PL177834B1

PL177834B1 - Heterocyklicznie podstawiona pochodna kwasu fenylo-cykloheksano-karboksylowego, sposób jej wytwarzania oraz zawierające ją środek leczniczy

Info

Publication number: PL177834B1
Application number: PL94302213A
Authority: PL
Inventors: Ulrich E. Müller; Jürgen Dressel; Peter Fey; Rudolf H. Hanko; Walter Hübsch; Thomas Krämer; Matthias Müller-Gliemann; Martin Beuck; Stanislav Kazda; Stefan Wohlfeil; Andreas Knorr; Johannes-Peter Stasch; Siegfried Zaiss
Original assignee: Bayer Ag
Priority date: 1993-02-15
Filing date: 1994-02-11
Publication date: 2000-01-31
Also published as: FI940659A7; SK15294A3; AU5480794A; IL108625A; NO940506D0; DK0611767T3; ATE196141T1; ZA94984B; PT611767E; CZ32994A3; CZ289096B6; AU672262B2; NO300810B1; NO940506L; FI106716B; CN1108257A; KR940019708A; EP0611767B1; FI940659A0; MY131595A

Abstract

1. Heterocyklicznie podstawiona pochod- na kwasu fenylo-cykloheksano-karboksylowego o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza prosty lub rozgaleziony rodnik alkilowy zawierajacy do 4 atomów wegla, albo grupe fenylowa lub cyklo- propylowa, E oznacza atom azotu, B i D razem oznaczaja grupe o wzorze 9 lub 10, w których to grupach R2 , R3 i R4 sa jednakowe lub rózne i oz-- naczaja grupy metylowe, atomy wodoru lub bro- mu, L oznacza atom wodoru, T oznacza grupe o wzorze -CO 2R5 , -CO-NR6 SO2R7 albo grupe o wzorze 14, w których to grupach R oznacza atom wodoru albo rodnik tert-butylowy, R6 i R8 sa jednakowe lub rózne i oznaczaja atomy wodo- ru albo grupy metylowe, R7 oznacza grupe tri- fluorometylowa, metylowa lub p-tolilowa, R9 oznacza grupe fenylowa, która moze byc podsta- wiona przez fluor, a R1 0 oznacza grupe o wzorze -CH 2OH albo -CONH 2 albo grupe pirydylowa, albo T oznacza grupe tetrazolilowa, która jest ewentualnie podstawiona przez grupe trifenylo- metylowa, ewentualnie w postaci izomerycznej lub jej sól. W ZÓ R 1 PL PL PL PL PL PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest heterocyklicznie podstawiona pochodna kwasu fenylo-cykloheksano-karboksylowego, sposób jej wytwarzania oraz zawierający ją środek leczniczy, zwłaszcza środek obniżający ciśnienie krwi i środek przeciwmiażdżycowy.

Wiadomo, że renina, enzym proteolityczny, odszczepia in vivo od angiotensynogenu dekapeptyd angiotensynę I, która z kolei w płucach, nerkach lub innych tkankach ulega przebudowie do podwyższającego ciśnienie krwi oktapeptydu angiotensyny II. Różne efekty działania angiotensyny II, takie jak na przykład zwężenie naczyń, zatrzymanie Na+ w nerkach, uwalnianie aldosteronu w nadnerczu i podwyższenie napięcia współczulnego układu nerwowego, wykazują działanie synergistyczne w sensie podwyższania ciśnienia krwi.

Ponadto angiotensyna II wykazuje tę właściwość, że przyspiesza wzrost i rozmnażanie komórek, jak na przykład komórek mięśnia sercowego i komórek mięśni gładkich, przy czym komórki te w różnych stanach chorobowych (np. nadciśnienie, miażdżyca naczyń i niewydolność serca) nadmiernie wzrastają i ulegająproliferacji.

Możliwym działaniem w celu wniknięcia w układ reniny - angiotensyny (RAS) obok hamowania aktywności reniny jest hamowanie aktywności enzymu konwersji angiotensyny (ACE) oraz blokada receptorów angiotensyny II.

Ponadto z europejskich opisów patentowych EP 407102, EP 399731, EP 399732, EP 324377 i EP 253310 znane są związki heterocykliczne o działaniu A II-antagonistycznym.

Wynalazek dotyczy heterocykliczne podstawionej pochodnej kwasu fenylo-cykloheksano-karboksylowego o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza prosty lub rozgałęziony rodnik alkilowy zawierający do 4 atomów węgla, albo grupę fenylową lub cyklopropylową, E oznacza atom azotu, B i D razem oznaczają grupę o wzorze 9 lub 10, w których to grupach R2, R³ i R4 są jednakowe lub różne i oznaczają grupy metylowe, atomy wodoru lub bromu, L oznacza atom wodoru, T oznacza grupę o wzorze -CO₂R5, -CO-NR6SO2R7 albo grupę o wzorze 14, w których to grupach R5 oznacza atom wodoru albo rodnik tert-butylowy, R6 i R⁸ są jednakowe lub różne i oznaczają atomy wodoru albo grupy metylowe, R7 oznacza grupę trifluorometylową, metylową lub p-tolilową, R9 oznacza grupę fenolową, która może być podstawiona przez fluor, a R¹⁰ oznacza grupę o wzorze -CH2OH albo -CONH2 albo grupę pirydylową, albo T oznacza grupę tetrazolilową, która jest ewentualnie podstawiona przez grupę trifenylometyłową, ewentualnie w postaci izomerycznej lub jej sól.

Związki według wynalazku o ogólnym wzorze 1 mogą też występować w postaci soli. Na ogół wymienia się tu sole z organicznymi lub nieorganicznymi zasadami lub kwasami.

W ramach niniejszego wynalazku korzystne są sole fizjologicznie dopuszczalne. Fizjologicznie dopuszczalnymi solami nowych heterocyklicznie podstawionych kwasów fenylo-cykloheksanokarboksylowych oraz pochodnych tych kwasów karboksylowych mogą być sole związków według wynalazku z kwasami mineralnymi, kwasami karboksylowymi lub kwasami sulfonowymi. Szczególnie korzystne są np. sole z kwasem chlorowodorowym, kwasem bromowodorowym, kwasem siarkowym, kwasem fosforowym, kwasem metanosulfonowym, kwasem etanosulfonowym, kwasem toluenosulfonowym, kwasem benzenosulfonowym, kwasem naftalenodisulfonowym, kwasem octowym, kwasem propionowym, kwasem

177 834 mlekowym, kwasem winowym, kwasem cytrynowym, kwasem fumarowym, kwasem maleinowym lub kwasem benzoesowym.

Fizjologicznie dopuszczalnymi solami mogą być też sole z metalami lub sole amonowe związków według wynalazku, które posiadają wolną grupę karboksylową. Szczególnie korzystne są np. sole sodowe, potasowe, magnezowe lub wapniowe, oraz sole amoniowe wywodzące się od amoniaku lub amin organicznych, takich jak na przykład etyloamina diwzględnie trietyloamina, di- względnie trietanoloamina, dicykloheksyloamina, dimetyloaminoetanol, arginina, lizyna lub etylenodiamina.

Związki według wynalazku mogą występować w postaciach stereoizomerycznych, które zachowują się jak obraz i odbicie w lustrze (enancjomery) albo które nie zachowują się jak obraz i odbicie w lustrze (diastereomery). Wynalazek dotyczy zarówno enancjomerów lub diastereomerów albo ich każdorazowych mieszanin. Postacie racemiczne jak i diastereomery można w znany sposób rozdzielać na składniki stereoizomerycznie jednorodne (np. E. L. Eliel, Stereochemistry of Carbon Compounds, McGraw Hill, 1962).

Sposób według wynalazku wytwarzania związków o wzorze ogólnym 1 polega na tym, że związki o ogólnym, wzorze 2, w którym L ma znaczenie wyżej podane, W oznacza typową grupę odszczepialną, takąjak na przykład chlor, brom, jod, grupa tosylanowa lub mesylanowa, korzystnie brom, a X oznacza grupę Cj-C₆-alkoksykarbonylową albo grupę trifenylometylotetrazolil-1-ilową, poddaje się najpierw reakcji ze związkami o ogólnym wzorze 3, w którym A, B, D i E mają znaczenie wyżej podane, w obojętnych rozpuszczalnikach, ewentualnie w obecności zasady i ewentualnie w atmosferze gazu ochronnego, do związków o ogólnym wzorze 4, w którym A, B, D, L i X mają znacznie wyżej podane, i ewentualnie wychodząc z odpowiednich kwasów karboksylowych, po uprzednio przeprowadzonej hydrolizie i/lub aktywowaniu, następnie poddaje amidowaniu za pomocą sulfonoamin lub amin o ogólnych wzorach 5 i 5a, w których R⁶, R⁷, R⁸, R⁹ i R¹⁰ mają znaczenie wyżej podane, ewentualnie w obecności zasady i/ub środka pomocniczego, na przykład środka odwadniającego, w rozpuszczalnikach obojętnych, i w przypadku wolnych tetrazoli ewentualnie odszczepia się grupę trifenylometylową według znanych metod za pomocą kwasów, korzystnie za pomocą kwasu trifluorooctowego albo kwasu solnego w dioksanie, i ewentualnie rozdziela izomery, a w przypadku wytwarzania soli poddaje reakcji z odpowiednią zasadą lub kwasem.

Sposób według wynalazku przedstawiony jest przykładowo na podanym na rysunku schemacie.

Jako rozpuszczalniki stosuje się znane rozpuszczalniki organiczne nie ulegające zmianie w warunkach reakcji. Korzystnie stosuje się etery, takie jak eter dietylowy, dioksan, tetrahydrofuran, eter dimetylowy glikolu, albo węglowodory, takie jak benzen, toluen, ksylen, heksan, cykloheksan albo frakcje ropy naftowej, albo chlorowcowęglowodory, takie jak dichlorometan, trichlorometan, tetrachlorometan, dichloroetylen, trichloroetylen albo chlorobenzen, albo octan etylu, trietyloaminę, pirydynę, sulfotlenek dimetylowy, dimetyloformamid, heksametylotriamid kwasu fosforowego, acetonitryl, aceton lub nitrometan. Można też stosować mieszaniny wymienionych rozpuszczalników.

Korzystnie stosuje się dimetyloformamid i tetrahydrofuran.

Jako zasady w sposobie według wynalazku stosuje się na ogół zasady nieorganiczne lub organiczne. Korzystnie stosuje się wodorotlenki metali alkalicznych, takie jak na przykład wodorotlenek sodu lub wodorotlenek potasu, wodorotlenki metali ziem alkalicznych, takie jak na przykład wodorotlenek baru, węglany metali alkalicznych, takie jak węglan sodu lub węglan potasu, węglany metali ziem alkalicznych, takie jak węglan wapnia, albo alkoholany metali alkalicznych lub metali ziem alkalicznych, takie jak metanolan sodu lub potasu, etanolan sodu lub potasu, albo III-rz.butanolan potasu, albo aminy organiczne (tri-(Ci-C_ć)-a1kilo-aminy)_Jtakie jak trietyloamina, albo związki heterocykliczne, takie jak 1,4-diazabicyklo(2.2.2)oktan (DABCO), 1,8-diazabicyklo(5.4.0)undec-7-en (DBU), pirydyna, diaminopirydyna, metylopiperydyna lub morfolina. Jako zasady można też stosować metale alkaliczne, takie jak sód albo ich wodorki, takie jak wodorek sodu.

ΥΊΊ 834

Korzystnie stosuje się wodorek sodu, węglan potasu, trietyloaminę, pirydynę i III-rz.butanolan potasu, DBU lub DABCO.

Na ogół zasadę stosuje się w ilości 0,05-10 moli, korzystnie 1-2 mole, w przeliczeniu na 1 mol związku o wzorze 3.

Sposób według wynalazku prowadzi się na ogół w temperaturze od -80°C do +100°C, korzystnie od -30°C do +60°C.

Sposób według wynalazku prowadzi się na ogół pod ciśnieniem normalnym. Reakcję jednak można też prowadzić pod ciśnieniem podwyższonym albo obniżonym, np. w zakresie 0,5-5 x 10⁵Pa

Jako zasady do przeprowadzania hydrolizy stosuje się zwykłe zasady nieorganiczne. Korzystnie stosuje się wodorotlenki metali alkalicznych albo wodorotlenki metali ziem alkalicznych, takie jak na przykład wodorotlenek litu, wodorotlenek sodu, wodorotlenek potasu lub wodorotlenek baru, albo węglany metali alkalicznych, takie jak węglan sodu lub potasu, albo wodorowęglan sodu, albo alkoholany metali alkalicznych takie jak metanolan sodu, etanolan sodu, metanolan potasu, etanolan potasu albo IH-rz.butanolan potasu. Szczególnie korzystnie stosuje się wodorotlenek litu, wodorotlenek sodu lub wodorotlenek potasu.

Jako rozpuszczalniki do reakcji hydrolizy stosuje się wodę albo nadające się do hydrolizy rozpuszczalniki organiczne. Korzystnie stosuje się alkohole, takie jak metanol, etanol, propanol, izopropanol lub butanol, albo etery, takie jak tetrahydrofuran lub dioksan, albo dimetyloformamid, albo sulfotlenek dimetylowy. Szczególnie korzystnie stosuje się alkohole, takie jak metanol, etanol, propanol albo izopropanol. Można też stosować mieszaniny wymienionych rozpuszczalników.

Hydrolizę można prowadzić też przy użyciu wodnych roztworów kwasów, takich jak na przykład kwas trifluorooctowy, kwas octowy, kwas chlorowodorowy, kwas bromowodorowy, kwas metanosulfonowy, kwas siarkowy albo kwas nadchlorowy, korzystnie kwas trifluorooctowy.

Hydrolizę prowadzi się na ogół w temperaturze 0-100°C, korzystnie 20-80°C.

Na ogół hydrolizę prowadzi się pod ciśnieniem normalnym. Można jednak też prowadzić reakcję pod ciśnieniem podwyższonym albo obniżonym (np. 0,5-5 x 105 Pa).

Do reakcji hydrolizy wprowadza się zasadę na ogół w ilości 1-3 mole, korzystnie

1-1,5 moli, w przeliczeniu na 1 mol estru. Szczególnie korzystnie stosuje się molowe ilości reagentów.

Przy przeprowadzaniu reakcji w pierwszym etapie jako związki pośrednie powstają karboksylany związków według wynalazku, które można wyodrębniać. Kwasy według wynalazku otrzymuje się przez traktowanie karboksylanów zwykłymi kwasami nieorganicznymi. Korzystnie stosuje się kwasy takie, jak na przykład kwas chlorowodorowy, kwas bromowodorowy, kwas siarkowy, kwas fosforowy lub kwas trifluorooctowy. Podczas wytwarzania kwasów karboksylowych okazało się korzystne zakwaszanie zasadowej mieszaniny reakcyjnej po zmydlaniu w drugim etapie bez wyodrębniania karboksylanów. Kwasy można wtedy wyodrębniać w znany sposób. W przypadku zasadowych związków heterocyklicznych przez traktowanie roztworów karboksylanów wyżej podanymi kwasami można też otrzymywać sole związków heterocyklicznych z kwasami nieorganicznymi.

Amidowanie i sulfonamidowanie związków o ogólnym wzorze 4 prowadzi się na ogół w jednym z wyżej podanych rozpuszczalników', korzystnie w tetrahydrofuranie lub dichlorometanie.

Amidowanie można prowadzić ewentualnie poprzez etap aktywowania za pomocą halogenków kwasowych, które można wytwarzać z odpowiednich kwasów drogą reakcji z chlorkiem tionylu, trichlorkiem fosforu, pentachlorkiem fosforu, tribromkiem fosforu albo chlorkiem oksalilu.

Amidowanie prowadzi się na ogół w temperaturze od -20°C do +80°C, korzystnie od -10°C do +30°C i pod normalnym ciśnieniem.

177 834

Jako zasady stosuje się tu obok wyżej podanych zasad korzystnie trietyloaminę i/lub dimetyloaminopirydynę, DBU albo DABCO.

Zasadę stosuje się w ilości 0,5-10 moli, korzystnie 1-5 moli, w przeliczeniu na 1 mol związków o ogólnych wzorach 4 i 5.

Jako środki wiążące kwas w reakcji amidowania można stosować węglany metali alkalicznych lub metali ziem alkalicznych, takie jak węglan sodu, węglan potasu, wodorotlenki metali alkalicznych lub metali ziem alkalicznych, takie jak na przykład wodorotlenek sodu lub potasu, albo zasady organiczne, takie jak pirydyna, trietyloamina, N-metylopiperydyna, albo bicykliczne amidyny, takie jak 1,5-diazabicyklo(3.4.0)-nonen-5 (DBN) albo 1,5-diazabicyklo(3.4.0) undecen-5 (DBU). Korzystnie stosuje się węglan potasu.

Jako środki odwadniające stosuje się karbodiimidy, takie jak na przykład diizopropylokarbodiimid, dicykloheksylokarbodiimid albo chlorowodorek N-^-dimetyloaninopropyloy-N-etylokarbodiimidu albo związki karbonylowe, takie jak karbonylodiimidazol albo związki 1,2-oksazoliowe, takie jak 3-sulfonian 2-etylo-5-fenylo-1,2-oksazoliowy albo bezwodnik-kwasu propanofosforowego albo chloromrówczan izobutylu albo heksylofluorofosforan benzotriazoliloksy-tri.s-(dimetyloamino)-fosfoniowy albo amid estru difenylowego kwasu fosfonowego albo chlorek kwasu metanosulfonowego, ewentualnie w obecności zasad, takich jak trietyloamina lub N-etylomorfolina albo N-metylopiperydyna albo dicykloheksylokarbodiimid -i N-hydroksysukcynimid.

Środki wiążące kwas i środki odwadniające stosuje się na ogół w ilości 0,5-3 mole, korzystnie 1-1,5 moli, w przeliczeniu na 1 mol odpowiednich kwasów karboksylowych.

Związki cykloheksanowe o ogólnym wzorze 2 są po większej części nowe i można je wytwarzać w ten sposób, że związki o ogólnym wzorze 6, w którym L ma znaczenie wyżej podane, najpierw drogą uwodorniania za pomocą palladu na węglu w jednym z wyżej podanych rozpuszczalników, korzystnie w metanolu, w atmosferze wodoru przeprowadza się w związki o ogólnym wzorze 7, w którym L ma znaczenie wyżej podane, w drugim etapie, w przypadku, gdy T nie oznacza grupy tetrazolowej, prowadzi się estryfikację znanymi metodami i w przypadku, gdy T oznacza grupę tetrazolilową, poddaje reakcji z chłorosulfonyloizocyjanianem w dichlorometanie do odpowiednich związków cyjanowych, następnie za pomocą azydku sodu/chłorku trietyloamoniowego w obecności jednej z wyżej podanych zasad, korzystnie N,N-dimetyloformamidu, w atmosferze azotu wprowadza grupę tetrazolilową, drogą dalszej reakcji z chlorkiem trifenylometylowym w obecności jednego z wyżej podanych rozpuszczalników i zasad, korzystnie dichlorometanu i trietyloaminy, wprowadza grupę trifenylometylową, i w ostatnim etapie przy grupie metylenowej prowadzi bromowanie, ewentualnie w obecności katalizatora.

Redukcję podwójnego wiązania prowadzi się w temperaturze 0-40°C, korzystnie 20°C i pod ciśmemem 1-10 χ 10⁵ Pa, korzystnie 1-3 χ 10⁵ Pa.

Estryfikację prowadzi się w jednym z wyżej podanych rozpuszczalników, korzystnie w tuluenie i tetrahydrofuranie, po wyżej opisanym uprzednim aktywowaniu odpowiedniego kwasu karboksylowego, korzystnie poprzez chlorki kwasu karboksylowego, i następnej reakcji z odpowiednimi alkoholanami, w temperaturze 0-60°C, korzystnie 10-35°C i pod normalnym ciśnieniem.

Reakcję do związków cyjanowych i związków tetrazolilowych prowadzi się na ogół w temperaturze wrzenia każdorazowego rozpuszczalnika, i pod ciśnieniem normalnym.

Grupę trfenylometylową wprowadza się do pierścienia tetrazolilowego na ogół w temperaturze 0°C.

Bromowanie prowadzi się na ogół w temperaturze 40-100°C, korzystnie 60-90°C i pod ciśnieniem normalnym. Proces prowadzi się w jednym z wyżej podanych rozpuszczalników, korzystnie w czterochlorku węgla i za pomocą N-bromosukcynimidu.

Jako starter (katalizator) w reakcji bromowania stosuje się na przykład azobisizobutyronitryl, nadtlenek dibenzoilu, korzystnie azobisizobutyronitryl, przy czym starter wprowadza się w ilości 0,01-0,1 mola, korzystnie 0,01-0,05 mola, w przeliczeniu na 1 mol związku o ogólnym wzorze 7.

1ΊΊ 834

Ί

Związki o ogólnym wzorze 6 są również nowe i można je wytwarzać na przykład w ten sposób, że związki o ogólnym wzorze 8, w którym L ma znaczenie wyżej podane, w jednym z wyżej podanych rozpuszczalników, korzystnie w toluenie, poddaje się reakcji z 1,3-butadienem w obecności hydrochinonu, w temperaturze 180-230°C, korzystnie 200°C, i pod ciśnieniem około 20 x 10⁵ Pa (np. Eur. J. Med. Chem. 11,493 (1976)).

Związki o ogólnym wzorze 8 są znane albo można je wytwarzać znanymi metodami.

Związki o ogólnych wzorach 4 i 7 są nowe i można je wytwarzać na przykład wyżej opisanymi sposobami.

Związki o ogólnym wzorze 3 są również znane albo można je wytwarzać znanymi metodami.

Aminy o ogólnym wzorze 5 są znane albo można je wytwarzać w znany sposób.

Dalszym przedmiotem wynalazku jest środek leczniczy zawierający substancję czynną o wzorze 1, w którym wszystkie symbole mają wyżej podane znaczenie oraz obojętne substancje pomocnicze i/lub nośniki.

Sposób wytwarzania powyższego środka lecznicznego, polega na tym, że związek o wzorze 1, w którym wszystkie symbole mają wyżej podane znaczenie miesza się lub łączy z obojętnymi, nietoksycznymi, farmaceutycznie dopuszczalnymi nośnikami lub rozpuszczalnikami oraz ewentualnie z emulgatorami i/lub dyspergatorami.

Związki według wynalazku o ogólnym wzorze 1 wykazują nie dający się przewidzieć, cenny zakres działania farmakologicznego.

Związki według wynalazku wykazują, specyficzne działanie A II-antagonistyczne, ponieważ hamują kompetycyjnie wiązanie angiotensyny II do receptorów. Obniżają one efekty zwężające naczynia i stymulujące wydzielanie aldosteronu angiotensyny II. Ponadto hamują one proliferację komórek mięśni gładkich.

Można je więc stosować w środkach leczniczych do leczenia nadciśnienia tętniczego i miażdżycy naczyń. Ponadto można jest stosować do leczenia wieńcowych schorzeń serca, niewydolności serca, zaburzeń sprawności mózgu, niedokrwiennych schorzeń mózgu, zakłóceń w obwodowym przepływie krwi, funkcyjnych zaburzeń nerek i nadnercza, bronchospastycznych i naczyniowo uwarunkowanych schorzeń dróg oddechowych, zatrzymywania sodu i obrzęków.

Test na hamowanie skurczu wywołanego przez substancję agonistyczną.

Króliki obojga płci znieczula się przez uderzenie w kark i wykrwawia albo też usypia nembutalem (około 60-80 mg/kg dożylnie) i uśmierca przez otwarcie klatki piersiowej. Pobiera się aortę piersiową, uwalnia od tkanki łącznej, dzieli na pierścieniowe segmenty o szerokości 1,5 mm i pojedynczo umieszcza przy obniżeniu początkowym około 3,5 g w 10 ml kąpieli do narządów o temperaturze 37°C z przegazowaną karbogenem pożywką Krebsa-Henseleita o następującym składzie: 119 mmoli/litr NaCl; 2,5 mmoli/litr CaCl₂x2H₂O: 1,2 mmoli/litr KH2PO4; 10 mmoli/litr glukozy; 4,8 mmoli/litr KCl: 1,4 mmoli/litr MgSO4x7H₂O i 25 mmoli/litr NaHCO₃.

Skurcze ujmuje się izometrycznie przez komórki UC2 Statham poprzez wzmacniacz mostkowy (ifd Mullheim względnie DSM Aalen) i za pomocą A/D-Wandler (system 570, Keithley Monachium) przetwarza cyfrowo i ocenia. Krzywe działania dawki substancji agonistycznych (DWK) określa się co godzinę. Przy każdej DWK do kąpieli aplikuje się 3 lub 4 poszczególne stężenia w odstępach 4 minutowych. Po zakończeniu DWK i następujących potem cyklów wymywania (16-krotnie każdorazowo 5 sekund/minutę za pomocą powyższej pożywki) następuje 28-minutowa faza spoczynku względnie inkubacji, w ciągu której skurcze osiągają z reguły znowu wartość wyjściową.

Wysokość w normalnym przypadku trzeciej DWK stosuje się jako wielkość odniesienia dla oceny substancji testowej badanej w dalszych procesach, którą w następnych DWK aplikuje się do kąpieli w każdorazowo wzrastającej dawce na początku okresu inkubacji. Każdy pierścień aorty stymuluje się przy tym przez cały dzień tą samą substancją agonistyczną.

177 834

Substancje agonistyczne i ich standardowe stężenia Objętość aplikacyjna dla pojedynczej dawki = 100 μΐ:

KCl	22,7; 32,7; 42,7; 52,7	mmoli/litr
1 Noradrenalina	3x10'⁹; 3x10'⁸; 3x10'⁷; 3x10-6	g/ml
Serotonina	10-8; W-⁷; 10-6, 10^	g/ml
B-HT920	10'7; 10-6; 10’⁵	g/ml
Metoksamina	10-7,10-6; 10-5	g/ml
Angiotensyna II	3x10’9; 10-⁸; 3x10-*; 10^	g/ml

Dla obliczenia IC50 (stężenie, przy którym badana substancja powoduje 50% hamowanie) za podstawę bierze się efekt każdorazowo przy trzecim) = submaksymalnym stężeniu substancji agonistycznej.

Związki według wynalazku hamują wywołany przez angiotensynę II skurcz izolowanych pierścieni aorty królika w zależności od dawki. Skurcz wywołany przez depolaryzację potasową albo przez inne substancje agonistyczne nie ulega hamowaniu albo w wysokich stężeniach jest tylko słabo hamowany.

Tabela A

Hamowanie skurczu naczyń na izolowanych pierścieniach aorty królika in vitro

IC50 (nM) wobec skurczów wywołanych przez AU
Nr kodowy związku	IC50 (nM)
9	260
30	220

Pomiar ciśnienia krwi na szczurze infundowanym angiotensyną II Samce szczura Wistar (Moellegaard, Kopenhaga, Dania) o wadze ciała 300-350 g usypia się tiopentalem (100 mg/kg śródotrzewnowo). Po tracheotomii do tętnicy udowej wprowadza się ceownik do pomiaru ciśnienia krwi i do żył udowych cewnik do infuzji angiotensyny II i cewnik do podawania substancji. Po podaniu substancji porażającej zwoje Pentolinium (5 mg/kg dożylnie) rozpoczyna się infuzję angiotensyny II (0,3 pg/kg na minutę). Gdy wartości ciśnienia krwi osiągną stały poziom, testowane substancje podaje się albo dożylnie albo w postaci zawiesiny lub roztworu w 0,5% tylozy oralnie. Zmiany ciśnienia krwi pod wpływem substancji podane są w tabeli jako wartości średnie ± SEM.

Określenie działania przeciw nadciśnieniu na nieuśpionych szczurach z nadciśnieniem Oralne działanie przeciw nadciśnieniu, związków według wynalazku bada się na nieuśpionych szczurach z chirurgicznie wprowadzonym jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej. W tym celu prawą tętnicę nerkową zwęża się za pomocą zacisku srebrnego o średnicy 0,18 mm. W tej postaci nadciśnienia, aktywność reniny w osoczu podwyższa się w pierwszych 6 tygodniach po wkroczeniu. Tętnicze ciśnienie krwi tych zwierząt mierzy się w określonych odstępach czasu po podaniu substancji bezkrwawo za pomocą „mankietu ogonowego”. Badane substancje w postaci zawiesiny w tylozie podaje się w różnych dawkach dożołądkowo („doustnie”) przez zgłębnik przełykowy. Związki według wynalazku obniżają tętnicze ciśnienie krwi u szczurów z nadciśnieniem w klinicznie odpowiednich dawkach.

Ponadto związki według wynalazku hamują specyficzne wiązanie radioaktywnej angiotensyny II w zależności od stężenia.

177 834

Wzajemne oddziaływanie związków według wynalazku z receptorami angiotensyny II na frakcjach błony kory nadnercza (wół).

Wołową korę nadnercza (NNR) świeżo pobraną i dokładnie uwolnioną od rdzenia torebki rozdrabnia się w roztworze sacharozy (0,32 M) za pomocą urządzenia Ultra-Turrax (Janke und Kunkel, Staufen i.B.) na zgrubny homogenizat błony i częściowo oczyszcza w dwóch etapach wirowania na frakcje błony.

Testowanie wiązania receptorów prowadzi się na częściowo oczyszczonych frakcjach błony wołowej NNR za pomocą radioaktywnej angiotensyny II w obojętności próbki 0,25 ml, która zawiera częściowo oczyszczone błony (50-80 pg), ³H-angiotensynę II (3-5 nM), testowy roztwór buforowy (50 mM Tris, pH 7,2, 5 mM MgCl₂ oraz badane substancje. Po okresie inkubacji wynoszącym 60 minut w temperaturze pokojowej oddziela się nie związaną radiokatywność próbek za pomocą zwilżonych filtrów z włókna szklanego (Whatman GF/C), a związaną radioaktywność po przemyciu proteiny lodowato zimnym roztworem buforowym (50 mM Tris/HCl, pH 7,4, 5% PEG 6000) mierzy się spektrofotometrycznie w koktajlu scyntylacyjnym. Analizę surowych danych prowadzi się za pomocą programów komputerowych dla wartości K względnie IC50 (K_t: wartości IC50 skorygowane dla zastosowanej radioaktywności;; wartości IC₅0: stężenie, przy którym badana substancja powoduje 50% hamowanie specyficznego wiązania radioligandów).

Tabela B

Nr kodowy związku	K.
9	47 nM
30	19 nM

Badanie hamowania proliferacji komórek mięśni gładkich przez związki według wynalazku.

W celu stwierdzenia działania antyproliferacyjnego związku stosuje się komórki mięśni gładkich uzyskane z aorty szczurów techniką media-eksplantatową (R. Ross, J. Cell. Biol. 50, 172, 1971). Komórki umieszcza się w odpowiednich szalkach hodowlanych, na ogół płytkach otworach, i hoduje w ciągu 2-3 dni w pożywce 199 z 7,5% FCS i 7,5% NCS, 2 mM glutaminy i 15 mM HEPES, pH 7,4 w 5% cO₂ w temperaturze 37°C. Następnie komórki poddaje się synchronizacji przez usunięcie surowicy w ciągu 2-3 dni i następnie pobudza do wzrostu za pomocą surowicy lub innych czynników. Równocześnie dodaje się testowane związki. Po upływie 16-20 godzin dodaje się 1 pCi 3H-tymidyny i po dalszych 4 godzinach oznacza stopień wbudowania tej substancji w TCA-wytrącany DNA komórek. Dla określenia wartości IC50 oblicza się stężenie substancji czynnej, które przy sekwencyjnym rozcieńczaniu substancji czynnej powoduje półmaksymalne hamowanie wywołanej przez 10%% FCS inkorporacji tymidyny.

Tabela C

Nr kodowy związku	IC50 (nM)
16	410
17	2
21	7
25	26
29	4
31	3

177 834

Nowe substancje czynne można przeprowadzać w znany sposób w zwykłe preparaty, takie jak tabletki, drażetki, pigułki, granulaty, aerozole, syropy, emulsje, zawiesiny i roztwory, z zastosowaniem obojętnych, nietoksycznych, farmaceutycznie dopuszczalnych nośników lub rozpuszczalników. Przy tym terapeutycznie czynny związek powinien być każdorazowo obecny w stężeniu około 0,5-90% wagowych całej mieszaniny, to jest w ilości wystarczającej do uzyskania podanego poziomu dawkowania.

Preparaty wytwarza się na przykład przez zmieszanie substancji czynnych z rozpuszczalnikami i/lub nośnikami, ewentualnie z zastosowaniem emulgatorów i/lub dyspergatorów, przy czym, np, w przypadku stosowania wody lub jako rozcieńczalnika można ewentualnie stosować rozpuszczalniki organiczne jako rozpuszczalniki pomocnicze.

Aplikowanie prowadzi się w znany sposób, korzystnie doustnie albo pozajelitowo, zwłaszcza podjęzykowo albo dożylnie.

W przypadku stosowania pozajelitowego można stosować roztwory substancji czynnej z zastosowaniem odpowiednich ciekłych nośników.

Na ogół okazało się korzystnie przy aplikowaniu dożylnym podawanie około 0,001-1 mg/kg, korzystnie około 0,01-0,5 mg/kg wagi ciała w celu uzyskanie pożądanych wyników, a w przypadku podawania doustnego dawkowanie wynosi około 0,01-20 mg/kg, korzystnie 0,1-10 mg/kg wagi ciała.

Pomimo to może się ewentualnie okazać pożądane odstąpienie od podanych ilości, a mianowicie w zależności od wagi ciała względnie sposobu podawania, od indywidualnego zachowania wobec leku, od rodzaju preparatu i czasu względnie odstępu czasowego, w którym zachodzi podawanie. I tak w niektórych przypadkach może się okazać wystarczające stosowanie ilości mniejszych od wyżej podanych ilości minimalnych, podczas gdy w innych przypadkach należy przekroczyć podaną górną granicę. W przypadku podawania większych ilości można zalecać ilość tę podzielić na kilka dawek pojedynczych w ciągu dnia.

Jako środek rozwijający stosuje się:

A dic^ł^lococ^^iεjr i mettano	= 10:1
B eternnftowy, octan otyto	= 4:1
C eter nnftoow i octan otyto	= 1:1
D dichloromeitar i mertnoC	= 10:1
E octan etylu : dichloromeCan	= 1:1
F dichloromertf: εήπΜή	= 20:1
G eicr naftowy , octan otyto	= 1:2
H dichloromeitar: metano : wodny stężony amoniak	= 200:20:1

Następujące przykłady wyjaśniają sposób wytwarzania związków wyjściowych.

Przykład I. Kwas trans-6-(4-tolilc)-cykloheks-3-eno-1-karboksylowy o wzorze 15 (racemiczny)

275 g (1,695 mola) handlowego kwasu 3-E-(4-tolilo)-aktywnego poddaje się w znany sposób (Eur. J. Med. Chem. 11,493 (1976)) w 480 ml toluenu reakcji z 580 ml 1,3-butadienu (odmierzony w postaci stężonej) z dodatkiem 3 g hydrochinonu w ciągu 22 godzin w temperaturze około 200°C i pod ciśnieniem około 20 x 10~⁵ Pa. Surową mieszaninę rozcieńcza się toluenem i ekstrahuje 0,5 M wodnym roztworem wodorotlenku sodowego. Następnie fazy wodne zakwasza się 1 M kwasem solnym i ekstrahuje eterem. Roztwory eterowe suszy się nad siarczanem sodu, odparowuje i ponownie rozpuszcza w toluenie. Po 15-minutowym gotowaniu z 5 g węgla aktywnego odsysa się na gorąco i odparowuje rozpuszczalnik do około 120-160 ml: w temperaturze 0-4°C wykrystalizowuje 124 g (573 mmoli) produktu. Przesącz zatęża się jeszcze dalej i w celu krystalizacji znów ochładza. Przy powtarzaniu tego postępowania otrzymuje się łącznie dalsze 42 g (194 mmoli) produktu.

R_f = 0,39 (dichlorometan : metanol = 10:1).

177 834

Przykład II. Kwas trans-2-(4-tolilo)-cyk!oheksano-1-karboksylowy o wzorze 16 (racemiczny)

155 g (717 mmoli) związku z przykładu I rozpuszcza się w 1 litrze metanolu i poddaje reakcji na 10 g palladu (10% na węglu zwierzęcym) w temperaturze 20°C i w atmosferze wodoru pod ciśnieniem około 1 x 105 p_a. p₀ upływie łącznie 16 godzin katalizator odsącza się, a rozpuszczalnik odparowuje - na koniec w próżni. Otrzymuje się 153 g (701 mmoli) produktu.

Rf= 0,38 (dichloromeńm: metanol = 10:1).

Przykład III. Ester III-rz.butylowy kwasu trans-2-(4-tolilo)-cykloheksano-1karboksylowego o wzorze 17 (racemiczny)

Sposób A: 45,8 g (184 mmoli) związku z przykładu II rozpuszcza się w 600 ml toluenu pod chłodnicą zwrotną poddaje reakcji z 49,5 ml (387 mmoli) chlorku oksalilu. Po upływie godzin rozpuszczalnik z nadmiarem reagentu odparowuje się, przy czym surowy chlorek kwasu karboksylowego należy ewentualnie ponownie roztwarzać w toluenie i jeszcze raz poddawać odwirowaniu. Tak otrzymany produkt rozpuszcza się w 500 ml tetrahydrofuranu, miesza z 24,8 g (221 mmoli) IH-rz.butanolanu potasu w temperaturze 0°C i miesza dalej w ciągu 20 godzin (w temperaturze 20°C). Następnie dodaje się wodę i eter i kilkakrotnie ekstrahuje. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu, odparowuje, a pozostałość oczyszcza na żelu krzemionkowym 60 (Merck, eter naftowy : octan etylu = 20:1) drogą chromatografii. Otrzymuje się 39,6 g (130 mmoli) produktu.

Rf= 0,47 (eter naftowy : octan etylu = 10:1).

Sposób B: 20,0 g (91,6 mmoli) związku z przykładu II zawiesza się w 7 ml stężonego kwasu siarkowego w 100 ml eteru i w temperaturze -30°C zadaje 80 ml (713 mmoli) izobutenu (aparatura ciśnieniowa). Mieszaninę ogrzewa się w zamkniętym naczyniu do temperatury 20°C i poddaje reakcji w ciągu 20 godzin. Następnie chłodzi się znowu do temperatury -30°C, otwiera aparaturę i mieszaninę reakcyjną miesza w temperaturze 20°C w 300 ml 3 M roztworu wodorotlenku sodowego / 400 ml eteru. Fazę wodną ekstrahuje się eterem, roztwór organiczny suszy się nad siarczanem sodu i odparowuje. Otrzymuje się 23,3 g (84,9 mmoli) produktu.

Przykład IV. Ester III-rz.butyiowy kwasu trans-2-(4-bromometylofenylo)-cykloheksano-1-karboksylowego o wzorze 18 (racemiczny)

11,70 g (42,6 mmoli) związku z przykładu III poddaje się reakcji pod chłodnicą zwrotną w 100 ml tetrachlorometanu z 7,59 g (42,6 mmoli) N-bromosukcynimidu i 1,4 g azobisizobutyronitrylu. Po upływie 4 godzin mieszaninę chłodzi się, wytrącony osad sukcynimidu odsysa się, a przesącz odparowuje. Otrzymuje się 14,2 g (40,2 mmoli) produktu.

Rf = 0,48 (eter naftowy: octan etylu = 10:1).

Przykład V. 6-Cyklopropylo-imidazo(2,3-b)pirydyna o wzorze 19

3,27 g (30 mmoli) 2,3-diaminopirydyny (Aldrich) i 2,72 g (30 mmoli) kwasu cyklopropanokarboksylowego (Aldrich) miesza się z 30 ml kwasu tolilofosforowego w ciągu 3 godzin w temperaturze 120°C. Mieszaninę wylewa się do wody z lodem, za pomocą wodorotlenku sodu nastawia wartość pH na 6-7 i alkalizuje za pomocą węglanu sodu do wartości pH 8-9. Po kilkakrotnej ekstrakcji za pomocą octanu etylu połączone fazy organiczne suszy się siarczanem sodu, sączy i odparowuje - na końcu w wysokiej próżni. Po chromatograficznej obróbce surowego produktu (żel krzemionkowy 60, Merck, dichlorometan do układu dichlorometan: metanol = 50:1) otrzymuje się 3,01 g (19 mmoli) produktu.

Rf = 0,38 (octan etylu: metanol = 10:1).

Przykład VI. trans-2-(4-tolilo)-cyklohtksano-1-karbonitryl o wzorze 20 (racemiczny)

100,0 g (458,0 mmoli) związku z przykładu II w 1 litrze dichlorometanu poddaje się reakcji w temperaturze wrzenia z 84,3 g (595,5 mmoli) chlorosulfonyloizocyjanianu w 100 ml dichlorometanu w ciągu 1 godziny. Następnie wkrapla się 72 ml (938,9 mmoli) N,N-dimetyloformamidu do chłodzącej się mieszaniny reakcyjnej i miesza dalej w ciągu 18 godzin. Następnie wylewa się na 350 g lodu, fazy rozdziela się po stopieniu i ekstrahuje dichlorometanem. Wysuszone węglanem potasu fazy organiczne odparowuje się, a pozostałość destyluje. Otrzymuje się 57,8 g (290,2 mmoli) produktu o temperaturze wrzenia 122 - 131°C (0,2 x 10² Pa).

Rf=0,81 (dichlorometan).

177 834

Przykład VII. 5-[trans-2-(4-tolilo)-cykloheks-1-ylo]-tetrazol o wzorze 21

15,34 g (69,6 mmoli) związku z przykładu VI w 230 ml bezwodnego N,N-dimetyloformamidu poddaje się reakcji z 22,6 g (348 mmoli) azydku sodu i 47,9 g (348 mmoli) chlorku trietyloamoniowego w atmosferze azotu w temperaturze wrzenia. Po upływie 20 godzin wylewa się po ochłodzeniu do steru i 1 M kwasu siarkowego, przemywa fazę organiczną 1 M kwasem siarkowym i ekstrahuje następnie 10% roztworem wodorotlenku sodowego. Fazę wodną nastawia się w temperaturze 0°C za pomocą 1 M kwasu solnego na pH = 1,5 i wytrącony osad odsysa się, przemywa wodą i suszy w wysokiej próżni nad pięciotlenkiem fosforu i wodorotlenkiem sodu. Otrzymuje się 11,2 g (46,2 mmoli) produktu.

Rf = 0,23 (dichloromettai: metanol = 20:1).

Przykład VIII. 5-[trans-2-(4-tolilo)-cykloheks-1-ylo]-2-trifenylomttylo-tetrαzol o wzorze 22 (racemiczny)

11,0 g (45,7 mmoli) związku z przykładu VII w 170 ml dichlorometanu poddaje się reakcji z 13,4 g (48,2 mmoli) chlorku trifenylometylu i 7,57 ml (54,6 mmoli) trietyloaminy w temperaturze 0°C. Mieszaninę miesza się, ogrzewając do temperatury pokojowej w ciągu około 20 godzin, po czym ekstrahuje eterem i wodnym kwasem cytrynowym. Fazy organiczne suszy się nad siarczanem sodu i odparowuje. Otrzymuje się 22,1 g (45,5 mmoli) produktu.

Rf = 0,67 (eter naftowy : octan etylu = 5:1).

Przykład IX. 5-[trans-2-(4-bromometylofenylo)-cykloheks-1-ylo]-2-trifenylometylo-tetrazol o wzorze 23 (racemiczny)

22,1 g (45,5 mmoli) związku z przykładu VIII w 300 ml tetrachlorometanu poddaje się reakcji z 8,1 g (45,5 mmoli) N-bromosukcynimidu i 0,3 g azobisizobutyronitrylu pod chłodnicą zwrotną. Po 3-godzinnej reakcji mieszaninę chłodzi się do temperatury pokojowej, a następnie do 0°C i odsysa osad. Przesącz zatęża się, otrzymując surowy produkt w ilości 26,2 g, który poddaje się dalszej reakcji bez dalszej obróbki.

Rf = 0,47 (eter naftowy : octan etylu =10:1).

Następujące przykłady bliżej wyjaśniają sposób wytwarzania związków końcowych.

Przykład X. Ester III.rz.butylowy kwasu trans-2-{4-[(6-cyklopropylo-imidazo(2,3-b)pirydyno)-7-ylo-metylo]-fenylo}-cykloheksano-1-karboksylowego o wzorze 24 (racemiczny) (nr kodowy 1)

0,90 g (5,7 mmoli) związku z przykładu V w 15 ml dimetyloformamidu poddaje się reakcji z 0,17 g (5,7 mmoli) wodorku sodowego (80%, stabilizowany za pomocą parafiny) w temperaturze 0°C. Po zakończeniu wydzielania wodoru mieszaninę miesza się w ciągu 20 minut, po czym wkrapla w temperaturze 0°C 2,00 g (5,7 mmoli) związku z przykładu IV w 20 ml dimetyloformamidu. Ogrzewając do temperatury 20°C miesza się dalej w ciągu 20 godzin i następnie ekstrahuje po dodaniu wody kilkakrotnie eterem. Fazę organiczną suszy się siarczanem sodu, odparowuje, a pozostałość oczyszcza chromatograficznie na żelu krzemionkowym 60 (Merck, eter naftowy : octan etylu =1:1). Otrzymuje się 0,4 g (0,9 mmola) produktu.

Rf = 0,60 (eter naftowy : octan etylu = 1:2).

Analogicznie do przykładu X otrzymuje się związki zebrane w tabeli 1.

177 834

Tabela 1 Związki o wzorze 25

Nr kodowy związku	Z	T	Rf (eluent)
2	wzór 26	-CO₂C(CH3)3	0,16 (B)
3	wzór 27	-CO₂C(CH₃)₃	0,50 (B)
4	wzór 28	-CO₂C(CH₃)3	0,21 (B)
5	wzór 26	wzór 32	0,74 (G)
6	wzór 29	wzór 32	0,53 (G)
7	wzór 30	wzór 32	0,50 (C)
8	wzór 30	CO₂C(CH₃)₃	0,41 (D)
9	wzór 31	CO₂C(CH₃)3	0,18 (D)

Przykład XI. Kwastrans-2-{4-[(6-cyklopropylo-imidazo(2,3-b)pirydyno)-7-ylometylo]-fenylo}-cykloheksano-1-karboksylowy o wzorze 33 (racemiczny) (nr kodowy 10)

0,39 g (0,9 mmola) związku z przykładu X w temperaturze 20°C w 10 ml dioksanu poddaje się reakcji z 10 ml stężonego kwasu solnego. Po upływie 18 godzin nastawia się wartość pH na 13 za pomocą 2 M roztworu wodorotlenku sodowego i raz wytrząsa z eterem. Po rozdzieleniu faz roztwór wodny uwalnia się w próżni od resztek rozpuszczalników organicznych i w temperaturze 0°C nastawia wartość pH na 5 za pomocą stężonego kwasu solnego. Wytrącony osad odsysa się, przemywa wodą i suszy w wysokiej próżni nad wodorotlenkiem sodowym i pięciotlenkiem fosforu. Otrzymuje się 0,28 g (0,7 mmola) produktu.

Rf = 0,08 (dichlorometan : metanol = 10:19).

Analogicznie do przykładu XI otrzymuje się związki zebrane w tabeli 2.

Tabela 2 Związki o wzorze 34

Nr kodowy związku	Z	Rf (eluent)
11	wzór 26	0,33 (A)
12	wzór 27	0,32 (C)
13	wzór 28	0,16(C)
14	wzór 30	0,18 (B)
15	wzór 31	0,16 (C)

Przykład XII. N-[(S)-fenyloglicynolo]-amid kwasu trans-2-{4-[(6-cyklopropylo-imidazo(2,3-b)pirydyno)-7~ylo-metylo]-fenylo}-cykloheksano-1-karboksylowego o wzorze 35 (nr kodowy 16 i 17)

0,12 g (0,32 mmola) związku z przykładu XI w 4 ml tetrahydrofuranu w temperaturze -30°C poddaje się reakcji z 89,6 pl (6,5 mmoli) trietyloaminy i 26,6 pl (0,35 mmola) chlorku kwasu metanosulfonowego. Po upływie 30 minut dodaje się 52,6 mg (0,38 mmola) (S)-fenyloglicynolu i 39 mg (0,32 mmola) 4-(N,N-dimetyloamino)-pirydyny w 3 ml tetrahydrofuranu i miesza w ciągu 19 godzin, ogrzewając do temperatury 20°C. Następnie wylewa się do wodnego roztworu wodorowęglanu sodowego i kilkakrotnie ekstrahuje eterem. Wyciągi eterowe suszy się nad siarczanem sodu, odparowuje, a pozostałość oczyszcza chromatograficznie na żelu krzemionkowym 60 (Merck, dichlorometan : metanol = 50:1). Otrzymuje się:

mg (0,12 mmola) diastereomeru A (nr kodowy 16), R_f = 0,63 mg (0,08 mmola) diastereomeru B (nr kodowy 17), R_f = 0,59

1ΊΊ 834

Analogicznie do przykładu XII otrzymuje się związki zebrane w tabeli 3.

Tabela 3 Związki o wzorze 36

Nr kodowy związku	Z	X	Rf (eluent)
18	wzór 29	wzór 3Ί	0,31 (D)
19	wzór 29	wzór 3Ί	0,2Ί (D)
20	wzór 29	wzór 38	0,3Ί (D)
21	wzór 29	wzór 38	0,32 (D)
22	wzór 30	wzór 39	0,23 (D)
23	wzór 30	wzór 39	0,15 (D)
24	wzór 31	wzór 40	0,42 (H)
25	wzór 31	wzór 40	0,40 (H)
26	wzór 29	wzór 41	0,28 (D)
2Ί	wzór 29	wzór 41	0,25 (D)
28	wzór2Ί	wzór 40	0,3Ί (E)
29	wzór2Ί	wzór 42	0,2Ί (E)
30	wzór 28	wzór 42	0,61 (F)
31	wzór 28	wzór 42	0,56 (F)
32	wzór 26	wzór 40	0,55 (F)
33	wzór 26	wzór 40	0,51 (F)
34	wzór 29	wzór 43	0,31 (G)
35	wzór29	wzór 43	0,21 (G)

Przykład XIII. N-(4-tolilosulfonylo)-amid kwasu trans-2-{4-[(6-cyklopropylo-imidazo(2,3-b)pirydyno)-7-ylo-metylo]-fenylo}-cykloheksano-1-karboksylowego o wzorze 11 (racemiczny) (nr kodowy 36)

120 mg (0,32 mmola) związku z przykładu XI w 4 ml tetrahydrofuranu poddaje się reakcji z 26,6 μΐ (0,35 mmola) chlorku kwasu metanosulfonowego i 194 pl (1,4 mmoli) trietyloaminy w temperaturze -20°C. Po upływie 2 godzin do mieszaniny reakcyjnej dodaje się 66,0 mg (0,39 mmola) amidu kwasu 4-toluenosulfonowego i 155 mg (1,28 mmoli) 4-(N,N-dietyloamino)-pirydyny i miesza dalej w ciągu 20 godzin. Następnie wylewa się do wodnego roztworu wodorowęglanu sodowego i ekstrahuje eterem. Fazę organiczną, suszy się siarczanem sodu i odparowuje. Pozostałość oczyszcza się chromatograficznie (żel krzemionkowy 60, Merck, dichlorometan: metanol = 50:1), otrzymując 34 mg (0,06 mmola) produktu.

Rf= 0,45 (eter naftowy : octan etylu =1:8).

Przykład XIV. 5-[trans-2-(2-cyklopropylo-imidazo(2,3-b)pirydyn-1-ylo-metylofenylo)-cykloheks-1-ylo]-tetrazol o wzorze 12 (racemiczny) (nr kodowy 37)

0,64 g (1,0 mmol) związku z przykładu IX w 7 ml tetrahydrofuranu poddaje się reakcji z 3 ml wody i 3 ml kwasu trifluorooctowego w temperaturze 20°C. Po upływie 2 godzin mieszaninę rozcieńcza się eterem i ekstrahuje wodnym roztworem wodorotlenku sodowego (pH =13). Alkaliczną fazę wodną zakwasza się 1 M kwasem solnym do pH = 4,5 i wytrącony osad odsysa się, przemywa wodą i suszy w wysokiej próżni nad wodorotlenkiem sodu i pięciotlenkiem fosforu. Otrzymuje się 0,27 g (0,7 mmola) produktu.

Rf = 0,35 (dichlorometan : metanol = 10:1).

177 834

Analogicznie do przykładu XIV można otrzymać związki zebrane w tabeli 4.

Tabela 4 Związki o wzorze 13

Nr kodowy związku	Z	Rf (eluent)
38	wzór 26	0,38 (A)
39	wzór 30	0,32 (A)

WZÓR

WZÓR 2

WZÓR 3

177 834

, HNRg Rjo

WZÓR 5

WZÓR 5a

177 83 4

WZÓR 6

WZÓR 8

177 834

WZÓR 9 WZÓR 10

WZÓR 11

177 834

N-NH // \

WZÓR 12

WZÓR 13 \ΊΊ 834

—CO—NRg R-jq

WZÓR 14

WZÓR 16

177 834

H₃C

CO₂C(CH₃)₃

WZÓR 17

Br

CO₂C(CH₃)₃

WZÓR 18

WZÓR 19

177 834

m 834

Ν

II

CO₂C(CH3)₃

WZÓR 24

177 834

WZÓR 25

Br

N ΓΎ H₃C-(CH₂)3 ^N

WZÓR 27

177 834

ΝH₃C-(CH₂)3

WZÓR 28

WZÓR 29

H₃C-(CH₂)/n

WZÓR 30

177 834

Ν-Ν

PC6H₅)₃ li

Νγ>Ν WZÓR 32

177 834

WZÓR 34

WZÓR 35

177 834

WZÓR 37

CóHS

ΧΟΝΗ2 WZÓR 38 j6^H5 'MityOH WZÓR 39

177 834

ζ6Η₅ /©oh WZÓR 40	α /©OH WZÓR 41
	ζόΗς
©OH	©
WZÓR 42	WZÓR 43

177 834 co

CO_?C(CH₃)3 m

1.trietyloamina chlorek mesylu DMAP

177 834 m

ΣΕ

U_J'

OJ

O (Z) i

ΣΕ

_/

OJ

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 70 egz.

Cena 6,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Heterocyklicznie podstawiona pochodna kwasu fenylo-cykloheksano-karboksylowego o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza prosty łub rozgałęziony rodnik alkilowy zawierający do 4 atomów węgla, albo grupę fenylową lub cyklopropylową, E oznacza atom azotu, B i D razem oznaczają grupę o wzorze 9 lub 10, w których to grupach R², R³ i R⁴ sąjednakowe lub różne i oznaczają grupy metylowe, atomy wodoru lub bromu, L oznacza atom wodoru, T oznacza grupę o wzorze -CO₂R⁵, -CO-NR⁶SO2R⁷ albo grupę o wzorze 14, w których to grupach R⁵ oznacza atom wodoru albo rodnik tert-butylowy, R⁶ i R⁸ są jednakowe lub różne i oznaczają atomy wodoru albo grupy metylowe, R7 oznacza grupę trifluorometylową, metylową lub p-tolilową, R⁹ oznacza grupę fenylową, która może być podstawiona przez fluor, a R¹⁰ oznacza grupę o wzorze -CH2OH albo -CONH2 albo grupę pirydylową, albo T oznacza grupę tetrazolilową, która jest ewentualnie podstawiona przez grupę trifenylometylową, ewentualnie w postaci izomerycznej lub jej sól.

2. Sposób wytwarzania heterocyklicznie podstawionych pochodnych kwasu fenylo-cykloheksano-karboksylowego o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza prosty łub rozgałęziony rodnik alkilowy zawierający do 4 atomów węgla, albo grupę fenylową lub cyklopropylową, E oznacza atom azotu, B i D razem oznaczają grupę o wzorze 9 lub 10, w których to grupach R2, R3 i R⁴ sąjednakowe lub różne i oznaczają grupy metylowe, atomy wodoru lub bromu, L oznacza atom wodoru, T oznacza grupę o wzorze -CO2R5, -CO-NR⁶SO2R7 albo grupę o wzorze 14, w których to grupach R5 oznacza atom wodoru albo rodnik tert-butylowy, R⁶ i R8 są jednakowe lub różne i oznaczają atomy wodoru albo grupy metylowe, R7 oznacza grupę trifluorometylową, metylową lub p-tolilową, R⁹ oznacza grupę fenylową, która może być podstawiona przez fluor, a R¹⁰ oznacza grupę o wzorze -CH2OH albo -CONH2 albo grupę pirydylową, albo T oznacza grupę tetrazolilową, która jest ewentualnie podstawiona przez grupę trifenylometylową, ewentualnie w postaci izomerycznej lub jej soli, znamienny tym, że związki o ogólnym wzorze 2, w którym L ma znaczenie wyżej podane, W oznacza typową grupę odszczepialną, taką jak chlor, brom, jod, grupa tosylanowa lub grupa mesylanowa, korzystnie brom, a X oznacza grupę C₁-C6-alkoksykarbonylową albo grupę trifenylometylo-tetrazolilo-1-ilową, najpierw poddaje się reakcji ze związkami o ogólnym wzorze 3, w którym A, B, D i E mają znaczeme wyżej podane, w obojętnych ^c^^p^t^^^i^zallriH^^c^hi, ewen^lnie w obecności zasady i ewentualnie w atmosferze gazu ochronnego, do związków o ogólnym wzorze 4, w którym A, B, D, L i X mają znaczenie wyżej podane, i ewentualnie wychodząc z odpowiednich kwasów karboksylowych, po uprzedniej hydrolizie i/lub aktywowaniu, następnie amiduje się za pomocą sulfonoamin albo amin o ogólnych wzorach 5 lub 5a, w których R6, R7, r8, r9 i R¹⁰ mają znaczenie wyżej podane, ewentualnie w obecności zasady i/lub środka pomocniczego, na przykład środka odwadniającego, w obojętnych rozpuszczalnikach, i w przypadku wolnych tetrazoli, ewentualnie odszczepia grupę trifenylometylową według znanych metod za pomocą kwasów, korzystnie za pomocą kwasu triflucrcoctcwego albo kwasu solnego w dioksanie, i ewentualnie rozdziela się izomery, i w przypadku wytwarzania soli poddaje reakcji z odpowiednią zasadą lub kwasem.

3. Środek leczniczy, zawierający substancję czynną oraz obojętne substancje pomocnicze i/lub nośniki, znamienny tym, że jako substancję czynną zawiera heterocyklicznie podstawioną pochodną kwasu fenylc-cyklch.eksano-karbcksylcwegc o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza prosty lub rozgałęziony rodnik alkilowy zawierający do 4 atomów węgla, albo grupę fenylową lub cyklopropylową, E oznacza atom azotu, B i D razem oznaczają m 834 grupę o wzorze 9 lub 10, w których to grupach R², R³ i R⁴ są jednakowe lub różne i oznaczają grupy metylowe, atomy wodoru lub bromu, L oznacza atom wodoru, T oznacza grupę o wzorze -CO2R⁵, -CO-NR⁶SO2R⁷ albo grupę o wzorze 14, w których to grupach R⁵ oznacza atom wodoru albo rodnik tert-butylowy, R⁶ i R⁸ są jednakowe lub różne i oznaczają atomy wodoru albo grupy metylowe, R7 oznacza grupę trifluorometylową metylową lub p-tolilową, R⁹ oznacza grupę fenylową, która może być podstawiona przez fluor, a R¹⁰ oznacza grupę o wzorze -CH₂OH albo -CONH2 albo grupę pirydylową, albo T oznacza grupę tetrazolilową, która jest ewentualnie podstawiona przez grupę trifenylometylową, ewentualnie w postaci izomerycznej lub jej soli.