PL165996B1

PL165996B1 - Sposób wytwarzania nowych 1 -alkllokarbonyloksy-1-benzylocykloheksanów

Info

Publication number: PL165996B1
Application number: PL29196491A
Authority: PL
Inventors: Urszula Chmielowiec; Anna Wisniewska; Maria Beldowicz; Jaroslaw Kaminski
Original assignee: Inst Chemii Przemyslowej
Priority date: 1991-10-08
Filing date: 1991-10-08
Publication date: 1995-03-31
Also published as: PL291964A1

Abstract

Sposób wytwarzania nowych U^^Ikilocarbonyloksy-1-benzylocykloheksanówo wzorze ogólnym 1, gdzie R oznacza rodnik alkiowy lub alkenylowy o 1-8 atomach węgla, znamienny tym, że na alkoholan o wzorze igólnym 2, gdzie X oznacza atom Cl, Br lub J, Iziała się w temperaturze 0-150°C (273-423 K) bezwodnikami kwasowymi (RCO)2O, chlorkami kwasowymiRCOCl lub kwasamiRCOOH, v których R ma podane powyżej znaczenie.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych 1-alkilokarbonyloksy-1-benzylocykloheksanów.

Estry 1 -benzylocykloheksanolu będące przedmiotem wynalazku nie są opisane w literaturze. Znany jest tylko 1-benzylocykloheksanol, alkohol trzeciorzędowy, który w typowych warunkach reakcji estryfikacji, w obecności stężonego kwasu siarkowego łatwo odszczepia cząsteczkę wody i przekształca się w węglowodór nienasycony.

Celem wynalazku jest podanie sposobu wytwarzania nowych estrów o właściwościach aplikacyjnych w przemyśle perfumeryjnym.

Sposobem według wynalazku nowe 1-alkilokarbonyloksy-1-benzylocykloheksany o wzorze ogólnym 1, gdzie R oznacza rodnik alkilowy lub alkenylowy o 1-18 atomach węgla, otrzymuje się działając na alkoholan o wzorze ogólnym 2 gdzie X oznacza atom Cl, Br, J, bezwodnikami kwasowymi (RCO)2O, chlorkami kwasowymi RCOCl lub kwasami RCOOH, w których R posiada podane powyżej znaczenie, w temperaturze 0-150°C (273-423 K).

Związki otrzymane sposobem według wynalazku mogą być stosowane w kompozycjach zapachowych.

Przedmiot wynalazku przedstawiono w poniższych przykładach.

Przykład I. Do reaktora wyposażonego w mieszadło, wkraplacz oraz chłodnicę wsypano magnez (0,2 mola), dodano eter z toluenem, następnie wkraplano chlorek benzylowy (0,2 mola). Do otrzymanego odczynnika Grignarda wkroplono cykloheksanon (0,2 mola). Następnie w temperaturze 40°C (313 K) wkroplono bezwodnik kwasu octowego (0,2 mola). Mieszano jeszcze przez 2 godziny w tej samej temperaturze. Z mieszaniny poreakcyjnej na drodze rektyfikacji otrzymano 1-acetoksy-1-benzylocykloheksan o temperaturze wrzenia 79-81 °C/0,67hPa, współczynnik refrakcji nD = 1,5190, gęstość d2o = 1,026. Wydajność reakcji wynosiła 75% w przeliczeniu na wyjściowy chlorek benzylu. Identyfikację i budowę związku potwierdzono metodami spektrometrii masowej, IR, 1H-NMR i ^C-NMR. Masa cząsteczkowa wyznaczona metodą MS wynosiła 232.

Charakterystyczne pasma w widmie IR: 1230,1265 (C-O-C), 1365 (-CH3), 1445 (alkil), 1492, 1600 (aromat), 1725 (C = O), 2860, 2925 (CH-alifat), 3025, 3060 (CH-aromat) cm-¹.

Wartości przesunięć chemicznych sygnałów w widmie:

1H-NMR: 1,317-1,475 (-CeHw, m); 1,973 (-CH3, s); 3,188 (-CH2, s); 7,07-7,27 (-CeHs, m).

1³C-NMR: 21,82; 22,38; 25,43; 34,40; 43,46; 83,61; 126,33 127,95; ^^(^,,^'7,137,02,170,69 ppm.

Przykład II. Do odczynnika Grignarda otrzymanego jak w przykładzie I dodano cykloheksanon (0,2 mola), następnie świeżo destylowany kwas octowy w temperaturze 40°C (313 K). Mieszaninę reakcyjną mieszano przez 3 godziny w temperaturze 50°C (323 K). Otrzymano po rektyfikacji 1-acetoksy-1-benzylocykloheksan o współczynniku refrakcji ni^ = 1,5190 i gęstości d2o= 1,026 z wydajnością 73% w przeliczeniu na wyjściowy chlorek benzylu.

165 996

Przykład III. Do odczynnika Grignarda otrzymanego jak w przykładzie I dodano cykloheksanon (0,2 mola), następnie dodano chlorek acetylu (0,2 mola) w temperaturze 20°C (293 K). Od zakończenia wkraplania mieszano przez 1 godzinę. Otrzymano 1-acetoksy-1-benzylocykloheksan o nD²⁰= 1,5190, d20 = 1,026 z wydajnością 76% w przeliczeniu na wyjściowy chlorek benzylu.

Przykład IV. Do odczynnika Grignarda otrzymanego jak w przykładzie I dodano cykloheksanon (0,2 mola), następnie bezwodnik kwasu masłowego (0,2 mola). Otrzymano 1-butyryloksy1-benzylocykloheksan o temperaturze wrzenia 127°C/1,33hPa (4(03 K/1,33hPa) z wydajnością 55% w przeliczeniu na wyjściowy chlorek benzylu.

Budowę udowodniono za pomocą widm MS, IR i ¹³C-NMR.

Charakterystyczne pasma w IR: 1190 (C-O-CO); 1725 (C = O); 2860,2930 (-CH-alifatyczne); 3015, 3060, 3095 (-CH-aromatyczne) cm¹.

Wartości przesunięć chemicznych ^C-NMR: 13,84, 18,61, 21,84, 25,49, 34,45, 37,61, 43,69, 83,21, 126,34, 127,91, 130,54, 137,03, 173,10ppm.

PrzykładV. Do odczynnika Grignarda otrzymanego jak w przykładzie I dodano cykloheksanon (0,2 mola). Następnie w temperaturze 50°C (323 K) dodano chlorek 3-metylokrotonoilowy (0,2 mola). Otrzymano 1-(3-metylokrotonoiloksy)-1-benzylocykloheksan o temperaturze wrzenia 142°C/1,33hPa (415K)1,33hPa, nD²⁰= 1,5216, d₂0= 1,032 z wydajnością 75% w przeliczeniu na wyjściowy chlorek benzylu.

Budowę udowodniono za pomocą widm MS, IR i ⁿC-NMR.

Charakterystyka pasm IR: 965 (-C = C-); 1185 (C-O-CO); 1726 (C = O), 2860, 2930 (-CHalifatyczne); 3010, 3060, 3090 (-CH-aromatyczne) cm^-1.

165 996

WZÓR 1

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 1,00 zł.

Claims

Zastrzeżenie patentowe

Sposób wytwarzania nowych 1-alkilokarbonyloksy-1-benzylocykloheksanów o wzorze ogólnym 1, gdzie R oznacza rodnik alkilowy lub alkenylowy o 1-8 atomach węgla, znamienny tym, że na alkoholan o wzorze ogólnym 2, gdzie X oznacza atom Cl, Br lub J, działa się w temperaturze 0-150°C (273-423 K) bezwodnikami kwasowymi (RCO)2O, chlorkami kwasowymi RCOCl lub kwasami RCOOH, w których R ma podane powyżej znaczenie.