PL173446B1 - Urządzenie do dozowania mediów i sposób wytwarzania urządzenia do dozowania mediów - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie do dozowania mediów w postaci gazu, cieczy, pasty, proszku względnie pudru i temu podobnych substancji, i/lub mieszaniny takich, przeznaczonych do dozowania, mediów użytkowych, oraz sposób wytwarzania urządzenia do dozowania mediów.

Takie urządzenia do dozowania mediów są znane z amerykańskiego opisu patentowego nr 41 54 366, europejskiego zgłoszenia patentowego nr 00 11 394 oraz międzynarodowego zgłoszenia patentowego nr WO 91/09682. 'Urządzenia te mają zespół pojemników, zawierający dwa pojemniki, mianowicie pojemnik zewnętrzny i, leżący wewnątrz pojemnika zewnętrznego, pojemnik wewnętrzny, oraz dwa, ograniczone pojemnikami, oddzielne obszary, z których pierwszy obszar leży pomiędzy obydwoma pojemnikami, zaś drugi obszar wewnątrz poj_em_nik_a wewnętrznego. W amerykańskim zgłoszeniu patentowym nr 41 54 366 pojemnik wewnęt_rzny musi być wykonany z rozciągliwego sprężyście materiału, który naciąga się pod działani_em naprężenia rozciągającego, przylegając wskutek tego do wewnętrznej powierzchni pojemmka. zewnętrznego. Pojemnik wewnętrzny wykazuje zatem tendencję do zmniejszania się pod wpływem wprowadzonych weń naprężeń rozciągających względnie do sprężania znajdującego się w nim powietrza, co powoduje powstanie podciśnienia w komorze pomiędzy obu pojemnikami. Podciśnienie to prowadzi do zasysania powietrza przez otwór wylotowy urządzenia, a w efekcie do zanieczyszczenia zawartego w nim medium. W związku z tym medium nie może w dłuższym okresie użytkowania zachować sterylności. To samo dotyczy współdziałania pomiędzy pojemnikiem wewnętrznym i pojemnikiem zewnętrznym według europejskiego zgłoszenia patentow_eg_o nr 00 11 394 lub międzynarodowego zgłoszenia patentowego nr WO 91/09682.

Przed lub po pierwszym pobraniu medium użytkowego z komory pojemnika, na pr_zykł_ad zbiornika, komory ciśnieniowej, komory pompy lub temu podobnych, pojemnik ten może być chwilowo lub w trakcie całego pozostałego okresu użytkowania wypełniony medium użytk_owym jedynie częściowo, przy czym co najmniej jeden pozostała komora pojemnikajest wów_czas wypełnione medium wtórnym lub zastępczym, nie przeznaczonym do dozowania w ogól_e l_ub nie w pierwszej kolejności. Może to być na przykład medium, nie reagujące chemi_cznie z medium użytkowym i/lub nie rozpuszczające się w nim, wskutek czego oba media są, _mi_mo bezpośredniego kontaktu, wyraźnie oddzielone od siebie, co najmniej w stanie uspokojonym, charakteryzującym się niewielkim przepływem. Medium zastępcze może jednak za_wi_erać zanieczyszczenia, na przykład brud, zarazki lub inne, reagujące z medium użytkowym skł_ad_niki, które dyskwalifikują medium użytkowe z punktu widzenia jego pierwotnego przeznac_zeni_a do celów medycznych, kosmetycznych lub innych. Aby uniknąć tego niebezpieczeństw^ d_o medium użytkowego lub medium zastępczego można wprawdzie dodać konserwanty, stabilizatory lub podobne substancje, są one jednak często niepożądane z uwagi na medyczne dzi_ał_ania uboczne, ze względów finansowych lub temu podobnych.

Celem wynalazku jest opracowanie urządzenia do dozowania mediów oraz sposobu j_eg_o wytwarzania, które pozwolą uniknąć wad znanych urządzeń dozujących, zwłaszcza zmniej_szyć stopień niepożądanego zanieczyszczenia medium użytkowego lub całkowicie je wyelimi_now_ać, dopóki medium to nie jest wydawane, lub przechowywane w zamknięciu względem otoc_zeni_a.

173 446

Urządzenie do dozowania mediów, z zespołem pojemników, zawierającym dwa pojemniki, mianowicie pojemnik zewnętrzny i, umieszczony wewnątrz pojemnika zewnętrznego, pojemnik wewnętrzny oraz dwie, ograniczone pojemnikami, oddzielne komory, z których pierwsza znajduje się pomiędzy obydwoma pojemnikami, zaś druga znajduje się wewnątrz pojemnika wyrównawczego, przy czym pojemnik zewnętrzny ma kształt wewnętrzny, zaś nienaprężony pojemnik wyrównawczy ma kształt zewnętrzny, według wynalazku charakteryzuje się tym, że zewnętrzny kształt pojemnika wyrównawczego odpowiada wewnętrznemu kształtowi pojemnika zewnętrznego, zaś nienaprężony pojemnik wyrównawczy wypełnia całkowicie pierwszą komorę i pojemnik zewnętrzny.

Korzystnie przez pojemnik zewnętrzny przechodzi otwór łączący drugą komorę z otoczeniem, przy czym otwór łączący jest na obwodzie wewnętrznym wyłożony pojemnikiem wyrównawczym, tak że pojemnik wyrównawczy otacza otwór łączący.

Korzystnie pojemnik zewnętrzny ma, wystającą oraz łączącą się poprzez zwężenie z pierwszą komorą, szyjkę, która stanowi wewnętrzny obwód otworu łączącego i jest wyłożona od wewnątrz, ciasno do niej przylegającym, pojemnikiem wyrównawczym.

Korzystnie pojemnik wyrównawczy rozciąga się pomiędzy dwiema przeciwległymi ściankami pojemnika zewnętrznego, jest z nimi połączony nieprzepuszczalnie dla medium, i spoczywa luzem w pierwszej komorze pomiędzy ściankami.

Korzystnie pojemnik wyrównawczy jest fragmentem osadzony w przekroju ścianki pojemnika zewnętrznego i połączony w miejscu osadzenia z pojemnikiem zewnętrznym za pomocą połączenia zgrzewanego.

Korzystnie otaczająca pojemnik wyrównawczy oraz pierwszą komorę, wewnętrzna powierzchnia pojemnika zewnętrznego stanowi jedną część z pojemnikiem wyrównawczym, przy czym jednoczęściowy element pojemnikowy stanowi wewnętrzną oraz połączoną na stałe z pojemnikiem zewnętrznym wykładzinę pojemnika zewnętrznego i umieszczony w nim pojemnik wyrównawczy.

Korzystnie pojemnik zewnętrzny i pojemnik wyrównawczy stanowią jedną część.

Sposób wytwarzania urządzenia do dozowania mediów, w którym dwa pojemniki, mianowicie pojemnik zewnętrzny i, umieszczony wewnątrz pojemnika zewnętrznego, pojemnik wyrównawczy, formuje się plastycznie z półfabrykatów z tworzywa sztucznego, mianowicie półfabrykatu pojemnika zewnętrznego i półfabrykatu pojemnika wyrównawczego, według wynalazku charakteryzuje się tym, że przed plastycznym formowaniem co najmniej jednego pojemnika oba półfabrykaty z tworzywa sztucznego łączy się bezpośrednio ze sobą.

Korzystnie najpierw wytwarza się pojemnik zewnętrzny, następnie w pojemnik zewnętrzny wkłada się półfabrykat pojemnika wyrównawczego, po czym z półfabrykatu pojemnika wyrównawczego formuje się pojemnik wyrównawczy, poszerzając go do wewnętrznej powierzchni pojemnika zewnętrznego.

Korzystnie półfabrykat pojemnika wyrównawczego i półfabrykat pojemnika zewnętrznego wytwarza się w postaci jednej części, a następnie formuje pojemnik wyrównawczy oraz pojemnik zewnętrzny.

Korzystnie pojemnik wyrównawczy wytwarza się z jednej części półfabrykatu pojemnika wyrównawczego, natomiast drugą część półfabrykatu pozostawia się w środku pojemnika zewnętrznego i formuje, zwłaszcza w postaci wykładziny, przylegającej ciasno do wewnętrznej powierzchni pojemnika zewnętrznego.

Korzystnie pojemnik wyrównawczy wytwarza się na zewnątrz pojemnika zewnętrznego, a następnie przewija do pojemnika zewnętrznego.

Według wynalazku jedno lub kilka różnych mediów zastępczych jest umieszczonych w co najmniej jednym pojemniku wyrównawczym i/lub wewnętrznym, którego komora jest co najmniej w stanie roboczym zamknięta względem przypisanej mu komory pojemnika zewnętrznego. Jeżeli pojemnik wyrównawczy styka się tylko częściowo lub nie styka się w ogóle z medium użytkowym, wówczas można go napełnić, na przykład pozbawionym zanieczyszczeń, medium zastępczym względnie można go zamknąć hermetycznie względem otoczenia, zapobiegając w ten sposób wnikaniu zanieczyszczeń, i zależnie od potrzeb podawać medium zastępcze do, nie zawierających medium użytkowego, obszarów komory pojemnika zewnętrznego za

173 446 pomocą jednego lub kilku przewodów łączących. Szczególnie korzystne jest przy tym, jeżeli pojemnik wyrównawczy styka się ścianką lub podobnym elementem bezpośrednio z medium użytkowym względnie wypełnia co najmniej częściowo, nie zawierające medium użytkowego, obszary komory pojemnika zewnętrznego, niezależnie od tego, w jakim stopniu medium użytkowe wypełnia komorę pojemnika zewnętrznego względnie jaki procent tej komory zajmuje. W przeciwieństwie do tłoka wyciąganego lub podnoszonego nie jest tu wymagane szczelne pasowanie ślizgowe na dużej powierzchni, które z ledwością można uszczelnić przed wnikaniem zanieczyszczeń.

Mimo to urządzenie według wynalazku umożliwia praktycznie ograniczenie obszaru komory o zmiennej objętości, zajmowanego przez medium użytkowe niezależnie od całkowitej objętości komory pojemnika zewnętrznego, do objętości wypełnienia medium użytkowym, wskutek czego uzyskuje się stale, co najmniej w przybliżeniu całkowite, wypełnienie tego obszaru komory wyłącznie medium użytkowym. Zarazem w obszarach, w których medium użytkowe nie styka się z komorą pojemnika zewnętrznego, może ono stykać się jedynie ze ścianką pojemnika wyrównawczego, mającą regulowane położenie, dzięki czemu urządzenie według wynalazku nadaje się również, zamiast wspomnianych zastosowań, tylko do ochrony medium użytkowego przed wstrząsami.

Niezależnie od opisanych zastosowań, stykający się z medium użytkowym pojemnik wyrównawczy nadaje się również do regulacji ciśnienia medium użytkowego ewentualnie ciśnienia w komorze pojemnika zewnętrznego, na przykład poprzez zmianę położenia ścianki pojemnika w celu wytworzenia podciśnienia przy zasysaniu lub nadciśnienia przy dozowaniu medium użytkowego, ewentualnie w celu wywołania parowania medium użytkowego wskutek spowodowanych innymi czynnikami zmian ciśnienia. Ponadto ścianka pojemnika wyrównawczego może co najmniej w jednym położeniu roboczym przylegać do wewnętrznej powierzchni ścianki pojemnika, podpierając ją sprężyście. Pojemnik wyrównawczy może również służyć wyłącznie do tego, by całkowicie wycisnąć medium użytkowe z komory pojemnika zewnętrznego i/lub zachować zewnętrzny kształt pojemnika, w zasadzie niezależnie od stopnia jego opróżnienia, ponieważ pojemnik wyrównawczy przywraca pierwotny kształt ściankom pojemnika zewnętrznego po ich odkształceniu pod działaniem medium, znajdującego się między pojemnikiem wyrównawczym i ścianką pojemnika zewnętrznego.

Pojemnik wyrównawczy ma medium inne niż medium użytkowe nadaje się w zasadzie do dowolnych urządzeń lub pojemników dozujących, na przykład butelek, tub, komór pomp lub komór cylindrów pomp tłokowych, worków, kanistrów, zbiorników i temu podobnych. W przypadku, gdy medium użytkowe jest lotne lub łatwopalne, pojemnik wyrównawczy względnie medium zastępcze umożliwiają całkowite opróżnienie komory pojemnika zewnętrznego z niebezpiecznej mieszanki gazowej.

Pojemnik wyrównawczy, służący do wymienionych wyżej lub innych celów, nie ma celowo postaci mieszka, którego ścianki tworzą w znacznej części, poskładane wstępnie, strefy przegubowe, lecz jest tak skonstruowany, że jego ściankę można składać w dowolny sposób, ponadto zaś jest on na tyle elastyczny, że w stanie opróżnionym tworzy łatwo odkształcalny pęcherz, którego wzajemnie przeciwległe ścianki można bez specjalnego wysiłku zetknąć wewnętrznymi powierzchniami. Pusty pojemnik wyrównawczy można dzięki temu zmniejszyć do objętości, która jest znacznie mniejsza niż połowa, jedna czwarta, jedna dziesiąta, a nawet jedna pięćdziesiąta objętości pojemnika wyrównawczego w stanie jego maksymalnego napełnienia.

Do napełniania ewentualnie opróżniania pojemnika wyrównawczego i/lub komory pojemnika można zastosować zawór, który zamiast uruchamiania mechanicznego jest sterowany w zależności od przepływu lub ciśnienia, zwłaszcza tak, że umożliwia on przepływ tylko w jednym kierunku, podczas gdy przy przepływie w drugim kierunku jego przekrój ulega zwężeniu lub zostaje całkowicie zamknięty. Umieszczony w obszarze wylotu element dozujący, którym może być również oddzielona od urządzenia pompa, na przykład pompa tłokowa lub mieszkowa, przez którą przepływa medium użytkowe podczas jego dozowania, może mieć wpływ na sterowanie lub sterować wylotem pojemnika wyrównawczego, na przykład zamykając go lub otwierając przed, w trakcie i/lub po wypłynięciu medium użytkowego. Sterowanie odbywa się korzystnie

173 446 w taki sposób, że tylko wskutek podciśnienia, powstałego w komorze pojemnika zewnętrznego w wyniku wydania porcji medium użytkowego, medium zastępcze ewentualnie pojemnik wyrównawczy są poddawane działaniu zasysającemu, prowadzącemu do rozszerzenia pojemnika wyrównawczego na te obszary komory pojemnika zewnętrznego, z których usunięte zostało medium użytkowe.

Pojemnik wyrównawczy można wprawdzie umieścić częściowo lub całkowicie w komorze pojemnika przez otwór, znajdujący się w obszarze otworu wylotowego względnie utworzony z tego otworu, zaś otwór ten wykorzystać jako otwór montażowy do zakotwienia pojemnika wyrównawczego wewnątrz komory pojemnika. Do tego celu stosuje się jednak korzystnie, odsunięty dalej względnie oddzielny, otwór montażowy, który przechodzi przez ściankę, leżącą naprzeciw strefy wydawania komory pojemnika zewnętrznego, lub przez denko pojemnika zewnętrznego. Ścianka montażowa, która może zarazem służyć do zakotwienia odpowiedniego fragmentu pojemnika wyrównawczego, ma w wyniku wyprofilowania znacznie trwalszy kształt, zwłaszcza w porównaniu ze ściankami, połączonymi z nią poprzecznie. Tę lub inną ściankę montażową można wzmocnić swego rodzaju pogrubieniem przekroju, utworzonym na przykład przez 'oddzielny element, jak element mocujący, kołnierz, zamknięcie otworu montażowego, obudowa zaworu i temu podobne. Zamiast przez otwór w obszarze strefy wylotowej, napełnianie komory pojemnika zewnętrznego medium użytkowym może odbywać się również przez otwór montażowy, po czym najpierw można osadzić i zamontować pojemnik wyrównawczy, zamykając w ten sposób otwór montażowy. Pojemnik wyrównawczy może wraz z zamknięciem stanowić zmontowany wstępnie podzespół, który należy wprowadzić do oporu w otwór montażowy tak, by jego fragmenty, leżące po zewnętrznej stronie pojemnika zewnętrznego względnie urządzenia dozującego, weszły całkowicie w zagłębienie tej powierzchni zewnętrznej.

Niezależnie od opisanych przykładów, pojemnik wyrównawczy można wykonać z tego samego materiału lub materiału o takich samych właściwościach, co pozostałe elementy ograniczające komorę pojemnika zewnętrznego, aby na przykład medium użytkowe nie stykało się z różnymi materiałami lub aby ułatwić odzysk materiałów pojemnika bez konieczności uprzedniego ich sortowania. Wewnętrzną powierzchnię pojemnika zewnętrznego można częściowo lub całkowicie, względnie we wszystkich, stykających się z medium, obszarach pokryć cienką jak folia lub podobną wykładziną albo powłoką z odpowiedniego materiału, która stanowi korzystnie jedną część wraz z elementem wyrównawczym w postaci pojemnika wyrównawczego o zmiennej objętości. Pojemnik wyrównawczy jest przewijany przez otwór, stanowiący z nim całość i/lub ograniczony pojemnikiem zewnętrznym, przy jednoczesnej zamianie strony wewnętrznej na zewnętrzną, co umożliwia przeprowadzenie go z zewnątrz do wewnątrz pojemnika zewnętrznego lub odwrotnie. Otwór może być węższy lub w przybliżeniu taki sam, jak największa lub średnia część pojemnika, zależnie od tego, jak elastyczne są ścianki przewijanego pojemnika. Przewijanie lub umieszczanie pojemnika wyrównawczego w pojemniku zewnętrznym może się odbywać mechanicznie lub dodatkowo względnie wyłącznie za pomocą co najmniej jednego medium pędnego, które powoduje wytworzenie również w pojemniku zewnętrznym podciśnienia, zwężającego lub zasysającego pojemnik wyrównawczy, i/lub nadciśnienia, przeciskającego pojemnik wyrównawczy do pojemnika zewnętrznego.

Wykładzina względnie maksymalnie rozciągnięty pojemnik wyrównawczy przylega korzystnie, bez załamań i całą powierzchnią, do wewnętrznej powierzchni pojemnika zewnętrznego zarówno na obwodzie, jak też w obszarach czołowych i w obszarze otworów pojemnika lub króćców, co umożliwia całkowite opróżnienie komory pojemnika zewnętrznego bez pozostawianiajakichkolwiek pustych przestrzeni. Można to osiągnąć zwłaszcza wówczas, gdy pojemnik zewnętrzny zostanie wykonany w postaci narzędzia do formowania wykładziny lub pojemnika wyrównawczego. Jeżeli pojemnik wyrównawczy jest wykonany z pustego półfabrykatu w postaci wytłoczki, tulei lub rękawa, przy jednoczesnym zmniejszeniu grubości ścianek wskutek ich rozciągnięcia, wówczas wykładzina lub pojemnik wyrównawczy uzyskuje swój ostateczny kształt po wykonaniu pojemnika zewnętrznego lub w trakcie jego kształtowania. W celu uformowania pojemnika zewnętrznego, wykładziny lub pojemnika wyrównawczego od jego wnętrza, w danym przypadku przy odpowiednio podwyższonej temperaturze, doprowadza się medium pod ciśnieniem i/lub poddaje działaniu próżni na obwodzie zewnętrznym i w ten sposób

173 446 formuje na narzędziu, które tworzy jedynie negatyw zewnętrznego zarysu. Umożliwia to wytwarzanie metodą wytłaczania lub rozdmuchiwania.

Niezależnie od opisanych przykładów wykonania, dwa pojemniki, graniczące ze sobą, w danym wypadku zaś ograniczające oddzielne komory, mogą być. wytwarzane w ramach jednej operacji wspólnie i/lub co najmniej częściowo, a nawet całkowicie, jako jedna część. Co najmniej ścianki obu pojemników mogą się przy tym znacznie różnić grubością, tj. 5-, 10- lub 15-krotnie, przy czym wartości te mogą być maksymalne lub minimalne, na przykład ścianki jednego pojemnika mogą być sztywne, natomiast ścianki drugiego mogą być znacznie mniej wytrzymałe, dzięki czemu można go zginać lub składać jak folię. Oba pojemniki mogą być ustawione na zewnątrz względem siebie, po czym mniej sztywny pojemnik jest co najmniej częściowo przekładany do pojemnika bardziej sztywnego.

Przedmiot wynalazku nadaje się także do tak zwanych butelek giętkich, z których medium jest dozowane w taki sposób, że pojemnik giętki ściska się ręką, wskutek czego medium podlega działaniu nadciśnienia lub ciśnienia wyciskającego. W takich lub innych pojemnikach można z dwóch pojemników, zawierających oddzielone od siebie media, pobierać te media jednocześnie, kolejno lub na zmianę przy użyciu tego samego ręcznego nacisku i doprowadzać do oddzielnych otworów wylotowych, wspólnego otworu wylotowego i/lub, przy stałym ustawieniu urządzenia dozującego, doprowadzać je poza otwór wylotowy do miejsca użytkowania. Można na przykład, podwyższając ciśnienie w pojemniku zewnętrznym, wytworzyć za pomocą znajdującego się w nim medium nadciśnienie w pojemniku wyrównawczym, które to nadciśnienie wyciska medium zawarte w pojemniku zewnętrznym. Po odjęciu ciśnienia komora pojemnika wyrównawczego zostaje ponownie napełniona do objętości, która odpowiada objętości zeń wydanej łącznie z objętością, która została wydana z pojemnika zewnętrznego, zawierającego medium. Jeżeli medium z graniczącego z otoczeniem otworu wylotowego urządzenia dozującego względnie pojemnika zewnętrznego nie powinno być zasysane do pojemnika wyrównawczego, co również jest możliwe, wówczas można zastosować oddzielny względem otworu wylotowego pojemnika wewnętrznego otwór zasysający, na przykład połączony z atmosferą. Do sterowania wspomnianego procesu dozowania medium względnie uzupełniania zawartości pojemnika wyrównawczego można zastosować odpowiednie sterowanie zaworowe, w którym zawory, otwierające się i zamykające na zmianę lub z wzajemnym przesunięciem czasowym, są sterowane w zależności od ciśnienia i/lub przemieszczenia, względnie sterowane mechanicznie.

Przedmiotem wynalazku jest również sposób wytwarzania urządzenia dozującego. Według wynalazku co najmniej dwa pojemniki, których ścianki mają znacznie różniące się lub zbliżone grubości, zwłaszcza zaś nie są sztywne, wytwarza się lub formuje z zachowaniem wzajemnego połączenia materiałowego, po czym przeprowadza się je z tego położenia formowania w odmienne położenie robocze względnie położenie wyjściowe. Pozwala to na realizację bardzo prostych sposobów wytwarzania, jak na przykład wytwarzanie jednoczęściowe, wytwarzanie w podwyższonej temperaturze i/lub wytwarzanie w ramach jednej operacji roboczej, o ile formowanie obu pojemników nie jest całkowicie lub częściowo uzależnione od siebie w ten sposób, że po zakończeniu formowania jednego pojemnika nadal trwa formowanie drugiego.

Przeznaczoną do napełnienia komorę pojemnika zewnętrznego zmniejsza się korzystnie przed napełnianiem do objętości, praktycznie nie zawierającej pustych przestrzeni, a następnie napełnia medium tak, że komora pojemnika zewnętrznego zwiększa się jedynie o objętość wprowadzonego do niej medium do chwili, gdy osiągnięty zostanie zadany na wstępie stopień napełnienia. Pozwala to całkowicie wyeliminować wnikanie obcego medium względnie powietrza do napełnianej komory i wykluczyć obecność pęcherzy w urządzeniu dozującym po jego całkowitym napełnieniu. Przy zastosowaniu pojemnika wyrównawczego o zmiennej objętości napełnianie może odbywać się w warunkach nadciśnienia, które działa przeciwnie do wewnętrznego ciśnienia pojemnika wyrównawczego, powodując jego opróżnianie lub zmniejszanie, i/lub pojemnik wyrównawczy poddaje się wskutek wytworzenia próżni działaniu podciśnienia, powodującego zasysanie medium do komory pojemnika zewnętrznego.

W każdym przypadku dany pojemnik, na przykład pojemnik wyrównawczy, można w trakcie opróżniania na tyle zmniejszyć, składając lub ściskając jego ścianki, że ścianki lezące naprzeciw siebie stykają się ze sobą wewnętrznymi powierzchniami, nie pozostawiając prakty8

173 446 cznie pustych przestrzeni, lub że pojemnik jest w zasadzie pozbawiony pustych przestrzeni i zajmuje tylko taką objętość, która odpowiada objętości materiału jego ścianek lub co najwyżej

4- do 5-krotnej objętości tych ścianek. Zwłaszcza wówczas, gdy pojemnik wyrównawczy przylega w stanie maksymalnie rozciągniętym całą powierzchnią lub dużą jej częścią do wewnętrznej powierzchni pojemnika zewnętrznego, ma on korzystnie po stronie zewnętrznej jeden lub. kilka, rozmieszczonych w pewnych odległościach względem siebie, występów, na przykład zakładki, żebra lub temu podobne elementy dystansowe, które alternatywnie lub dodatkowo są umieszczone również na wewnętrznej stronie pojemnika zewnętrznego i które zapewniają istnienie szczelin przelotowych dla medium nawet wówczas, gdy pojemnik wyrównawczy przylega do wewnętrznej powierzchni pojemnika zewnętrznego. Pozwala to również zapobiec podziałowi pojemnika zewnętrznego przez pojemnik wyrównawczy na dwie szczelnie oddzielone od siebie komory. Zgniecenie względnie nieuporządkowane złożenie pojemnika wyrównawczego zapobiega powstawaniu po jego zewnętrznej stronie, zawierających medium, oczek lub zamkniętych komór, które mogłyby się tworzyć w trakcie opróżniania komory pojemnika zewnętrznego w efekcie przewężeń, a tym samym zapewnia całkowite usunięcie przechowywanego medium.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urządzenie dozujące w częściowym przekroju, fig. 2 - urządzenie dozujące z fig. 1 w częściowym powiększeniu, fig. 3 i 4 - kolejny przykład wykonania w powiększeniu, odpowiadającym fig. 2, fig. 5 i 6 - kolejne przykłady wykonania w trakcie wytwarzania, fig. 7 - półfabrykat do wytwarzania urządzenia dozującego według fig. 6, fig. 8 - kolejny przykład wykonania w przekroju odpowiadającym fig. 5, fig. 9 - kolejny przykład wykonania urządzenia dozującego, fig. 10 - fragment kolejnego przykładu wykonania, zaś fig. 11 i 12 - dwa następne przykłady wykonania w częściowym przekroju, odpowiadającym fig. 1.

Urządzenie dozujące 1 zawiera podłużny, butelkowaty pojemnik zewnętrzny 2 w kształcie cienkościennego korpusu z miękko sprężystego tworzywa sztucznego, w którym znajduje się komora 3 o odpowiednim kształcie i który można prawie całkowicie objąć ręką. Korpus pojemnika zewnętrznego 2 składa się z płaszcza 4, denka 5 i ścianki czołowej 6, których praktycznie jednakowa w każdym miejscu grubość jest mniejsza niż 5 lub 2 mm i może być rzędu 1 mm. W przybliżeniu cylindryczny płaszcz 4 jest połączony na jednym końcu z ustawionym doń poprzecznie, mającym tu kształt pierścieniowej tarczy, denkiem 5, a na drugim końcu w obszarze strefy dozowania 7 ze ścianką czołową 6, przez którą medium użytkowe jest dozowane z pojemnika zewnętrznego 2 przez szyjkę 8 na zewnątrz, przy czym denko 5 i/lub ścianka czołowa 6 mają w przeciwieństwie do płaszcza 4 stabilny kształt. Na lub w szyjce 8, wystającej na zewnątrz ze ścianki czołowej 6, tworzącej z nią jedną część i mającej również stabilny kształt, osadzony jest centralnie na stałe element dozujący 9 z korpusem głównym, przez który dozuje się medium użytkowe.

Według wynalazku urządzenie dozujące 1 ma co najmniej jeden obszar kompensacyjny 10, wypełniający częściowo lub całkowicie, pozbawiony medium użytkowego 11, obszar 13 tak, że styka się on na dużej powierzchni bezpośrednio z zajmowanym przez medium 11 obszarem 12. Przepływ medium 11 powoduje jednak komplementarne przemieszczenia obu obszarów 12, 13, na przykład w taki sposób, że przy zmianach położenia pojemnika zewnętrznego 2 obszar 13 o mniejszym ciężarze właściwym ma zawsze tendencję do wznoszenia się ku górze w stosunku do obszaru 12. W położeniu, ukazanym na fig. 1, obszar 13 jest w związku z tym na skutek działania sił wyporu rozciągnięty w kierunku strefy dozowania 7, podczas gdy w położeniu odwrotnym, denkiem do góry, obszar 13 podnosi się w kierunku denka 5.

Obszar 13 jest w zasadzie całkowicie wypełniony medium zastępczym 14, zamkniętym szczelnie względem obszaru 12 w pojemniku wyrównawczym 15, który tutaj spoczywa całkowicie zamknięty w komorze 3 pojemnika zewnętrznego i, podobnie do swej ścianki 16, może się swobodnie przemieszczać po większej części komory 3 lub obszaru 12 wzdłuż jednej, dwóch lub trzech osi. Stanowiąca jedną część i mająca w przybliżeniu stałą grubość ścianka 16 pojemnika wyrównawczego jest podatna na odkształcenia, zachowuje jednak zdolność powrotu do pierwszego kształtu, odkształcając się sprężyście pod wpływem rozciągania i nie pękając przy

173 446 tym. Możnają złożyć w harmonijkę w dowolnym miejscu bez obawy uszkodzenia i w ten sposób zwinąć cały pojemnik wyrównawczy 15 tak, że objętość zajmowanego przezeń obszaru zbliży się do zera. W wyniku napełnienia medium użytkowym 14 pojemnik wyrównawczy 15 rozwija się w sposób ciągły na dowolny wymiar aż do osiągnięcia maksymalnej objętości, przy czym łączące się ze sobą w kierunku wzdłużnym i poprzecznym fragmenty pojemnika wyrównawczego 15 ewentualnie jego ścianki 16 mogą się przemieszczać lub odkształcać niezależnie od siebie w tych kierunkach i/lub poprzecznie do ich powierzchni, co umożliwia ich dopasowanie do dowolnego rozkładu medium użytkowego 11 w komorze 3 lub obszarze 12. Przy maksymalnej objętości pojemnika wyrównawczego 15 wypełnia on praktycznie całkowicie lub co najmniej w 80 do 90% komorę 3 pojemnika zewnętrznego.

Wykonany na przykład w postaci bezszwowego worka z miękkiej folii pojemnik wyrównawczy 15 przechodzi na jednym końcu w szyjkę 17 względnie krawędź pojemnika, która stanowi jedną część z pozostałą ścianką 16 i w stanie maksymalnie rozciągniętym ma w przybliżeniu tę samą szerokość, co sąsiadujące z nią, podłużne fragmenty worka, natomiast w stanie zmontowanym jest odpowiednio zwężona. W obszarze szyjki 17 pojemnik wyrównawczy 15 jest zamocowany w komorze 3 za pomocą uchwytu 18 tylko w jednym, położonym blisko ścianki obszaru 12, miejscu 19, natomiast wszystkie pozostałe części pojemnika wyrównawczego 15 mają możliwość swobodnego przemieszczania się we wszystkich wspomnianych kierunkach względem komory 3 aż po płaskie przyleganie do ścianek pojemnika zewnętrznego, to znaczy płaszcza 4, denka 5 i ścianki czołowej 6.

Pojemnik wyrównawczy 15 tworzy wraz z uchwytem 18 względnie jednym lub dwoma elementami mocującymi 21, 22 montowany wstępnie bez pojemnika zewnętrznego 2 podzespół 20, który nawet przy szczelnie zamkniętej strefie dozowania 7 można zamontować na pojemniku zewnętrznym 2 tak, że elementy mocujące 21, 22 są połączone z pojemnikiem wyrównawczym 15 w zadanym położeniu roboczym. Ten podzespół 20, który mógłby być również wkładany od strony szyjki 8, jest umieszczany praktycznie w całości od zewnątrz denka 5 w komorze 3 i mocowany na denku 5 za pomocą uchwytu 18.

Oba, leżące praktycznie współosiowo jeden w drugim, elementy mocujące 21, 22 tworzą wraz z komplementarnymi powierzchniami obwodowymi gniazdo uszczelniające i zaciskowe 23, w którego szczelinie zamocowana jest szyjka 17 pojemnika poprzez jej silne naciągnięcie lub ściśnięcie. Jeden element mocujący 21 przylega w zasadzie całą powierzchnią do wewnętrznej strony ewentualnie do wewnętrznego obwodu szyjki 17 pojemnika, a drugi element mocujący 22 przylega do zewnętrznej strony ewentualnie do zewnętrznego obwodu praktycznie tego samego fragmentu szyjki 17. Powierzchnie zaciskowe gniazda zaciskowego 23 mają, zapewniający samohamowność, kształt stożka o stałym w przybliżeniu kącie wierzchołkowym i są zwężone w kierunku zewnętrznego końca szyjki 17, wskutek czego wewnętrzny, mający swoją powierzchnię mocowania na obwodzie zewnętrznym, element mocujący 21 należy osadzić w zewnętrznym elemencie mocującym 22 od wewnątrz pojemnika wyrównawczego 15. Sięgającą aż po zewnętrzną powierzchnię pojemnika zewnętrznego 2 szczelinę zaciskową gniazda zaciskowego 23 można uszczelnić zarówno względem medium użytkowego 11, jak też przed medium wyrównawczego 14 wyłącznie za pomocą leżącej w niej szyjki 17 i/lub w ten sposób, że pomiędzy szyjką 17 i daną powierzchnią zaciskową lub mocującą znajduje się bezpośrednie połączenie uszczelniające lub przylegające, uzyskane na drodze stopienia, sklejenia lub temu podobnych.

Zamiast tego lub dodatkowo do uszczelnienia szczeliny mocującej można również zastosować uszczelkę 24, na przykład pierścień uszczelniający. Ponadto element mocujący 21 można zmontować z pojemnikiem wyrównawczym 15 w taki sposób, że szyjka 17 pojemnika jest unieruchomiona w kierunku wzdłużnym względem elementu mocującego 21. W tym celu zastosowany jest element mocujący lub zaciskowy, który dociska szyjkę 17 pojemnika do zewnętrznego obwodu elementu mocującego 21 i/lub zabezpi^eczają wskutek odkształcenia przekroju. Element mocujący może stanowić uszczelka 24, osadzona w rowku obwodowym powierzchni mocującej elementu mocującego 21 i naprężona w kierunku promieniowym tak, ze szyjka 17 przylega w tym obszarze całą powierzchnią do dna rowka obwodowego lub zagłębienia. Po dokonaniu takiego wstępnego montażu szyjkę 17 pojemnika można wspólnie z elemen10

173 446 tami mocującymi 21 i 24 wsunąć do oporu w element mocujący 22, przy czym na końcu tego ruchu następuje połączenie zatrzaskowe, którego elementem zatrzaskowym może być również uszczelka 24. W tym celu powierzchnia mocująca elementu mocującego 22 ma również, dopasowane do elementu zatrzaskowego 24, zagłębienie lub rowek obwodowy, lub inny podobny przeciwelement zatrzaskowy, w który wskakuje pod działaniem naprężeń wstępnych wystająca na zewnątrz poza powierzchnię mocującą elementu mocującego 21 uszczelka 24. Ponieważ pojemnik wyrównawczy 15 wykazuje dużą elastyczność na połączeniu z szyjką 17, można jego ściankę 16 przyłożyć w celu zamontowania elementu mocującego 21 do jego tylnej, patrząc w kierunku wsuwania, powierzchni czołowej, po czym wcisnąć element mocujący 21 w położenie montażowe, przykładając siłę za pośrednictwem szyjki 16 pojemnika. W tym położeniu montażowym wspomniana powierzchnia czołowa elementu mocującego 21 wystaje nieznacznie poza odpowiadającą jej powierzchnię elementu mocującego 22, przy czym gniazdo zaciskowe 23 sięga w przybliżeniu aż po tę ostatnią powierzchnię czołową.

Element mocujący 22, mający podobnie jak element mocujący 21 stabilny kształt, tworzy swym zwróconym w stronę komory 3 końcem, wchodzący swobodnie do obszaru 12, odcinek centrujący 25, który od zewnątrz przechodzi jednoczęściowo w, wystający poza jego obwód zewnętrzny i mający kształt pierścieniowej tarczy, kołnierz oporowy 26, ponadto zaś jest ciasno dopasowany do otworu montażowego 27, przechodzącego przez denko 5. Ten otwór montażowy 27 jest węższy niż wewnętrzny wymiar komory 3 lub płaszcza 4 na przejściu w denko 5, wskutek czego szyjka 17 pojemnika i odcinek centrujący 25 są odsunięte od wewnętrznej powierzchni płaszcza 4. W niewielkiej, mierzonej wzdłuż osi, odległości od wewnętrznej, pierścieniowej powierzchni czołowej lub oporowej kołnierza oporowego 26, w pierścieniowym rowku odcinka centrującego 25 znajduje się pierścieniowa uszczelka 28, która podobnie do uszczelki 24 jest wykonana ze sprężystego, guwopodobnazo tworzywa, pozwalającego na sprężyste odkształcanie jej przekroju poprzez zgniatanie. Uszczelka 28 powoduje uszczelnienie obszaru 12 w okolicy otworu montażowego 27 względem otoczenia. Uszczelka 28 i/lub inny element może również stanowić element zatrzaskowy połączenia zatrzaskowego 29, za pomocą którego unieruchamia się element mocujący 22 bez luzu osiowego względem denka 5 na zasadzie połączenia kształtowego oraz zabezpiecza przed przekręcaniem na zasadzie połączenia tarciowego. Przy wkładaniu, zmontowanego wstępnie z uszczelką 28, elementu mocującego 22 do otworu montażowego 27 uszczelka 28 zwęża się najpierw samoczynnie w kierunku promieniowym, zsuwając się po wewnętrznym obwodzie otworu montażowego 27, wskutek czego zachodzi ona zarówno na wewnętrzną powierzchnię denka 5, jak też na wewnętrzny obwód otworu montażowego 27 w taki sposób, że powierzchnia oporowa kołnierza oporowego 26 przylega wskutek naprężenia uszczelki 28 do zewnętrznej powierzchni denka 5. Począwszy od wewnętrznej powierzchni czołowej elementu mocującego 21 lub 22 pojemnik wyrównawczy 15 rozciąga się swobodnie w obszarze 3.

Pojemnik wyrównawczy 15 można również wykonać w postaci, unoszącego się swobodnie w komorze 3, zamkniętego hermetycznie pęcherza, który przed zamknięciem, otwieranym tylko w sposób niszczący, napełnia się medium, na przykład odczynnikiem, rozszerzającym się odpowiednio do opróżniania obszaru 12. Szczególnie proste wykonanie otrzymuje się wówczas, gdy pojemnik wyrównawczy 15 ewentualnie obszar 13 uzupełnia się odpowiednio do zmniejszania się obszaru 12 tak, że w obszarach 12, 13 panuje ciśnienie atmosferyczne, co najmniej w stanie spoczynku urządzenia dozującego 1. Do tego celu służy przelotowy otwór wyrównawczy 30, który należy do podzespołu 20 i przechodzi przez uchwyt 18 lub element mocujący 21, tworząc połączenie między wnętrzem i zewnętrzem pojemnika wyrównawczego 15, które to połączenie może, z uwagi na oszczędność miejsca, leżeć częściowo lub całkowicie wewnątrz szyjki 17.

W tym przypadku przelotowy otwór 30 stanowi połączenie między wnętrzem pojemnika i atmosferą, wskutek czego do pojemnika wyrównawczego 15 lub obszaru 13 można w zależności od potrzeb zasysać z otoczenia obszaru 3 powietrze przy mniszych oporach przepływu, niż to ma miejsce przy ponownym wyrzucaniu powietrza na zewnątrz. Efekty te można by wprawdzie osiągnąć przy odpowiednim sposobie funkcjonowania, wykonując otwór przelotowy 30 w postaci dławika przepływu, jednak zadziałanie układu następuje znacznie

173 446 szybciej, gdy zastosuje się zawór sterujący 31, na przykład zawór jednodrogowy lub zawór zwrotny, będący elementem podzespołu 20 ewentualnie podzespołu złożonego z pojemnika wyrównawczego 15 i elementu mocującego 21.

Otwór przelotowy 30 względnie zawór 31 leży w przybliżeniu w osi symetrii uchwytu 18, która może być zarazem osią symetrii pojemnika zewnętrznego 2, komory 3, płaszcza 4, denka 5 i ścianki czołowej 6 pojemnika zewnętrznego oraz strefy dozowania 7, szyjki 8 i/lub elementu dozującego 9, jeżeli elementy te są ustawione współosiowo. Centralny obszar jednoczęściowego elementu mocującego 21 stanowi obudowę zaworu 32, w której porusza się swobodnie, bez sprężyny, między położeniem zamkniętym i otwartym kołowy lub tarczowy korpus 33 zaworu. W położeniu zamkniętym korpus 33 zaworu przylega jedną powierzchnią czołową do mającego kształt pierścieniowej tarczy gniazda 34 obudowy 32 zaworu, w położeniu otwartym natomiast korpus 33 zaworu przylega drugą powierzchnią czołową do ogranicznika 35 zaworu, składającego się z tulei, osadzonej w poszerzonym fragmencie otworu obudowy 32 oraz tworzącej odpowiedni fragment otworu przelotowego. W przypadku nadciśnienia w pojemniku wyrównawczym 15 zawór 31 zamyka się, natomiast w przypadku podciśnienia otwiera.

Odsunięty od wnętrza pojemnika wyrównawczego 15 i przesunięty na zewnątrz w stosunku do gniazda 34 zaworu otwór końcowy lub wlotowy 36, prostoliniowego na całej długości, otworu przelotowego 30 jest obniżony względem otaczającej go zewnętrznej powierzchni przypisanego mu denka 5 względnie kołnierza oporowego 26 o tyle, że nie można go zamknąć nieumyślnie nawet wówczas, gdy pojemnik zewnętrzny 2 spoczywa tą powierzchnią zewnętrzną na podłożu. Denko 5 tworzy tutaj w kierunku promieniowym, poza otworem wlotowym 36 względnie kołnierzem oporowym 26, pierścieniową powierzchnię zewnętrzną 37, stanowiącą stabilną podstawę urządzenia dozującego 1, a w obrębie tej powierzchni zewnętrznej 37 denko 5 tworzy zagłębienie 38, w którym jest całkowicie schowany kołnierz oporowy 26. Ponieważ zewnętrzna powierzchnia czołowa elementu mocującego 21 jest nieznacznie cofnięta względem tejże powierzchni elementu mocującego 22 i w powierzchni tej leży otwór wlotowy 36, zewnętrzna powierzchnia czołowa elementu mocującego 22 zabezpiecza otwór wlotowy 36 przed nieumyślnym zamknięciem.

Urządzenie dozujące 1 jest korzystnie wyposażone w pompę 40, za pomocą której z jednej strony podaje się medium użytkowe 11 przez strefę dozowania 7, z drugiej zaś strony zmienia się zawartą w komorze wewnętrznej 39 pojemnika wyrównawczego 15 ilość medium wyrównawczego 14 o większym ciężarze właściwym, na przykład zwiększając ją poprzez zasysanie w trakcie następującego po suwie pompy 40 powrotu do położenia wyjściowego. Pompa 40 jest tu wykonana w postaci mieszka, uruchamianego w wyniku ręcznego ściśnięcia płaszcza 4, a zatem zmniejszenie zewnętrznego obwodu komory 3. Pompa 40 wraca w sposób sprężysty do stanu wyjściowego na przykład na tej zasadzie, że pojemnik zewnętrzny 2 po ściśnięciu i puszczeniu wraca w wyniku własnej sprężystości do wyjściowego kształtu lub wyjściowej wielkości komory 3. Uruchomienie pompy 40 pociąga za sobą podwyższenie ciśnienia w komorze pompy ewentualnie komorze 3, a mianowicie w obszarze 12 i 13 ewentualnie komorze wewnętrznej 39, powodujące zamknięcie zaworu 31 i zależne od ciśnienia otwarcia zaworu wylotowego 44, umieszczonemu w kanale wylotowym 43 elementu dozującego 9. Wskutek tego medium użytkowe 11 wchodzi przez umieszczony w odstępie względem ścianki czołowej 6, w komorze 3 naprzeciw pojemnika wyrównawczego 15, wlot 42 kanału wylotowego 43 do tegoż kanału, przechodzi przez zawór 44 i wychodzi z, leżącego po zewnętrznej strome urządzenia dozującego 1 względnie elementu dozującego 9, otworu wylotowego 45, który przed pierwszym użyciem może być zamknięty pełną ścianką, wymagającą przekłucia. Uruchomienie prowadzi również do podwyższenia ciśnienia medium 14, które może wówczas za pomocą ścianki 16 pojemnika wyrównawczego 15 wypychać powoli medium 11 na zasadzie akumulatora energii sprężystej.

Jeżeli na zakończenie tego suwu zwolni się pompę 40, wówczas wróci ona samoczynnie w położenie wyjściowe, wskutek czego w komorze 3 lub obszarze 12 względnie 13 wytworzy się podciśnienie, powodujące otwarcie zaworu 31, tak że do pojemnika wyrównawczego 15 zassane zostanie powietrze na zasadzie wentylacji komory 3 tak, że objętość pojemnika wyrównawczego 15 zwiększy się wskutek rozprostowania i/lub wydłużenia jego ścianki 16 o objętość, która została zwolniona w komorze 3 w wyniku uprzedniego wydania medium użytkowego 11.

173 446

Na początku tego procesu zasysania zawór 44 zamyka się zależnie od ciśnienia i/lub przed względnie najpóźniej w momencie otwarcia zaworu 31, dzięki czemu przez wylot 45 do komory 3 względnie obszaru 12 nie może być zasysane powietrze z zewnątrz. Pompę może również stanowić element dozujący 9, wykonany w postaci mieszka lub pompy tłokowej, przy czym wówczas także ścianka pojemnika zewnętrznego może być sztywna.

Wraz z rosnącym stopniem opróżnienia komory 12 pojemnik wyrównawczy 15 rozszerza się, przy czym medium użytkowe 11 może się wówczas przemieszczać w komorze 3 odpowiednio do, wywołanych zmianami położenia pojemnika zewnętrznego 2, zmian rozkładu sił ciężkości i dopasowywać się odpowiednio do kształtu pojemnika wyrównawczego 15. Ścianka 16 pojemnika wyrównawczego może przy tym uprzednio płasko przylegać lub lekko przywierać do wewnętrznej powierzchni odpowiedniej ścianki naczynia, to jest płaszcza 4, denka 5 i ścianki czołowej 6, po czym medium 11 powoduje jej ponowne oderwanie i odsunięcie. Zaleca się, by medium użytkowe 11 nie było w ogóle ściśliwe lub mniej niżmedium wyrównawcze 14, które wraz z pojemnikiem wyrównawczym 15 może stanowić omywany prawie z każdej strony rdzeń lub element wypornościowy obszaru 3. Ścianka 16 pojemnika wyrównawczego może również przylegać jako swego rodzaju tłok co najmniej wzdłuż wewnętrznej powierzchni do płaszcza 4 w kierunku strefy dozowania 7, w związku z czym komora 12 nie otacza obszaru 13 na zasadzie płaszcza, lecz jest oddzielona od obszaru 13 w kierunku poprzecznym do osi symetrii przez leżący między nimi czołowy fragment ścianki 16.

Komorę 3 można napełniać medium użytkowym 11 przy zamkniętej strefie dozowania 7 w położeniu główką do góry ewentualnie poprzez otwór montażowy 27, po czym dopiero wkłada się podzespół 20 i w ten sposób zamyka otwór wlewowy 27. Pusty pojemnik wyrównawczy 15 można przy tym najpierw położyć na znajdującym się w komorze 3 medium lub wcisnąć w nie i, na krótko przed lub w trakcie wykonywania uszczelnienia ewentualnie połączenia zatrzaskowego 29, przez otwór wlotowy 36 wcisnąć pod niewielkim nadciśnieniem do pojemnika wyrównawczego 15 tyle medium wyrównawczego, że wypełni ono wszystkie części komory 3, nie zawierające jeszcze medium użytkowego 11, przy czym znajdujące się tam nadal powietrze lub temu podobne można wypuścić na zewnątrz wzdłuż niezaciśniętej jeszcze uszczelki 28. Przedmiot wynalazku nadaje się również do bezpęcherzowego napełniania komory 3 względnie obszaru 12. Napełnianie może się także odbywać przez strefę dozowania 7.

Zamiast tego lub dodatkowo można również zastosować zamknięcie 46 wylotu, które podczas wspomnianego napełniania ewentualnie w przypadku niekorzystania z urządzenia dozującego 1 zamyka szczelnie pod względem ciśnienia otwór wylotowy 45 lub kanał wylotowy 43 i/lub, za pomocą zaworu wylotowego 44, jego korpus 48. Odciągany na zewnątrz w sposób nieniszczący przed wydaniem medium użytkowego 11 i ponownie wsadzany czop 49 może tworzyć korek zamykający otwór wylotowy 45 i/lub, działający na zasadzie połączenia kształtowego dociskacz korpusu 48 zaworu. Czop 49 stanowi korzystnie część zatrzaskowej pokrywy 50, którą za pośrednictwem połączenia zatrzaskowego nasadza się na zewnętrzny koniec elementu dozującego 9, przy czym czop 49 wystaje z wewnętrznej powierzchni czoła pokrywy.

Na fig. 3 do 12 odpowiadające sobie części otrzymały takie same odnośniki, jak na pozostałych figurach, różniące się jedynie indeksem literowym. Wszystkie cechy przedstawione na fig. 1 do 12 można również wymieniać między sobą ewentualnie sumować i/lub łączyć ze sobą, na przykład do jednej komory pojemnika można zastosować kilka pojemników wyrównawczych, uchwytów ewentualnie obszarów kompensacyjnych lub elementów dozujących, można też zastosować oddzielne pojemniki zewnętrzne względnie, umieszczone w jednym pojemniku, oddzielne komory lub, obszary, co umożliwia dozowanie oddzielnych mediów użytkowych w układzie wzajemnej zależności lub symultanicznie i/lub wzajemnie niezależnie za pomocą tego samego urządzenia.dozującego. Komora.pojemnika może również tworzyć wraz z wewnętrzną powierzchnią płaszcza pojemnika zewnętrznego cylindryczny tor ruchu dla tłoka pompy, za pomocą którego można w następujących kolejno po sobie wzdłuż osi suwach cząstkowych wyciskać poszczególne porcje, na przykład przez przechodzący przez tłok pompy kanał wylotowy.

173 446

W przykładzie wykonania przedstawionym na fig. 3 uchwyt 18a zawiera tylko pojedynczy element mocujący 21a, przy czym powierzchnie mocujące gniazda zaciskowego 23a tworzą zewnętrzne powierzchnie obwodu odcinka centrującego 25a tego elementu mocującego 29a i wewnętrzny obwód otworu montażowego 27a. Element zatrzaskowy 28a jest tutaj wykonany jako jedna część wspólnie z elementem mocującym 21a w postaci wystającego promieniowo poza· odcinek centrujący 25a pierścieniowego kołnierza 28a, który w zasadzie łączy się z wewnętrznym końcem elementu mocującego 21 a. Poza ten wewnętrzny koniec wystaje kilka, rozmieszczonych w odstępach na obwodzie, nosków zatrzaskowych 32a, które tworzą klatkę, służącą do umieszczenia korpusu 33a zaworu, dzięki czemu na uchwyt i leżący swobodnie wewnątrz komory wewnętrznej 39a, podobnie jak korpus 33a zaworu, zawór 31 a potrzebne są tylko te dwie części. Zewnętrzny koniec szyjki 17a pojemnika może leżeć między powierzchnią oporową, stanowiącego jedną część z elementem mocującym 21a, kołnierza oporowego 26a i zewnętrzną powierzchnią denka 5a, działając uszczelniająco w opisany powyżej sposób.

Podczas gdy ukazany na fig. 2 zawór wylotowy 44 ma postać zaworu jednodrogowego lub zaworu zwrotnego, którego korpus 48 jest przemieszczany bez użycia sprężyny, a jedynie zależnie od ciśnienia, między położeniem zamkniętym i położeniem otwartym, to zawór 44a ukazany na fig. 3 ma, wykonaną jako jedna część wspólnie z gniazdem zaworu w postaci sprężyny tarczowej, sprężynę 51, przez którą przechodzi odpowiedni, tworzący otwór wylotowy 45a, fragment kanału wylotowego 43a, i którą tworzy czołowa ścianka zamocowanego na pojemniku zewnętrznym 2a elementu pierścieniowego. Gniazdo zaworu spoczywa na odwrotnej do otworu wylotowego 45a, wewnętrznej powierzchni sprężyny 51 zaworu, której środkowa część, należąca do gniazda zaworu, ma możliwość przemieszczania się wzdłuż osi względem jej zewnętrznej, nieruchomej części. Ta wewnętrzna część jest, za pomocą otaczającego szczelnym pierścieniem otwór wylotowy 45a pierścieniowego zgrubienia 49a pokrywy 50a, utrzymywana w położeniu zamkniętym względem korpusu 48a zaworu, który wystaje swobodnie w kształcie trzpienia z wewnętrznej powierzchni sprężyny 51 zaworu w kierunku otworu wylotowego 45a i nie jest w zasadzie umieszczony w obrębie szyjki, lecz łączy się z jej zewnętrzną powierzchnią czołową.

Podczas gdy w przykładach wykonania przedstawionych na fig. 1 do 3 szyjka 8, 8a ma, dzięki pogrubieniu ścianki w stosunku do ścianek 4 do 6 pojemnika zewnętrznego, stabilny kształt lub jest wyposażona w kołnierz zatrzaskowy do mocowania elementu dozującego 9 względnie 9a, to szyjka 8b ukazana na fig. 4 ma w przybliżeniu tę samą grubość co ścianki pojemnika zewnętrznego. Zewnętrzny koniec, znacznie węższej w stosunku do płaszcza pojemnika, szyjki jest wywinięty w celu utworzenia płaskiego, wystającego na kształt pierścieniowej płytki poza zewnętrzny obwód szyjki kołnierza 52, zaś służący do zatrzaskowego mocowania elementu dozującego 9b kołnierz 52 szyjki ma również tę samą grubość, co ścianki naczynia ewentualnie płaszcz szyjki, połączony ze ścianką czołową 6a pojemnika zewnętrznego.

Zawór wylotowy 44 jest tutaj wykonany w postaci zaworu kulowego z korpusem 48b w kształcie kuli oraz, mającym kształt stożka o ostrym kącie, gniazdem zaworu, przy czym działającą na korpus zaworu 48b sprężynę 51 b stanowi oddzielna, osadzona w obudowie zaworu sprężyna śrubowa i/lub sprężyna ta jest osadzona w obudowie zaworu pomiędzy korpusem zaworu 48b i otworem wylotowym 45b. Dzięki temu zawór 44b jest zamknięty również wówczas, gdy wewnątrz komory 3b panuje niewielkie nadciśnienie. Korpus 33b zaworu 31b ma tutaj znacznie mniejszą średnicę w porównaniu z fig. 2 i 3.

Według fig. 5 wewnętrzne powierzchnie co najmniej jednej, a nawet wszystkich ścianek naczynia, to jest płaszcza 4c, denka 5c i ścianki czołowej 6c oraz szyjki 8c, a zatem również strefy dozowania względnie otworu dozującego 7c są częściowo lub całkowicie pokryte cienką powłoką względnie osłoną lub wykładziną 53, która przylega bez zamocowania do części lub do całej danej powierzchni wewnętrznej i tworzy, jak opisano w odniesieniu do pojemnika wyrównawczego 15, wewnętrzny pojemnik 53, którego ścianka, odpowiadająca danej ściance pojemnika zewnętrznego, jest wykonana z bardzo cienkiej, podatnej na odkształcenia folii z tworzywa sztucznego, która w stanie rozwiniętym i wygładzonym jest wzmacniana przez

173 446 przypisaną jej ściankę pojemnika zewnętrznego i w ten sposób unieruchamiana pod działaniem ciśnienia płynu co najmniej wówczas, gdy komora 3 pojemnika jest napełniona.

Ścianki 54 do 58, a mianowicie płaszcz 54, łączące się z nią, mające kształt pierścieniowej tarczy lub ściętego stożka ścianki dolne i górne 55, 56, połączony bezpośrednio ze ścianką 55, zwężony w przybliżeniu o grubość płaszcza 4c odcinek 57 płaszcza 54, wychodzący ze ścianki górnej 56, i zwężony fragment szyjki 58 oraz leżący poza komorą pojemnika 3, pierścieniowy fragment czołowy 59 pokrywają praktycznie całkowicie daną ściankę pojemnika względnie zewnętrzną powierzchnię czołową szyjki 8c lub kołnierza 52c szyjki. Stykające się ze sobą ścianki przechodzą w siebie wzajemnie, stanowiąc jedną całość, za pomocą zaokrągleń 60 o stałej grubości ścianki. Promień krzywizny zaokrągleń 60 jest większy, na przykład 2- do

5-krotnie, niż grubość ścianek pojemnika.

Wykładzinę 53 można uformować na przykład z wprowadzonego w korpus pojemnika zewnętrznego 2c lub, przechodzącego przezeń w otworach 7c, 27c, rękawa foliowego poprzez zastosowanie nadciśnienia we wnętrzu, wytworzenie próżni w obszarze między ściankami naczynia i powłoką i/lub użycie podwyższonej temperatury przy jednoczesnym naciągnięciu powłoki bezpośrednio na wspomniane powierzchnie wewnętrzne względnie czoło szyjki 8c, w związku z czym korpus pojemnika zewnętrznego 2c tworzy narzędzie formierskie, a wykładzina 53 stanowi dokładne odwzorowanie odpowiednich powierzchni korpusu pojemnika zewnętrznego 2c bez tworzenia jakichkolwiek przestrzeni pośrednich. Korpus pojemnika zewnętrznego 2c można przy tym uformować wcześniej lub jednocześnie z wykładziną, formując go w opisany wyżej sposób na narzędziu, odwzorowującym jego zarys zewnętrzny, przy czym podwyższona temperatura powoduje wzajemną przyczepność między ściankami. Wykładzinę 53 można jednak również uformować częściowo lub całkowicie w oddzielnym, przeznaczonym do wielokrotnego użytku, narzędziu formierskim, następnie oziębić względnie wyjąć, po czym włożyć w korpus pojemnika zewnętrznego 2c przez jeden z otworów 7c, 27c.

Pojemnik wyrównawczy 15c ma w zasadzie kształt i wielkość, opisane w odniesieniu do pojemnika wewnętrznego 53, a zatem w stanie nienaciągniętym i całkowicie rozłożonym może on przylegać do pojemnika wewnętrznego 53, tworzącego zewnętrzne ograniczenie komory 3c pojemnika, w sposób, opisany w odniesieniu do przylegania wewnętrznego pojemnika 53 do korpusu pojemnika zewnętrznego 2c. Podczas wytwarzania lub montażu pojemnik wyrównawczy 15c leży jednak początkowo poza korpusem pojemnika zewnętrznego 2c w jego osi, stanowiąc zarazem przedłużenie denka 5c, przy czym pojemnik wyrównawczy 15c jest poprzez szyjkę 17c połączony z wewnętrzną powierzchnią denka 5c, tworząc w ten sposób uchwyt 18c. W tym zewnętrznym położeniu wywijany do środka szyjki 17c pojemnik wyrównawczy 15cjest tak ustawiony stosunku do swego położenia roboczego, ze robocze powierzchnie wewnętrzne 61 jego ścianek przylegają łącznie z szyjką 17c do jego powierzchni zewnętrznej, a jego robocze powierzchnie zewnętrzne 62 przylegają odpowiednio do powierzchni wewnętrznej. Leżące poza korpusem pojemnika zewnętrznego 2c ścianki pojemnika wyrównawczego 15c są w zasadzie szczelnie zamknięte, wskutek czego jego wnętrze łączy się tylko z komorą 3c pojemnika, a przy sterylnym względnie bezpyłowym napełnianiu komory 3c jego stykającą się później z medium powierzchnię 62 można łatwo utrzymać w czystości względnie w stanie sterylnym.

Ustawienie, wykonanie i połączenie ścianek pojemnika wewnętrznego 15c odpowiada opisanym w odniesieniu do pojemnika wewnętrznego 53 ściankom 54 do 58, przy czym nie przedstawiono tutaj zwężenia 57, które można w tym miejscu przewidzieć. Pojemnik wyrównawczy 15c ma, wychodzące z górnej ścianki, wybrzuszenie 63, które jest również wykonane z folii, stanowiąc jedną część wspólnie z pozostałymi ściankami, i które na przedłużeniu ścianki czołowej 6c może wypełniać wnętrze szyjki 8c, 58 albo całkowicie, albo aż po element dozujący, który wchodzi do wnętrza szyjki. Umożliwia to praktycznie całkowite opróżnienie komory 3c pojemnika ze znajdującego się w niej medium przy takim samym ciśnieniu, które tłoczy medium do góry.

Pojemnik wyrównawczy 15c można wykonać tak, jak to opisano w odniesieniu do pojemnika wewnętrznego 53, przy czym w obu pojemnikach 15c, 53 wytwarza się jednakowe ciśnienie, ponieważ otaczają one wspólną przestrzeń, szczelnie zamkniętą aż po otwór 7c, służący do wprowadzania ciśnienia.

173 446

Szczególnie korzystne jest wykonanie obu pojemników 15c, 53 częściowo lub w całości jako jednej części ewentualnie z tego samego materiału, który może się częściowo lub całkowicie różnić od materiału korpusu pojemnika zewnętrznego 2c. Cylindryczna szyjka 17c jest połączona za pomocą pierścieniowych stref przegięcia bezpośrednio z wewnętrznymi, patrząc wzdłuż promienia, ograniczeniami denka pojemnika wyrównawczego 15c i denka 55 pojemnika wewnętrznego 53, tworząc z nimi jedną całość, przy czym długość szyjki 17c jest kilkukrotnie, na przykład 5- do 10-krotnie, mniejsza niż jej szerokość. Wszystkie pozostałe zaokrąglone przejścia między ściankami pojemnika wyrównawczego 15c tworzą również pierścieniowe strefy przegięć, umożliwiające przewinięcie pojemnika. Częściowo lub całkowicie uformowany pojemnik wyrównawczy 15c jest po zakończeniu procesu wytwarzania przewijany, począwszy od końca oddalonego od pojemników 2c, 53, i w ten sposób wprowadzany w całości do komory 3c. Pojemnik wyrównawczy 15c można również jeszcze na zewnątrz złożyć do objętości, która odpowiada w przybliżeniu objętości jego ścianek lub jest od niej maksymalnie 2- do 3-krotnie większa, po czym dopiero wprowadzić go przez otwór 27c i przewinąć wzdłuż wewnętrznej powierzchni denka 55. W obu przypadkach możliwe jest złożenie ewentualnie przewinięcie pojemnika wyrównawczego 15c w wyniku usunięcia powietrza z komory 3c lub wewnętrznej komory leżącego na zewnątrz pojemnika 15c przez otwór 7c. Jeżeli pojemnik wyrównawczy 15c jest podczas przeprowadzania do komory 3c rozciągany lub przewijany, wówczas można go złożyć ciasno przy denku 5c, 55, odciągając powietrze z zewnętrznej strony denka 5c, a mianowicie poprzez szyjkę 17c.

Gdy pojemnik wyrównawczy 15c znajdzie się w całości w komorze 3c, wówczas otwór 27c można zamknąć za pomocą kołpaka 65, którego czołowa ścianka przylega do zewnętrznej powierzchni denka 5c, a ścianka boczna przylega do zewnętrznej powierzchni zwężenia 57 płaszcza 4c w taki sposób, że jego obwód zewnętrzny pokrywa się z zewnętrznym obwodem płaszcza 4c, gładko weń przechodząc. Kołpak 65 może zawierać zawór sterujący do napełniania pojemnika wyrównawczego 15c i tworzyć jednocześnie podstawę 37c.

W innym korzystnym przykładzie wykonania sposobu można, wprowadzając podciśnienie od strony szyjki 17c lub otworu 27c, rozłożyć płasko przewijany lub przeprowadzany do wnętrza komory 3c pojemnik wyrównawczy 15c na wewnętrznych powierzchniach komory 3c w taki sposób, że między nim i wewnętrznymi powierzchniami nie występują żadne puste przestrzenie, zawierające powietrze lub temu podobne. Można teraz na zasadzie grawitacji, wytworzenia nadciśnienia lub podciśnienia między wspomnianymi ściankami wprowadzić od strony otworu 7c, pozbawione pęcherzy powietrza, medium użytkowe, przy czym pojemnik wyrównawczy 15c wraz ze wzrostem objętości wprowadzanego medium ulega zmniejszeniu w wyniku kurczenia lub zgniatania. Medium, znajdujące się w pojemniku wyrównawczym 15c, można przy tym wypuszczać na zewnątrz przez szyjkę 17c na zasadzie ograniczania poziomu nadciśnienia, przy czym medium to jest ściśliwe ewentualnie ma postać gazu. W przypadku, gdy połączenie kanału wprowadzającego z otworem 7c jest szczelne pod względem ciśnienia i przepuszczalności medium, wtłaczanie medium może odbywać się również na zasadzie zasysania do komory 3c, a mianowicie poprzez odprowadzenie powietrza z pojemnika wyrównawczego 15c przez szyjkę 17c. W każdym przypadku pojemnik 15c zostaje najpierw złożony, dzięki czemu powstające w wyniku tego złożenia na jego zewnętrznej stronie i całkowicie przezeń zamknięte puste przestrzenie nie mogą zawierać medium obcego, lecz wyłącznie medium wprowadzane.

Opisane wykonanie nie wymaga żadnych specjalnych uszczelnień. Uszczelnienie komory medium w obszarze denka 5c, 55 łub otworu 27c następuje za pomocą obszaru przejściowego 19c ewentualnie połączenia szyjki 17c z denkami 5c, 55. Uszczelnienie kołpaka lub elementu dozującego w obszarze otworu 7c następuje za pomocą pierścienia czołowego 59 o odpowiednich własnościach uszczelniających.

Ukazany na fig. 6 i 7 pojemnik wyrównawczy 15d może być również wykonany jako jedna część wspólnie zjedną lub więcej, a nawet wszystkimi ściankami 4d do 6d, 8d, 52d ewentualnie obszarami, tworzącymi wewnętrzne powierzchnie komory 3d pojemnika i/lub zewnętrzne powierzchnie korpusu pojemnika zewnętrznego 2d. Szyjka 17d przechodzi tutaj w denko 5d od strony jej wewnętrznego zakończenia, które tworzy w przekroju wywinięte osiowo i wystające

173 446 wyłącznie na zewnątrz, zamknięte na kształt pierścienia odsądzenie 66, którego zokrąglenie może mieć kształt części ewentualnie ćwiartki koła i które w obszarze przejścia 67 przechodzi w sposób ciągły od grubości denka 5d do znacznie mniejszej grubości ścianki pojemnika wyrównawczego 15d ewentualnie szyjki 17d. Ostatnią z wymienionych grubości ścianki można uzyskać już w, odpowiadającej 1- do 3-krotnej grubości denka 5d, odległości od zewnętrznej powierzchni denka 5d lub nawet między płaszczyznami obu stron denka 5d. W przybliżeniu pośrodku między swymi końcami szyjka 17d tworzy strefę przewijania, względem której można ją złożyć w dwie, skierowane do wewnątrz warstwy tak, że obie warstwy o częściowo różnych grubościach utworzą na końcu odsadzenia 66 pierścieniowe wywinięte obrzeże 68. Obrzeże 68 oraz odsądzenie 66 są następnie całkowicie zakrywane kołpakiem 65d, przy czym kołpak 65d ma otwór wlotowy do napełniania pojemnika wyrównawczego 15d, umieszczony w płaszczu i/lub w czołowej ściance kołpaka, która może znajdować się w pewnym odstępie względem denka 5d, tworząc pierścieniową pustą przestrzeń.

Ukazany na fig. 6, jednoczęściowy podzespół można wykonać na przykład z półfabrykatu 64 lub jednoczęściowej kształtki według fig. 7, która ma tutaj postać podłużnej kształtki wtryskowej typu wytłoczki lub tulejki z tworzywa sztucznego. Półfabrykat 64 ma uformowany wstępnie kołnierz 52d' lub szyjkę 8d', otaczające otwór 7d' oraz połączone z nimi strefy 6d', 4d', 5d', przeznaczone na odpowiednie ścianki 6d, 4d, 5d, przy czym strefy 4d' do 6d' mogą mieć w przybliżeniu jednakową grubość, mniejszą niż grubość gotowych ścianek 4d do 6d, i/lub z grubszajednakową szerokość wewnętrzną względnie zewnętrzną oraz przechodząjedna w drugą w sposób ciągły. Denko 15d' półfabrykatu 64 łączy się w przekroju w sposób ciągły ze strefą 5d' i ma kształt wyoblonej na zewnątrz czaszy lub półkuli, przy czym może mieć ono w porównaniu ze strefami 5d' do 6d' mniejszą grubość ścianki, przechodzącą w sposób ciągły w grubość ścianki strefy 5d'.

Po wykonaniu półfabrykat 64 można bez oziębiania, prowadzącego do całkowitego utwardzenia, lub jeszcze w stanie odkształcalnym plastycznie, charakterystycznym dla metody wytwarzania, poddać rozdmuchiwaniu do postaci, opisanej na podstawie fig. 5. W danym przypadku strefy 4d' do 8d' oraz 52d' zostały po ponownym doprowadzeniu ciepła i pod wpływem ciśnienia doprowadzone w warunkach rozciągania i odkształceń plastycznych do postaci gotowego pojemnika, ukazanego na fig. 6, przy czym wspomniane strefy są rozciągane praktycznie wyłącznie osiowo, a operacja ta nie wymaga stosowania wewnętrznego narzędzia kształtującego. Również denko 15d' znajduje się w odpowiadającej wywiniętemu kształtowi pojemnika wyrównawczego 15d komorze narzędzia zewnętrznego, przy czym jest ono rozciągane plastycznie wzdłuż promienia pod działaniem wewnętrznego ciśnienia i bez użycia wewnętrznego narzędzia na tyle mocno, że powstaje, tworząca pojemnik wyrównawczy 15d, bardzo cienka foliowa ścianka, która poprzez przejście 67 jest połączona z korpusem pojemnika zewnętrznego 2d. Oba pojemniki 2d, 15d wykonuje się zatem jednocześnie w ramach jednej operacji, po czym w kanale, doprowadzającym formujące medium ciśnieniowe, można wytworzyć powrotny strumień zasysający, przy pomocy którego ukształtowany na zewnątrz pojemnik wyrównawczy 15d jest wciągany przez otwór 27d do komory 3d, zwijając się i tworząc wywinięte obrzeże 68. Proces ten można przeprowadzić również w ramach oddzielnej operacji względnie po usunięciu podzespołu z narzędzia formierskiego lub po oziębieniu względnie utwardzeniu.

Jeżeli wkładany w szyjkę 8d element dozujący, na przykład pompa tłokowa, ma wchodzącą swobodnie w komorę 3d nasadkę obudowy, wówczas pojemnik wyrównawczy 15d może mieć odpowiednie, kieszeniowe zagłębienie 69, w którym nasadka obudowy mieści się praktycznie bez luzu. Zagłębienie 69 wychodzi z pierścieniowej ścianki czołowej wybrzuszenia 63, tworząc z nim jedną część, i może być albo przewijane według fig. 6 w celu przeprowadzenia pojemnika w położenie robocze, albo wystawać również na zewnątrz do środka, będącego na zewnątrz, pojemnika wyrównawczego 15d tak, że do przeprowadzenia go w położenie robocze nie jest potrzebne przewijanie.

173 446

Każdy z pojemników można również częściowo lub w całości wykonać metodą wytłaczania lub rozdmuchiwania w taki sposób, że jako obecne w nim medium ewentualnie medium ciśnieniowe stosuje się tlenek węgla lub gaz o podobnych właściwościach. Pojemniki 2e, 53e wykonane są wspólnie z dwuściennego, rurowego półfabrykatu, przy czym jednocześnie pojemnik wyrównawczy 15e ustawiony jest w położeniu zewnętrznym. Półfabrykat, otwarty z obu końców i mający w przybliżeniu stały na całej długości przekrój, może mieć szerokość, odpowiadającą króćcom rurowym 21e, 22e, które w gotowym korpusie pojemnika zewnętrznego 2e wystają na zewnątrz tylko z wzajemnie odwrotnych, zewnętrznych powierzchni ścianek 5e, 6e i są ustawione w przybliżeniu wzdłuż jednej osi, będącej osią symetrii 70 korpusu pojemnika zewnętrznego 2e. Na wewnętrznym obwodzie króćca 22e zamocowana jest szyjka 17e pojemnika wyrównawczego 15e ewentualnie odpowiadającego mu półfabrykatu, natomiast na drugim króćcu 21e zamocowany jest drugi koniec tego półfabrykatu względnie szyjka 58e. Króciec 21e może stanowić otwór 71 do wprowadzania formującego medium ciśnieniowego, do napełniania komory 3e i/lub do mocowania elementu dozującego medium względnie do zdejmowanego zamknięcia. W tym celu można jednak również uformować obok króćca 22e, wystającą także na zewnątrz poza ściankę czołową 6e i wychodzącą z tej ścianki, szyjkę 8e, która stanowi otwór 7e i jest również aż po sam koniec wyłożona pojemnikiem wewnętrznym 53e.

Po ukształtowaniu ta część wykładziny zamyka otwór 7e ścianką czołową, którą jednak można łatwo otworzyć poprzez jej przecięcie, przekłucie i temu podobne. W gotowym korpusie pojemnika zewnętrznego 2e jednakowo szerokie króćce 21e, 22e są znacznie węższe niż płaszcz 4e. Jeżeli otwór 7e jest używany do dozowania medium, wówczas przeprowadzony tu ze swego położenia zewnętrznego do komory 3e pojemnik wyrównawczy 15e jest mocowany wyłącznie w obszarze górnej ścianki czołowej 6e, w związku z czym wraz ze zmniejszeniem się ilości medium użytkowego wydłuża się on w kierunku denka 5e. Przypisaną denku 5e ściankę pojemnika wyrównawczego 15e względnie pojemnika wewnętrznego 53e można również zgrzać z denkiem 5e, pojemnik ten może także zwisać swobodnie, bez zamocowania, z górnej ścianki czołowej 6e w kierunku denka 5e. Po stronie zewnętrznej denko 5e względnie ścianka czołowa 6e jest celowo zasłonięta opisaną wyżej pokrywą, która zakrywa również odpowiedni króciec lub króćce. Przechodzący przez szyjkę 17e przelotowy otwór wyrównawczy 30e leży tu po tej samej stronie komory 3e, co otwór 7e, i bezpośrednio obok niego.

Jak widać na fig. 9, szyjki 17f, 58f rękawowego pojemnika wyrównawczego 15f są za pomocą elementów mocujących 23f zamocowane na króćcach 21f, 22f tak, że leżący między nimi główny fragment pojemnika wyrównawczego 15f spoczywa bez zamocowania w komorze 3f, która jednak w obszarze króćca jest szczelnie zamknięta względem otoczenia. Wypełniające szyjkę 8f wybrzuszenie 63f jest zaznaczone w swym położeniu roboczym linią punktową, przy czym nie jest tu wymagana oddzielna wykładzina wewnętrzna. W wyniku odprowadzenia powietrza z komory wewnętrznej 39f pojemnik wyrównawczy 15f przeprowadza się w, pokazane na fig. 9 częściowo przy pomocy linii ciągłej i częściowo przy pomocy linii punktowej, wyjściowe położenie robocze, w którym również wybrzuszenie 63f można ciasno złożyć. Pojemnik 15f ma wówczas kształt pasma, rozciągniętego wzdłuż i omywanego przez medium na całym obwodzie, które to pasmo znajduje się w komorze pojemnika między ściankami 5f, 6f, nie dotykając tych ścianek. Począwszy od takiego stanu, pojemnik wyrównawczy 15f może się wydłużać promieniowo i osiowo we wszystkich kierunkach, dopóki nie przylgnie szczelnie do ścianek naczynia.

Kołpak 50f zamyka otwór 27f nasadką 49f, a jednocześnie przechodzi przezeń otwór wylotowy 45f osadzonego w szyjce 8f elementu dozującego 9f, w związku z czym nie trzeba go zdejmować do dozowania. Element dozujący 9f może zawierać jeden ze wspomnianych zaworów wylotowych. Mocowanie 23h do odpowiedniej ścianki może zgodnie z fig. 10 zrealizować również w ten sposób, że odpowiedni koniec 58h co najmniej jednego z pojemników wyrównawczych, na przykład pojemnika 15h, jest w stanie ciasno złożonym tak wciśnięty w denko 5h, że można go z nią połączyć, zgrzewając oba elementy i zamykając otwór w pojemniku 15h.

173 446

Ścianka 5h tworzy wówczas, wypełniony całkowicie osadzonym fragmentem 58h, otwór 7lh, który może częściowo lub całkowicie przechodzić przez denko 5h.

Nafig. 11 widoczne sąelementy sterujące, które umożliwiają takie wykorzystanie medium, znajdującego się w pojemniku wyrównawczym 15k, jako medium roboczego lub czynnego, że wpływa ono poprzez wytworzenie ciśnienia, wypuszczanie na zewnątrz lub temu podobne operacje, na działanie względnie parametry urządzenia dozującego 1k. Tak na przykład, powietrze lub inne medium, znajdujące się w pojemniku wyrównawczym 15k, można doprowadzać bezpośrednio przed i/lub za otworem wylotowym 45k do medium, napływającego z obszaru 12k, i rozpylać je na drobne cząstki poza urządzeniem 1 k, powodując jego spienienie, lub w przypadku nierobnylanezo, ciągłego strumienia mieszać je z doprowadzanym medium. W celu samoczynnego napełniania na zasadzie wyrównywania objętości następuje zasysanie do pojemnika wyrównawczego 15k przez wlot 36k za pomocą zaworu 31k. Odchodzący od tego kanału wlotowego lub oddzielny kanał wylotowy 72 prowadzi w kołpaku 50k do dyszy dozującej, na przykład elementu wirowego między kołpakiem dyszy i osadzonym w nim rdzeniem. W tym kanale wylotowym 72 umieszczony jest, zależny od ciśnienia, zawór wylotowy 73, który otwiera się przy nadciśnieniu w pojemniku wyrównawczym 15k, podczas gdy zawór 31k zostaje zamknięty. Po ściśnięciu płaszcza 4k w pojemniku wyrównawczym 15k znajdujące się w obszarze 12k, nieściśliwe medium powoduje wytworzenie ciśnienia nawet wówczas, gdy pojemnik wyrównawczy 15k nie styka się bezpośrednio ze ściankami korpusu pojemnika zewnętrznego 2k. Wskutek tego na znajdujące się w pojemniku 15k, ściśliwe medium zaczyna działać ciśnienia, a jednocześnie jest ono wraz z medium użytkowym doprowadzane do dyszy dozującej poprzez kanał wylotowy tejże dyszy oraz mieszane z medium użytkowym. Po zwolnieniu pompy 40 zamknięte zostają zawory 44k, 73, a do pojemnika wyrównawczego 15k zasysane jest ponownie przez zawór 31k nowiatrba z otoczenia.

Szyjka 17k pojemnika wyrównawczego 15k jest tu nasadzona na wystający ze ścianki czołowej 6k do komory 3k króciec elementu mocującego 21k, który wystającym na zewnątrz końcem tego króćca wchodzi w kołpak 50k. Kołpak 50k zawiera zawory 31k, 73, wlot 36k oraz kanał wylotowy 72 i dyszę wylotową, przy czym tworzy on zarazem element oporowy dla otwartego korpusu 48k zaworu. Uchwyt 18k i zawór 44k są tutaj przesunięte w bok względem osi 70k, przy czym element mocujący 21k może leżeć również w tej osi 70k, a pojemnik wyrównawczy 15k można montować na zasadzie nrzagijania. Ponadto w kanale wlotowym i/lub wylotowym pojemnika wyrównawczego 15k może być umieszczone co najmniej jedno sito względnie filtr, na przykład filtr dokładny lub sterylny. Jeżeli zrezygnuje się z przynajmniej jednego lub ze wszystkich wymienionych zaworów dla pojemnika wyrównawczego 15k, wówczas wspomniane sterowanie może się odbywać na zasadzie odpowiedniego wzajemnego dopasowania przekrojów wlotowych i wylotowych. Można również przeprowadzić odsysanie z komory 3k przez co najmniej jeden z kilku otworów wylotowych i oczyszczenie jej w ten sposób ze składników medium. Denko 5k może w ogóle nie zawierać otworów i stanowić jedną całość.

Ukazane na fig. 12 dwie, mogące działać całkowicie niezależnie od siebie, pojedyncze jednostki dozujące z oddzielnymi korpusami pojemników zewnętrznych 2m i pompami 4m są połączone w jeden zespół, w ramach którego można je uruchamiać razem i/lub oddzielnie, co umożliwia jednoczesne lub kolejne dozowanie dwóch oddzielnie przechowywanych mediów, na przykład pasta do zębów. Każda z pomp 40w jest osadzona w odpowiadającej jej szyjce 8m, w przybliżeniu całkowicie ją wypełniając, i wchodzi do komory 3m, nie stykając się z nią, końcówką obudowy, której wolny ewentualnie zwężony na kształt rurki koniec tworzy otwór wlotowy pompy tłokowej 40w i którą można zamocować w zagłębieniu, odpowiadającym zagłębieniu 69 przedstawionemu na fig. 6. Każda z pomp 40m posiada na zewnątrz obudowy i pojemnika zewnętrznego 2w, umieszczoną na popochaczu tłoka, główkę uruchamiającą z odpowiednim otworem wylotowym 45w, przy czym obie główki uruchamiające są osłonięte wspólnym kołpakiem 50m oraz uruchamiane za pośrednictwem połączeń wtykowych, ponieważ kołpak jest przesuwany osiowo względem pojemników zewnętrznych 2m, przylegających do siebie ściankami.

173 446

Szyjka 17m każdego z pojemników wyrównawczych 15m wchodzi pierścieniową fałdą, utworzoną po podwójnym złożeniu szyjki, w pierścieniową szczelinę 23m na wewnętrznym obwodzie króćca 22m, wskutek czego powstaje prosty układ mocujący 18m. Pierścieniowy rowek 23m można utworzyć, marszcząc lub składając podwójnie płaszcz króćca 22m, i połączyć za pomocą zgrzewania z, wystającą promieniowo na zewnątrz, pierścieniową częścią szyjki 17m. Jeżeli w trakcie suwu z wylotu 40m wydostają się do komory 3m niewielkie ilości medium, wówczas pojemnik wyrównawczy 15m można zwęzić, opróżniając go przez pozbawiony zaworu wlot 36m, po czym w trakcie samozasysającego suwu powrotnego pompy 40m i odsysania medium z komory 3m pojemnik wyrównawczy 15m ulega rozszerzeniu odpowiednio do działania tłoka i zasysa powietrze przez wlot 36m.

Urządzenie dozujące według wynalazku działa w każdym położeniu, na przykład poziomym, a także w obu, odwrotnych względem siebie, położeniach pionowych. Ponadto umożliwia ono przechowywanie medium użytkowego bez udziału konserwantów. Zawór wylotowy może być również wykonany w postaci zaworu dozującego, wskutek czego suw zaworu dokładnie określa wydawaną jednorazowo ilość medium.

173 446

173 446

173 446

173 446

173 446

173 446

Of

173 446

173 446

173 446

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz

Cena 4,00 zł

Claims (12)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Urządzenie do dozowania mediów, z zespołem pojemników, zawierającym dwa pojemniki, mianowicie pojemnik zewnętrzny i, umieszczony wewnątrz pojemnika zewnętrznego, pojemnik wewnętrzny oraz dwie, ograniczone pojemnikami, oddzielne komory, z których pierwsza znajduje się pomiędzy obydwoma pojemnikami, zaś druga znajduje się wewnątrz pojemnika wyrównawczego, przy czym pojemnik zewnętrzny ma kształt wewnętrzny, zaś nienaprężony pojemnik wyrównawczy ma kształt zewnętrzny, znamienny tym, że zewnętrzny kształt pojemnika wyrównawczego (15, 15c, 15d, 15e, 15f, 15h) odpowiada wewnętrznemu kształtowi pojemnika zewnętrznego (2, 2c, 2d, 2e, 2f), zaś nienaprężony pojemnik wyrównawczy (15, 15c, 15d, 15e, 15f, 15h) wypełnia całkowicie pierwszą komorę (12) i pojemnik zewnętrzny (2, 2c, 2d, 2e, 2f).
2. 2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że przez pojemnik zewnętrzny (2) przechodzi otwór łączący (17) drugą komorę (13) z otoczeniem, przy czym otwór łączący (17) jest na obwodzie wewnętrznym wyłożony pojemnikiem wyrównawczym (15), tak że pojemnik wyrównawczy (15) otacza otwór łączący (17).
3. 3. Urządzenie według zastrz. 2, znamienne tym, że pojemnik zewnętrzny (2f) ma, wystającą oraz łączącą się poprzez zwężenie z pierwszą komorą, szyjkę (21f, 22f), która stanowi wewnętrzny obwód otworu łączącego (17f) i jest wyłożona od wewnątrz, ciasno do niej przylegającym, pojemnikiem wyrównawczym (15f).
4. 4. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że pojemnik wyrównawczy (15f) rozciąga się pomiędzy dwiema przeciwległymi ściankami (5f, 6f) pojemnika zewnętrznego (2f), jest z nimi połączony nieprzepuszczalnie dla medium, i spoczywa luzem w pierwszej komorze pomiędzy ściankami (5f, 6f).
5. 5. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że pojemnik wyrównawczy (15h) jest fragmentem (58h) osadzony w przekroju ścianki (5h) pojemnika zewnętrznego i połączony w miejscu osadzenia z pojemnikiem zewnętrznym za pomocą połączenia zgrzewanego.
6. 6. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że otaczająca pojemnik wyrównawczy (15e) oraz pierwszą komorę, wewnętrzna powierzchnia pojemnika zewnętrznego (2e) stanowi jedną część z pojemnikiem wyrównawczym (15e), przy czym jednoczęściowy element pojemnikowy stanowi wewnętrzną oraz połączoną na stałe z pojemnikiem zewnętrznym (2e) wykładzinę pojemnika zewnętrznego (2e) i umieszczony w nim pojemnik wyrównawczy (15e).
7. 7. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że pojemnik zewnętrzny (2d) i pojemnik wyrównawczy (15d) stanowią jedną część.
8. 8. Sposób wytwarzania urządzenia do dozowania mediów, w którym dwa pojemniki, mianowicie pojemnik zewnętrzny i, umieszczony wewnątrz pojemnika zewnętrznego, pojemnik wyrównawczy, formuje się plastycznie z półfabrykatów z tworzywa sztucznego, mianowicie półfabrykatu pojemnika zewnętrznego i półfabrykatu pojemnika wyrównawczego, znamienny tym, że przed plastycznym formowaniem co najmniej jednego pojemnika (2, 15) oba półfabrykaty (64) z tworzywa sztucznego łączy się bezpośrednio ze sobą.
9. 9. Sposób według zastrz. 8, znamienny tym, że najpierw wytwarza się pojemnik zewnętrzny (2f), następnie w pojemnik zewnętrzny (2f) wkłada się półfabrykat pojemnika wyrównawczego, po czym z półfabrykatu pojemnika wyrównawczego formuje się pojemnik wyrównawczy (15), poszerzając go do wewnętrznej powierzchni pojemnika zewnętrznego (2f).
10. 10. Sposób weóhig zastrz . 8arbo 9,znamienny tym, ze półfabrykat pojemnika wyrównawczego i półfabrykat (64) pojemnika zewnętrznego wytwarza się w postaci jednej części, a następnie formuje pojemnik wyrównawczy (15d) oraz pojemnik zewnętrzny (2d).

    173 446
11. 11. Sposób według zastrz. 8 albo 9, znamienny tym, że pojemnik wyrównawczy (15c, 15e) wytwarza się z jednej części półfabrykatu pojemnika wyrównawczego, natomiast drugą część (53e) półfabrykatu pozostawia się w środku pojemnika zewnętrznego (2e) i formuje, zwłaszcza w postaci wykładziny, przylegającej ciasno do wewnętrznej powierzchni pojemnika zewnętrznego (2e).
12. 12. Sposób według zastrz. 8, znamienny tym, że pojemnik wyrównawczy (15c, 15d, 15e) wytwarza się na zewnątrz pojemnika zewnętrznego (2c, 2d, 2e), a następnie przewija do pojemnika zewnętrznego (2c, 2d, 2e).