KI. 53 d 5.Przy wszystkich sposobach usuwania kofeiny z calych surowych ziarn kawy ule¬ gaja one stale mniejszemu lub wiekszemu wylugowaniu badz przez traktowanie ich para lub woda, badz rozwodnionemi cie¬ czami z dodatkiem lub bez dodatku od¬ czynników chemicznych, albo po uprzed- niem wylugowaniu rozpuszczalnikami or- ganicznemi, których pozostalosci zostaja usuniete para, rozwodnionemi cieczami lub w jakikolwiek inny sposób. Przy wszyst¬ kich tych sposobach usuwania kofeiny, któ¬ re sa w wiekszym lub mniejszym stopniu sposobami wylugowywania, traca ziarna wartosciowe ciala ekstraktowe.Próbowano nastepnie dodawac do ziarn pewne ilosci straconych cial ekstraktowych z wyjatkiem kofeiny w ten sposób, ze do wylugowywanych ziarn dodawano otrzyma¬ na przy usuwaniu kofeiny, wzglednie wylu- gowywaniu ziarn ciecz, z której wytracano kofeine. Doswiadczenia wykazaly jednak, ze w ten sposób nie mozna otrzymac kawy pelnowartosciowej, poniewaz nie wszystkie ciala wyekstrahowane dyfundu- ja napowrót do ziarn przy traktowaniu cie¬ cza, lecz tylko pewna ich czesc tak, ze po dluzszem traktowaniu ziarna i ciecz wyka¬ zuja równy sklad proesntowy substancyj ekstraktowych, innemi slowy w cieczy po¬ zostaje jeszcze duza ilosc ekstraktu, tak ze kawie mozna wrócic tylko pewna okreslo¬ na czesc substancyj wyekstrahowanych z niej, czyli ze kawa odkofeinowana ustepu-je w dniej mierze co do smaku, zapachu i wydajnosci kaiyie nieekstrahowanej.Podlug wynalazku mozna usunac cal¬ kowicie te niedomagania i otrzymac kawe bezkofeinowa, wzglednie uboga w kofeine, która jest wzbogacona w bezkofeinowe ciala ekstraktowe tak, ze tak jakosciowo jak i* ilosciowo wykazuje w zupelnosci za¬ wartosc ekstraktów, odpowiadajaca kawie niepoddanej tej przeróbce. Cel ten osiaga sie przez to, ze do wzbogacenia wylugowy- wanej kawy stosuje sie bezkofeinowa ciecz z kawy, która zawiera duzy nadmiar cial ekstraktowych w stosunku do ich ilosci u- sunietej z kawy przy jej wylugowywaniu.W tym celu przygotowuje sie wystarczaja¬ cy zapas bezkoifeinowych cial ekstrakto¬ wych i zapomoca tej, osobno wytworzonej rezerwy dokonywa wzbogacenia w ekstrakt ziarn wylugowanych.Przy przeprowadzaniu sposobu wedlug wynalazku postepuje sie w ten sposób, ze od poczatku wytwarza sie podlug znanego sposobu i utrzymuje w zapasie odpowied¬ nia ilosc bezkofeinowego ekstraktu z suro¬ wej kawy lub bezkofeinowego surowego ekstraktu z namiastki kawy lub jakiejkol¬ wiek mieszaniny z obydwóch tych ekstrak¬ tów, odpowiadajaca ilosci potrzebnej do przeprowadzania ciaglego sposobu. Celo- wem jest przechowywanie ekstraktu w sta¬ nie zgeszczonym, to znaczy z zawartoscia wody od 10 — 12%, poniewaz w tym sta¬ nie przechowuje sie on przez czas nieogra¬ niczony.Po ukonczeniu tych przygotowan wylu- gowuje sie ziarno surowe, przeznaczone do wytwarzania kawy bezkofeinowej, w jaki¬ kolwiek sposób i ziarna wylugowane, znaj¬ dujace sie w stanie pecznienia, traktuje sie tak dlugo na cieplo, ewentualnie przy rów- noczesnem zastosowaniu cisnienia, prawie obojetnym roztworem, wytworzonym z eks¬ traktu zapasowego, zawierajaicym znacznie wieksza ilosc substancyj ekstraktowych, anizeli ich ilosc odebrana przerobionym ziarnom, az w zawartosci ziarn i ekstraktu wyrównaja sie substancje ekstraktowe i woda. Nastepnie spuszcza sie pozostaly roztwór ekstraktowy, uwalnia ziarno przez wyplókanie woda goraca lub ciepla, wzglednie para od przywartego do nich z zewnatrz ekstraktu i nastepnie suszy tak, ze waga ziarna odpowiada pierwotnej wa¬ dze surowej .kawy. Wysuszona, bezkofei¬ nowa kawa surowa moze byc bezposrednio i bez ograniczenia czasu magazynowana, nie ulegajac zmianie. W razie potrzeby mozna ziarna poddac paleniu,, Bez wzgledu na sposób ciagly odkofei- nowywania, wzglednie wylugowywania, wzbogacania i suszenia ziarn, przesacza sie i steza równoczesnie pozostale po wylugo- wywaniu ciecze i roztwory ekstraktowe i odkofeinowuje je wedlug znanych sposo¬ bów, np. przez traktowanie odpowiedniemi, nie mieszajacemi sie z woda, lotnemi roz¬ puszczalnikami organicznemi, jak chloro¬ form, czterochlorek wegla, trójchloroetylen i t. d., i po dalszem stezeniu dodaje do za¬ pasowego ekstraktu stezonego. Tern samem ekstrakt do wzbogacania jest stale uzupel¬ niany.Male straty ekstraktu powstale przez uzycie i usuwanie kofeiny uzupelnia sie w sposób opisany na wstepie. Roztwór eks¬ traktowy pozostaly po wzbogaceniu podda¬ je sie ponownie odkofeinowywaniu, gdyz zawiera on male ilosci kofeiny, pochlonie¬ tej z ziarn przy ich wzbogacaniu.Sposób ciaglego wytwarzania bezkofei- nowej, wzglednie ubogiej w kofeine kawy jest nastepujacy. 2000 kg surowego ziarna kawy zalewa sie w bebnie lub w podobnem urzadzeniu woda i obraca w niem okolo 3 godziny w temperaturze 60 — 90°C. Nastepnie spu¬ szcza sie powstaly roztwór ekstraktowy i przepuszcza przez aparat wilgotna pare tak dlugo, dopóki ziarno praktycznie biorac nie jest zupelnie wylugowane, co trwa okolo 1 — 1% godziny, przyczem plyn musi byc stale usuwany. Nastepnie wlewa sie do a-paratu zobojetniony okolo 40%-owy wod¬ ny roztwór pochodzacy z zapasowego eks¬ traktu do rozpecznialych i wylugowanych ziarn surowych. W rozporze ekstraktu powinny byc zanurzone dolne podluzne po¬ wierzchnie przeciecia bebna sitowego tak, zeby byla pewnosc, ze wszystkie ziarna moga byc wzbogacone. Beben nastepnie puszcza sie w ruch przy temperaturze 60— 90°C na czas okolo 3 godzin, po którym nastepuje wyrównanie zawartosci ziarn kawy i roztworu ekstraktu co do zawarto¬ sci cial ekstrakcyjnych i wody. Potem wy¬ puszcza sie roztwór, uwalnia ziarna przez plókanie zimna lub goraca woda, wzgled¬ nie para od przylegajacego do ich ze¬ wnetrznej powierzchni ekstraktu. Pozostale w bebnie sitowym, obecnie wzbogacone, ze¬ wnetrznie oplókane ziarna suszy sie na¬ stepnie jak mozna najpredzej przez np. niebezposrednie ogrzanie bebna sitowego i poddaje ruchowi obrotowemu. Parujaca przytem wilgoc usuwa sie zapomoca apara¬ tu prózniowego. Ziarna suszy sie w tym sa¬ mym bebnie lub tez przeklada je, w celu calkowitego wysuszenia, do odpowiedniego bebna suszacego. W kazdym razie ziarno suszy sie tak dlugo, dopóki jego waga nie odpowiada pierwotnej wadze kawy suro¬ wej.Istotna nowosc, a zatem jadro sposobu polega na tern, ze przy doprowadzaniu cial ekstrakcyjnych do ziarna wylugowanego stosuje sie roztwory, które zawieraja znacz¬ nie wieksze ilosci cial ekstrakcyjnych, ani¬ zeli te, które zostaly odebrane ziarnu, pod¬ legajacemu przeróbce tak, ze po dokona- nem wzbogaceniu, wzglednie po nastepuja- cem wyrównaniu ilosci dotyczacych sub- stancyj w ziarnach i w ekstrakcie pozosta¬ la ciecz jest jeszcze zawsze bardzo bogata w ekstrakt. Dzieki sposobowi wedlug wy¬ nalazku pracuje sie stale ze znacznym nad¬ miarem ekstraktu i w tym celu utrzymuje sie staly, uzupelniajacy sie, wzglednie da¬ jacy sie uzupelnic zapas ekstraktu.W celu otrzymania kawy bezkofeino- wej, do któref doprowadza* sie wylacznie lub prawie wylacznie ciala ekstrakcyjne, które odebrano wylacznie prawdziwej ka¬ wie, czynnosc moze byc wykonana w na¬ stepujacy sposób. Na poczatku wylugowu- je sie jednorazowo okreslona ilosc kawy, w celu jej odkofeinowania. Kawe sama u- waza sie nastepnie za odpadki, a otrzyma¬ ny odkofeinowany ekstrakt za rezerwe.Nastepnie pewna okreslona ilosc kawy wy- lugowuje sie ponownie i z wylugo¬ wanej kawy jedna czesc, mianowicie okolo Vio — Ve odsacza sie. Kawe pozo¬ stala, a wiec 9/io — 4A traktuje sie teraz roztworem ekstraktu zapasowego, w celu wzbogacenia. W ten sam .sposób postepuje sie dalej i stale odrzuca jedna czesc kawy, tak ze pracuje sie ciagle z duzym nadmia¬ rem ekstraktu i otrzymuje kawe bezkofei- nowa nasycona, odpowiednio do kawy zwyklej, cialami ekstraktowemi. Kawe odpadkowa mozna zuzytkowac wedlug zy¬ czenia, naprzyklad mozna kawe te, na¬ tychmiast po wylugowaniu jej substancja¬ mi bedacemi namiastka kawy w sposób wy¬ zej opisany wysuszyc, wypalic i wypuscic na rynek jako namiastke kawy lub jako kawe bezkofeinowa o mniejszej wartosci. PL