PL189047B1

PL189047B1 - Kompozycja grzybobójcza

Info

Publication number: PL189047B1
Application number: PL96324899A
Authority: PL
Inventors: Gertrude Knauf-Beiter; Ruth Beatrice Küng
Original assignee: Syngenta Participations Ag
Priority date: 1995-08-18
Filing date: 1996-08-06
Publication date: 2005-06-30
Also published as: DE69608806T2; EP0844826A1; AU6742796A; PL324899A1; DK0844826T3; UA49841C2; WO1997006686A1; HUP9802763A3; DE69608806D1; EA001085B1; ATE193635T1; EP0844826B1; EA199800209A1; HUP9802763A2; HU221742B1

Abstract

1. Kompozycja grzybobójcza zawierajaca dwa aktywne skladniki I i II, które sa wybrane sposród zwiazków la albo Ib oraz IIa albo IIb, znamienna tym, ze skladnik I jest zwiaz- kiem wybranym z grupy zawierajacej zwiazek (Ia), którym jest 1-[3-(4-tert-butylofenylo)-2-metylopropylo]piperydyna („Fenpropidin”) oraz zwiazek (Ib), którym jest cis-4[3-(4-tert-butylofenylo)-2-metylopropylo]-2,6- -dimetylomorfolina („Fenpropimorph”), lub jedna z ich soli, lub jednym z kompleksów metalu; a skladnik II jest zwiazkiem wybranym z grupy zawierajacej zw iazek (IIa), którym jest 5-(4-chlorobenzylo)-2,2-dimetylo-1 -(1H-1,2,4-triazol-1 -ylmetylo)cyklopentanol („M et- conazol”) oraz zwiazek (IIb), którym jest eter 2-(2,4-dichlorofenylo)-3-(1H -1,2,4-triazol-1- -y1 )propylo-1,1,2,2-tetrafluoroetylowy („Tetraconazol”) lub jedna z ich soli, lub jednym z kompleksów metalu, przy czym skladniki aktywne sa stosowane w takich ilosciach, ze kompozycja wykazuje synergistyczne dzialanie grzybobójcze. PL PL PL PL PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest kompozycja grzybobójcza mająca bardzo silne, synergicznie wzmocnione działanie przeciwko grzybom. Jest ona stosowana do ochrony roślin, w szczególności do kontrolowania i powstrzymywania zakażeń roślin chorobami powodowanymi przez grzyby. Stosuje się ją na liście, doglebowo lub równocześnie z nawożeniem.

Składnikami aktywnymi kompozycji według wynalazku są znane związki o właściwościach grzybobójczych wybrane odpowiednio spośród czterech następujących związków:

1-[3-(4-tert-butylofenylo)-2-metylopropylo]piperydyny, związku oznaczanego dalej jako składnik Ia lub zgodnie z międzynarodową nazwą zwyczajową jako „Fenpropidin” (patrz DE2752135), cis-4[3-(4-tert-butylofenylo)-2-metylopropylo]-2,6-dimetylomorfoliny, składnik Ib, „Fenpropimorf” (patrz DE-2752135),

5-(4-chlorobenzylo)-2,2-dimetylo- 1-(1H-1,2,4-triazol-1 -ylmetylojcyklopentanolu, składnik Ha, „Metconazol” (patrz EP-A-267778) oraz eteru 2-(2,4-dichlorofenylo)-3-( 1H-1,2,4-triazol-1 -yl)propylo-1,1,2.2ttetrflbioroetylo\vego, składnik IIb, „Tetraconazol” (patrz eP-A-234242).

Jakkolwiek poszczególne związki wchodzące w skład kompozycji według wynalazku są znane, nie są znane kompozycje, w których ujawniono by takie same zestawienia dwóch składników czynnych i które wykazywałyby takie same właściwości grzybobójcze jak kompozycja według wynalazku.

189 047

Z opisu patentowego DE A 4 343 176 jest znana mieszanina azolowych środków grzybobójczych z jednym, dwoma lub trzema dalszymi środkami grzybobójczymi, wybranymi z grupy fenpropidyna, fenpropimorf, tridemorf. Określony w zastrzeżeniach patentowych tej publikacji zakres ochrony obejmuje ogromną liczbę możliwych kombinacji, przy czym żadna z nich nie jest wyraźnie preferowana, a przykłady wykonania zamieszczone w opisie dotyczą wyłącznie kompozycji, w których są stosowane fenpropidyna i epoksykonazol. Opis DE A 4 343 176 ujawnia skuteczność i powolne uwalnianie kompozycji zawierającej fenpropimorf i epoksykonazol, nie ujawniając przy tym żadnych innych konkretnych kompozycji i ich właściwości.

Przedmiotem wynalazku jest kompozycja grzybobójcza zawierająca dwa aktywne składniki I oraz II wybrane odpowiednio spośród związków Ia albo Ib oraz IIa albo IIb. Kompozycja ta charakteryzuje się tym, że składnik I jest związkiem wybranym z grupy zawierającej związek (Ia), którym jest 1-[3-(4-tert-butylofenylo)-2-metylopropylo]piperydyna („Fenpropidin”) oraz związek (Ib), którym jest cis-4[3-(4-tert-butylofenylo)-2-metylopropylo]-2,6-dimetylomorfolina („Fenpropimorph”), lub jedną z ich soli, lub jednym z kompleksów metalu;

a składnik II jest związkiem wybranym z grupy zawierającej związek (IIa), którym jest 5-(4-chlorobenzylo)-2,2-dimetylo- 1-(1H-1,2,4-triazol-1 -y lmety lo)cyklopentano 1 („Metconazol”) oraz związek (IIb), którym jest eter 2-(2,4-dichlorofenylo)-3-(1H-1,2,4-triazol-1-yl)propylo-1,1,2,2-tetrafluoroetylowy („Tetraconazol”) lub jedną z ich soli, lub jednym z kompleksów metalu, przy czym składniki aktywne są stosowane w takich ilościach, że kompozycja wykazuje synergistyczne działanie grzybobójcze.

Według wynalazku korzystna jest kompozycja, w której składnik I jest związkiem Ia, zaś składnik II jest związkiem IIa, albo kompozycja, w której składnik I jest związkiem la, zaś składnik II jest związkiem IIb, albo tez kompozycja, w której składnik I jest związkiem Ib, zaś składnik II jest związkiem IIa, albo kompozycja, w której składnik I jest związkiem Ib, zaś składnik II jest związkiem IIb.

W kompozycji według wynalazku stosuje się korzystne ilości składników takie, aby stosunek wagowy składników I: II wynosił 1:10 do 10:1, a szczególnie korzystnie 1:5 do 5:1.

Spośród kwasów, które mogą być użyte do przygotowania soli związków o wzorach Ia, Ib, IIa i IIb, należy wymienić następujące.

Kwas wodorohalogenkowy, taki jak kwas fluorowodorowy, kwas chlorowOdorowy, kwas bromowodorowy, czy kwas jodowodorowy, jak też kwas siarkowy, kwas fosforowy, kwas azotowy i kwasy organiczne, takie jak kwas octowy, kwas trójfluorooctowy, kwas trójchlorooctowy, kwas propionowy, kwas glikolowy, kwas tiocyjanowy, kwas mlekowy', kwas bursztynowy, kwas cytrynowy, kwas benzoesowy, kwas cynamonowy, kwas szczawiowy, kwas fumarowy, kwas benzenosulfonowy, kwas p-toluenosulfonowy, kwas metanosulfonowy, kwas salicylowy, kwas p-aminosalicylowy, kwas 2-fenoksybenzoesowy, kwas 2-acetoksybenzoesowy, lub kwas 1,2-naftalenodisulfonowy.

Termin „sole” obejmuje również kompleksy metali bazowych składników I i II. Te kompleksy mogą zawierać tylko jeden składnik, jak również oba składniki niezależnie. Jest również możliwe przygotowanie kompleksów metali przez wzajemne połączenie dwóch związków I i II dla utworzenia kompleksu mieszanego.

Kompleksy metali, które zawierają bazową cząsteczkę organiczną i nieorganiczną, lub organiczną sól metalu, są to chlorki, azotany, siarczany, fosforany, octany, trójfluorooctany, trójchlorooctany, propioniany, szczawiany, sulfoniany, salicylany, benzoesany itd. pierwiastków drugiej grupy głównej układu okresowego, to znaczy wapnia i magnezu oraz trzeciej i czwartej grupy głównej, to znaczy glinu, cyny i ołowiu, jak również pierwiastków od pierwszej do ósmej podgrupy, to znaczy chromu, manganu, żelaza, kobaltu, niklu, miedzi, cynku i innych. Korzystne są pierwiastki podgrupy czwartego okresu. Zgodnie z tym metale mogą być obecne w postaciach o zróżnicowanej wartościowości. Kompleksy metali mogą być jednordzeniowe, lub wielordzeniowe, to znaczy mogą zawierać jedną, lub więcej niż jedną molekularną. cząstkę organiczną jako ligandy.

189 047

Możliwe jest dodawanie do kompozycji według wynalazku dodatkowych substancji agrochemicznie aktywnych, takich jak środki owadobójcze, środki roztoczobójcze, środki nicieniobójcze, herbicydy, regulatory wzrostu i nawozy i korzystnie środki bakteriobójcze.

Nieoczekiwanie stwierdzono, że działanie grzybobójcze kompozycji według wynalazku jest znacząco większe niż wynikałoby to z sumowania działań poszczególnych składników aktywnych. Jest to wynikiem zastosowania specjalnego doboru i zestawienia dwóch określonych związków grzybobójczych, wybranych spośród ogromnej liczby znanych związków o właściwościach grzybobójczych.

Związki, stosowane w kompozycji według wynalazku, zmieszane lub stosowane jeden po drugim wykazują gwałtownie wzmocnione działanie. Jest to działanie znacząco nadaddytywne w sensie synergicznym i nie było możliwe do przewidzenia na podstawie informacji o wzajemnych oddziaływaniach grzybobójczych znanych związków lub na podstawie ujawnionych właściwości znanych środków grzybobójczych.

W stosunku do kompozycji znanych ze stanu techniki, kompozycja według wynalazku wykazuje nieoczekiwanie korzystne właściwości. W szczególności, wykazuje ona bardzo wysoką aktywność przy tak niskich dawkach, przy których kompozycje zawierające przykładowo fenpropidynę + epoksykonazol są nieaktywne lub prawie nieaktywne. Przy wyższych dawkach aktywność kompozycji według wynalazku jest kilkakrotnie wyższa niż aktywność kompozycji znanych ze stanu techniki. Poza tym kompozycja według wynalazku jest kompozycją o powolnym uwalnianiu składników czynnych.

Kompozycja według wynalazku może być stosowana do traktowania miejsc, które są zakażone grzybami, lub są narażone na takie zakażenie, przy czym jej składniki mogą być stosowane jednocześnie lub kolejno, z tym że kolejność stosowania związku o wzorze I, lub jego soli oraz związku o wzorze II, lub jego soli jest dowolna. Stosowane sole mogą być wybrane tak, że składniki aktywne są przyłączone do rodnika kwasowego, lub też, jak w przypadku kompleksu metalu, do kationu centralnego metalu.

W zależności od zastosowania kompozycji według wynalazku, proporcje wagowe składników aktywnych mogą zmieniać się w szerokim zakresie, jednak szczególnie duży efekt synergiczny występuje przy określonych proporcjach wagowych tych składników.

Korzystne proporcje stosowanych składników I i III wynoszą: I:II = 1:10 do 10:1, korzystniej I:II = 1:5 do 8:1, szczególnie korzystnie 1:11 = 1:3 do 6:1. Inne korzystne proporcje 1:11 to, na przykład, 1:1, 4:1, 2:1, 3:2, 5:3. Odnośne ilości są właściwe w przypadku kwaśnych soli addycyjnych i kompleksów metali związków.

Połączenia związków I i II mają bardzo korzystne właściwości dla ochrony uprawianych roślin. Zapobiegają one zakażeniom grzybami, oddziaływując grzybobójczo na cały ustrój rośliny. Wymienione połączenia mogą być użyte do powstrzymywania, lub niszczenia mikroorganizmów, które występują na roślinach, lub częściach roślin (owoce, kwiatostany, liście, łodygi, bulwy, korzenie) różnych zbiorów użytecznych roślin, ponieważ w tym samym czasie chronią również te części roślin, które rosną wolniej z powodu zaatakowania przez takie mikroorganizmy. Połączenia związków 1 i II mogą być również zastosowane jako środki zaprawiające dla traktowania materiału do rozmnażania roślin, w szczególności nasion (owoców, bulw, ziaren) i sadzonek roślin (np. ryżu) w celu ochrony przed zakazeniem grzybami, jak też przed grzybami roślinożernymi, które występują w glebie.

Kompozycje według wynalazku odznaczają się tym, że są szczególnie dobrze tolerowane przez rośliny i że są bezpieczne dla środowiska. Są one szczególnie skuteczne przeciwko grzybom roślinożernym następujących grup: Ascomycetes (to jest Venturia, Podosphaera, Erysiphe, Monilinia, Unicinula); Basidiomycetes (to jest gatunki Hemileia, Rhizoctonia, Puccinia); Fungi imperfecti (to jest Botrytis, Helminthosporium, Rhynchosporium, Fusarium, Septoria, Cercospora, Alternaria, Pyricularia i Pseudocercosporella herpotrichoides) i są również użyteczne dla regulacji gromad, które osiągnęły pewną odporność na związki z grupy triazoli.

Kompozycje według wynalazku są stosowane do ochrony takich roślin jak przykładowo: zboża (pszenica, jęczmień, żyto, owies), ryż; sorgo i odpowiednie gatunki; buraki (buraki cukrowe i buraki pastewne); jabłkowate, owoce pestkowe i owoce miękkie (jabłka, gruszki, śliwki, brzoskwinie, migdały, wiśnie, truskawki, maliny, jeżyny); rośliny strączkowe (fasola, soczewica, groch, soja); rośliny oleiste (rzepak, gorczyca, mak, oliwki, słoneczniki, orzechy

189 047 kokosowe, rycynus, kakao, orzechy ziemne); rośliny ogórkowe (dynia, ogórki, melony); rośliny włókniste (bawełna, len, juta); owoce cytrusowe (pomarańcze, cytryny, grejpfruty, mandarynki); warzywa (szpinak, sałata, szparagi, kapusta, marchew, cebula, pomidory, ziemniaki, papryka), lauraceae (awokado, cynamon, kamfora), lub rośliny takie jak kukurydza, tytoń, orzechy, kawa, trzcina cukrowa, herbata, winoroślą, chmiel, banany i naturalne rośliny kauczukowe, jak też rośliny ozdobne (kwiaty, krzewy, drzewa liściaste, drzewa iglaste).

Szczególnie korzystnie kompozycje według wynalazku są stosowane do ochrony zbóż, zwłaszcza do ochrony pszenicy i jęczmienia.

Rośliny, w tym zboża rosnące na polach mogą być traktowane zmieszanymi związkami 0 wzorach I i II lub związki te mogą być zastosowane kolejno, w tym samym dniu. Jeśli jest to wymagane mogą być podawane, razem z dodatkowymi nośnikami, środkami powierzchniowo czynnymi, lub innymi środkami pomocniczymi ułatwiającymi użycie, stosowanymi zwyczajowo w przygotowaniu preparatów grzybobójczych.

Odpowiednie nośniki i środki pomocnicze mogą być stałe lub ciekłe i są to substancje naturalne albo zregenerowane substancje mineralne, rozpuszczalniki, dyspergatory, środki zwilżające, lepiszcza, środki wiążące lub nawozy sztuczne.

Korzystne jest stosowanie kompozycji według wynalazku na te części roślin, które są powyżej gruntu, a szczególnie korzystne jest stosowanie jej na liście. Liczba zastosowań i wielkość dawki zależy od biologicznych i klimatycznych warunków życia zarazków.

Związki grzybobójcze mogą wnikać w roślinę również z gleby poprzez korzenie (działanie ogólnoustrojowe). Uzyskuje się to zazwyczaj poprzez miejscowe zraszanie roślin ciekłym preparatem, lub przez wprowadzenie do gleby związków w stałej postaci (zastosowanie do gleby), najczęściej w postaci granulatu.

Kompozycja według wynalazku może być stosowana do zaprawiania bulw lub ziaren (powlekanie), zarówno przez powlekanie na mokro, przykładowo przez zraszanie kolejno ciekłymi preparatami związków wchodzących w skład kompozycji lub też przez nanoszenie na sucho preparatu utworzonego z połączonych związków. W szczególnych przypadkach możliwe są również inne formy zastosowań, na przykład, selektywne traktowanie zarodków, lub pączków.

Związki wchodzące w skład kompozycji mogą być stosowane w postaci niezmodyfikowanej, lub też korzystnie razem z środkami pomocniczymi stosowanymi zwyczajowo w przygotowaniu różnych postaci tego rodzaju preparatów, przykładowo w postaci koncentratów tworzących emulsje, past powlekających, roztworów bezpośrednio do spryskiwania lub rozcieńczania, emulsji do rozcieńczania, proszków zwilżalnych, proszków rozpuszczalnych, opylaczy, granulatów, jak również preparatów w osłonie, np. w osłonie substancji polimerycznych. W zalezności od żądanej postaci kompozycji, zamierzonego celu i istniejących warunków mogą być stosowane różne sposoby jej nanoszenia, takie jak natryskiwanie, rozpylanie, opylanie, rozpraszanie, powlekanie, lub polewanie. Korzystne dawki kompozycji wynoszą zwykle od 50 g do 2 kg substancji aktywnej/ha, korzystnie od 100 g do 1000 g substancji aktywnej/ha. W przypadku traktowania nasion stosuje się dawki od 0,5 g do 1000 g, korzystnie od 5 g do 100 g substancji aktywnej na 100 kg nasion.

Preparaty są przygotowane znanymi sposobami, typowo przez dokładne zmieszanie i/lub zmielenie związków z napełniaczami, to jest rozpuszczalnikami, stałymi nośnikami i dowolnie z środkami powierzchniowo czynnymi.

Odpowiednimi rozpuszczalnikami mogą być: węglowodory aromatyczne, korzystnie frakcje zawierające 8 do 12 atomów węgła, takie jak mieszaniny ksylenu, lub podstawione naftaleny; ftalany takie jak ftalan dibutylowy, lub dioktylowy; węglowodory alifatyczne, takie jak cykloheksan, lub węglowodory parafinowe; alkohole i glikole i ich etery i estry, takie jak etanol, glikol dwuetylenowy, 2-metoksyetanol, lub 2-etoksyetanol; ketony, takie jak cykloheksanon; silnie polarne rozpuszczalniki, takie jak N-metylo-2-pirolidon, dwumetylosulfotlenek, dwumetyloformamid; jak też oleje roślinne, lub oleje roślinne epoksydowane, takie jak epoksydowany olej kokosowy, lub olej sojowy; lub woda.

Stałymi nośnikami używanymi zwykle do opylaczy i proszków do rozpraszania są zazwyczaj naturalne mineralne napełniacze, takie jak kalcyt, talk, kaolin, montmorylonit, lub attapulgite. Polepszenie własności fizycznych jest również możliwe przez dodanie wysoce

189 047 rozproszonego kwasu krzemowego, lub wysoce rozproszonych polimerów absorbujących. Odpowiednimi granulowanymi nośnikami adsorpcyjnymi są substancje porowate, w tym pumeks, pokruszona cegła, sepiolit, lub bentonit; a odpowiednimi nośnikami nie-sorbentami są materiały takie jak kalcyt, lub piasek. Dodatkowo, mogą być stosowane liczne materiały wstępnie granulowane pochodzenia nieorganicznego, zwłaszcza dolomit, lub organicznego jak sproszkowane pozostałości roślin.

W zależności od tego jakie związki o wzorach I i II będą preparowane, odpowiednimi środkami powierzchniowo czynnymi są surfaktanty niejonowe, kationowe i/lub anionowe mające dobre własności emulgujące, rozpraszające i zwilzające. Jako środki powierzchniowo czynne rozumie się również mieszaniny surfaktantów.

Surfaktanty zwykle stosowane do przygotowania preparatów są podane, między innymi, w następujących publikacjach:

- „McCutcheon's Detergents and Emulsifiers Annual”, MC Publishing Corp., Glen Rock, New Jersey, 1988.

- M. and J. Ash, „Encyclopedia of Surfactants”, Vol. I-III, Chemical Publishing Co., New York, 1980-1981.

Szczególnie korzystnymi środkami pomocniczymi ułatwiającymi stosowanie są również naturalne, lub syntetyczne fosfolipidy z szeregu cefalin i lecytyn, takie jak fosfatydyl etanoloaminy, fosfatydyl seryny, fosfatydyl gliceryny, lizolecytyna.

Preparaty agrochemiczne będą zwykle zawierać od 0,1 do 99%, korzystnie od 0,1 do 95% związków o wzorach I i II; od 99,9 do 1%, korzystnie od 99,9 do 5% stałego, lub ciekłego środka pomocniczego, i od 0 do 25%, korzystnie od 0,1 do 25% środka powierzchniowo czynnego.

Zważywszy, że preparaty jako produkty handlowe są koncentratami, finalny użytkownik będzie normalnie stosował preparaty rozcieńczone.

Wynalazek jest zilustrowany następującymi przykładami, w których termin „składnik aktywny” oznacza mieszaninę związku I i związku II w specyficznej proporcji.

Przykłady preparatów
Proszek zwilżający	a)	b)	c)
składnik aktywny [1:11-3:2^), 1:2^),4:1^)]	25%	50%	75%
lignosulfonian sodowy	5%	5%	-
laurylosiarczan sodowy	3%	-	5%
diizobutylonaftalenosulfonian sodowy	-	6%	10%
eter oktylofenolowy glikolu polietylenowego	-	2%	-
(7-8 moli tlenku etylenu)
wysoko rozdrobniony kwas krzemowy	5%	10%	10%
kaolin	62%	27%	-
Składnik aktywny jest dokładnie wymieszany ze	środkami pomocniczymi i mieszanina

jest dobrze rozproszona w rozdrabniarce do uzyskania zwilżalnego proszku, który może być rozcieńczony wodą do suspensji o wymaganym stężeniu.

Emulgujące koncentraty składnik aktywny (Ia:IIa=l: 1) 10% oktylofenolowy eter glikolu polietylenowego (405 moi i denku 33% etylenu) dodecylobenzenosulfonian wapniowy 33% poliglikolowy eter oleju rycynowego (35 moli tlenku etylenu) 4% cykloheksanon 30% mieszanina ksylenu 50%

Przez rozcieńczenie takich koncentratów wodą mogą być otrzymywane emulsje o każdym wymaganym stężeniu do zastosowania do ochrony roślin.

Opylacze a) b) składnik aktywny [1:11=4: l(a);5:1(b) i 5:3(c)] 5% 6% talk 95% kaolin - 94% napełniacze mineralne - c)

4%

99%

189 047

Gotowe do użycia opylacze są otrzymywane przez zmieszanie składnika aktywnego z nośnikiem i rozdrobnienie w odpowiednim młynku. Takie proszki mogą być również użyte jako zaprawy proszkowe do nasion.

Granulaty wytłaczane
składnik aktywny (Ib:IIb = 12)	15%
lignosulfonian sodowy	2%
karboksymetyloceluloza	1 %
kaolin	82%
Składnik aktywny jest mieszany ze środkami	pomocniczymi, rozdrabniany i zwilzany
wodą. Mieszanina jest wytłaczana i następnie suszona w strumieniu powietrza.
Granulki powlekane składnik aktywny (Ia:IIb = 3:5%)	8%
glikol polietylenowy (masa cząsteczkowa 200)	3%
kaolin	82%
Dokładnie rozdrobniony składnik aktywny jest równomiernie domieszany w mieszalni-
ku do kaolinu zwilżonego glikolem polietylenowym. Tym sposobem otrzymywane sąniepylą-
ce powlekane granulki.
Koncentraty suspensji składnik aktywny (Ib:IIa = 3:1)	40%
glikol propylenowy nonylofenolowy eter glikolu polietylenowego	10%
(15 moli tlenku etylenu)	6%
lignosulfonian sodowy	10%
karboksymetyloceluloza	1%
olej silikonowy w postaci 75% wodnej emulsji	1%
woda	32%
Drobno zmielony składnik aktywny jest dokładnie mieszany ze środkami pomocniczymi

do uzyskania koncentratu suspensji, z którego przez rozcieńczenie wodą mogą być przygotowywane suspensje o każdym wymaganym stężeniu. Takie rozcieńczone preparaty mogą być stosowane do traktowania żywych roślin, jak też materiału do rozmnażania roślin i dla ochrony ich przed zakazeniem mikroorganizmami przez spryskiwanie, polewanie, czy zanurzanie. Przykłady biologiczne

Środki grzybobójcze wykazują efekt synergiczny zawsze wtedy, gdy działanie grzybobójcze połączonych składników aktywnych jest większe od sumy działań pojedynczych środków grzybobójczych.

Wartość E, która była oczekiwana dla uzyskanej kombinacji związków, to znaczy dwóch środków grzybobójczych, jest wyrażona przez tak zwany wzór COLBY'ego i może być obliczona w następujący sposób (Colby.S.R. „Calculating synergistic and antagonistic responses of herbicide combination”, Weeds, Vol. 15, strony 20-22; 1967):

ppm = miligramy składnika aktywnego na litr rozpryskiwanej mieszaniny

X = procentowe działanie środka grzybobójczego I przy użyciu p ppm składnika aktywnego

Y = procentowe działanie środka grzybobójczego II przy użyciu q ppm składnika aktywnego

E = oczekiwane działanie środków grzybobójczych I+II przy użyciu p+q ppm składnika aktywnego (działanie addytywne) tak więc według Colby'ego· E = X + Y- X • Y/100

Jeśli aktualnie obserwowana wartość (O) jest większa od wartości oczekiwanej (E), tak więc działanie kombinacji jest nadaddytywne, to znaczy występuje synergizm.

W następujących przykładach zakażenie nie potraktowanych środkiem grzybobójczym roślin wynosi 100%, co odpowiada działaniu 0%.

B-l: Działanie przeciwko Puccinia recóndita na pszenicy dniowe rośliny pszenicy zostały spryskane do momentu wytworzenia kropli mieszaniną spray'u przygotowaną z preparatu środka grzybobójczego, lub mieszaniny środków grzybobójczych. Po 24 godzinach poddane zabiegowi rośliny zostały zakażone suspensją zarodni8

189 047 ków grzyba. Poddane zabiegowi rośliny były następnie poddane inkubacji przez 2 dni przy wilgotności względnej 90-100% w 20°C, a następnie pozostawione w cieplarni przez dalsze 7 dni w temperaturze 20/18°C. Ocena zaatakowania przez grzyby była zrobiona 7 dni po zakażeniu.

Mieszanina związków zawierająca Fenpropidin (la) i Metconazol (Ha) przy stosunku wagowym Ia:IIa od 1:10 do 10:1 wykazuje efekt synergiczny.

B-2: Działanie przeciwko Erysiphe graminis na jęczmieniu dniowe rośliny jęczmienia zostały spryskane do momentu wytworzenia kropli mieszaniną spray'u przygotowaną z preparatu środka grzybobójczego, lub mieszaniny środków grzybobójczych. Po 24 godzinach rośliny zostały zaszczepione zarodnikami grzyba i zostały poddane inkubacji w temperaturze 20/ł8°C w klimatycznym pomieszczeniu. Ocena zaatakowania przez grzyby została dokonana po 10 dniach.

Mieszanina związków zawierająca Fenpropidin (la) i Metconazol (Ila) przy stosunku wagowym Ia:IIa od 1:10 do 10:1 wykazuje efekt synergiczny (patrz tabela).

B-3: Działanie przeciwko Pyrenophora teres na jęczmieniu dniowe rośliny jęczmienia zostały spryskane do momentu wytworzenia kropli mieszaniną spray’u przygotowaną z preparatu środka grzybobójczego, lub mieszaniny środków grzybobójczych. Po 1 dniu rośliny zostały zaszczepione suspensją zarodników Pyrenophora teres i zostały poddane inkubacji w cieplarni w temperaturze 21°C, przy wilgotności względnej 90-100%. Ocena zaatakowania przez grzyby została zrobiona po 1 tygodniu. Mieszaniny według niniejszego wynalazku wykazują wyraźnie efekty synergiczne.

B-4: Działanie przeciwko Septoria nodorum na pszenicy

Rośliny pszenicy w stadium 3 liści zostały opryskane proszkiem zwilżającym przygotowanym ze środka grzybobójczego, lub mieszaniny środków grzybobójczych. Po 24 godzinach poddane zabiegowi rośliny zostały zakażone suspensją zarodników grzyba. Następnie rośliny zostały poddane inkubacji przez 2 dni przy wilgotności względnej 90-100% i następnie zostały pozostawione w cieplarni w temperaturze 20-24°C przez dalsze 10 dni. Ocena zaatakowania grzybami została zrobiona 13 dni po zakażeniu. Zakażone było mniej niż 1 % roślin pszenicy'.

Tabela odnosząca się do B-2 (Działanie przeciwko Erysiphe graminis)

Nr próby g Substancja aktywna/ha proporcja wagowa % Działanie wyliczone (E) % Działanie doświadczalne

	la	Ila
1 (kontrolna)	-	-	-	-	0
2	0,2	-	-	-	9,3
3	0,6	-	-	-	22,4
4	-	0,02	-	-	34,8
5	-	0,06	-	-	52,5
6	-	0,2	-	-	57,7
7	-	6	-	-	92,6
8	0,2	0,02	10:1	40,9	57,0
9	0,2	0,06	3:1	57,0	71,2
10	0,6	0,06	10:1	63,2	73,9
11	0,6	0,2	3:1	67,2	79,9
12	0,6	6	1:10	94,2	100

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz.

Cena 2,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Kompozycja grzybobójcza zawierająca dwa aktywne składniki I i II, które są wybrane spośród związków Ia albo Ib oraz IIa albo IIb, znamienna tym, że składnik I jest związkiem wybranym z grupy zawierającej związek (Ia), którym jest 1-[3-(4-tert-butylofenylo)-2-metylopropylo]piperydyna („Fenpropidin”) oraz związek (Ib), którym jest cis-4[3-(4-tert-butylofenylo)-2-metylopropylo]-2,6-dimetylomorfolina („Fenpropimorph”), lub jedną z ich soli, lub jednym z kompleksów metalu;

a składnik II jest związkiem wybranym z grupy zawierającej związek Ilia), którym jest

5-(4-chlorobenzylo)-2,2-dimetylo- 1-(1H-1,2,4-triazol-1 -ylmetylo)cyklopentanol („Metconazol”) oraz związek (IIb), którym jest eter 2-(2,4-dichlorofenylo)-3-(1H-1,2,4-triazol-1-yl)propylo1,1,2,2-tetrafluoroetylowy („Tetraconazol”) lub jedną z ich soli, lub jednym z kompleksów metalu, przy czym składniki aktywne są stosowane w takich ilościach, że kompozycja wykazuje synergistyczne działanie grzybobójcze.
2. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że składnik I jest związkiem Ia, zaś składnik II jest związkiem IIa.
3. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że składnik I jest związkiem Ia, zaś składnik II jest związkiem IIb.
4. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że składnik I jest związkiem Ib, zaś składnik II jest związkiem IIa.
5. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że składnik I jest związkiem Ib, zaś składnik II jest związkiem IIb.
6. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że stosunek wagowy składników I:II wynosi 1:10 do 10:1, korzystnie 1:5 do 5:1.