PL174903B1

PL174903B1 - Sposób otrzymywania chloropochodnych amin aromatycznych

Info

Publication number: PL174903B1
Application number: PL94305338A
Authority: PL
Inventors: Jerzy Gaca; Romuald Zachwieja; Romuald Gogolin; Sławomir Żak; Kazimierz Kozłowski; Ewa Maćkowska; Barbara Pankowska
Original assignee: Akad Rolniczo Tech
Priority date: 1994-10-05
Filing date: 1994-10-05
Publication date: 1998-10-30
Also published as: PL305338A1

Abstract

Sposób otrzymywania chloropochodnych amin aromatycznych o ogólnym wzorze 1, przy czym R 1, R 2, R 3 oznacza -H, -Cl, -CH3, -NO2, -SO3H, a R , R 5 oznacza -Cl, znamienny tym, że wolne aminy aromatyczne o ogólnym wzorze 2, w którym R 1, R 2, R 3 oznacza -H, -Cl, -CH3, -NO2, -SO3H lub ich chlorowodorki, siarczany czy octany miesza się z zakwaszonym roztworem wodnym o stężeniu 3-25% chlorków metali, korzystnie sodu, potasu, wapnia, miedzi, żelaza, przy czym przy zakwaszaniu używa się mocnych kwasów, korzystnie solnego, siarkowego, octowego lub mrówkowego w ilości 1-10 moli na 1 mol aminy i do tak przygotowanego roztworu wprowadza się wodny roztwór nadtlenku wodoru, a mieszaninę utrzymuje się w temperaturze 0-90°C aż do zakończenia reakcji, następnie produkt reakcji oddziela się przez filtrację lub rozcieńczenie wodą i filtrację.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania chloropochodnych amin aromatycznych, zwlaszcza przez chlorowanie chlorkami metali z udzialem nadtlenku.

Sposób ten dotyczy chloropochodnych amin aromatycznych o ogólnym wzorze 1, w którym R1 R2, R³ oznacza;-H, -Cl, -CH3, -NO2, -SO3H, a R4, r5 oznacza -Cl.

Zwiqzki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku mogq znalezc zastosowanie jako pólprodukty w przemysle fotochemicznym, barwnikarskim czy farmaceutycznym.

Znany jest sposób otrzymywania chloropochodnych amin aromatycznych o ogólnym wzorze 1 polegajqcy na reakcji chlorowania odpowiedniej aminy lub jej soli o ogólnym wzorze 2 chlorem lub chlorkiem sulfurylu w benzenie i chlorowanych rozpuszczalnikach organicznych oraz st?zonych roztworach kwasów.

Wadq znanych sposobów jest stosowanie toksycznych czynników chlorujqcych takich, jak chlor czy chlorek sulfurylu oraz koniecznosc stosowania rozpuszczalników organicznych takich, jak benzen czy chlorowane w?glowodory.

Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad i niedogodnosci przez opracowanie nowego sposobu otrzymywania chloropochodnych amin ' aromatycznych.

Istota wynalazku polega na tym, ze wolne aminy aromatyczne o ogólnym wzorze 2 lub ich chlorowodorki i siarczany, czy tez octany miesza si? z roztworem wodnym chlorków metali. St?zenie roztworów chlorków metali waha si? od 3-25%. Czynnikiem chlorujqcym jest chlorowodór powstajqcy przez zakwaszenie roztworu kwasami. Do zakwaszenia stosuje si? kwas solny, azotowy, siarkowy, octowy czy mrówkowy w ilosci 1-10 moli na mol aminy. Do tak przygotowanego roztworu wprowadza si? wodny roztwór nadtlenku wodoru o róznym st?zeniu. Mieszanin? utrzymuje si? w temperaturze 0-90°C do zakonczenia reakcji. Produkt reakcji wydziela si? przez filtracj? lub rozcieùczenie wodq i filtracj?.

Zaletq technicznq wynalazku jest wyeliminowanie gazowego chloru i zastqpienie go chlorkami metali i nadtlenkiem wodoru. Duza elastycznosc metody pozwala na zastosowanie jako czynników chlorujqcych chlorków róznych metali, które mogq rozpuszczac si? w wodzie, w której mogq byc rozpuszczone pojedynczo lub w mieszaninie. Roztwory te mogq byc kwasne lub zakwaszane w trakcie procesu chlorowania. Fakt ten umozliwia zawracanie przesqczu, a nawet wykorzystanie niektórych kwasnych scieków zawierajqcych chlorki.

Innq zaletq wynalazku jest mozliwosc dowolnej kolejnosci mieszania i dozowania substratów jak i stosowania nadtlenku wodoru o róznym st?zeniu. Zwi?kszenie st?zeù i nadmiaru poszczególnych substratów z wyjqtkiem aminy istotnie przyspiesza reakcj?.

174 903

Reakcja przebiega z duzq szybkosciq, a jej egzotermicznosc pozwala na prowadzenie procesu w podwyzszonej temperaturze bez dostarczania ciepla.

Sposób wedlug wynalazku ilustrujq przyklady:

Przyklad I. Do reaktora o pojemnosci 500 cm³, zaopatrzonego w mieszadlo i wkraplacz wprowadza si? 200 cm3 wody, 5θ cm3 st?zonego kwasu siarkowego (d = 1,84 g/cm3),

6,9 g (0,05 mola) p-nitroaniliny i 15 g chlorku sodowego. Calosc miesza si? w temperaturze 60-70°C do rozpuszczenia zawartosci, nast?pnie w tej temperaturze wkrapla si? 14 cm3 30% roztworu nadtlenku wodoru (d = 1,11 g/cm3) i intensywnie miesza w czasie 20 minut. Po zakoùczeniu reakcji calosc filtruje si?. Otrzymuje si? 10 g 2,6-dichloro-4-nitroamliny (wydajnosc 96%).

PrzykladD. Do reaktora jak w przykladzie I wprowadza si? 200 cm3 wody, 35 cm3 80% kwasu octowego (d = 1,07 g/cm3), 6,9 g (0,05 mola) p-nitroaniliny, 10 g chlorku sodowego. Calosc miesza si? do rozpuszczenia zawartosci. Po ochlodzeniu mieszaniny do temperatury 25°C wprowadza si? do reaktora 6 cm3 30% roztworu nadtlenku wodoru i intensywnie mieszajqc utrzymuje si? reakcj? w tej temperaturze w czasie 4,5 godziny. Wydzielony osad filtruje si? po zakoùczeniu reakcji przemywa wodq. Otrzymuje si? 7,8 g 2-chloro-4-nitroamliny (wydajnosc 90%).

Przyklad III. Do reaktora jak wyzej wprowadza si? 150 cm3 wody, 60 cm3 st?zonego kwasu solnego, 6,9 g (0,05 mola) p-nitroaniliny i 10 g chlorku wapniowego. Calosc miesza si? w temperaturze 50-60°C do rozpuszczenia zawartosci, nast?pnie wkrapla si? w tej temperaturze 14 cm3 nadtlenku wodoru (d = 1,11 g/cm³) i intensywnie mieszajqc utrzymuje si? w tej temperaturze przez 1 godzin?. Po zakoùczeniu reakcji zawartosc reaktora filtruje si?. Otrzymuje si? 10,25 g 2,6-dichloro-4-nitroaniliny (wydajnosc 98%). Koniec reakcji okresla si? metodq chromatografii cienkowarstwowej stosujqc jako eluent benzen, wywoluje lampq UV.

174 903

r‘,r²,r³ = -H, -ci, -ch₃, -no₂, -so₃h r⁴,r⁵ = -ci

Wzór 1

NH,*X

I

R³

Wzór 2 r^r; r³ = -H, -ci, -ch₃, -no₂, -so₃h

X = HC1, h₂so₄, ch₃cooh

Departament Wydawnictw UP RP. Naklad 90 egz. Cena 2,00 zl

Claims

Zastrzezenie patentowe

Sposób otrzymywania chloropochodnych amin aromatycznych o ogólnym wzorze 1, przy czym R¹, R², R³ oznacza -H, -Cl, -CH3, -NO2, -SO3H, a R⁴, r oznacza -Cl, znamienny tym, ze wolne aminy aromatyczne o ogólnym wzorze 2, w którym Ri, r2, r3 oznacza -H, -Cl, -CH3, -NO2, -SO3H lub ich chlorowodorki, siarczany czy octany miesza si? z zakwaszonym roztworem wodnym o st?zeniu 3-25% chlorków metali, korzystnie sodu, potasu, wapnia, miedzi, zelaza, przy czym przy zakwaszaniu uzywa si? mocnych kwasów, korzystnie solnego, siarkowego, octowego lub mrówkowego w ilosci 1-10 moli na 1 mol aminy i do tak przygotowanego roztworu wprowadza si? wodny roztwór nadtlenku wodoru, a mieszanin? utrzymuje si? w temperaturze 0-90°C az do zakonczenia reakcji, nast?pnie produkt reakcji oddziela si? przez fil^racj? lub rozcieùczenie wodq i filtracj?.