PL167887B1

PL167887B1 - Sposób wytwarzania nowej soli trietyloamoniowej 1 -kabobutoksymetyio-5 -{[3-(3’-sulfopropylo)-5-fenylo-2-benzoksazolinylideno]etylideno}-3-fenylo-2-tiohydantoiny

Info

Publication number: PL167887B1
Application number: PL29529492A
Authority: PL
Inventors: Tadeusz Lesiak; Miroslawa Dynus
Original assignee: Univ Mikolaja Kopernika
Priority date: 1992-07-14
Filing date: 1992-07-14
Publication date: 1995-12-30
Also published as: PL295294A1

Abstract

1. Sposób wytwtarzaiia nowej sob trietyloamoniowej 1 -ktubobutoksymetylo-5-{ [3--3’-su1- fopropylo)-5-fenylo-2-benzoksazoIinyIideno]etylideno} -3-fenylo-2-tiohydantoiny, znamienny tym, że betainę 2-(2-acetanilidowinylo)-3-(3’-sulfopropylo)-5-fenylobenzoksazolomową poddaje się reakcji kondensacji z --karbobutoksymetylo-3-fenylo-2-tiohydantomąw obecnościrozpuszczalnika organicznego oraz trietyloaminy jako katalizatora i substancji solotwórczej, korzystnie w temperaturze wrzenia mieszaniny reakcyjnej.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania soli trietyloamoniowej 1-karbobutoksymetylo -5- 3-{3 *sulfopropylo)-5-fenylo-2-benzoksazolinylideno] etylideno} ~3~fenylo~2~tiohydantoiny .

Związek ten stanowi nowy, bardzo aktywny, sensybilizator optyczny do halogenosrebrnych emulsji fotograficznych, zwłaszcza przeznaczonych do produkcji różnego typu błon graficznych. Sposób wytwarzania nowej soli trietyloamoniowej 1~karbobutoksymetylo~5- { [ 3-(3'-sulfopropylo)-5fenylo-2-benzoksazolinylideno ] etylideno} ~3~fenylo~2~tiohydantoiny według wynalazku polega na tym, że betainę 2-(2~acetanilidowinylo)~3~(3' -sulfopropylo)-5-fenylo-benzoksazoloniową poddaje się reakcji kondensacji z 1-karbobutaksymetyio-3-fenylo-2-tiohydantoiną w obecności rozpuszczalnika organicznego oraz trietyloaminy jako katalizatora i substancji solotwórcze;), korzystnie w temperaturze wrzenia mieszaniny reakcyjnej.

Jako rozpuszczalnik organiczny stosuje się acetonitryl.

Betainę 2-(2-acetanilidowinyloj-3-(3* -sulfopropyla)-5-fenylobenzoksazoloniową otrzymuje się w wyniku międzycząsteczkowej kondensacji difenyloformamidyny, bezwodnika octowego i betainy 2~metylo-3-(3'-sulfopropylo)-5-fenylobenzoksazoloniowej. Owa pierwsze substraty stanowią związki ogólnie dostępne w dystrybucji handlowej, natomiast ostatni uzyskuje się przez traktowanie 2~metylo~5-fenylobenzoksazolu propanosultonem, 2~metylo~5~fenylobenzoksazol wytwarza się na drodze kondensacji p-fenylo-o-aminofenolu z bezwodnikiem octowym.

1~Karbobutoksymetylo~3~fenylo~2~tiohydantoinę otrzymuje się w reakcji iminodioctanu dibutylowego z izotiocyjanianem fenylu, ostrożnie ogrzewając reagenty przez okres 2 godzin, w temperaturze 378-383 K.

Iminodioctan dibutylowy wytwarza się w ten sposób, że do nasyconego chlorowodorem alkoholu butylowego dodaje się iminodiacetonitryl i wodę, po czym całość ogrzewa się przez okres 2 godzin w temperaturze wrzenia. Następnie dodaje się jeszcze określoną ilość 27%-owego roztworu chlorowodoru w alkoholu butylowym, po czym utrzymuje mieszaninę reakcyjną w temperaturze wrzenia jeszcze przez 1,5 godziny. Wytrącony w trakcie tej reakcji chlorek amonu odsącza się na gorąco, a przesącz zatęża pod zmniejszonym ciśnieniem. W wyniku uzyskuje się surowy chlorowodorek iminodioctanu dibutylowego, z którego wydziela się w znany sposób wolny iminodioctan dibutylowy.

Istotną zaletą soli wytworzonej sposobem według wynalazku jest łatwość jej wypłukiwania podczas laboratoryjnej obróbki surowych błon fotograficznych oraz dobra rozpuszczalność w wielu polarnych, aprotycznych rozpuszczalnikach organicznych jak w acetonie.

167 887

Sposób według wynalazku, nie ograniczając jego zakresu ochrony, objaśnia podany niżej przykład.

Przykład:

A. Otrzymywanie betainy 2-(2-acetanilidowinylo)-3-(3'-sulfopropylo)-5-fenylobenzoksazoiiniowej.

Mieszaniną złożoną z 10,45 g (0,05 mola) 2-metylo-5-fenylobenzoksazolu i 6,1 (0,05 mola) propanosultonu, ogrzewa sią w ciągu 20 godzin w temperaturze 413-423 K, po czym uzyskaną twardą , żdłtą masę chłodzi się do temperatury pokojowej, rozciera w moździerzu i przemywa kilkakrotnie acetonem. W wyniku uzyskuje się 12,88 g (77,8% wydajności teoretycznej) betainy 2-metylo-3-(3 '-_suifopropylo)-5-fenylobenzoksazolonioniowej w postaci proszku o piskowym kolorze i temperaturze topnienia 518-521 K. Następnie w kolbie zaopatrzonej w chłodnicę, zwrotną umieszcza się 9,93 g (0,03 mola) betainy 2-metylo-3-(3'-sulfopropylo)-5-fenylobenzoksaloniowej i 11,76 g (0,06 mola) difenyloformamidyny w 45 ml bezwodnika kwasu octowego, po czym całość ogrzewa się przez 10 minut w temperaturze wrzenia. Zawartość kolby przybiera czerwone zabarwienie, a z roztworu wypada żółty osad. Po chłodzeniu mieszaniny reakcyjnej osad ten odsącza się i przemywa kilkakrotnie acetonem. W rezultacie otrzymuje się 7,88 g /55,2% wydajności teoretycznej/ betainy 2-(2-acetanilidowinylo)-3-(3'-_suii₀propylo)-5-fenylobenzoksazoloniowej w postaci żdłtego proszku o temperaturze topnienia powyżej 545 K.

B. Otrzymywanie l-karbobutoksymetylo-3-fenylo-2-tiohydantoiny. W kolbie trdjszyjnej, zaopatrzonej w chłodnicę zwrotną, mieszadło i rurkę do doprowadzania gazowego chlorowodoru, umieszcza się 200 ml alkoholu butylowego, a następnie alkohol ten wysyca się suchym chlorowodorem (przyrost wagi o 43 g). Oo przygotowanego w ten sposób roztworu dodaje się powoli 28,5 g (0,3 mola) iminodiacetonitrylu, a następnie 21,6 g (1,2 mola) wody. Całość ogrzewa się w temperaturze wrzenia przez 2 godziny, po czym dodaje się jeszcze 20 ml 27%-owego roztworu chlorowodoru w alkoholu butylowym i kontytuuje ogrzewanie w tej samej temperaturze jeszcze przez 1,5 godziny. Po zakończeniu tej czynności wytrącony chlorek amonu odsącza się na gorąco, zaś przesącz zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem przez oddestylowanie alkoholu i nadmiaru chlorowodoru. Powstały chlorowodorek iminodioctanu dibutylowego rozpuszcza się w niewielkiej ilości wody i alkalizuje wodnym roztworem wodorotlenku sodowego. Zwolniony w ten sposób iminodioctan dibutylowy ekstrahuje się kilkakrotnie octanem etylu, po czym połączone wyciągi suszy nad siarczanem magnezu Uzyskuje się 38 g (51,7% wydajności teoretycznej) iminodioctanu dibutylowego w postaci brązowej cieczy. Następnie do 5 g (0,02 mola) tak otrzymanego surowego iminodioctanu dibutylowego dodaje się 2,7 g (0,02 mola) izotiocyjanlanu fenylu, po czym rozgrzaną samorzutnie mieszaninę reakcyjną ogrzewa się jeszcze przez 2 godziny w temperaturze 378-383 K. Po ostudzeniu zawartości naczynia, wytrącony osad odsącza się i krystalizuje z alkoholu etylowego. Uzyskuje się 4,3 g (68,9% wydajności teoretycznej) 1-karbobutoksymetylo-3-fenylo-2-tiohydantoiny w postaci jasnożdłtego krystalicznego proszku o temperaturze topnienia 374-376 K.

C. Otrzymywanie soli trietyloamoniowej l-karbobutoksymetylo-5- |[3-(3'-sulfopropylo)-5fenylo-2-benzoksazolinylideno] etylideno^-3-fenylo-2-tiohydantoiny.

U niewielkiej kolbie, zaopatrzonej w chłodnicę zwrotną, umieszcza się 0,48 g (0,001 mola) betainy 2-(2-acetanilidowinylo)-3-(3' -sulfopropylo)-5-fenylobenzoksazolonlowej 1 0,46 g (0,0015 mola) l-karbobutoksymetylo-3-fenylo-2-tiohydantoiny rozpuszczonej w 5 ml acetonitrylu, po czym dodaje 0,41 g (0,004 mola) trietyloaminy i 0,1 g (0,001 mola) bezwodnika kwasu octowego. Następnie całość ogrzewa się w okresie 15 minut w temperaturze wrzenia. W wyniku otrzymuje się ciemnoczerwony roztwór, z którego wytrąca się pomarańczowy osad barwnika. Osad ten odsącza się, suszy i krystalizuje z alkoholu etylowego. Uzyskuje się 0,4 g (53,47% wydajności teoretycznej) soli trietyloamoniowej l-karbobutoksymetylo-5- ^3-(3’-sulfopropylo)-5- fenylo-2-benzoksazolinylidenoJetylideno]-3-fenylo-2-tiohydantoiny w postaci drobnych pomarańczowych kryształów o temperaturze topnienia 404-406 K.

167 887

Identyfikację związku prowadzi się a a podstawie wyników analizy elementarnej i widmowej

Ola wzoru Cj^, O_?N₄S₂ (748,94) obliczono: 62,54% C; 6,46% H; 7,48% N; 8,566s S.

otrzymano: 62,51% C; 6,41% H; 7,42% N; 8,50% S.

IR «Br, cm-1): 1030 (C-O-C); 1605 (C=C); 1715, 1750 (00).

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 1,50 zł

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób wytwarzania nowej soli trietyloamoniowej 1-karbobutoksymetylo~5- { [3-(3 -sulfopropylo)-5-fenylo-2-benzoksazolinylideno] etylideno} -3-fenylo-2-tiohydantoiny, znamienny tym, że betainę 2-(2-acetanilidowinylo)-3-(3’-sulfopropylo)-5-fenylobenzoksazoloniową poddaje się reakcji kondensacji z 1-kaΓbobutoksymetylo~3~fenylo~2~tiohydanzoiną w obecności rozpuszczalnika organicznego oraz trietyloaminy jako Katalizatora i substancji solotwórczej, korzystnie w temperaturze wrzenia mieszaniny reakcyjnej.
2. Sposób według zastrz. znamienny tym, że jako rozpuszczalnik organiczny stosuje się acetonitryl.