PL164760B1

PL164760B1 - Lancuch jubilerski PL

Info

Publication number: PL164760B1
Application number: PL90287876A
Authority: PL
Inventors: David Rozenwasser
Original assignee: David Rozenwasser
Priority date: 1989-12-08
Filing date: 1990-11-22
Publication date: 1994-10-31
Also published as: EP0431720B1; MX173866B; AU5239390A; PL287876A1; CA2011673A1; DE69008824D1; YU60690A; JPH03186203A; EP0431720A1; US4996835B1; ZA902143B; CA2011673C; HU210019B; IL92607A0; IL92607A; AU617640B2; US4996835A; HUT58573A; TR26706A; DE69008824T2

Abstract

1. Lancuch jubilerski, skladajacy sie z ciasno dopasowanych ogniw z d r u tu o danym przekroju, z których kazde posiada szczeline o szerokosci nieco wie- kszej niz wymiar poprzecznego przekroju tego drutu i kazde z ogniw jest wsuniete w otwór innego takiego ogniwa, przy czym ogniwa sa ciasno przeplecione z wzajemnym ich dopasowaniem i sa ulozone w postaci podwójnej spirali, znamienny tym, ze kazde ogniwo (1) ma ksztalt wydluzony i ma pierwsza os, wzdluz której ma pierwszy wymiar zewnetrzny (DOX) i pierwszy wymiar wewnetrzny (DIX) i ma poprzeczna do nia druga os wzdluz której ma drugi wymiar zewnetrzny (BOY) i drugi wymiar wewnetrzny (DIY), przy czym pierwszy wymiar zewnetrzny (DOX) jest wiekszy od drugiego wym iaru zewnetrznego (DOY), a takze pier- wszy wymiar wewnetrzny (DIX) jest wiekszy od drugie- go wymiaru wewnetrznego (DIY), przy czym drugi wymiar wewnetrzny (DIY) jest co najm niej dwa razy wiekszy niz wymiar (d) przekroju poprzecznego d ru tu ogniwa (1), natomiast szczelina (g) jest usytuowana na odcinku ogniwa (1) równoleglym do pierwszej osi, a ogniwo (1) jest ulozone w lancuchu pierwsza osia w kierunku szerokosci lancucha. PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest łańcuch jubilerski, zwłaszcza typu znanego jako łańcuch linowy.

Znane są łańcuchy linowe wykonywane maszynowo, do wytwarzania których są stosowane urządzenia ujawnione, na przykład, w opisach patentowych DE 3 209 709 i US 4 503 664.

Jednakże najczęściej spotykane są łańcuchy wytwarzane ręcznie. Łańcuch jubilerski, znany jest z opisu patentowego US 4 651 517. Łańcuch składa się z ogniw ukształtowanych z pełnego drutu lub z drutu wydrążonego, zwykle ze szlachetnego metalu, na przykład 14 karatowego złota. Ogniwo ma szczelinę o ściankach ustawionych względem siebie skośnie, przy czym zewnętrzny odstęp ścianek szczelinyjest większy niż wewnętrzny odstęp ścianek szczeliny (fig. 1). Pełny drut, z którego jest ukształtowane ogniwo, ma spłaszczone ściany boczne i zaokrąglone ściany górną i dolną, przy czym szerokość ścian bocznychjest większa niż szerokość ścian górnej i dolnej. Ogniwo może być również wykonane z drutu o przekroju kołowym (fig. 2).

Wewnętrzny odstęp ścian szczeliny ogniwajest większy niż szerokość ścian dolnej i górnej drutu i jest nieco mniejszy niż szerokość ścian bocznych drutu.

Łańcuch składa się z wielu takich ogniw, przeplecionych ręcznie dla utworzenia w zewętrznym wyglądzie podwójnej spirali, która ma kształt typowego linowego łańcucha jubilerskiego (fig. 3,4).

Typowe łańcuchy typu linowego mają kołowe ogniwa, których stosunek X średnicy wewnętrznej do największego wymiaru przekroju poprzecznego drutu, z którego są wykonane, wynosi 3 : 1.

Znane też są łańcuchy jubilerskie, na przykład z opisu patentowego USnr4651517, które są ułożone z ogniw mających powyżej wymieniony stosunek X nieco większy niż 3:1.

Układ ogniw takich łańcuchów jest taki sam (fig. 5,6,7,8). Ogniwo stanowiące pierwsze ogniwo z serii czterech ogniw tworzących zestaw ogniw, jest początkowo ustawione z jego szczeliną, leżącą we wcześniej obranym kierunku, na przykład, u góry. Drugie ogniwo tego zestawu jest przełożone przez szczelinę pierwszego ogniwa, a szczelina drugiego ogniwa jest zwrócona do dołu. Te dwa ogniwa są ułożone i przeplecione tak, że leżą, opierając się o siebie, z obrzeżem drugiego ogniwa, leżącym przy obrzeżu pierwszego ogniwa, do największego możliwego wysunięcia, przez co tworzy się stosunkowo duży środkowy otwór, otoczony parą przeplecionych, opierających się o siebie, dwu ogniw. Płaszczyzna pierwszego ogniwa leży równolegle do płaszczyzny rysunku, a płaszczyzna drugiego ogniwa jest lekko skoszona względem płaszczyzny rysunku. Trzecie ogniwo jest przełożone przez szczelinę drugiego ogniwa i umieszczone ponad pierwszym ogniwem, i leży pod kątem w stosunku do płaszczyzn ogniw pierwszego i drugiego, przy czym szczelina trzeciego ogniwa leży w tym samym kierunku co szczelina pierwsza ogniwa, a płaszczyzna pierwszego ogniwa ma swoją płaszczyznę bardziej skoszoną niż dwa pierwsze ogniwa względem płaszczyzny rysunku. Przeplecione trzy ogniwa otaczają otwór środkowy.

Nachylenie płaszczyzn każdego ogniwa względem poprzedniego ogniwa różni się o około 20°, ze względu na ich kątowe opieranie się o siebie. W przypadku, gdy stosunek X średnicy ogniwa do największego wymiaru przekroju poprzecznego drutu jest równy 5, nachylenie płaszczyzn kolejnych pierścieni różni się między sobą o około 15°.

Czwarte ogniwo (fig. 8) jest przełożone nad trzema ogniwami przez środkowy otwór i otacza te trzy ogniwa prawie całkowicie, wypełniając tymi ogniwami środkowy otwór. Czwarte ogniwo jest oparte o inne ogniwa, a jego płaszczyzna jest nachylona do płaszczyzny trzeciego ogniwa pod kątem około 20°. Szczelina ogniwa jest umieszczona w tę samą stronę co szczelina drugiego ogniwa.

Dalsze ogniwa są przeplecione podobnie, tworząc dodatkowe zestawy ogniw (z czterema ogniwami każdy, gdy X = 3 lub 6 ogniwami, gdy X = 5 i tak dalej), składających się na podwójnie spiralny linowy łańcuch o wymaganej długości. Każdy następny zestaw czterech ogniwjest powtórzeniem ułożenia wcześniej opisanego w odniesieniu do zestawu czterch ogniw, ale płaszczyzny ogniw tego drugiego zestawu leżą w przybliżeniu pod kątem '90° do płaszczyzn odpowiednich ogniw pierwszego zestawu.

Ściany szczeliny pierwszego i trzeciego ogniwa drugiego zestawu stykają się z pierwszym i trzecim ogniwem pierwszego zestawu, a ogniwa drugie i czwarte drugiego zestawu przechodzą przez szczeliny drugich i czwartych ogniw pierwszego zestawu, przy czym wzajemne zorientowanie szczelin sąsiadujących ogniw zmienia się kolejno o 180°. Tak więc, w łańcuchu o dowolnej długości, zawsze orientacja szczeliny kolejnego ogniwa jest różna od orientacji ogniw sąsiadujących.

Ułożone ogniwa podwójnie spiralnego linowego łańcucha (fig. 3) są utrzymywane w wymaganym położeniu tymczasowo, przez cienki metalowy drut opleciony wokół ogniw (fig. 4). W gotowym łańcuchu każda para przyległych ogniw jest miejscowo zlutowana, zwykle w dwóch puńktach ich zewnętrznego obrzeża. Drut jest potem usunięty. Miejscowe lutowanie powoduje, że w linowym łańcuchu każda para ogniw jest lekko ruchoma w stosunku do przyległej jej pary ogniw i powoduje, że łańcuch posiada wymaganą giętkość do tworzenia naszyjników i bransolet.

Linowy łańcuch jubilerski (fig. 9), z dwoma zestawami ogniw, jest zorientowany tak, że szczeliny kolejnych ogniw są obrócone względem siebie o 180°, a wewnętrzna średnica ogniw jest nieco większa niż trzykrotny wymiar przekroju drutu ogniwa.

Liniowy łańcuch jubilerski (fig. 10) jest ujawniony w opisie patentowym US nr 4 934135. Składa się on z dwóch zestawów ogniw, z których każdy posiada cztery ogniwa, przy czym trzy przyległe ogniwa drugiego zestawu mają szczeliny zorientowane pod kątem 180° w stosunku do szczelin odpowiadających im trzech ogniw pierwszego zestawu. Ogniwa przedostatnie stanowią obramowanie wcześniej ułożonych ogniw w odpowiednich zestawach ogniw. W tym układzie ogniw trzy pierwsze ogniwa, w każdym z tych zestawów, są zlutowane razem za pomocą lutu, tworząc jeden zestaw. Ostatnie ogniwa każdego zestawu są w tym przypadku zlutowane z pierwszym ogniwem następnego zestawu za pomocą lutu.

Wadą konstrukcji łańcuchów opisanych w powyższych opisach patentowych jest to, że okrągły kształt ogniw umożliwia wykonanie łańcucha tylko jednego typu, bez możliwości zmiany jego wyglądu zewnętrznego. Ponadto, przy stosowaniu okrągłych ogniw wykonanie łańcucha wymaga długiego czasu i znacznej ilości materiału.

Łańcuch jubilerski, według wynalazku, składający się z ciasno dopasowanych ogniw z drutu o danym przekroju, z których każde posiada szczelinę o szerokości nieco większej niż wymiar poprzecznego przekroju tego drutu i każde z ogniw jest wsunięte w otwór innego takiego ogniwa, przy czym ogniwa są ciasno przeplecione z wzajemnym ich dopasowaniem i są ułożone w postaci podwójnej spirali, charakteryzuje się tym, że każde ogniwo ma kształt wydłużony i ma pierwszą oś, wzdłuż której ma pierwszy wymiar zewnętrzny i pierwszy wymiar wewnętrzny i ma poprzeczną do niej drugą oś, wzdłuż której ma drugi wymiar zewnętrzny i drugi wymiar wewnętrzny, przy czym pierwszy wymiar zewnętrzny jest większy od drugiego wymiaru zewnętrznego, a także pierwszy wymiar wewnętrzny jest większy od drugiego wymiaru wewnętrznego. Drugi wymiar wewnętrzny jest co najmniej dwa razy większy niż wymiar przekroju poprzecznego drutu ogniwa, natomiast szczelina jest usytuowana na odcinku ogniwa równoległym do pierwszej osi, a ogniwo jest ułożone w łańcuchu pierwszą osią w kierunku szerokości łańcucha.

Korzystnie ogniwo ma kształt owalny lub prostokątny lub wielokątny.

Korzystnie drut ogniwa jest pełny w przekroju poprzecznym lub jest wydrążony, lub półwydrążony.

Korzystnie drut ogniwa ma przekrój poprzeczny o kształcie wybranym z koła, owalu i wielokąta.

Korzystnie ogniwo jest zakrzywione w kierunku drugiej osi i jest płaskie w kierunku pierwszej osi.

Również korzystnie stosunek drugiego wymiaru wewnętrznego ogniwa do wymiaru przekroju poprzecznego drutu ogniwa jest zawarty w zakresie od 3 do 4.

Korzystnie stosunek drugiego wymiaru wewnętrznego ogniwa do wymiaru przekroju poprzecznego drutu ogniwa jest zawarty od 4 do 5.

Korzystnie stosunek drugiego wymiaru wewnętrznego ogniwa do wymiaru przekroju poprzecznego drutu ogniwa jest zawarty od 5 do 6.

Łańcuch jubilerski, według wynalazku, może skaładać się z różnych zestawów ogniw o liczbach parzystych i nieparzystych, na przykład gdzie stosunek wewnętrznej średnicy ogniwa do jego przekroju poprzecznego X może być dowolną liczbą powyżej 3. Dzięki temu możliwe jest zamocowanie podobnie zorientowanych przyległych do siebie ogniw tak, że każdy zestaw takich podobnie zorientowanych ogniw może być uważany i traktowany tak, jakby był pojedynczym ogniwem z pojedynczą szczeliną.

Przeplecione ogniwa łańcucha są ułożone ciasno. Dobranie odpowiedniego stosunku wymiaru ogniwa i wymiaru przekroju drutu umożliwia obniżenie wagi łańcucha przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniego jego wyglądu, jakgdyby był on wykonany z większej ilości materiału.

164 760

Ponadto, łańcuch według wynalazku jest łatwiejszy do wykonania, ponieważ niekołowe ogniwa nie ślizgają się tak łatwo i szczelina nie przesuwa się od pożądanego ustawienia. Jest to ważne ze względu na zaoszczędzenie czasu pracy.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 11-16 przedstawiają przykłady wykonania ogniw łańcucha jubilerskiego według wynalazku, fig. 17 - 22 - układ ogniw w łańcuchu w kolejnych etapach jego wytwarzania, przy użyciu ogniwa z fig. 25, fig. 23, 24 - różne przykłady wykonania ogniw łańcucha, znane ze stanu techniki, fig. 25 - ogniwo łańcucha według wynalazku. Natomiast fig. 1-10 odtwarzają fragmenty liniowych łańcuchów jubilerskich znanych ze stanu techniki.

Ogniwo 1 łańcucha według wynalazku jest przedstawione na fig. 25. Ogniwo 1 ma kształt wydłużony i ma pierwszą oś i poprzeczną do niej drugą oś. Pierwszy wymiar zewnętrzny DOX i pierwszy .-wymiar wewnętrzny DIX ogniwa 1 w kierunku pierwszej osi są dłuższe od odpowiednich drugich wymiarów zewnętrznego DOY i wewnętrznego DIY 1 wzdłuż drugiej jego osi. Szczelina g ogniwa 1 jest usytuowana najego odcinku równoległym do pierwszej osi. Drugi wymiar wewnętrzny DIY ogniwa 1 jest co najmniej dwa razy większy niż wymiar d przekroju poprzecznego drutu, z którego ogniwo 1 jest ukształtowane.

Na fig. 11-16 pokazano różne przykłady wykonania ogniw łańcucha według wynalazku. Wszystkie one są łańcuchowymi ogniwami o kształcie niekołowym. Każde ogniwo ma pierwszą oś i poprzeczną do niej drugą oś. Pierwsze wymiary wewnętrzny i zewnętrzny ogniwa wzdłuż pierwszej osi są większe niż odpowiednie drugie wymiary wewnętrzny i zewnętrzny ogniwa wzdłuż drugiej osi. Szczelina każdego z tych ogniw jest usytuowana na odcinku równoległym do jego pierwszej osi.

Na fig. 17 - 22 pokazano układ ogniw z fig. 25 w linowym łańcuchu według wynalazku. W tym przykładzie wykonania łańcucha stosunek X drugiego wymiaru wewnętrznego DIY do wymiaru d przekroju poprzecznego drutu wynosi 5. Układ ogniw w łańcuchu według wynalazku jest podobny do układu ogniw łańcucha znanego, pokazanego na fig. 5-8.

Metale, z których wytwarza się drobne linowe łańcuchy według wynalazku, zawierają, ale nie tylko złoto, platynę, srebro i ich stopy.

Drut na ogniwa dla tego wynalazku może mieć dowolny geometryczny kształt, taki jak okrągły, owalny, wielokątny lub nieregularny i może być pełny, wydrążony lub półwydrążony.

Niekołowe ogniwa według wynalazku mogą mieć kształt owalny, prostokątny, trójkątny, sześciokątny, ośmiokątny i w rzeczywistości jakikolwiek wielokątny, mające dwa różne wymiary w kierunku prostopadłych osi.

W celu lepszego dopasowania w łańcuchu ogniwa korzystnie są zakrzywione w kierunku drugiej osi i są płaskie w kierunku pierwszej osi.

Łańcuch linowy według tego wynalazku może być wykonany przy użyciu tych samych technik jak w stanie techniki. Ogniwa mogą być zorientowane z ich szczelinami obróconymi kolejno o 180° lub w różnej orientacji, o ile ogniwa są ciasno dopasowane jedno do drugiego.

Ogniwa są ułożone w łańcuchu według wynalazku pierwszą osią w kierunku szerokości łańcucha. W celu lepszego zobrazowania wynalazku, w tablicy przedstawiono zestawienie wymiarów ogniw kołowych łańcuchów znanych z opisów patentowych US nr nr 4 651 517,4 934 135, przedstawionych na fig. 23 i 24 oraz ogniwa według wynalazku, przedstawionego na fig. 25.

Na fig. 23 przedstawiono kołowe ogniwo od bardzo dawna znane, w którym stosunek X wewnętrznej średnicy DI do przekroju drutu d wynosi właśnie powyżej 3.

Na fig. 24 przedstawiono ogniwo, które jest ujawnione w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr4 651 517, i w którym ten stosunek wynosi nieco powyżej 5.

Tabela podsumowuje również przybliżone obliczone dane dla ogniwa z fig. 23 - 25 i linowych łańcuchów z nich wykonanych, dotyczące zużycia materiału.

Tabela

Porównanie danych różnych łańcuchowych ogniw

	Fig. 23	Fig. 24	Fig. 25
DOX (mm)	5,8	5,8	5,8
DOY (mm)	5,8	5,8	4,44
DIX (mm)	3,66	4,2	4,6
DIY (mm)	3,66	4,2	3,24
d (mm)	1,07	0,8	0,6
r (mm)	0,535	0,4	0,3
X=DIY/d	3,42	5,25	5,4
X + 1	4	6	6
g (mm)	1,2	0,9	0,7
Vi (mm³)	12,97	7,65	4,51
L/m (lfo)	690	1034	1351
V/m (mm²/m)	8944	7913	6093
S (%)	-	11,5	11,6

DOX - pierwszy wymiar zewnętrzny

DOY - drugi wymiar zewnętrzny

DIX - pierwszy wymiar wewnętrzny

DIY - drugi wymiar wewnętrzny d - średnica przekroju poprzecznego drutu ogniwa r - promień drutu ogniwa; r =4;

X+1 - liczba ogniw w zestawie ogniw;

g - odstęp szczeliny

Vt - objętość każdego ogniwa

L/m - liczba skompletowanych ogniw na 1 mert (1000/DOX) · X+1 V/m - objętość ogniw w 1 metrze łańcucha

S - % oszczędności materiałów w stosunku do bezpośrednio poprzedzającego przykładu. Dane z tablicy są tylko przybliżeniem, w celu pokazania ogólnej zasady i były obliczane następująco:

Odnośnie fig. 23 i 24:

Objętość ogniwa (ν^ = objętość pierścienia (Vr) - objętość szczeliny (Vg)

V =Vr-Vg V = Jtrh h = u DO gdzie DO jest zewnętrzną średnicąm a g jest odstępem szczeliny.

Vi = π Γ²πϋΟ - π

V = jAhh - nhhg

Dla fig. 23 V1 = 16.36 mm³ - 3.39 mm³ = 12.97 mm³Dla fig. 24 V1 = 9.15 mm³ 31 .5 mn? = 7.65 mm³.

D^la fi^g. 25 V = V_f + 2VDOX - DOY - V_g, gdzie Vf jest objętością pełnego ogniwa, a V_g jest objętością szczeliny. D0X i DOY są odpowiednio zewnętrznymi wymiarami - pierwszym i drugim.

V = k? h = KDOY + DIX

Vf = π ?[π DOY + 2(DOX - DOY)]

V_g = π r^g

Vi = π ^[πϋΟΥ + 2(DOX - DOY)] - π r²g = 0,282 [13,94 + 2,72] - 0,282 x 0,7

Vi = 4,5 mm³

Stwierdzono, że kiedy zastosuje się ogniwo 1, którego średnica d przekroju drutu jest taka jak na fig. 24, to znaczy 0,8 mm i zmniejszy się drugi wymiar wewnętrzny DIY ogniwa do 2,26 mm, to znaczy gdy X wynosi ponad 3, zmniejsza się o około 25% zużycie metalu i skraca czas wykonania łańcucha w porównaniu z łańcuchem z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4 651 517.

W łańcuchu według niniejszego wynalazku podwójna spirala okazuje się być bardziej wydłużona niż w łańcuchach znanych.

40» 40»

c

Fig. U. Fgl·*

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 10 000 zł

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Łańcuch jubilerski, składający się z ciasno dopasowanych ogniw z drutu o danym przekroju, z których każde posiada szczelinę o szerokości nieco większej niż wymiar poprzecznego przekroju tego drutu i każde z ogniw jest wsunięte w otwór innego takiego ogniwa, przy czym ogniwa są ciasno przeplecione z wzajemnym ich dopasowaniem i są ułożone w postaci podwójnej spirali, znamienny tym, że każde ogniwo (1) ma kształt wydłużony i ma pierwszą oś, wzdłuż której ma pierwszy wymiar zewnętrzny (DOX) i pierwszy wymiar wewnętrzny (DIX) i ma poprzeczną do niej drugą oś wzdłuż której ma drugi wymiar zewnętrzny (DOY) i drugi wymiar wewnętrzny (DIY), przy czym pierwszy wymiar zewnętrzny (DOX) jest większy od drugiego wymiaru zewnętrznego (DOY), a także pierwszy wymiar wewnętrzny (DIX) jest większy od drugiego wymiaru wewnętrznego (DIY), przy czym drugi wymiar wewnętrzny (DIY) jest co najmniej dwa razy większy niż wymiar (d) przekroju poprzecznego drutu ogniwa (1), natomiast szczelina (g) jest usytuowana na odcinku ogniwa (1) równoległym do pierwszej osi, a ogniwo (1) jest ułożone w łańcuchu pierwszą osią w kierunku szerokości łańcucha.
2. Łańcuch według zastrz. 1, znamienny tym, że ogniwo (1) ma kształt owalny.
3. Łańcuch według zastrz. 1, znamienny tym, że ogniwo (1) ma kształt prostokątny.
4. Łańcuch według zastrz. 1, znamienny tym, że ogniwo (1) ma kształt wielokątny.
5. Łańcuch według zastrz. 1, znamienny tym, że drut ogniwa (1) jest pełny w przekroju poprzecznym.
6. Łańcuch według zastrz. 1, znamienny tym, że drut ogniwa (1) jest wydrążony w przekroju poprzecznym.
7. Łańcuch według zastrz. 1, znamienny tym, że drut ogniwa (1) jest półwydrążony w przekroju poprzecznym.
8. Łańcuch według zastrz. 5 albo 6, albo 7, znamienny tym, że drut ogniwa (1) ma przekrój poprzeczny o kształcie wybranym z koła, owalu i wielokąta.
9. Łańcuch według zastrz. 1, znamienny tym, że ogniwo (1) jest zakrzywione w kierunku drugiej osi i jest płaskie w kierunku pierwszej osi.
10. Łańcuch według zastrz. 1, znamienny tym, że stosunek drugiego wymiaru wewnętrznego (DIY) ogniwa (1) do wymiaru (d) przekroju poprzecznego drutu ogniwa (1) jest zawarty w zakresie od 3 do 4.
11. Łańcuch według zastrz. 1, znamienny tym, że stosunek drugiego wymiaru wewnętrznego (DIY) ogniwa (1) do wymiaru (d) przekroju poprzecznego drutu ogniwa (1) jest zawarty od 4 do 5.
12. Łańcuch według zastrz. 1, znamienny tym, że stosunek drugiego przekroju do wymiaru wewnętrznego (DIY) ogniwa (1) do wymiaru (d) przekroju poprzecznego drutu ogniwa (1) jest zawarty od 5 do 6.