Wynalazek niniejszy dotyczy precyzyj¬ nego zmniejszania grubosci pasm metalo¬ wych zapomoca przeprowadzania przez u- rzadzenie uskuteczniajace wydluzenie. Wy¬ nalazek niniejszy obejmuje regulacje wiel¬ kosci czynnego otworu, przez który prze¬ chodzi materjal w urzadzeniu, celem u- trzymania stalego stosunku miedzy zaob- serwowanemi szybkosciami wzglednemi materjalu wchodzacego do urzadzenia oraz materjalu wychodzacego z urzadzenia. Wy¬ nalazek niniejszy zastosowany jest w zwiaz¬ ku z walcowaniem na zimno pasm metalo¬ wych. Przy walcowaniu metali, za wyjat¬ kiem walcowania przedmiotów ze stali la¬ nej, w której moga byc zawarte pecherze, objetosc obrabianego przedmiotu metalo¬ wego uwaza sie za stala. Wskutek tego po¬ wierzchnia przekroju poprzecznego po¬ mnozona przez dlugosc posiada stala war¬ tosc, a wydluzenie jest miara zmniejszenia grubosci, przyjmujac, ze szerokosc pozo¬ staje stala. W pewnych sposobach walco¬ wania i w pewnych typach walcarek, metal rozszerza sie podczas walcowania i rozsze¬ rzenia tego nie mozna uniknac. Jak wyni¬ ka jednak z patentu amerykanskiego Nr 1,744 018, rozszerzaniu temu mozna zapo¬ biec przez uzycie walców roboczych o do¬ statecznie malej srednicy. Jezeli zas po¬ mimo to zachodzi nawet pewne rozszerze¬ nie walcowanych przedmiotów, to jednaksposób ten jest dostatecznie precyzyjny dla takich produktów, jakie wyrabia sie na wspomnianych walcarkach.W jednem urzadzeniu do wykonania sposobu wedlug wynalazku zadany stosu¬ nek miedzy szybkoscia materjalu wcho¬ dzacego do walcarki i szybkoscia materjalu wychodzacego z walcarki jest zaznaczony polozeniem zerowem odchylenia dyferen- cjalu. Nastepnie jeden narzad moze byc napedzany z szybkoscia o ustalonym sto¬ sunku do szybkosci materjalu wchodzace¬ go do walcarki, a drugi narzad moze byc napedzany z szybkoscia o ustalonym sto¬ sunku do szybkosci materjalu wychodzace¬ go z walcarki, przyczem wspomniane sto¬ sunki miedzy szybkosciami róznia sie sto¬ sunkiem zadanego wydluzenia. Miedzy te- mi dwoma narzadami znajduje sie narzad planetarny, który zatrzymuje sie, gdy da¬ ne wydluzenie odpowiada zadanemu wy¬ dluzeniu.W celu otrzymania pozadanego zmniej¬ szenia mozna równiez zastosowac prad e- lektryczny, przyczem ilosc pradu jest pro¬ porcjonalna do szybkosci wzglednej mate¬ rjalu wchodzacego i wychodzacego. Sposób ten, jakkolwiek nadaje sie do niektórych celów, to jednak nie jest tak dokladny jak wyzej opisane urzadzenie, poniewaz otrzy¬ many skutek elektryczny moze odpowia¬ dac bledowi o danej wielkosci przy szyb¬ kosci walcarki wynoszacej okolo 300 m/min, albo tez moze byc spowodowany bledem, np. dwukrotnie wiekszym, gdy materjal po¬ suwa sie w walcarce z szybkoscia okolo 150 m/min. Krótko mówiac, taka postac wynalazku daje jako wynik bezwzgledna szybkosc materjalu, która nie jest odpo¬ wiednia. W niektórych równiez przypad¬ kach szybkosc walców moze miec lacznosc z szybkoscia odprowadzania materjalu.Zwykle jednak lepiej jest stosowac bezpo¬ srednie przyrzady pomiarowe do mierzenia materjalu po jego wyjsciu z walcarki.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia widok boczny walcarki z przyrzadem pomiarowym, i fig. 2 — rzut1 poziomy niektórych czesci walcarki we¬ dlug fig. 1.Walcarfca przedstawiona na fig. 1 po¬ siada oslone 2, zaopatrzona w kolowroty 3 i 4, napedzane od wspólnego zródla sily, nie przedstawionego na rysunku, przy¬ czem kolowroty te sa uzywane naprze- mian do nawijania i odwijania materjalu.Polaczenie kolowrotów ze zródlem sily re¬ gulowane jest dzwignia 5. Materjal zasila¬ ny np. z kolowrotu 3, przechodzi przez tar¬ cze chlodzaca 6, a stad, poprzez przyciski 7 i prowadnice 8, przez walce robocze 9.Walce robocze sa naciskane przez walce 10 o duzej srednicy, osadzone w lozyskach 11. Wychodzacy materjal przechodzi przez tarcze chlodzaca 12, a z niej na kolowrót 4. Górny walec 10 mozna nastawiac w kie¬ runku pionowym. Lozyska jego znajduja sie w skrzynkach 13, przesuwajacych sie w oslonach i podtrzymywanych przez spre¬ zyste urzadzenie wahadlowe 14. Kliny 15, nastawiane bocznie kolami recztnemi 16 i 17, okreslaja wzajemna odleglosc walców ro¬ boczych 9.Tarcza chlodzaca jest zaopatrzona w wystajacy wal 18, na którym jest osadzone schodkowe kolo pasowe 19, a tarcza chlo¬ dzaca 12 jest zaopatrzona w wystajacy wal 20, na którym jest osadzone kolo schodko¬ we 21. Na wystajacym wale 18 jest rów¬ niez osadzone luzno kolo schodkowe 22, a miedzy przeciwleglemi powierzchniami 23 i 24 kól 19 i 20 umieszczony jest licztuk, zaopatrzony w krazki 26, toczace sie po po¬ wyzszych powierzchniach. Licznik 25 po¬ siada rówhiez wskazówki 27, przesuwa¬ jace sie po lukowej podzialce 28, przytrzy¬ mywanej przez podpórki 29, zamocowane na oslonie 2 walcarki.Kola 21 i 22 sa polaczone zapomoca skrzyzowanego pasma 30, które sklada sie najkorzystniej z cienkiego lecz mocnego rsznura lub nitki jedwabnej. Kola posiadaja bardzo maly ciezar tak, aby jaknajmniej ulegac sile bezwladnosci. Naciagacz 31 u- trzymuje pasmo w stanie mocno naprezo¬ nym.Na -wystepie walu 20 osadzone jest rów¬ niez kolo 32, które jest podobne do kola 22 i jest polaczone z kolem 19 skrzyzowanem pasmem 33. Kola 21 i 32 sa zaopatrzone w licznik 25, posiadajacy wskazówke, prze¬ suwajaca sie po podzialce 28, jak to opi¬ sano wyzej. Wskazówka z jednej strony walcarki powinna wskazywac jeden kieru¬ nek pracy, a wskazówka z drugiej strony walcarki powinna wskazywac drugi kieru¬ nek pracy.Odpowiednie tarcie miedzy powierzch¬ niami kól stozkowych i krazkami 26 na liczniku otrzymuje sie zapomoca sprezyn dociskowych 34, dociskanych przez kolnie¬ rze 35 i osadzonych na wystepach 18 i 20 walów, przyczem sprezyny w ten sposób dzialaja przez lozyska oporowe 36, ze do¬ ciskaja do siebie kola robocze i luzne.Przyjmuje sie obecnie, ze materjal pro¬ wadzi sie od kolowrotu 4 i ze grubosc ma- terjalu ma byc zmniejszona np. o 10%.Poszczególne kola kól schodkowych posia¬ daja taki ksztalt, ze pasma moga byc umie¬ szczone w rozmaitych rowkach kól tak, ze kolo 30 bedzie sie obracalo szybciej od ko¬ la 19 o pewna wielkosc, odpowiadajaca rozmaitym zadanym procentom zmniejsze¬ nia grubosci obrabianego pasma. W poda¬ nym przykladzie, jezeli grubosc ma byc zmniejszona o 10% (bez zmiany szeroko¬ sci), zachodzic bedzie odpowiednie i okre¬ slone wydluzenie. Wskutek tego tarcza chlodzaca 12 bedzie sie obracac w okreslo¬ nym stosunku szybciej od tarczy chlodza¬ cej 6. Dzieki temu pasmo 33 zajmie miej¬ sce w takich rowkach kól 19 i 32, aby przy¬ spieszyc obrót kola 32, celem nadania mu takiej ilosci obrotów na minute, jaka robi kolo 21. Poniewaz jednak pasmo 33 jest skrzyzowane, wiec kola 21 i 32 beda sie ob¬ racac w kierunkach przeciwnych. Jezeli grubosc materjalu zostaje zmniejszona w zadanym stopniu, to szybkosc obwodowa kazdego z kól 21 i 32 w punktach, w któ¬ rych stykaja sie z niemi krazki 26, bedzie ta sama, a wskutek tego krazki 26 'beda sie obracac, lecz os ich nie obróci sie wokolo wskazówki 27, ale pozostanie nieruchoma.Jezeli natomiast zachodzi najlzejsze nawet odchylenie od zadanego procentu zmniej¬ szenia grubosci, wówczas wskazówka za¬ czyna sie poruszac w jednym lub w drugim kierunku, zaleznie od tego, czy zmniejsze¬ nie grubosci jest wieksze lub mniejsze od zmniejszenia grubosci okreslonego zgóry.Wskutek tego musi sie uskutecznic nasta¬ wienie przejscia, np. zapomoca nastawienia slimaków.Podczas gdy materjal przesuwa sie z kolowrotu 3 na kolowrót 4, wskaznik z pra¬ wej stromy walcarki sprawdza stopien zmniejszenia grubosci. Jednakze nie po¬ trzeba wylaczac wskaznika z lewej strony walcarki. Wskazówka 27 tego wskaznika bedzie sie normalnie obracac, lecz nie trzeba na nia zwracac uwagi. Gdy walcar¬ ka porusza sie w kierunku odwrotnym, to wówczas pasmo 30 zostaje umieszczone w odpowiednich kolach schodkowych, zalez¬ nie od zadanego procentu zmniejszenia gru¬ bosci i nalezy sie poslugiwac wskaznikiem z lewej strony walcarki.Wyzej opisany przyklad wykonania wynalazku i jego odmiany przedstawiono jedynie jako przyklad, gdyz oczywiscie w jego zakresie wykonane byc moga rozmaite zmiany. PL