PL149877B1

PL149877B1 - A fungicide

Info

Publication number: PL149877B1
Application number: PL1987264075A
Authority: PL
Priority date: 1986-02-14
Filing date: 1987-02-12
Publication date: 1990-03-31
Also published as: BG78461A; GR890300074T1; FI870560A0; DK72687D0; DK164889C; EP0235082B1; NO870584D0; HU200264B; JPH0529321B2; AU599079B2; NZ219271A; DE3760348D1; NO169151C; PT84280B; IE59284B1; AU6878887A; FI84420B; DK72687A; NO870584L; DD257574A5

Description

OPIS PATENTOWY

149 877

URZĄD

PATENTOWY

PRL

CZYTELNIA

Urzędu Patentowego tawu tlHM)

Patent dodatkowy do patentu nr Zgłoszono: 02 12 /P. 264075/

Pierwszeństwo ^{86 02 14} Szwajcaria

Int. Cl.⁴ A01N 43/653 A01N 43/40

Zgłoszenie ogłoszono: ^{88 07} 21

Opis patentowy opublikowano: 1990 06 30

Twórca wynalazku: Uprawniony z patentu: Ciba - Geigy AG, Bazylea /Szwajcaria/

ŚRODEK GRZYBOBÓJCZY

Przedmiotem wynalazku jest środek grzybobójczy na osnowie co najmniej dwóch substancji czynnych, wykazujących działanie synergiczne· środek według wynalazku zawiera jako osnowę dwie substancje czynna, które są znane jako substancje hamujące syntezę ergosterolu lecz należą do dwóch różnych klas chemicznych·

Jednym składnikiem jest substancja czynna o nazwie handlowej Propiconazol, czyli 1-/-2 -/2,4-dwuchlorofenylo/-4-propylo-l,3-dioksolanylo-2-metyło_-7-lH-l,2,4-triazol o wzorze 1· Ta substancja czynna jest omówiona w brytyjskim opisie patentowym GB-PS nr 1522657.

Drugim składnikiem jest substancja czynna o nazwie handlowej Fenpropidin, czyli 1-/ 3-/4-III-rz.-butyłofenylo/-2-metylopropylo J7-piperydyna o wzorze 2, omówiona w ogłoszeniowym opisie Republiki Federalnej Niemiec DE-OS nr 2752135.

Propiconazol, czyli składnik o wzorze 1, może występować w czterech odmianach stereoizomerycznych, mających różne działanie grzybobójcze. Fenpropidin, czyli składnik o wzorze 2, występuje w dwóch odmianach enancjomerycznych, które również wykazują różniące się działanie grzybobójcze. Środek według wynalazku obejmuje też mieszaniny czystych izomerów o wzorach 1 i 2.

środek według wynalazku wyróżnia się tym, że zawiera jako jedną substancję czynną związek o wzorze 1 i jako drugą substancję czynną związek o wzorze 2 w stosunku wagowym od 5:1 do 1:5.

W praktyce korzystnie stosuje się czyste substancje czynne o wzorach 1 i 2, do których można wprowadzać też domieszki dalszych agrochemicznych substancji czynnych, takich jak substancje owadobójcze, roztoczobójcze, nicieniobójcze, chwastobójcze, regulatory wzrostu 1 nawozy sztuczne, a zwłaszcza dalsze substancje mikrobobójcze·

149 877

Do wiedzy znanej fachowcowi należy to, że zakres grzybobójczy substancji czynnej z reguły można rozszerzyć przez dodatek drugiej substancji grzybobójczej, która wykazuje inny (kierunek działania· Fachowiec przy tym postępuje tak, że łęczy dwie substancje czynne, które pod względem chemicznym wzajemnie się toleruję, a jako substancje grzybobójcze celowo dżiałaję na drodzse różnych mechanizmów biologicznych. I tak np. brytyjskie zgłoszenie patentow_#e ,nf .£11Q934,,,0‘pisuje grzybobójcze mieszaniny, w których jeden składnik stanowi substancję hamujęcędezamihazę adenozyny, zaś drugi składnik stanowi inhibitor biosyntezy ergosterolu /w błonie komórkowej grzyba/· W brytyjskim zgłoszeniu nr 2110934 do inhibitorów ergosterolu zalicza się zarówno pochodne triazolu jak i pochodne piperydyny obok innych typów substancji czynnej·

Nieoczekiwanie okazało się, że dwie z tego samego zbioru substancji hamujących biosyntezę ergosterolu, znane grzybobójcze substancje czynne o handlowych nazwach Propiconazol i Fenpropidin, stosowane w mieszaninie lub bezpośrednio po sobie, wykazują gwałtownie zwiększone działanie, które przewyższa nie tylko działania poszczególnych składników, lecz też w sensie synerglcznym jest ponadaddytywne·

Takimi mieszankami substancji czynnych ponadto też zwalcza się zupełnie czynniki chorobotwórcza, wykazujące zmniejszoną wrażliwość na substancje grzybobójcze z klasy triazoli·

Sposób zwalczania grzybów polega na tym, że przez grzyby porażone lub uszkodzone miejsce traktuje się środkiem według wynalazku, albo też traktuje się w dowolnej kolejności lub równocześnie a/ substancję czynną Propiconezol o wzorze 1 i b/ substancję czynną Fenpropidin o wzorze 2· W wielu przypadkach korzystnymi są mieszaniny, w których stosunek wagowy substancji o wzorze 1 do substancji o wzorze 2 wynosi od 1:1 do 1:5, zwłaszcza od 3:2 do 1:3, np· 2:5·

Mieszaniny środka według wynalazku, składające się z substancji czynnej o wzorze 1 i z substancji czynnej o wzorze 2, wykazują bardzo korzystna kuracyjna, zapobiegawcze i układowe właściwości grzybobójcze w ochronie roślin· 2a pomocą omówionych mieszanin substancji czynnych można na roślinach lub na częściach roślin /owoce, kwiaty, ulistnienie, łodygi, kłęby, korzenie/ z różnych upraw użytkowych tłumić lub niszczyć występujące mikroorganizmy, przy czym nawet później wyrastające części roślin pozostają nie atakowane przez takie mikroorganizmy. Dotyczy to w szczególności również mikroorganizmów, które lekko uodporniły się na substancje grzybobójcze z klasy triazoli·

Te mieszaniny substancji czynnych są skuteczne przeciwko fitopatogennym grzybom należącym do następujących klas: Ascomycetes /np. Venturia, Podosphaera, Erysiphe, Menillnia, Uncinula/; Basidiomycetes /np· rodzaje Hemileia, Rhizoctonia, Puccinia/j Fungl imperfecti /np· Botrytis, Helminthosporium, Rhynchorporium, Fusarium, Septoria, Cercospora, Alternaria i zwłaszcza Pyricularia/· Te mieszaniny substancji czynnych działają układowo· Nadto można je stosować jako zaprawy do traktowania materiału siewnego /owoce, kłęby, ziarna/ i sadzonek w celu ochrony przed zakażeniem grzybami oraz przeciwko fitopatogennym grzybom występującym w glebie· Mieszaniny substancji czynnych według wynalazku odznaczają się szczególnie dobrą tolerancją u roślin i nieszkodliwością dla środowiska· □ako docelowe uprawy dla w opisie ujawnionej dziedziny stosowania służą w ramach wynalazku np· następujące gatunki roślin: zboża, takie jak pszenica, jęczmień, żyto, owiec, ryż, sorgo i pokrewne; buraki, takie jak burak cukrowy i pastewny; drzewa ziarnkowe., drzewa pestkowe i krzewy jagodowe, takie jak jabłonie, grusze, śliwy, brzoskwinie, migdałowce, wiśnie, truskawki, maliny i jeżyny; rośliny strączkowe, takie jak fasola, soczewica, groch, soja; uprawy oleiste, takie jak rzepak, gorczyca, mak siewny, oliwki, słoneczniki, palmy kokosowe, krzewy kakaowe i orzechy ziemne; dyniowate, takie jak dynia, ogórki 1 melony; uprawy włókieniste, takie jak bawełna, len, konopie i juta; owoce cytrusowe, takie jak pomarańcze, cytryna, grapefruite i mandarynki; gatunki warzyw, takie jak szpinak, sałata głowiasta, szparagi, kapusta, marchew jadalna, cebula, pomidory, ziemniaki i papryka; uprawy korzenne, takie jak smaczliwka właściwa, cynamonowiec cejloński, cynamonowiec komfor149 877 towyj albo takie rośliny, jak kukurydza, tytoń, orzechy, kawa, trzcina cukrowa, herbata, winorośl, chmiel, banany, drzewa kauczukodajne oraz rośliny ozdobne, takie jak kwiaty, krzewy, drzewa liściaste i drzewa szpilkowa, np· drzewa iglaste· To wyliczanie nie stanowi ograniczenia zakresu stosowania·

Mieszaniny substancji czynnych o wzorach 112, stanowiące środek według wynalazku, zwykle stosuje sią w postaci preparatów· Oprócz stosowania środka według wynalazku można też substancje czynne o wzorze 1 i substancje czynne o wzorze 2 wprowadzać na traktowaną powierzchnią lub na rośliny równocześnie, albo też w ciągu 24 godzin kolejno jedna za drugą wraz z ewentualnie dalszymi, do tego celu w technice preparatywnej rozpowszechnionymi nośnikami, środkami powierzchniowo czynnymi lub innymi dodatkami sprzyjającymi aplikowaniu·

Stosowne nośniki i dodatki mogą być substancjami stałymi lub ciekłymi i odpowiadają substancjom przewidzianym do tego celu w technice preparatywnej, takim jak naturalne lub regenerowane substancje mineralne, rozpuszczalniki, dyspergatory, zwilżacze, środki polepszające przyczepność, zagęszczacze, lepiszcza lub nawozy sztuczne·

Korzystnym sposobem rozprowadzania mieszaniny substancji czynnych, zawierającej po jednej z substancji czynnych o wzorach 112, jest nanoszenia na nadziemne części roślin, przede wszystkim na ulistnienie /aplikowanie na liściach/·

Liczbę aplikowań i ilość dawek dobiera aię w zależności od biologicznych i klimatycznych warunków życia czynnika chorobotwórczego· Te substancje czynne mogą także dochodzić do roślin poprzez glebą i przez układ korzeniowy /działanie układowe/ w ten sposób, że siedlisko roślin nasyca eię ciekłym preparatem, albo substancje o postaci stałej wprowadza się do gleby, np· w postaci granulatu /aplikowania do gleby/· Związki o wzorach 112 można nanosić na ziarna nasion /powlekanie/ w tan sposób, że albo ziarna kolejno impregnuje się w ciekłych preparatach substancji czynnych, albo powleka się je środkiem według wynalazku w postaci już połączonego preparatu· Poza tym są w poszczególnych przypadkach możliwe dalsze sposoby aplikowania na roślinach, np· docelowe traktowanie pączków lub owocostanów·

Związki mieszaniny stosuje sią przy tym w niezmienionej postaci lub korzystnie razem ze znanymi w technice preparatywnej środkami pomocniczymi 1 wówczas w znany sposób przetwarza sią te związki, np· nadając im postać koncentratów emulsyjnych, past do malowania, roztworów gotowych do bezpośredniego opryskiwania lub roztworów rozcieńczalnych, emulsji rozcieńczonych, proszków zwilżalnych, proszków rozpuszczalnych, środków do opylania lub do postaci granulatów na drodze kapsułkowania w np· substancjach polimerycznych· Sposoby stosowania, takie jak opryskiwanie mgławicowe, rozpylanie mgławicowe, opylanie, rozsiewanie, malowanie lub polewanie, dobiera się tak, jak i rodzaj środków, w zależności od zamierzonego celu i od podanych warunków· Korzystne dawki odpowiadają na ogół ilości 50 g - 2 kg substancji czynnej na 1 ha, zwłaszcza 100-600 g substancji czynnej na 1 ha·

Preparaty sporządza się w znany sposób, np· drogą starannego zmieszenia i/lub zmielenia substancji czynnych z rozrzedzalnikami, takimi jak rozpuszczalniki, stałe nośniki i ewentualnie z substancjami powierzchniowo czynnymi /tensydami/· □ako rozpuszczalniki mogą być stosowane: aromatyczne węglowodory, korzystnie frakcje o 8-12 atomach węgla, takie jak mieszaniny ksylenów lub podstawione naftaleny, estry kwasu ftalowego, takie jak ftalan dwubutylowy lub dwuoktylowy, alifatyczne węglowodory, takie jak cykloheksan lub parafiny, alkohole i glikole oraz ich etery i estry, takie jak etanol, glikol etylenowy, jednometylowy i etylowy eter glikolu etylenowego, ketony, takie jak cykloheksanon, rozpuszczalniki silnie polarne, takie jak N-metylopirolidon-2, sulfotlenek dwumetylowy lub dwumetyloformamid oraz ewentualnie epoksydowane oleje roślinne, takie jąk epoksydowany olej kokosowy lub sojowy, a także woda· □ako stałe nośniki, np· do środków do opylania i dyspergowalnych proszków, z reguły stosuje się mączki ze skał naturalnych, takich jak kalcyt, talk, kaolin, montmorylonit lub attapulgit· W celu polepszenie własności fizycznych można też dodawać wysokodyspersyjną krzemionkę lub wysokodyspersyjne polimery nesiąkliwe· □ako ziarniste, adsorpcyjne nośniki dla granulatów mogą być stosowane porowate typy nośników, takie jak pumeks, kruszona cegła, sepiolit lub bentonit, jako niesorpcyjne materiały nośnikowe mogą być stosowane np· kalcyt lub piesek·

149 977

Poza tym można stosować liczne, wstępnie zgranulowane materiały nieorganiczne lub organiczne, zwłaszcza dolomit, albo rozdrobnione pozostałości roślinne· Szczególnie korzystnymi, wspomagającymi aplikowanie dodatkami, które mogą prowadzić do zmniejszenia dawki substancji czynnych, są nadto naturalne /zwierzęce lub roślinne/ lub syntetyczne fosfolipidy z szeregu kefaliny i lecytyny, takie jak fosfatydyloetanoloamina, fosfatydyloseryna, fosfatydylogliceryna, lizolecytyna, alkenyloglicerofosfolipidy lub kardiclipina, które przykładowo można uzyskiwać z komórek zwierzęcych lub roślinnych, zwłaszcza z mózgu, serca, wątroby, żółtka lub soji· Nadającymi się do stosowania mieszaninami handlowymi są np· mieszaniny fosfatydylocholinowe· Syntetycznymi fosfolipidami są np· dwukaproilofatydylocholina i dwupalmitoilofosfatydylocholina· □ako związki powierzchniowo czynne mogą być stosowane w zależności od rodzaju sporządzanego preparatu mieszaniny substancji czynnych o wzorach 1 i 2, niejonowe, kationowe i/lub anionowe substancje powierzchniowo czynne o silnych właściwościach emulgujących.

dyspergujących i zwilżających· Pod pojęciem substancji powierzchniowo	czynnych	należy rozumieć
również mieszaniny takich substancji·
W podanych niżej przykładach określenie substancja	i czynna	oznacza	mieszaninę
substancji o wzorze 1 i substancji o wzorze 2 w stosunku wagowym od 3:2 do 1:3	• W podanych
przykładach procenty oznaczają procenty wagowe·
Przykład I· Proszek zwilżalny	a/	b/	c/
substancja czynna	25%	50%	75%
ligninosulfonian sodowy	5%	5%	-
siarczan laurylowosodowy	3%	-	5%
dwuizobutylonaftalenosulfonian sodowy	-	6%	10%
eter oktylofenolu z glikolem polietylenowym
/7-8 moli tlenku etylenu/	-	2%	-
wysokodyspersyjna krzemionka	5%	10%	10%
kaolin	62%	27%	-
Substancję czynną dokładnie miesza się z dodatkami	i dokładnie miele w odpowiednim
młynie· Otrzymuje się proszek zwilżalny, który za pomocą wody	można i	rozcieńczyć do postaci
zawiesiny o każdym żądanym stężeniu·
Przykład II· Koncentrat emulsyjny
substancja czynna		10%
eter oktylofenolu z glikolem polietylenowym
/4-5 moli tlenku etylenu/		3%
dodecylobenzenosulfonian wapniowy.		3%
eter oleju ręcznikowego z glikolem polietylenowym
/35 moli tlenku etylenu/		4%
cykloheksanon		30%
mieszanina ksylenów		50%
Rozcieńczając ten koncentrat wodą można sporządzać emulsje	o każdym	żądanym
stężeniu·
P r z y k ł ad III. środek do opylania		a/	b/
substancja czynna		5%	8%
talk		95%	-
kaolin		-	92%
Gotowy do użytku środek do opylania sporządza się w	ten sposób, że substancję
czynną miesza się z nośnikiem i miele w odpowiednim młynie·
Przykład IV· Granulat wytłaczany
substancja czynne		10%
ligninosulfonian sodowy		2%
karboksymatyloceluloza		1%
kaolin		87%

149 877

Substancję czynną miesza się z dodatkami, miele i zwilża wodą· Mieszaninę tę wytłacza się, po czym suszy w strumieniu powietrza·

Przykład V· Granulat powlekany substancja czynna 3% glikol polietylenowy /masa cząsteczkowa 200/ 3% kaolin 94%

Drobno zmieloną substancję czynną równomiernie nanosi się w mieszarce na kaolin zwilżony glikolem polietylenowym, W ten sposób otrzymuje się niepylące granulaty powlekane.

Efekt 6ynergiczny występuje w przypadku substancji grzybobójczych zawsze wtedy, gdy grzybobójcze działanie mieszaniny substancji czynnych jest większe niż suma działania pojedyńczo aplikowanych substancji czynnych.

Oczekiwane działanie E dla danej mieszaniny substancji czynnych, np, dwóch grzybobójczych substancji, oblicza się według niżej podanego równania Colby*ego /pierwotnie tylko stosowanego do obliczania oczekiwanej wartości E mieszanin chwastobójczych/· w którym X oznacza % działania przez substancję grzybobójczą o wzorze 1 przy dawce p g tej substancji na 1 ha, Y oznacza % działania przez substancję grzybobójczą o wzorze 2 przy dawce q g tej substancji na 1 ha, zaś E oznacza oczekiwane działanie substancji grzybobójczych o wzorach 1 + 2 przy dawca p ♦ q g substancji czynnej na 1 ha· / porównaj 1/ Colby, LR·, Calculating synergistic and antagonistic responses of herbicide combination, Weeds 15, strony 20-22; 2/ Limpel i współpracownicy, 1062 Weeds control b/ ···· certain combinations, Proc.NEWCL, tom 16, strony 48-53 /·

Jeżeli faktycznie zaobserwowane działanie /0/ jest większe od obliczonego działania oczekiwanego /E/, to mieszanina taka jest w swym działaniu ponadaddytywna, tzn, występuje efekt synergiczny. W niżej podanym przykładzie wartość E obliczono według powyższego równania·

Przykład VI, Działanie grzybobójcze przeciwko mączniakowi właściwemu na pszenicy ozimej·

W płytkach do wysiewu /o powierzchni 30 x 40 cm/ o wysokości 11 cm hodowano w cieplarni w temperaturze 20°C około 95 roślin pszenicy ozimej odmiany Kanzler· W stadium 2 liści rośliny zaszczepiono izolatem grzyba Erysiphe graminis tritici, wykazującym pełną podatność na DMI-fungicydy·

W przypadku uwidocznienia się porażenia w 5-tym dniu od zaszczepienia /stadium 3 liści; porażenie 10-12%/ aplikowano pojedyńczą substancję czynną lub mieszaninę grzybobójczą w postaci wodnej zawiesiny za pomocą ramienia opryskowego w warunkach polowych· Po tym traktowaniu określono zmianę porażenia w regularnych odstępach na powierzchni liści istniejącej podczas zaszczepiania /ocena porażenia pierwotnego/·

Stosowano dawki wyszczególnione w tablicy podanej niżej· Każdą z 16 prób cząstkowych prowadzono w 3-ch powtórzeniach. Następnie przeprowadzono ocenę po upływie 22 dni.

149 877

Tablica· Ocena po upływie 22 dni od traktowania

Częstkowa próba	g substancji	Porażenie grzybem w %	E	0
czynnej na j	ha	% działania obliczony według Colbyego	% działania znaleziony
substancj a czynna o wzorze 1	substar czynna wzorze	icja 0 2
1 /spraw-				100
dzianowa/ 2	10			97		3
3	30	-		47	‘ -	53
4	50	-		16	-	84
5	-	10		95	-	5
6	-	30		87	-	13
7	-	50		63	-	37
8	10	10		83	12	17
9	10	30		63	19	37
10	10	50		22	41	78
11	30	10		37	55	63
12	30	30		16	59	84
13	30	50		4	70	96
14	50	10		7	85	93
15	50	30		9	86	91
16	50	50		2	90	98

□ak wynika z podanej wyżej tablicy, synergicznie zwiększone działanie grzybobójcze wystąpiło przy różnych stosunkach zmieszania w cząstkowych próbach od nr 9 do nr 16·

Podobnie synergicznie zwiększone działania osiągnięto również przeciwko męczniakowi jęczmienia, rdzom zbożowym /Puccinia spp·/ i innym patagenom.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1· Środek grzybobójczy na osnowie co najmniej dwóch substancji czynnych, znamienny tym, że zawiera jako jedną substancję czynną a-/~ 2-/2,4-dwuchlorofenylo/ -4-propylo-l,3-dioksolanylo-2-metyło_7-lH-l,2,4-triazol o wzorze 1 i jako drugą substancję czynną 1-/ 3-/4-III-rz.-butylofenylo/-2-metylopropylo_7-piperydynę o wzorze 2 w stosunku wagowym od 5:1 do 1:5·
2· środek według zastrz.l, znamienny tym, że zawiera substancję o wzorze 1 i substancję o wzorze 2 w stosunku wagowym od 3:2 do 1:3.
3. środek według zastrz.l, znamienny tym, że zawiera substancję o wzorze 1 i substancję o wzorze 2 w stosunku wagowym od 1:1 do 1:5.

Wzór 1

Wzór 2.

Pracownia Poligraficzna UP RP. Nakład 100 egz.

Cena 1500 zł