenie według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 6, albo 7, znamienne tym, że trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące są utrzymywane w górnej części (7) maszyny z możliwością przekręcenia wokół ich osi podłużnej.
11. 11. Urządzenie według zastrz. 4, znamienne tym, że trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące są utrzymywane w górnej części (7) maszyny z możliwością przekręcenia wokół ich osi podłużnej.
12. 12. Urządzenie według zastrz. 8, znamienne tym, że trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące są utrzymywane w górnej części (7) maszyny z możliwością przekręcenia wokół ich osi podłużnej.
13. 13. Urządzenie według zastrz. 11, znamienne tym, że do przekręcania każdego trzpienia (8a) nadmuchowego i kalibrującego wokół jego osi podłużnej są przewidziane środki do ustawiania pozycji, które obejmują korzystnie obwodowe radełkowanie lub ząbkowanie (22) na trzpieniu (8a) i uruchamiany z zewnątrz kołek nastawczy (23) w górnej części (7) maszyny.
14. 14. Urządzenie według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 6, albo 7, albo 11, albo 13, znamienne tym, że odsadzenie oporowe (9) na każdym trzpieniu (8a, 8b, 8c) nadmuchowym i kalibrującym jest przewidziane na mocowanym wymiennie pierścieniu tnącym (10).
15. 15. Urządzenie według zastrz. 4, znamienne tym, że odsadzenie oporowe (9) na każdym trzpieniu (8a, 8b, 8c) nadmuchowym i kalibrującym jest przewidziane na mocowanym wymiennie pierścieniu tnącym (10).
16. 16. Urządzenie według zastrz. 8, znamienne tym, że odsadzenie oporowe (9) na każdym trzpieniu (8a, 8b, 8c) nadmuchowym i kalibrującym jest przewidziane na mocowanym wymiennie pierścieniu tnącym (10).
17. 17. Urządzenie według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 6, albo 7, albo 11, albo 13, albo 15, znamienne tym, że każda kalibrująca część trzpieni (8a, 8b, 8c) nadmuchowych i kalibrujących jest utworzona jako wymienna tulejka kalibrująca (11).
18. 18. Urządzenie według zastrz. 4, znamienne tym, że każda kalibrująca część trzpieni (8a, 8b, 8c) nadmuchowych i kalibrujących jest utworzona jako wymienna tulejka kalibrująca (11).
19. 19. Urządzenie według zastrz. 8, znamienne tym, że każda kalibrująca część trzpieni (8a, 8b, 8c) nadmuchowych i kalibrujących jest utworzona jako wymienna tulejka kalibrująca (11).
20. 20. Sposób wytwarzania wewnątrz pustych kształtek z termoplastycznego tworzywa sztucznego, w szczególności butelek lub podobnych pojemników zaopatrzonych w otwór opróżniający, metodą rozdmuchiwania tych kształtek, według którego do form wprowadza się jedno- lub kilkuwarstwowe tłoczone półprodukty z termoplastycznego tworzywa sztucznego, w szczególności odcinki rękawa foliowego, potem kształtki rozdmuchuje się jednocześnie pod nadciśnieniem za pomocą przyporządkowanego do każdej formy trzpienia nadmuchowego i kalibrującego i nadaje im kształt odpowiadający wnękom form, przy czym otwory opróżniające kształtek poddaje się kalibrowaniu i części wystające poza króciec opróżniający ściska się, i na zakończenie uformowane kształtki poddaje się utwardzaniu drogą ochładzania, znamienny tym, że w operacji ściskania, podczas której obwodowe odsadzenie pierścieniowe (9) na trzpieniu nadmuchowym i kalibrującym jest dociskane do powierzchni oporowej (6) na przyporządkowanej formie, trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące są przestawiane automatycznie osiowo w obrębie zadanych granic zmieniając wysokość względem ich położenia wyjściowego i pokonując siłę odwodzenia środka sprzęgającego (H).
21. 21. Sposób według zastrz. 20, znamienny tym, że osiowa zmiana wysokości trzpieni (8a, 8b, 8c) nadmuchowych i kalibrujących odbywa się tak, że nacisk wywierany przez każde odsadzenie pierścieniowe (9) na przynależną powierzchnię oporową (6) ma jednakową wielkość.
22. 22. Sposób według zastrz. 20 albo 21, znamienny tym, że jako środek sprzęgający (H) wykorzystuje się pracujący w zakresie sprężystości płyn hydrauliczny, za pośrednictwem którego są sprzężone ze sobą trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące.
23. 23. Sposób według zastrz. 20 albo 21, znamienny tym, że trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące są utrzymywane przez zaciś nięcie w uchwycie ukształtowanej w postaci belki górnej części (7) automatu do rozdmuchiwania, przy czym każdy z trzpieni (8a, 8b, 8c) jest utrzymywany z jednakową siłą zaciskania.
24. 24. Sposób według zastrz. 22, znamienny tym, że trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące są utrzymywane przez zaciśnięcie w uchwycie ukształtowanej w postaci belki górnej części (7)

    PL 196 824 B1 automatu do rozdmuchiwania, przy czym każdy z trzpieni (8a, 8b, 8c) jest utrzymywany z jednakową siłą zaciskania.
25. 25. Sposób według zastrz. 23, znamienny tym, że siłę zaciskania dobiera się tak, aby trzpienie (8a, 8b, 8c) nadmuchowe i kalibrujące były zabezpieczone przed przestawieniem pod własnym ciężarem i pod działaniem dynamicznych sił przy przemieszczaniu, a z drugiej strony żeby było możliwe przestawienie pod działaniem sił hydraulicznych.