Przy przedzeniu sztucznego jedwabiu, zapomoca wirówki przedzalniczej nadaje sie wodzikowi nitki osiowy ruch wgócre i na dól wzgledem bebna przedzalniczego.Ruch ten dotychczas odbywal sie w ten sposólb, ze wirówke osadzano wahliwie, u- dzielajac jej przez wahliwy naped ruchu do góry i nadól. Taki naped jest skompli¬ kowany, przyczem wskutek wielkich ru¬ chomych rnias wymaga znaczniejszej sily napedowej.Z tego powodu zaniechano napedzania w powyzszy sposób i postanowiono budo¬ wac stala wirówke jak równiez staly be¬ ben przedzalniczy, przyczem wodzik nitki wykonywal ruch wgóre i nadól. Wodziki te byly przymocowane do drazków i wyko¬ nywaly ruch wgóre i nadól dzieki wspól¬ nej wahliwej osi zapomoca napedu krzy¬ wiznowego. Poniewaz ruch zapomoca na¬ pedu glównego odbywal sie odrazu dla wiekszej liczby wodzików, przekladnie dzialaly ociezale. Oprócz tego przy prze¬ rwach musiano unieruchomiac caly szereg wspólnie napedzanych wodzików.Prócz tego trzeba bylo przykrywac wszystkie czesci ukladu drazków, leza¬ cych wpohlizu wirówki, by je chronic przed wplywami chemiczmemi; wskutek te¬ go budowa tego urzadzenia byla jeszczeniewygodniejsza. Wkoncu, przy podwyz- , szeniji szybkosci przedzenia, wymagajacej * zaraztem fczyifrszego *#uchu wgóre i nadól wodzika wskutek wielkich ruchomych mas, zachodzily szkodliwe wstrzasy ukladu drazków i wodzika.Wady te usuwa niniejszy wynalazek dzieki temu, ze dla kazdego wodzika za¬ stosowany jest osobny naped. Poniewaz ruch wgóre i nadól wodzika odbywa sie powoli, miedzy urzadzeniem napedowem i wodzikiem umieszcza sie przekladnie, na¬ pedzajaca prowadnice krzywiznowa, np. slimak zwrotny, zamieniajac w ten sposób obrotowy ruch napedu na ruch wgóre i na¬ dól wodzika. Urzadzenie napedowe jest o- sadzone bezposrednio na oslonie wirówki, np. na pdkrywie skrzynki ochronnej bebna przedzalniczego lub zboku na tejze skrzyn¬ ce ochronnej lub tez na oslonie motoru. Po¬ niewaz zuzycie sily dla napedu wodzików jest bardzo male, przeto urzadzenie nape¬ dowe moze byc calkiem malej sprawnosci.W ten sposób mozna uzywac np, elektro- motoru, motoru wodnego, motoru ze zge- sizczonemi powietrzem lub urzadzenia spre¬ zynowego o malych rozmiarach, przymoco¬ wanych w sposób zwykly do wirówki.Naped wodzika moze sie odbywac bez uzycia osobnego motoru bezposrednio z motoru napedzajacego beiben przedzalni¬ czy. Z powodu wysokiej liczby obrotów bebna przedzalniczego i powolnego ruchu wgóre i nadól rurki wodzacej, nalezy i tu¬ taj wbudowac przekladnie kól zebatych miedzy motorkiem bebna przedzalniczego i wodzikiem. Dzieki takiej budowie naped, a pirzedewszystkiem uklad drazków prze¬ nosnych, zostaje znacznie uproszczony.Oprócz tego mozliwe jest znaczne podwyz¬ szenie szybkosci przedzenia, bez pojawia¬ nia sie szkodliwych wstrzasów, gdyz masy wykonywajace ruch wigóre i nadól sa ma¬ le. Szczególna zalete urzadzenia stanowi bardzo regularne ulozenie nitek w naczy¬ niu przedzalniczem, gdyz ruch obrotowy naczynia przedzalniczego oraz ruch wgóre i nadól wodzika sa od siebie uzaleznione zapomoca przekladni kól zebatych. Wsku¬ tek tego nawet znaczne róznice liczby ob¬ rotów motoru wirówki, nie maja zadnego wplywu na równomierne ukladanie sie warstw, gdyz stosunek sredniej szybkosci wodzika wzgledem liczby obrotów wirówki przedzalniczej pozostaje ten sam. Ta wla¬ sciwosc napedu wirówki jest bardzo wazna ze wzgledu na niemozliwosc utrzymywania liczby obrotów motoru napedowego ciagle na tej samej wysokosci. Chwiejnosci w licz¬ bie obrotów powstaja naskutek róznic na¬ piecia w sieci elektrycznej lub naskutek znacznych zmian obciazenia wirówki.Celem umozliwienia wymiany bebna przedzalniczego wodzik jest osadzony na swym trzymaku wahliwie. Trzymak zapo¬ moca wylaczalnego sprzegla jest polaczo¬ ny z drazkiem napedowym, poruszanym wgóre i nadól zapomoca przekladni. Trzy¬ mak jest przytrzymywany zapomoca sprze¬ gla i prowadzony zapomoca ukladu draz¬ ków w ten sposób, ze wodzik porusza sie w osi naczynia. Dla wyjecia wodzika wy¬ starczy pociagnac trzymak nieco wgóre; wskutek czego sprzeglo zostaje wylaczone a trzymak mozna wyjac; tern samem zwol¬ niona zostaje pokrywa skrzynki ochronnej i moze byc zdjeta.Prowadzenie wodzika moze sie odby¬ wac równiez w inny sposób, mianowicie prowadnice wykonywa sie w pokrywie o- slony ochronnej bebna przedzalniczego po srodku tegoz bebna. W tej to prowadnicy prowadizi sie rurke lub zaciskowa tulejke, w której umocowany jest wodzik. W ten sposób osiaga sie proste i bezpieczne pro¬ wadzenie wodzika. Dzieki temu specjalne¬ mu sposobowi prowadzenia unika sie wstrzasów, powstajacych latwo przez da¬ leko wystajacy trzymak.Przekladnie dla wodzika dobrze Jest umiescic w osobnej skrzyneczce ochronnej, w której mozna wygodnie umiescic motory — 2 —naczynia przedzalniczego o rozmaitych roz¬ miarach. Wal motoru w sposób podatny przedluza sie ku dolowi i laczy go z prze¬ kladnia. Przekladnie, jak równiez beben krzywiznowy dla wodzika oraz lacznik do¬ brze jest umiescic wewnatrz oslony. Oslo¬ ne ochronna dla bebna przedzalniczego na¬ sadza sie zwykle na oslone Idb laczy obie oslony w jedna calosc. Drazek prowadhi- czy i drazek lacznikowy wystaja u góry z szyjki oslony. Motor jest osadzony we¬ wnatrz oslonty na podporach, które go cen¬ truja.Stosowanie osobnej oslony ochronnej umozliwia jednolite wykonanie napedu dla prowadnicy nitki i lacznika na poszczegól¬ nych bebnach przedzalniczych; dopasowa¬ nie do motorów o rozmaitych rozmiarach odbywa odpowiednich rozmiarach.Rysunek przedstawia kilka przykladów wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia górna czesc wirówki z urzadzeniem spre- zypowem, sluzacem do napedu wodzika, fig. 2 przedstawia te sama wirówke z elektro- motorem, jako urzadzeniem napedowem wodzika, fig. 3 przedstawia te sama wi¬ rówke z motorem wodnym, jako urza¬ dzeniem napedowem wodzika, fig. 4 przedstawia wirówke z- motorem wod¬ nym osadzonym na oslonie i sluzacym jako urzadzenie napedowe wodzika, fig. 5 przedstawia wirówke, której wodzik poruszany jest bezposrednio od moto¬ ru wirówki, fig;. 6 przedstawia wirówke z wodzikiem, prowadzonym w pokrywie skrzynki ochronnej, w widoku i czescio¬ wym przekroju, fig. 7 przedstawia prowad¬ nice wodzika, umieszczona na pokrywie wirówki, w powiekszonym przekroju, fig. 8 przedstawia boczna czesc ukladu drazków napedowych dla wodzika w powiekszonym przekroju, a fig. 9 przedstawia wirówke z oslona, otaczajaca motor.W urzadzeniach wedlug fig. 1, 2 — 4 beben przedzalniczy 2 wirówki napedzany jest zapomoca elektromotoru, umieszczone¬ go w oslonie L Oslona / posiada na górze kolnierz 13, na którym je$t osadzona oslo¬ na ochronna 10, otaczajaca beben prze¬ dzalniczy 2. Oslona ochronna 10 zweza sie ku dolowi stozkowo, i posiada na dolnym koncu wewnatrz pierscieniowa rynne 11 do zbierania rozpylanej cieczy, odprowadza¬ nej potem przez rure 12. Na pokrywie 14 oslony ochronnej 10 jest osadzone urza¬ dzenie sprezynowe d 3. Urzadzenie sprezynowe, otoczone oslo¬ na 4, sklada sie ze sprezyny zegarowej 5, z przekladmi kól zebatych i bebna 6. Spre¬ zyne zegarowa naciaga sie zapomoca racz¬ ki 7. Sprezyna ta zapomoca dwóch paf kól czolowych zebatych 8 i kól stozkowych 9, tworzacych przekladnie, napedza beben 6.Na bebnie 6 znajduje sie slimak zwrotny 16 w ksztalcie zlobka, do którego zachodzi sztyfcik 17 wodzika 3. Wodzik 3 jest pro¬ wadzony w dwóch lozyskach 26, umie¬ szczonych w oslonie 4, i porusza sie dzieki + slimakowi zwrotnemu 16 powoli wgóre i nadól.W urzadzeniu wedlug fig. 2 na pokry¬ wie 14 oslony ochronnej 10 jest umieszczo¬ ny wspolsrodkowo maly elektromotor 18 o wydrazonym wale 19, przez który przecho¬ dzi wodzik 3, siegajacy do wnetrza bebna przedzalniczego 2. Elektromotor 18 zapo¬ moca dwóch par kól zebatych 8 napedza beben 6, posiadajacy slimak zwrotny 16 w ksztalcie zlobka. Do slimaka zwrotnego 16 wchodzi sztyfcik 17, umocowany na wo¬ dziku 3 i przesuwajacy wodzik powoli do góry i nadól.W urzadzeniu wedlug fig. 3 wodzik 3 prowadzony jest do gfrry i madól zapomo¬ ca malego tlokowego motomi wodnego 20, osadzonego na pokrywie 14 oslony ochron¬ nej 10. Wodzik 3 zapomoca trzymaków 2/ polaczony jest z tlokiem motoru wodnego 20. Wode, sluzaca do napedu motoru 20, doprowadza sie przewodem 2i2.W urzadzeniu wedlug fig, 4 motor wod- — 3 —ny 20 przymocowany jest do oslony motoru 1. Zapomoca drazka 23 porusza on wodzik 3 do góry i nadól. Drazek 23 zapomoca trzymaków 21 jest polaczony z tlokiem mo¬ toru wodnego 20, przyczem jest prowadzo¬ ny w lozyskach 24, przymocowanych do o- chronnej oslony 10. Wode doprowadza sie do motoru rura 25 i przewodem 22.Wirówka, przedstawiona na fig. 5, sklada sie z elektromotoru 28, otoczonego oslona / i sluzacego dio napedzania bebna przedzalniczego 2. Beben przedzalniczy 2 jest otoczony skrzynka ochronjna 10\ nasa¬ dzona na kolnierz 13 oslony 1 motoru. Na wal 29 motoru nasadzone jest kolo zebate 27, które za posrednictwem przekladni czolowych lub slimakowych kól zebatych 8 napedza slimak zwrotny 6. Slimak zwrot¬ ny 6 zapomoca sztyfcika 17, wchodzacego w wyzlobienia 16 slimaka 6, napedza dra¬ zek 31, poruszajacy wodzik 3 do góry i na- dol. Drazek 31 posiada na górze trzymak 30, odgiety pod katem, z umocowanym na koncu wodzikiem 3. Trzymak 30 jest pro¬ wadzony w tulei 32 i zachodzi swym dol¬ nym koncem kwadratowym 33, wykona¬ nym jako czesc sprzeglowa do odpowied¬ niego wyzlobienia drazka 31. Sprzeglo 33 jest niezbedne gdy chodzi o wymiane beb¬ na przedzalniczego, gdyz dopiero po wy¬ ciagnieciu czesci 30 trzymaka ze sprzegla 33 i po wykreceniu wodzika 3 mozna be¬ ben przedzalniczy wyjac.W urzadzeniu wedlug fig. 6 — 8 nape¬ dzanie wodzika odbywa sie od motoru wi¬ rówki, otoczonego oslona 34, zapomoca równiez niewidocznej przekladni i ukladu drazków 30, 31. Uklad drazków 30, 31 sklada sie z dolnego drazka 31, polaczo¬ nego z przekladnia, i z górnego drazka 30.Oba drazki 30, 31 polaczone sa ze soba za¬ pomoca tulei 35, umocowanej na górnym drazku 30 i nasunietej na koniec dolnego drazka 31. Górny koniec drazka 30 ponad oslona ochronna 10 bebna przedzalniczego jest prostokatnie odgiety i posiada nasuw- ke zaciskowa dla wodzika 3, prowadzonego w tulejce prowadniczej 36, umocowanej wspólsrodkowo na pokrywie 14 oslony.Tulejkaprowadnicza 36 sklada sie z dwóch czesci, zesrulbowanych ze soba i przymoco¬ wanych do pokrywy 14 przez zacisniecie tejze, przyczem czesci te pozwalaja na do¬ kladne nastawienie tulejki 36.Celem wymiany bebna przedzalnicze¬ go, drazek 30 wraz z wodzikiem* 3 przesu¬ wa sie do góry tak dlugo, az rurka wyj¬ dzie z pokrywy 14. Teraz obraca sie dra¬ zek 30 az do uchwytu noska 37 z wcieciem na prowadnicy 24, tak ze wodzik 3 zostaje przytrzymany w wyciagnietem poloze¬ niu.Wedlug fig. 9 beben przedzalniczy 2 jest napedzany zapomoca elektromotoru 28, otoczonego skrzynka ochronna 10.Motor opiera sie na podporach 41 z gumo- wemi podkladkami 40 wewnatrz oslony 34 z idinem 42, przymocowanem do fundamen¬ tu 43. Wal motoru daje sie nasunac na gietki wal 44 i oddzialywa za posrednic¬ twem przekladni kól zebatych 8 na beben krzywiznowy 6. Z bebnem wspóldziala dra¬ zek wodzacy 30, 31, prowadzony w lozy¬ sku 24 na oslonie 10 bebna wraz z osadzo¬ na na nim rurka 3. Przekladnia kól zeba¬ tych 8 jest osloniona i porusza sie w oleju.Doprowadzanie pradu odbywa sie zapo¬ moca wtyczki 45 w dnie 42. Odbiór pradu odbywa sie zapomoca kabla 46 za posred¬ nictwem lacznika 47, uruchomianego za¬ pomoca dzwigni 48, wystajacej z oslony 34.Takipo wiekszej czesci jednolity uklad do¬ pasowuje sie do rozmaitych rozmiarów mo¬ toru przez wbudowywanie rozmaitych pod¬ pórek, i. PL