PL160732B1

PL160732B1 - Sposób wytwarzania nowych podstawionych 1,2,4-triazynodionów PL PL PL

Info

Publication number: PL160732B1
Application number: PL1989281903A
Authority: PL
Priority date: 1988-02-24
Filing date: 1989-02-23
Publication date: 1993-04-30
Also published as: CA1328868C; IL89369A; JP2703607B2; CZ282916B6; KR890012982A; SK279334B6; EP0330041A3; EP0330041A2; DK175256B1; JPH01249772A; PL160466B1; KR0133292B1; ZA891408B; BR8900834A; PL160587B1; DE3805660A1; IL89369A0; SK112489A3; CZ112489A3; US4968795A

Abstract

1,2,4-triazynodionówoogólnym wzorze 1, w którym R 1 oznacza zwiazana poprzez atom wegla grupe tiazolilowa lub oksazolilowa, ewentualnie podstawiona lub skondensowana z ewentualnie podstawionym pierscieniem benzenowym, przy czym podstawniki sa wy- brane sposród chlorowca, grupy C 1 - 4 -alkilo- wej, 1- 5-chlorowco-C1- 4-alkilowej, C 1- 4 -alko- ksylowej, 1-5-chlorowco-C1-4-alkoksylowej, 1-5-chlorowco-C1- 4-alkilotio i nitrowej, X oznacza O, S, SO, SO 2, R2 oznacza atom wodoru, chlorowca lub grupe C 1- 4 -alkilowa, a R 3 oznacza grupe C 1- 4-alkiIowa, znamienny tym, ze zwiazki o wzorze 2, w którym R 1, R2 i X m aja znaczenie wyzej podane, poddaje sie reakcji ze zwiazkami o wzorze 3, w którym R oznacza grupe C 1- 4-alkilowa, a B oznacza atom chlorowca, grupe - 0 -SC 2 -alkilowa, - 0 -S 0 2-chlorowcoalkilowa, - 0 -S 0 2-arylowa. Wzór 1 PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych podstawionych 1,2,4-triazynodionów o działaniu przeciwko pasożytom. Znane jest stosowanie podstawionych 1,2,4-triazynotrionów do zwalczania kokcydiozy. Działanie tych związków nie w każdym przypadku jednak jest zadowalające .

Stwierdzono, że do zwalczania pasożytniczych pierwotniaków doskonale nadają się nowe podstawⁱone ^1,2^,4-^trⁱazynodiony o o^gólnym wzorze 1, w ^któr^ym ^Rj oznacza zw^iązan^{ą p}o^przez atom węgla grupę tiazolilową lub oksazolilową, ewentualnie podstawioną lub skondensowaną z ewentualnie podstawionym pierścieniem benzenowym, przy czym podstawniki są wybrane spośród chlorowca, grupy Cj_4-alkilowej . l-S-chlorowco-Cj_j-alkilowej, Cjj.--lkoksylowej , 1-S-chlorowco-Cj_Ą-alkoksylowej, l-S-chlorowco-Cj_j-alkilotio i nitrowej, X oznacza atom tlenu, siarki, ^grup^{ę S0} i ^SO2^{, r2} oznacza atom wo^doru^, c^orowca ^lub ^gru^pę Cj ^alkilow^ a ^Rj oznacza ^gru^pęCj_4-alkilową.

Nowe podstawione j,2,4-trilzynodiony o ogólnym wzorze 1, w którym podstawniki mają zna1 2 czenie wyżej podane, otrzymuje się w ten sposób, że związki o wzorze 2, w którym R , R i X mają znaczenie w^yżej podane, podaje s^ię rea^kcji ze zwi^ązkami o wzorze 3, w ^któr^ym ^Rj oznacza grupę Cj_4-alkilową, a B oznacza atom chlorowca, grupę -0-S02-alkilową, -O-SOj-arylową lub -0-S02-chlorowcoalkilową.

Związki o wzorze 1 oraz ich sole z kwasami lub zasadami nadają się doskonale do zwalczania pasoż^ytnicz^yc^h pⁱerwo^tniak^ów. Korz^ys^tne s^ą zwi^ąz^ki o wzorze © w któr^ym ^Rj oznacza ewentualnie podstawioną chlorowcem, grupami alkilowymi, nitrowymi, chlorowcoalkilowymi, grupę tiazolilową, oksazolilową, benzotiazolilową lub benzoksazolilową, X oznacza atom tlenu lub siarki,

3

R oznacza atom chlorowca lub rodnik Cjj-alkilowy, a R oznacza rodnik Cj-Cj-alkilowy, zwłaszcza rodnik metylowy.

Jako przykłady związków o wzorze 2 wymienia się związki przedstawione wzorem 6 zebrane w tablicy 1.

Tablica 1 Związki o wzorze 6

r1	R²	T. top. CC)
1	2	3
ć-F	3',S'-Cl2	1S2
6-SCFj	3',S'-Cl2	214
6-CFj	3',S'-Cl2	196

ciąg dalszy tablicy na str. 3

160 732

Tablica 1 c.d.

1	2	3
6-Br	3',5'-Cl2	208
ć-CHj	3',5'-Cl2	212
5,6-Cl	3',5'-CH3	205
6-C1	3',5'-CHj	165
6-OCFj	3',5'-Cl₂	243
5,6-Cl	3 '-CHj	215
4,7-OCHj	3',5'-Cl₂	260
4,6-Cl2	3',5'-Cl2	203
5,6-Cl2	3',5'-Cl₂	251
H	3',5'-Cl2	131
6-N02	H	228
4,5,6,7-Cl4	H	>300
Ć-Cl	3'-CHj	253
Ć-Cl	3',5'-Cl2	216
H	H	172

Korzystnie, jako związek o wzorze 2 stosuje się 2-/4-/2‘-benzotiazoliloksy/fenylo/-l, 2,4-triazyno-3,5-/2H,4H/-dion, a jako związek o wzorze 3 jodek metylu. Przebieg takiej reakcji przedstawia schemat 1. Proces prowadzi się w ten sposób, że związek o wzorze 2 w obecności zasady i rozcieńczalnika poddaje się reakcji ze związkami o wzorze 3, jako rozcieńczalniki stosuje się wszelkie obojętne rozpuszczalniki organiczne, jako rozcieńczalniki można praktycznie stosować wszelkie obojętne rozpuszczalniki organiczne, takie jak korzystnie alifatyczne i aromatyczne, ewentualnie chlorowcowane węglowodory, benzynę, ligroinę, benzen, toluen, ksylen, chlorek metylenu, chlorek etylenu, chloroform, czterochlorek węgla, chlorobenzen i o-dwuchlorobenzen, etery, np. eter dwuetylowy i dwubutylowy, eter dwumetylowy glikolu etylenowego i eter dwumetylowy glikolu dwuetylenowego, czterowodofuran i dioksan, ketony, np. Aceton, metyloetyloketon, metyloizopropyloketon i metyloizobutyloketon, estry, np. octan metylu i etylu, nitryle, np. acetonitryl i propionitryl, amidy, np. dwumetyloformamid, dwumetyloacetamid i N-metylopirolidon oraz sulfotlenek dwumetylowy, czterometylenosulfon i sześciometylotrójamid kwasu fosforowego.

Reakcję prowadzi się w obecności zasad. Jako korzystne zasady wymienia się wodorotlenki metali alkalicznych, takie jak wodorotlenek sodu, alkoholany metali·alkalicznych, takie jak metanolan sodu lub butanolan potasu, wodorki metali, takie jak wodorek sodu, lub zasady organiczne, jak 1,8-dwuazabicyklo/5,4,0/undec-7-en /D8U/.

Proces prowadzi się pod ciśnieniem normalnym, w temperaturze 20-140'C. Reakcję prowadzi się w ten sposób, że łączy się równomolowo ilości związku o wzorze 2 i zasady, mieszaninę zadaje się równomolową ilością związku o wzorze 3 i ogrzewa do temperatury reakcji.

Związki o wzorze 2 są nowe. Wytwarza się je przez reakcję związku o wzorze 4, w którym X 2 3 i R mają wyżej podane znaczenie, a R oznacza atom wodoru, ze związkami o wzorze 5, w którym ma w^yżej ^po^dane znaczeni^ a A oznacza a^tom c^hlorowca. grupę ^O-^SC2-a^lk^ilową^{, -0-S02-chlo}rowcoalkilową, -0-S0₂-arylową, -S-alkilową, -SCj-alkilową lub -SDj-chlorowcoalkilową. Reakcję wytwarzania korzystnego związku o wzorze 2 ilustruje schemat 2.

Związki o wzorze 3 są znane i można je wytwarzać według znanych metod. Jako przykłady tych związków wymienia się jodek metylu i bromek metylu.

3

Związki o wzorze 4, w których R' i R ' oznaczają atom wodoru są znane (J. Slouka, Acta Unio Palacki Olomuk. Fac. Rerum Nat. 1984 (Chem 23) 39-45; 102 203946c).

160 752

Podstawione związki heterocykliczne o wzorze 5 są znane lub też można je wytwarzać analogicznie do znanych metod (Beilstein, tom 27; Katrizky i Rees, Comprehensive Het. Chem. Col. 6, 1984). Korzystne są związki o wzorze 5, w którym podstawniki mają korzystne znaczenie podane przy omawianiu związków o wzorze 1. Jako przykłady związków o wzorze 5 wymienia się niżej podane związki przedstawione wzorem 7 i 8 w tablicy 2 i 3.

Tablica 2 Związki o wzorze 7

Y	R8	A
s	6-C1	Cl
s	5,6-Cl	Cl
0	6-C1	Cl
0	5,6-Cl	Cl
s	6-C1.	-SOjCHj
s	5,6-Cl	-SO2CH3
0	6-C1	-so₂ch₃

Tablica 3 Związki o wzorze 8

Y	R7	A
S	4-C1	Cl
S	4,5-Cl	Cl
0	4-C1	Cl
0	4,5-Cl	Cl

Substancje czynne przy korzystnym współczynniku toksyczności dla ciepłokrwistych nadają się do zwalczania szkodników, zwłaszcza pasożytniczych pierwotniaków, występujących w hodowli zwierząt u zwierząt użytkowych, hodowlanych, zwierząt z ogrodów zoologicznych, zwierząt laboratoryjnych, doświadczalnych i zwierząt stanowiących hobby. Związki te są skuteczne przeciwko wszystkim lub poszczególnym stadiom rozwojowym szkodników oraz przeciwko szczepom odpornym lub poszczególnym stadiom rozwojowym szkodników oraz przeciwko szczepom odpornym lub normalnie wrażliwym.

Dzięki zastosowaniu nowych związków można prowadzić bardziej ekonomiczną i prostszą hodowlę zwierząt. Do pasożytniczych pierwotniaków zalicza się: Mastigophora (Flagellata) jak Trypanosomatidae, np. Trypanosoma b.brucei, T.b. gambiense, T.b. rhodesiense, T. congolense, T. cruzi, R. evansi, T. equinum, T. lewisi, T. percae, T. simiae, T. vivax, Leishmania brasiliensis, L. donovani, L. tropica, jak Trichomonadidae, np. Giardia lamblia, G. canis. Sarcomastigophora (Ehizopoda), jak Entamoebidae, np. Entamoeba histolytica, Hartmanellidae, np. Acanthamoeba sp., Hartmanella sp.

Apicomplexa (Sporozoa), jak Eimeridae, np. Eimeria acervulina, E. adenoides, E. alabahmensis, E. anatis, E. anseris, E. arloingi, E. ashata, E. auburnensis, E. bovis, E. brunetti,- E. canis, E. chinchillae, E. clupearum, E. columbae, E. contorta, E. crandalis, E. dabliecki, E. dispersa, E. ellipsoidales, E. falciformis, E. faurei, E. flavescens, E. gallopavonis, E. hagani, E. intestina1 is, E. iroguoina, E. irresidua, E. labbeana, E. leucarti, E. magna,

160 732

E. maxima, E. media, E. meleagridis, E. rnoleagrirnitis, E. mitis, E. necatrix, E. ninakohlyakimovae, E. ovis, E. parva, E. pavonis, E. perforans, E. phasarii, E. piriformis, E. praecox, E. residua, E. scabra, E. spec., E. stiedai, E. suis, E. tenella, E. truncata, E. truttae, E. zuernii, Globidium spec., Isospora belli, I. canis, I. felis, I. chioensis, I. rivolta,

I. spec, I, suis, Cystisospora spec. , Cryptosporidium spec, jak Toxoplasmadidae, np. Toxoplasma gondii, jak Sarcocystidae, np. Sarcocystis, bovicanis, S. bovihominis, S. ovicanis,

S. ovifelis, Sp. spec, S. suihominis, jak Leucozoidae, np. Leucozytozoon simondi, jak Plasmodiidae, np. Plasmodium berghei, P. falciparum, P. malariae, P. ovale, P. vivax, P. spec., jak Piroplasmea, np. Babesia argentina, B. bovis, B. canis, B. spec., Theileria parva, Theileria spec., jak Adeleina, np. Hepatozoon canis, H. spec.

Ponadto Myxospora i Microspora, np. Glugea spec. Nosema spec. Dalej Pneumocystis carinii, oraz Ciliophora (Ciliata), jak np. Balantidium coli, Ichthiophthirius spec., Trichodina spec., Epistylis spec.

Nowe związki działają też przeciwko innym szkodnikom, takim jak robaki, przeciwko pasożytom ryb, zwłaszcza przywrom (Trematoda, Monogenea), jak np. Cyrodactylus spec., Dactylogyrus spec., Pseudodactylogyrus spec., Diplozoon spec.

Do zwierząt użytkowych i hodowlanych zalicza się ssaki, takie jak np. woły, konie, owce, świnie, kozy, wielbłądy, osły, króliki, daniele, renifery, zwierzęta futerkowe, takie jak np. norki, szynszyle, ptaki, takie jak np. kury, gęsi, indyki, kaczki, gałębie, ptaki do hodowania w domu i w ogrodzie zoologicznym, jak również ryby hodowlane i ozdobne.

Do zwierząt laboratoryjnych i doświadczalnych zalicza się myszy, szczury, świnki morskie, chomiki, psy i koty. Do zwierząt stanowiących hobby zalicza się psy i koty.

Nowe substancje można stosować zarówno profilaktycznie, jak leczniczo.

Substancje czynne stosuje się bezpośrednio lub w postaci odpowiednich preparatów dojelitowo, pozajelitowo, na skórę lub do nosa.

Substancje czynne dojelitowo podaje się np. per os w postaci proszków, czopków, tabletek, kapsułek, past, napojów, granulatów, pigułek, zaprawianych lekiem pasz lub wody pitnej. Na skórę stosuje się nowe związki np. w postaci zanurzania, rozpylania, kąpieli, mycia, polewania i pudrowania. Pozajelitowo stosuje się substancje czynne np. w postaci injekcji (domięśniowo, podskórnie, dożylnie, śródotrzewnowo) albo przez implantanty.

Jako preparaty stosuje się roztwory, takie jak roztwory, takie jak roztwory injekcyjne, roztwory doustne, koncentraty do doustnego podawania po rozcieńczeniu, roztwory do stosowania na skórę lub do jam ciała, preparaty do polewania, żele; emulsje i zawiesiny do stosowania per os lub na skórę oraz do injekcji; preparaty półstałe; preparaty, w których substancja czynna rozdrobniona jest w podstawie maści albo w podstawie emulsji olej w wodzie lub woda w oleju; stałe preparaty, takie jak proszki, premiksy lub koncentraty, granulaty, pigułki, tabletki, gałki, kapsułki; aerozole i preparaty do inhalacji, kształtki zawierające substancję czynną.

Roztwory injekcyjne podaje się dożylnie, domięśniowo i podskórnie. Roztwory injekcyjne wytwarza się w ten sposób, ze substancję czynną rozpuszcza się w odpowiednim rozpuszczalniku i dodaje odpowiednie dodatki, takie jak substancje ułatwiające rozpuszczanie, kwasy, zasady, sole do buforowania, przeciwutleniacze, środki konserwujące. Roztwory sączy się sterylnie i rozlewa do pojemników.

Jako rozpuszczalniki wymienia się rozpuszczalniki dopuszczalne fizjologicznie, takie jak woda, alkohole, jak etanol, butanol, alkohol benzylowy, gliceryna, węglowodory, glikol propylenowy, glikole polietylenowe, N-metylopirolidon oraz ich mieszaniny. Substancje czynne można ewentualnie rozpuszczać również w fizjologicznie dopuszczalnych olejach roślinnych lub syntetycznych nadających się do wstrzykiwać.

Jako środki ułatwiające rozpuszczanie stosuje się rozpuszczalniki, które ułatwiają rozpuszczanie substancji czynnej w głównym rozpuszczalniku albo zapobiegają wytrącaniu. Jako

160 732 przykłady wymienia się poliwinylopirolidon, polioksyetylowany olej rycynowy, polioksyetylowane estry sorbitanu.

Jako środki konserwujące stosuje się alkohol benzylowy, trójchlorobutanol, estry kwasu p-hydroksybenzoesowego, n-butanol. Roztwory doustne stosuje się bezpośrednio. Koncentraty stosuje się doustnie po uprzednim rozcieńczeniu do stężeń użytkowych. Doustne roztwory i koncentraty wytwarza się w sposób opisany wyżej dla roztworów injekcyjnych, przy czym można zaniechać obróbkę sterylną.

Roztwory do stosowania na skórę zakrapia się, smaruje, wciera, natryskuje, rozpyla albo nanosi drogą zanurzania, kąpieli lub mycia. Roztwory te wytwarza się w sposób opisany wyżej dla roztworów injekcyjnych.

Podczas wytwarzania korzystne może się okazać dodawanie zagęszczaczy. Jako zagęszczacze stosuje się zagęszczacze nieorganiczne, takie jak bentonity, koloidalny kwas krzemowy, monostearynian glinu, zagęszczacze organiczne, takie jak pochodne celulozy, alkohole poliwinylowe i ich kopolimery, akrylany i metakrylany.

Żele nanosi się na skórę lub rozsmarowuje albo wprowadza do jam ciała. Żele wytwarza się w ten sposób, że roztwory otrzymane w sposób opisany przy wytwarzaniu roztworów injekcyjnych traktuje się taką ilością zagęszczaczy, aby uzyskać klarowną masę o konsystencji maści. Jako zagęszczacze stosuje się wyżej podane środki zagęszczające;.

Preparaty do polewania wylewa się lub natryskuje na ograniczone zakresy skóry, przy czym substancja czynna przenika przez skórę i działa systemicznie albo rozdziela się na powierzchni ciała.

Preparaty do polewania wytwarza się w ten sposób, że substancję czynną rozpuszcza się, zawiesza lub emulguje w odpowiednim, tolerowanym przez skórę rozpuszczalniku lub mieszaninie rozpuszczalników. Ewentualnie dodaje się dalsze substancje pomocnicze, takie jak barwniki, substancje ułatwiające resorpcję, przeciwutleniacze, środki chroniące przed światłem, substancje zwiększające przyczepność.

Jako rozpuszczalniki wymienia się wodę, alkanole, glikole, glikole polietylenowe, glikole polipropylenowe, glicerynę, aromatyczne alkohole, takie jak alkohol benzylowy, fenyloetanol, fenoksyetanol, estry, jak octan etylu, octan butylu, benzoesan benzylu, etery, takie jak etery alkilowe, glikoli alkilenowych, np. eter monometylowy glikolu dwupropylenowego, eter monobutylowy glikolu dwuetylenowego, ketony, np. aceton, metyloetyloketon, węglowodory aromatyczne i/lub alifatyczne, roślinne lub syntetyczne, oleje, dwumetyloformamid (DMF), dwumetyloacetamid, N-metylopirolidon, 2-dwuetylo-4-oksy-metyleno-l,3-dioksolan.

Jako barwniki można stosować wszelkie barwniki dopuszczalne dla zwierząt, przy czym mogą one być rozpuszczone lub w postaci zawiesiny.

Jako substancje ułatwiające resorpcję stosuje się np. sulfotlenek dwumetylowy (DMSO), rozpylające się oleje, takie jak mirystynian izopropylu, pelargonian glikolu dwupropylenowego, oleje silikonowe, estry kwasów tłuszczowych, trójglicerydy, alkohole tłuszczowe.

Jako przeciwutleniacze stosuje się siarczany lub pirosiarczyny, takie jak pirosiarczyn potasu, kwas askorbinowy, butylohydroksytoluen, butylohydroksyanizol, tokoferol. Jako środki chroniące przed światłem stosuje się np. substancje z klasy benzofenonów lub kwasu nowantizolowego. Jako środki zwiększające przyczepność stosuje się np. pochodne celulozy, pochodne skrobi, poliakrylany, naturalne polimery, takie jak alginiany, żelatyna.

Emulsje można stosować per os na skórę lub jako zastrzyki. Stosuje się emulsje typu woda w oleju lub olej w wodzie. Emulsje wytwarza się w ten sposób, że substancję czynną rozpuszcza się w fazie hydrofobowej lub hydrofilowej i tę z dodatkiem odpowiednich emulgatorów i ewentualnie dalszych substancji pomocniczych, takich jak barwniki, substancje ułatwiające resorpcję , środki konserwujące, przeciwutleniacze, środki chroniące ;przed_światłem, substancje podwyższające lepkość, homogenizuje się z rozpuszczalnikiem innej fazy.

160 732

Jako fazę hydrofobową (olej) wymienia się oleje parafinowe, oleje silikonowe, naturalne oleje roślinne, takie jak olej sezamowy, olej migdałowy, olej rycynowy, syntetyczne trójglicerydy, takie jak dwugliceryd kwasu kaprylowego/kaprynowego, mieszanina trdjglicerydów z roślinnymi kwasami tłuszczowymi o długości łańcucha ^CB*^C12 lub innymi specjalnie dobranymi naturalnymi kwasami tłuszczowymi, mieszaniny częściowych glicerydów nasyconych lub nienasyconych, ewentualnie również zawierających grupy hydroksylowe kwasów tłuszczowych, mono- i dwuglicerydy kwasów tłuszczowych Cg/C^g; stosuje się też estry kwasów tłuszczowych, takie jak stearynian etylu, adypinian dwu-n-butyrylu, ester heksylowy kwasu laurylowego, pelargonian glikolu dwupropylenowego, estry rozgałęzionego kwasu tłuszczowego o średniej długości łańcucha z nasyconymi alkoholami tłuszczowymi o długości łańcucha mirystynian izopropylu, palmitynian izopropylu, estry kwasu kaprylowego/kaprynowego nasyconych alkoholi tłuszczowych o długości łańcucha £-2^18¹ stearynian izopropylu, ester oleilowy kwasu oleilowego, ester decylowy kwasu oleinowego, oleinian etylu, ester etylowy kwasu mlekowego, estry kwasów tłuszczowych typu wosków, takie jak ftalan dwubutylu, ester dwuizopropylowy kwasu adypinowego, pokrewne z nim mieszaniny estrów i inne; alkohole tłuszczowe, jak alkohol izotridecylowy,

2-oktylododekanol, alkohol cetylostearylowy, alkohol oleilowy.

jako kwasy tłuszczowe stosuje się np. kwas oleinowy i jego mieszaniny.

Jako fazę hydrofilową stosuje się wodę, alkohole, np. glikol propylenowy, glicerynę, sorbitol i ich mieszaniny. Jako emulgatory wymienia się niejonotwórcze środki powierzchniowo czynne, takie jak polioksyetylowany olej rycynowy, polioksyetylowany monoleinian sorbitanu, monostearynian sorbitanu, monostearynian gliceryny, stearynian polioksyetylu, etery poliglikolowe alkilofenoli; amfolityczne środki powierzchniowo czynne, jak N-laurylo-/i-iminodwupropionian dwusodowy lub lecytyna; anionoczynne tensydy, takie jak laurylosiarczan sodu, siarczany eterów alkoholi tłuszczowych, sól monoetanoloaminy z estrem kwasu mono/dwualkilopoliglikoloeteroortofosforowego; kationowe środki powierzchniowo czynne, jak chlorek cetylotrójmetyloamoniowy.

Jako dalsze substancje pomocnicze wymienia się substancje podwyższające lepkość i substancje stabilizujące emulsję, takie jak karboksymetyloceluloza, metyloceluloza i inne pochodne celulozy i skrobi, poliakrylany, alginiany, żelatyna, guma arabska, poliwinylopirolidon, alkohol poliwinylowy, kopolimery eteru metylowinylowego i bezwodnika kwasu maleinowego, glikole polietylenowe, woski, koloidalny kwas krzemowy albo mieszaniny wymienionych substancji.

Zawiesiny można stosować doustnie, na skórę lub w postaci injekcji. Wytwarza się je w ten sposób, że substancję czynną zawiesza się w ciekłym nośniku, ewentualnie z dodatkiem dalszych substancji czynnych, takich jak środki zwilżające, barwniki, substancje wzmagające resorpcję, substancje konserwujące, przeciwutleniacze, środki chroniące przed światłem.

Jako ciekłe nośniki stosuje się wszelkie jednorodne rozpuszczalniki i mieszaniny rozpuszczalników. Jako środki zwilżające (dyspergatory) stosuje się tensydy wyżej opisane. Jako dalsze substancje pomocnicze stosuje się środki wyżej opisane.

Preparaty półstałe można podawać per os lub na skórę. Od wyżej opisanych zawiesin i emulsji różnią się tylko wyższą lepkością.

W celu uzyskania stałych preparatów substancję czynną miesza się z odpowiednimi nośnikami ewentualnie z dodatkiem substancji pomocniczych i przeprowadza w żądaną postać.

Jako nośniki wymienia się wszelkie fizjologicznie dopuszczalne obojętne substancje stałe, takie jak substancje nieorganiczne i organiczne. Jako substancje nieorganiczne stosuje się np. sól kuchenną, węglany, jak węglan wapnia, wodorowęglany, tlenki glinu, kwasy krzemowe, glinki, strącony lub koloidalny dwutlenek krzemu, fosforany. Jako substancje organiczne stosuje się np. cukier, celulozę, środki spożywcze i pasze, jak sproszkowane mleko, mączki zwierzęce, mączki i śruty' zbożowe, skrobie.

Jako substancje pomocnicze wymienia się wyżej opisane substancje konserwujące, przeciwutleniacze, barwniki. Innymi odpowiednimi substancjami pomocniczymi są środki smarujące i

160 732 zwiększające poślizg, takie jak np. stearynian magnezu, kwas stearynowy, talk, bentonity, sub stancje rozkruszające, jak skrobia lub usieciowany poliwinylopirolidon, środki więżące, np. skrobia, żelatyna lub liniowy poliwinylopirolidon oraz środki więżące na sucho, jak mikrokrystaliczna celuloza.

Substancje czynne mogą występować w preparatach również w mieszaninie z substancjami synergistycznymi lub innymi substancjami czynnymi.

Preparaty gotowe do użytku zawierają substancję czynną w stężeniach 10 ppm do 20% Wagowych, korzystnie 0,1 - 10% wagowych. Preparaty rozcieńczane przed stosowaniem zawierają substancję czynną w stężeniach 0,5 - 90% wagowych, korzystnie 1 - 50% wagowych. Na ogół korzystnie podaje się około 0,5 - 50 mg, zwłaszcza 1 - 20 mg Substancji czynnej na kg wagi ciała dziennie w celu uzyskania korzystnych efektów.

Substancje czynne można też podawać zwierzętom z paszą lub wodą pitną. Pasze i środki spożywcze zawierają 0,01 - 100 ppm, korzystnie 0,5 - 50 ppm substancji czynnej w kombinacji z odpowiednim jadalnym materiałem. Takie pasze i środki spożywcze można stosować zarówno w celach leczniczych, jak i do celów profilaktycznych.

Takie pasze i środki spożywcze otrzymuje się przez zmieszanie koncentratu albo przedmieszki, które zawierają 0,5 - 30%, korzystnie 1 - 20% wagowych substancji czynnej w mieszaninie z jadalnym nośnikiem organicznym lub nieorganicznym, ze znanymi substancjami paszowymi. Jako jadalne nośniki stosuje się np. mączkę kukurydzianą albo mączkę kukurydzianą i sojową, albo sole mineralne zawierające korzystnie niewielką ilość jadalnego oleju zapobiegającego pyleniu np. oleju kukurydzianego lub sojowego. Taką przedmieszkę można następnie dodawać do całkowitej paszy podawanej zwierzętom.

W przypadku leczenia lub profilaktyki np. kokcydiozy u drobiu, zwłaszcza kur, kaczek, gęsi i indyków, miesza się 0,1 - 100 ppm, korzystnie 0,5 - 100 ppm substancji czynnej z odpowiednim materiałem jadalnym, np. z paszą. Ilości te można zwiększać, zwłaszcza gdy substancja czynna jest dobrze tolerowana przez organizm przyjmującego. Substancje te można też podawać w wodzie pitnej.

W przypadku traktowania poszczególnych zwierząt, np. w przypadku leczenia kokcydiozy u ssaków albo toksoplazmozy, podaje się korzystnie substancję czynną w ilości 0,5 - 100 mg/kg wagi ciała dziennie w celu uzyskania żądanego efektu. Może się jednak okazać konieczne odstąpienie od wymienionych ilości, zwłaszcza w zależności od wagi ciała zwierzęcia czy metody podawania, a także w zależności od gatunku zwierzęcia i jego indywidualnej reakcji na substancję czynną albo od rodzaju preparatu i czasu lub częstotliwości podawania. Tak więc w niektórych przypadkach może się okazać korzystne podawanie ilości mniejszych od wyżej podanych ilości minimalnych, podczas gdy w innych przypadkach należy przekroczyć górną granicę. Przy podawaniu większych ilości może się okazać korzystne podzielenie ich na kilka pojedyńczych dawek w ciągu dnia. Następujące przykłady bliżej wyjaśniają wynalazek.

Przykład I. Kokcydioza u kur. Kurczęta 9-11-dniowe zakaża się 40.000 zarodnikujących oocyst silnie zjadliwych szczepów Eiveria acervulina, E. maxima i E. tenella, które są patogennymi kakcydiozy jelitowej. Na 3 dni przed zakażeniem i 8 dni po zakażeniu (koniec testu) podaje się zwierzętom w paszy substancję czynną w podanym stężeniu.

Liczbę oocyst w kale określa się za pomocą komory McMastera (Engelbrecht i współpracownicy Parasitologische Arbeitsmethoden m Medizin und Veterinarmedizin, str. 172, Akademie-Verlag, Berlin /1965/).

Za aktywne uważa się te dawki, które całkowicie lub w wysokim stopniu zapobiegają wydzie laniu oocyst i/lub klinicznym objawom kokcydiozy ze śmiertelnością włącznie. W poniższej tablicy 4 podaje się aktywne dawki.

160 732

Tablica 4

Kokcydioza u kurcząt

Badany związek	Dawka pp^m	Stosunek kurcząt martwych do testowanych	Wydzielanie oocyst w %	Przybieranie na wadze w %	Wydzielanie krwi z kałem
nietraktowana zakażona próba kontrolna		2/6	100	35	silne
²-^4-(^/6 ’ -cl^oro/-² 'benzotiazoliloksyJ-3,5-	50	0/3	0	100	brak
dwuchlorofenylo]-1,2,4-	25	0/3	0	100	brak
triazyno-3,5/2H,4H/-dion	10	0/6	0	100	brak

Następujący przykład II bliżej wyjaśnia sposób wytwarzania substancji czynnej, zaś przykład III sposób wytwarzania substancji wyjściowych.

Przy^kład II. ²-^4-^4'-chl.oro/-² -tiazoliloksy-J-^fenylo^J-3-N-mety].o-^3,5-^/2H,4H/-diokso-1,2,4-triazyna. Przebieg reakcji ilustruje schemat 3.

g (6 mmoli) tiazoliloksyaryloazauracylu rozpuszcza się w 20 ml absolutnego sulfotlenku dwumetylowego i traktuje 0,14 g (6 mmoli) wodorku sodu. Mieszaninę miesza się w ciągu 20 minut w temperaturze pokojowej, po czym dodaje 1,3 g (9 mmoli) jodku metylu w 5 ml sulfotlenku dwumetylowego w atmosferze argonu. Mieszaninę ogrzewa się do temperatury 50'C i utrzymuje w tej temperaturze w ciągu 3 godzin. Następnie mieszaninę zatęża się w próżni, po czym zadaje wodą. Wytrąconą stałą substancję odsysa się, otrzymując 1,5 g (71% wydajności teoretycznej) związku N-metylowego.

^prz^ykład ΙΠ . 2-^⁴-[/4'-chloro^/-²'-^tiazo].iI.o^ks^y.^j-^feny^lo]-³,⁵/²H,^4H/-dio^kso-as-triazyna (wariant A). Przebieg reakcji ilustruje schemat 4.

g (0,01 mola) hydroksyfenyloazauracylu, 1,5 g (0,01 mola) dwuchlorotriazolu i 1,4 g (0,01 mola) węglanu potasu w 20 ml suchego dwumetyloformamidu miesza się pod chłodnicą zwrotną w ciągu 2 godzin. Ochłodzoną mieszaninę reakcyjną zakwasza się HC1 i odsysa wydzielony produkt. Po przekrystalizowaniu z etanolu otrzymuje się 2,9 g (90% wydajności teoretycznej) tiazoliloksyaryloazauracylu.

^W ana^logi^czny spos^ób o^trz^ymuje s^ię ^^-[^'-clboro^-metylo/^^bazoliloksyj-fen^oj-1,2,4-tria^^r^r^^3,5-/2H,4h/-dior>, 2-t4-/2-benzotiazoliloksy/-fenylo]-l ,2,4-triazyno-3,5/2H,4H/ -dion i ^2-^^4-{/6 -chloro/-2’-benzo^tiazol^iloksy3-3,⁵-dwuc^hloro^fenylo}-^1,2,⁴-^triazyno-3,^5/2^H,4^H/ -dion.

160 732

Schemat 3

Schemat A

Schemat 2

160 732

WZÓR 6

R⁸

A

WZÓR 7

WZÓR 8

160 732

R2

Wzór 1

O y-N-H

V“°

Wzór 2

R³-B

Wzór 3

Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 10 000 zł

Claims

Zastrzeżenie patentowe

Sposób wytwarzania nowych podstawionych 1,2,4-triazynodionów o ogólnym wzorze 1, w którym ^r1 oznacza zwią^zaną pop^{rzez atom} węg^la ^gru^pę tiazoK^wą ^lu^b o^azo^low^ ewentualnie podstawioną lub skondensowaną z ewentualnie podstawionym pierścieniem benzenowym, przy czym podstawniki są wybrane spośród chlorowca, grupy Cj ^-alkilowej, l-5-chlorowco-Cj₄-alkilowej, Cj_₄-alkoksylowej, l-S-chlorowco-Cj^-alkoksylowej, 1-5-chlorowco-Cj j-alkilotio i nitrowej, X oznacza 0^{, S}, S^{0, SO}^ ^r2 oznacza atom wo^doru, c^hlorowca bjb ^grupę Cj ^-alkilową, a ^Rj oznacza grupę C, .-alkilową, znamienny tym, że związki o wzorze 2, w którym 12

R , R i X mają znaczenie wyżej podane, poddaje się reakcji ze związkami o wzorze 3, w którym ^Rj oznacza grup^ę C^j_⁴-a^lkil·^Ową^, a B oznacza atom c^hlorowca, ^grup^ę -°-^SOj-chlorowcoalkilową, -0-S02-aryIową.

*««