PL19488B1 - Sposób wytwarzania produktu o wlasnosciach glutenu pszennego. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy otrzymy¬ wania produktu o charakterze glutenu, po¬ siadajacego takie same wlasnosci, jak glu¬ ten pszenny. Produkt ten mozna przerabiac w taki sam sposób jak gluten pszenny, np. na produkty spozywcze, na kleiwo i t. d.Sposób wedlug wynalazku polega za¬ sadniczo na tern, ze pestki z chleba swieto¬ janskiego (Ceratonia siliaua) albo pokrew¬ nych roslin z rodziny Mimosaceae lub Cae- salpiniaceae, np, gatunki Cercis (Cercis si¬ liaua, Cercis canadensis, Cercis chinensis) albo wyosobniona substancje kielkowa ta¬ kich pestek przerabia sie na gluten meto¬ dami, sluzacemi do otrzymywania glutenu pszennego.Podczas przeróbki, pestki pozbawione lupiny i rozdrobnione luguje sie ciepla wo¬ da w celu otrzymania materjalów rozpu¬ szczalnych w postaci mozliwie stezonej. Na¬ stepnie z pozostalosci wymywa sie gluten.Korzystniej jest jednakze jako produkt wyjsciowy, stosowac wyosobniona substan¬ cje kielkowa, poniewaz substancja ta dzia¬ laniem mechanicznem daje sie latwo od¬ dzielic od pozostalych czesci, nalezy tylko uwazac, azeby nie pogorszyc chemiczno- fizycznych wlasciwosci protein ani przez wplywy chemiczne, ani przez dzialanie ter¬ miczne. Skazenie wytwarzajacych gluten cial bialkowych nastapiloby w drodze che¬ miczne; pod wplywem' np. oddzialywaniastezonych kwasów na substancje kielkowa.Uszkodzenie pod wplywem termicznym na¬ stapiloby juz w przypadku dluzszego na¬ grzewania substancji kielkowej* Wyzsze temperatury wywoluja przy krótkiem na¬ wet dzialaniu uszkodzenie; wystarcza go¬ towanie w ciagu 5 — 10 minut w wodzie.Wszelkiemu uszkodzeniu wytwarzajacego gluten bialka mozna wszelako zapobiec przez odpowiedni dobór warunków podczas wydzielania substancji kielkowej i dalszej jej przeróbki; Z tego wzgledu nalezy w * przypadku oddzielania w drodze mokrej substancje kielkowa suszyc nastepnie w temperaturze tak niskiej (nieprzekraczaja-J cej najwlasciwiej 10 — 50°C), aby zapo- - biegala ona uszkodzeniu substancji. Zaleca sie przyspieszac suszenie, stosujac próznie lub strumien ogrzanego powietrza. Substan¬ cje kielkowa miele sie na drobna maczke, która rozdrabia sie na ciasto z taka sama, wzglednie az do potrójnej, iloscia wody.Zapomoca ugniatania ciasta przez czas dluzszy pod woda gluten zostaje uwolnio¬ ny od domieszek celulozowych a jednocze¬ snie od glównej ilosci zielonego barwnika.Zmieniajac kilkakrotnie wode i stale ugnia¬ tajac, albo tez zapomoca zwykle stosowane¬ go przy otrzymywaniu glutenu pszennego przemywania strumieniem wody nad drob- nem sitem otrzymuje sie gluten czysty. Za¬ miast przygotowywac make z substancji kielkowej, jako produkt wyjsciowy do o- trzymywania glutenu, mozna przygotowac do tego celu substancje kielkowa bez u- przedniego suszenia, przez ugniatanie, roz¬ cieranie lub w jakikolwiek inny sposób, za¬ pomoca którego mokry materjal mozna roz¬ drobnic i uczynic zdatnym do otrzymywa¬ nia zen glutenu.Gluten pozostaje, jako elastyczna i cia- gliwa masa o polysku masy perlowej, jest on prawie nierozpuszczalny w wodzie i po pewnym czasie staje sie lepki. Ta masa za¬ wiera okolo 60% wag. wody i mozna ja w postaci cienkiej warstwy suszyc i rozcie¬ rac na make. Podczas badania tego glute¬ nu nie udalo sie dotychczas wykryc zasad¬ niczych róznic w porównaniu z glutenem pszennym. Zwlaszcza wlasciwosci fizyko¬ chemiczne obu tych glutenów zgadzaja sie znakomicie. Poniewaz dotychczas poza psz&nica nie znano innych gatunków roslin, któreby zawieraly wymywalny gluten, i poniewaz materjal wyjsciowy, uzywany zgp4nie z wynalazkiem do ^otrzymywania glutenu, j£st stosunkowo* duzo tanszy, wiec sposób otrzymywania glutenu wedlug ni¬ niejszego wynalazku stanowi w tej dzie¬ dzinie znaczny postep. Obluskane i pozba¬ wione kielków pestki z chleba swietojan¬ skiego znajduja sie w handlu w postaci maki, sluzacej do wyrobu srodków dó wy¬ kanczania, srodków apreturowych oraz kleiwa. Odpadkowe substancje kielkowe nie mialy dotychczas zadnego zastosowa¬ nia, poniewaz nie wiedziano, ze substancje te zawieraja cenne produkty bialkowe o wartosci róyftiej praktycznie wartosci pszennych protein glutenowych (które jed¬ nakowoz nie znajduja sie w kielku psze¬ nicy).Zewnetrznie gluten, otrzymany z sub¬ stancji kielkowej wymienionych gatunków roslin, rózni sie od glutenu pszennego ciem¬ niejszem zabarwieniem. Gluten ten jednak¬ ze, o ile to jest pozadane, mozna w bardzo prosty sposób odbarwic dzialaniem roz¬ cienczonych kwasów na substancje kielko¬ wa (przed albo podczas jej przeróbki na gluten), albo zapomoca pózniejszego trak¬ towania glutenu kwasami, albo wreszcie zapomoca bielenia zwyklym sposobem, zwlaszcza dzialaniem utleniajacych srod¬ ków bielacych (jak podchlorynów, np, soli sodowej kwasu p-tolueno-sulfo<-chloro-ami- nowego, nadtlenków lub soli kwasów nad¬ tlenowych).Przyklad I. 100 kg maki z substancji kielkowej Ceratonia siliaua rozrabia sie na — 2 —ciasto ze 100 litr. wody. Ciasto obrabia sie w gniotowniku z dodatkiem dalszych ilosci wody* Zielonkawo-zóltawa wode plóczna wraz z wymyta celuloza usuwa sie, dolewa swiezej wody i powtarza proces gniecenia.Zabieg ten prowadzi sie dopóty, az w cien¬ kiej warstwie pozostalej masy nie bedzie juz zupelnie ziarn albo tez znajdzie sie ich niewiele.Przyklad II. 100 kg maki z substancji kielkowej Ceratonia siliaua zawiesza sie w 1000 I wody, poczem daje sie zawiesi¬ nie osiasc albo tez odwirowuje sie ja.Dolna warstwa zawiera gluten, górna ce¬ luloze. Warstwe glutenowa traktuje sie w dalszym ciagu woda.Mokry gluten, otrzymany wedlug przy¬ kladu I i II, kraje sie na placki i poddaje frakcjonowanej sterylizacji. W tym stanie gluten jest trwaly przez dlugi czas i nie wykazuje zadnych zmian we wlasnosciach chemicznych i fizycznych. Mokry gluten mozna równiez w cienkiej warstwie wysu¬ szyc w temperaturze pokojowej albo tez pozostawic w prózni do calkowitego wysu¬ szenia w temperaturze 40—50°C. Gluten, wysuszony jednym lub drugim sposobem, mozna w odpowiednich aparatach rozdrab¬ niajacych przerobic na grysik albo make, dzieki czemu otrzymuje sie w ten sposób produkt zdatny bezposrednio do uzytku.Przyklad III. 100 kg maki z substancji kielkowej Ceratonia siliaua zarabia sie na ciasto ze 100 1 wody, zawierajacej 500— 1000 g kwasu cytrynowego, winnego lub kwasów mocniejszych o stezeniu slabszem, jak np. 0,2%-go kwasu siarkowego, lub od¬ powiedniej ilosci soli kwasnej, a nastep* nie przerabia dalej wedlug przykladu I Jest korzystnie do kazdej 100 litrowej proporcji wody, podczas ponownego gnie¬ cenia, dodawac dalsze 200 do 300 g kwa¬ su cytrynowego. Gluten, otrzymany w ten sposób, po wysuszeniu nie jest zielonkawy, lecz wykazuje odcien brazowawo-zólty.Przyklad IV. Mokry gluten, otrzymafty wedlug przykladu I lub II, zagniata sie-z roztworami kwasów albo staleitii kwasa¬ mi, przyczem uzyta ilosc kwasu, po prze¬ liczeniu na kwas cytrynowy, nie powinna przekraczac 1%. Równiez gluten, otrzy¬ many w ten sposób, nie wykazuje odcienia zielonkawego.Przyklad V. 60 kg maki pszennej, z której daje sie wyplókac 8% wagowych mniej wartosciowego glutenu miesza sie z 40 kg maki z substancji kielkowej Cerato¬ nia siliaua, poczem te mieszanine rozrabia sie na ciasto z 70—75 litrami wody. Ciasto przerabia sie nastepnie w gniotowniku z dodatkiem dalszych ilosci wody, przyczem zbiera sie zielonkawo zólta wóde plóczna, zawierajaca ziarna skrobi i ziarna celu¬ lozy w celu wyosobnienia skrobi z tych od¬ cieków. Po powtórnem przemyciu otrzy¬ muje sie z maki mieszanej okolo 21 % wa^ gowych glutenu, co odpowiada sumie po¬ szczególnych ilosci glutenu, j akie mozna wyosobnic z obu gatunków maki oddziel¬ nie.Przyklad VI. Wyosobniona substancje kielkowa Ceratonia siliaua, zmielona lub nie zmielona, albo gluten, otrzymany we¬ dlug przykladu I lub II poddaje sie w tem¬ peraturze pokojowej gniciu, poczem wy¬ tworzony produkt suszy sie w prózni. Tak otrzymany klej glutenowy wykazuje duza sile klejenia.Sile klejenia glutenu mozna ponadto, jak sie to zwykle czyni przy przeróbce glutenu pszennego na kleiwo spotegowac jeszcze zapomoca traktowania rozcienczo- nemi kwasami lub alkaljami, przyczem do¬ daje sie kwasu lub alkaljów tyle, azeby po¬ wstala lepka masa.Takiemi samemi metodami mozna rów¬ niez przerabiac mieszaniny zmielonej lub niezmielonej substancji kielkowej ziarn pszennych albo maki pszennej, bez uprzed¬ niego usuwania celulozy, na kleiwo zawie- — 3 —rajace gluten, przyczem ewentualnie ce¬ luloze mozna rozlozyc przy wspóludziale bakteryf rozpuszczajacych celuloze. PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania produktu o wlasnosciach glutenu pszennego, znamien¬ ny tern, ze pestki chleba swietojanskiego (Ceratonia siliaua) lub pokrewnych roslin z grupy Mimosaceae i Caesalpiniaceae al¬ bo tez wyosobniona substancje kielkowa takich pestek przerabia sie na gluten meto¬ dami, stosowanemi do otrzymywania glu¬ tenu pszennego, wzgl. gluten ten przerabia sie dalej na podobienstwo glutenu pszen¬ nego, np. na maki spozywcze lub na kleiwo.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze pestki albo substancje kielkowa przed lub podczas przeróbki na gluten, al¬ bo otrzymany z nich gluten traktuje sie, w celu odbarwienia, rozcienczonemi kwasa¬ mi lub poddaje bieleniu zwyklemi srodka¬ mi bielacemi.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienny tern, ze glutenowi nadaje sie trwa¬ losc zapomoca sterylizacji czastkowej.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, zna¬ mienny tern, ze wymienione pestki albo ich substancje kielkowa w stanie rozdrob¬ nionym albo nierozdrobnionym przerabia sie, po zmieszaniu z pszenica lub maka pszenna, na gluten.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1 — 4, zna¬ mienny tern, ze pestki albo wyosobniona rozdrobniona lub nierozdrobniona substan¬ cje kielkowa, albo mieszaniny substancji kielkowej z ziarnami pszenicy lub maka pszenna, przeprowadza sie, bez uprzednie¬ go usuwania celulozy, w zawierajace glu¬ ten kleiwo zapomoca dzialania kwasów lub lugów albo przez poddawanie gniciu.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 5, znamien¬ ny tern, ze celuloze poddaje sie dzialaniu bakteryj rozkladajacych celuloze. Tres Gyógyszer-Vegyeszeti Ipari es Kereskededelmi R. T. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL