Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do cia¬ glego pionowego odlewania wznoszacego rur, zwla¬ szcza zeliwnycih.Z .polskiego opisu patentowego nr 141488 jest znane urzadzenie do ciaglego odlewania rutr zeli¬ wnych, zawierajace zespól formujacy zlozony z rdzenia i otaczajacego go krystalizatora, z utwo¬ rzona miedzy nimi wneka,, w której nastepuje krystalizacja plynnego zeliwa i która jest pola¬ czona z ukladem wlewowo-zasilajacym zawiera¬ jacym wlew glówny dla plynnego zeliwa.Z innego polskiego opisu patentowego nr 126 006 jest znany krystalizator do ciaglego odlewania rur, zwlaszcza cienkosciennych rur zeliwnych, zaopa¬ trzony w rdzen usytuowany w tulei krystaliiza- tora, w którym jest umieszczony element grzew¬ czy, Wokól krystalizatora jest usytuowany plaszcz chlodzacy. W urzadzeniu tym rozwiazane zo¬ stalo zagadnienie ustalenia odpowiedniego przebie¬ gu granicy ^krystalizacji plynnego- zeliwa dopro¬ wadzanego do przestrzeni formujacej utworzonej pomiedzy krystalizatorem i ustyuowanym w nim rdzeniem.Przebieg granicy krystalizacji plynnego zeliwa w tym urzadzeniu jest ustalany w wyniku do¬ prowadzania do niego dodatkowego ciepla, przez ogrzewanie rdzenia przynajmniej na czesci jego dlugosci, poczynajac od jego górnego konca oraz przez utrzymywanie jego dolnego konca w tem¬ peraturze wystarczajacej do krystalizacji zeliwa w calym przekroju poprzecznym wytwarzanej. ru¬ ry. Opisany krystalizator sluzy do odlewania rur w kierunku pionowym, przy czym zalewanie kry- 5 stalizatora plynnym zeliwem odbywa sie od góry, a wyciaganie uformowanej rury z góry do dolu.Zgodnie z wynalazkiem w urzadzeniu do cia¬ glego pionowego odlewania wznoszacego rur, zwla¬ szcza zeliwnych, zawierajacym zespól formujacy 10 zlozony z rdzenia i otaczajacego go kryistaiózatora, z utworzona pomiedzy nimi -wneka, w której na¬ stepuje krystalizacja plynnego zeliwa i która jest polaczona z ukladem wlewowo-zasilajacym, zawie¬ rajacym wlew glówny dla plynnego zeliwa, za- 15 stosowano zasobnik cisnieniowy, wypelniony plyn¬ nym zeliwem i polaczony z komora rdzenia zes¬ polu formujacego, a ponadto padigrzewajacy piec elektryczny z utworzona w nim wanna wypelnio¬ na plynnym zeliwem i usytuowana pod ukladem 20 wlewowo-zasilajacym, zespolem formujacym i za¬ sobnikiem cisnieniowym.Uklad wlewowo-zasilajacy, zespól formujacy i zasobnik cisnieniowy sa zabudowane w zestawie bloków grafitowycih, a ponadto podgrzewajacy piec jest od góry szczelnie zamkniety ogniotrwala po¬ krywa, polaczona z nim rozlacznie.Przestrzen zasobnika cisnieniowego jest polaczo¬ na poziomym kanalem z komora rdzenia. 30 Komora rdzenia w swej górnej czesci jest po- 147 383147 383 15 20 laczona z atmosfera poprzez zawór kulowy. Prze¬ strzen zasobnika cisnieniowego jest polaczona z zródlem gazu pod cisnieniem za pomoca przewo¬ du, w którym znajduje sie zawór.Komora rdzenia w swej dolnej czesci jest po- 5 laczona z .komora dolna laczaca zespolu formu¬ jacego, która poprzez poziomy kanal .jest pola¬ czona z dolna komora-' kolowa zasobnika cisnie¬ niowego. Krystalizator w swej górnej czesci ma otwór rozszerzony- na ksztalt odwróconego stozka 10 scietego, a w swej dolnej czesci ma rozszerzenie na ksztalt stozka scietego, sluzace do wprowadza¬ nia, plynnego zeliwa. '¦ - Krystalizator zespolu formujacego w poblizu dol¬ nego konca ma zewnetrzny kolnierz osadzony w pierscieniowym wglebieniu zestawu bloków gra.- fitowych. Usytuowany wokól krystalizatora plaszcz chlodzacy ma wysokosc mniej wiecej równa gru¬ bosci okladziny ogniotrwalej pokrywy pieca.Wlew glówmy ukladu wlewowo-zasilajacego ma wysokosc mierzona powyzej pokrywy pieca zna¬ cznie wieksza od wysokosci czesci krystalizatora wystajacej ponad pokrywe pieca. Blok grafito¬ wy obejmujacy wlew glówny ukladu wlewowo^ -.zasalajacego jest otoczony oporowym grzejnikiem rurowym, korzystnie na czesci dlugosci tego wle¬ wu wystajacej ponad pokrywe pieca i na czesci objejtej pokrywa.,Zasobnik cisnieniowy ma w dolnej czesci otwór, za pomoca którego przestrzen zasobnika jest po¬ laczona z komora kolowa laczaca sde poprzez przedluzenie tego otworu wykonane w zestawie bloków grafitowych z wanna pieca, przy czym na wysokosci przedluzenia otworu znajduje sie zasuwa odcinajaca.Wlew glówny ukladu wiewowo-zasilajacego w swej dolnej czesci jest przedluzony ponizej po¬ ziomego wlewu doprowadzajacego, laczacego ten wlew z krystalizatorem i polaczony z wanna pie¬ ca, przy czym na tym przedluzeniu wlewu znaj¬ duje sie zasuwa odcinajaca.Podgrzewajacy piec elektryczny w swej górnej czesci, ponizej pokrywy, zawiera rynne spustowa laczaca sde z wanna. Podtrzymywany w polozeniu 45 zamkniecia pokrywy zestaw bloków grafitowych stanowi ograniczenie górnej powierzchni wanny pieca. Zestaw bloków grafitowych jest utworzo¬ ny z pewnej liczby cylindrycznych elementów.Osie zespolu formujacego ukladu wlewowo-zasi- 50 lajacego i zasobnika cisnieniowego *sa równoftegle wzgledem siebie i korzystnie pionowe.Przedmiot wynalazku jest szczególowo opisany w przykladzie wykonania uwidocznionym • na ry- , sunku, na którym fiig. 1 przedstawia urzadzenie 55 do ciaglego pionowego odlewania wznoszacego rur zeliwnych w przekroju pionowym w stanie przy¬ gotowanym do odlewania, fig. 2 — to samo u- rzadzenie w stanie,- w którymi pokrywa pieca wraz z zestawem bloków grafitowych jest uniesiona 60 ponad piec, zas fig. 3 przedstawia urzadzenie z ' fig. 1 w przekroju poziomym, wzdluz linii 3—3, zaznaczonej na fig. 1.Zgodnie z przykladem wykonania na fig. li u- rzadzenie sklada sie zasadniczo z elektrycznego 65 35 40 pieca J. podgrzewajacego plynne zeliwo, w po¬ staci wanny lub tygla, z górnej, ogniotrwalej po¬ krywy 2, nadajacej sie do zamylkania w sposób szczelny górnej czesci elektrycznego pieca 1 pod¬ grzewajacego.Podgrzewajacy piec' elektryczny 1, indukcyjny bezrdizenlowy, zawierajacy plynne zeliwo F sluzy jako pojemnik na kapiel stanowiaca oslone z plyn¬ nego zeliwa do utrzymywania w temperaturze top¬ nienia ukladu wlewowo-zasdlajacego plynnego ze¬ liwa, który zgodnie z wynalazkiem jest utworzo¬ ny przez zestaw 3 bloków grafitowych i jest pod¬ trzymywany przez pokrywe 2.Podgrzewajacy piec elektryczny 1 jest usytuo¬ wany na azurowej platformie 4 w celu umozli¬ wienia dojscia do dolnej czesci lub do spodu elek¬ trycznego pieca 1 podgrzewajacego, dla opróznie¬ nia tego pieca przez- nie przedstawiony zamyka¬ ny otwór, przy czym elektryczny piec 1 podgrze¬ wajacy zawiera wewnatrz oslony 5 z grubej bla¬ chy, wykladzine ogniotrwala 6, na przyklad z ma¬ terialów' gldinokrzemianowych, tworzaca pojemnik 7 do przyjecia plynnego zeliwa. Piec elektryczny 1 jest zaopatrzony w grzejne urzadzenie ^elektry¬ czne, utworzone na przyklad przez induktor 8 o- taczajacy pionowa scianke wykladziny ogniotrwa¬ lej 6. Piec elektryczny 1 obejmuje równiez w swej górnej czesci rynne 9, która wyplywa na zewnatrz ewentualny nadmiar plynnego zeliwa, a ponadto jest zamykany szczelnie górna pokrywa 2, zawie¬ rajaca równiez zewnetrzna. oslone z blachy i gru¬ ba wykladzine ogniotrwala, na przyklad z mate¬ rialów gilinokrzemianowych. Górna pokrywa 2 jest zaopatrzona w kolnierz lub uchwyty mocujace 10, wspólpracujace ze srubami mocujacymi 11, któ¬ rych dolne koncze sa utwierdzone na stale w azu¬ rowej plycie 4. Przez dokrecanie nakretek usytuo¬ wanych na gwintowanych koncach srub mocuja- ' cych 11 uzyskuje sie szczelne osadzenie górnej pokrywy 2 na piecu 1.Górna pokrywa 2 zgodnie z wynalazkiem sluzy jako zawieszona obudowa nosna zestawu bloków grafitowych 3 z osadzonym zespolem formujacym 13—14, zawierajacym chlodzony krystalizator 13 oraz wydrazony ogrzewany rdzen * 14, usytuowa¬ ny wspólosiowo z krystalizatorem w osi X—X.Zespól formujacy jest zaopatrzony w uklad wle- wowoHzasilajacy 15, którego wlew glówny 28 z lejkiem wlewowym znajduje sie w osi Y^Y i z osadzonym zasobnikiem cisnieniowym 16 zeliwa podgrzewajacego F rdzen wydrazony 14.W polozeniu zamknietym pokrywy 2 zestaw 3 bloków grafitowych tworzy z wanna 7 pieca 1 przestrzen dla plynnego zeliwa, w którym jest zanurzona dolna czesc zestawu 3 bloków grafi¬ towych, polozona ponizej pokrywy 2. < / Zespól formujacy 13—14 o osi X—X sklada sie z grafitowego rurowego krystalizatora 13, usytuo¬ wanego w zestawie 3 bloków grafitowych we wglebieniu, na którego spodzie opiera sie kirysta- lizator za pomoca zewnetrznego kolnierza 17 o ksztalcie kolowym. Krystalizator 13 przechodzac przez ogniotrwala okladzine pokrywy 2 jest oto-; czony plaszczem chlodzacym 18 na czesci swej5 wysokosci odpowiadajacej mniej wiecej grubosci wykladziny ogniotrwalej pokrywy 2, przy czym przez wydrazony plaszcz 18 przeplywa plyn chlo¬ dzacy, taki jak woda lub plynny metal o niskiej temperaturze topnienia, przykladowo olów lub cy¬ na.Wewnetrzna scianka krystalizatora 13 jest do¬ kladnie obrobiona i ma posltac cylindryczna, przy czym w czesci dolnej krystalizatora 13 tworzy rozszerzenie 21 na ksztalt stozka scietego, w celu ulatwienia wejscia plynnego zeliwa. W swej gór¬ nej czesci otwór krystaiizatora 13 jest rozszerzony powyzej pokrywy 2 na ksztalt odwróconego stozka scietego 22, fazowanego poza stykiem z odlewana rura zeliwna.Wydrazony rdzen 14 starannie zewnetrznie ob- robibny w postaci cylindrycznej jest wykonany z grafitu jak krystaliizator 13, w stosunku do któ¬ rego' jest wspólosiowo scentrowany (os X—X) i spoczywa na zestawie 3 bloków grafitowych za pomoca dolnego kolnierza 23, usytuowanego zna¬ cznie ponizej torystsfeatora 13 w takd sposób, ze twarzy z dolnym rozszerzeniem 21 wejscia plyn¬ nego metalu pierscieniowa przestrzen, o duzym wymiarze, znacznie wyzsza od przestrzeni piers¬ cieniowej znajdujacej sie pomiedzy krystalizato- rem 13 i rdzeniem 14 w celu utworzenia trzonu rury T z zeliwa. Wydrazony rdzen 14 tworzy z blokiem grafitowym, który podpiera go w zesta¬ wie 3, kolowa dolna komore laczaca 24.Wydrazony rdzen 14 jest zaopatrzony we wgle¬ bienie lub wewnetrzna walcowa komore 25 lacza¬ ca sie z komora' dolna 24 podrdzeriiowa oraz z atmosfera w swej górnej czesci przez otwór cy_ ilindryczno-stozkowy 26, przechodzacy przez jgor¬ na scianke rdzenia 14 z grafitu i uszczelniony zaworem kulowym 27 z grafitu, spoczywajacym na skutek ciezkosci w czesci stozkowej otworu 26, która sluzy mu za gniazdo.Uklad wlewowo-zasilajacy 15 krystalizatora ma postac syfonu wykonanego w btokach grafitowych zestawu 3, który jest zewnetrznie pokryty gruba wykladzina ogniotrwala 6. Uklad 15 obejmuje wlew glówny 28 z górnym lejkiem wlewowym w osi Y—Y, wznoszacym sie czesciowo ponad pokrywe 2 o wysokosc H znacznie wyzsza od wysokosci h czesci górnej krystaliizatora 13 przechodzacej tak¬ ze poza pokrywe 2. Wlew glówny 28 jest prze-' dluzony az do doiLnej powierzchni zestawu 3 blo¬ ków grafitowych w taki sposób, ze wychodzi na zewnatrz do wanny 7 pieca 1. W swej dolnej cze¬ sci wlew glówny 28 jest uszczelniony, na przy¬ klad za, pomoca zasuwy 29 lub wszelkimi innymi odpowiednimi srodkami,, za pomoca których do¬ konac mozna z niego spustu zeliwa do wanmy 7 pieca. Powyzej zasuwy 29 wlew glówny 28 laczy sie pod katem prostym z poziomym wlewem do- prowaidizajacym 30, który wychodzi ponizej stoz¬ kowego rozszerzenia 21 wejscia plynnego zeliwa do pierscieniowej wneki zespolu formujacego 13—14 w jego czesci dolnej w taki sposób, ze powodu¬ je jago zasilenie. Blok grafitowy obejmujacy wlew glówny 28 jest otoczony oporowym grzejnikiem rurowym 28a o wysokosci odpowiadajacej prawie r 383 6 calej wysokosci jego czesci znajdujacej sie po¬ wyzej górnej krawedzi wanny 7 pieca 1 '(wyso¬ kosc H plus grubosc pokrywy 2).Zasobnik cisnieniowy 16 zeliwa podtgrzewajace- 5 go rdzen jest wykonany' z grafitu i zabudowany w pionowej osi Z—Z pokrywy 2 przechodzac przez wykonany w niej otwór do wysokosci odpowia¬ dajacej mniej wiecej wysokosci zespolu. formuja¬ cego 13—14. Zasobnik cisnieniowy 16 zawiera wigle- 10 bienie lub komore walcowa 31 prawie zamknieta z wyjatkiem dolnego otworu 32 wychodzacego do dolnej komory kolowej 33 polaczonej przez otwór 34 przewodem 35 z zaworem kurkowym 36 ze zródlem gazu pod cisnieniem, na przyklad takim, 15 jak powietrze, azot lub argon. Zasobnik cisnie- niioiwy 16 jest uszczelniony w-swej górnej czesci wkreconym korkiem 16a z grafitu.Dolna komora kolowa 33 laczy sie z jednej stro¬ ny z komora dolna laczaca 24 zespolu formujacego' 20 i3—14 kanalem poziomym 37 wydrazonym w ze¬ stawie 3 bloków grafitowych, z drugiej natomiast strony laczy sie z wanna 7 pieca elektrycznego 1 przedluzeniem pionowym dolnego otworu 32, przy czym to przedluzenie, które ma wylot na dolnej plaszczyznie czolowej zastawu 3 ~ bloków grafito¬ wych, jest odcinane, na. przyklad zasuwa 38, 'któ¬ rej otwór pozwala na opróznienie przestrzeni 31 do wanny 7 pieca 1. . Wanna 7 elektrycznego pieca 1 jest poczatkowo pusta lub tez zawiera resztki ,plynnego zeliwa F.Elektryczny piec 1 jest szczelnie zamkniety pokry¬ wa 2 za pomoca srub 11, zas zestaw 3 bloków grafitowych jest zawieszony w wannie 7. Plynne zeliwo wprowadza sie przez otwór napelniajacy 12 polozony w osi W—W (fig. 3, az do poziomu nieco nizszego od wysokosci rynny spustowej 9.Gdy poziom ten jest przekroczony, nadmiar plyn¬ nego, zeliwa wyplywa na zewnatrz przez rynna ^ spustowa 9. Indufctor 8 jest wlaczony, a zatem piec 1 jest ogrzewany. ' Gdy korek 16a zasobnika cisnieniowego 16 w osi Z—Z jest uniesiony, plynne zeliwo zostaje • wprowadzane do jego przestrzeni 31. Poniewaz 45 przestrzen 31 zasobnika 16 laczy sie z komora 25 rdzenia 14 w osi X—X, poziom plynnego zeliwa w niich podnosi sie w tym samym czasie do tej samej wysokosci. Nastepnie korek 16a zostaje wkrecony, a przewodem 35 wprowadza sie spre- 50 zone powietrze lub gaz obojetny, taki jak azot lub argon, pod dzialaniem których poziom plyn¬ nego zeliwa F w komorze 25 utrzymuje sie po¬ miedzy dolnym poziomem oznaczonym linia cia¬ gla, usytuowanym na wysokosci rozszerzenia 21 16 krystalizatora 13 (fig. 1.) i nieco ponizej dolnej - krawedzi chlodzacego plaszcza 18, a górnym po¬ ziomem N zaznaczonym linia przerywana, usytuo¬ wanym "ponizej zaworu kulowego 27.Wlew glówny 28 jest ogrzewany na calej swej 60 wysokosci znajdujacej sie powyzej wanny 7 pie¬ ca 1 za pomoca oporowego grzejnika rurowego 28a, zasilanego pradem elektrycznym. Natomiast pirzez chlodzacy plaszcz 18 przeplywa plyn chlo¬ dzacy obiegowo przez ten plaszcz i przez przewód 65 doprowadzajacy 19 i przewód odprowadzajacy 20.Przed rozpoczeciem formowania rury T z zeliwa podgrzewa sie rdzen 14 doprowadzajac w sposób wyzej opisany podniesienie poziomu plynnego ze¬ liwa F w komorze 25 do wysokosci oznaczonej linia przerywana, na skutek przeplywu tego zeli¬ wa z zasobnika cisnieniowego 16 do tej komory pod dzialaniem cisnienia gazu doprowadzanego (przewodem 35. Bezposrednio nie jest podgrzewana tylko górna czesc rdzenia 14, w której jest usy¬ tuowany zawór kulowy 27.Na tej wlasnie wysokosci rozpoczyna sie proces krystalizacji" plynnego zeliwa na skutek niepod- grzewania rdzenia i z drugiej strony na skutek chlodizenaa krystalizatora od zewnatrz." 'Doprowadzane wlewem glównym 28 plynne ze¬ liwo przeplywa poziomym wiewem doprowadza¬ jacym 30 do stozkowego rozszerzenia 21 krystali- zatora 13, a nastepnie pod dzialandem cisnienia -hydrostatycznego wytworzonego przez slup zeliwa we wlewie glównym wznosi sie w pierscieniowej wnece utworzonej miedzy krystaldzatorem 13 i rdzeniem 14, przy czym, jak to wyzej podano, na wysokosci górnej czesci rdzenia 14 nastepuje kry¬ stalizacja zeliwa i formowanie scianki rury T.Na wysokosci" odwróconego" stozka scietego 22 kry¬ stalizatora 13 zeliwo jest juz calkowicie skrzep¬ niete, dzlieki czemu . jest mozliwe wyciaganie' ru¬ ry T w kierunku oznaczonym strzalka f.Dodatkowe, zewnetrzne ogrzewanie plynnego ze¬ liwa zasilajacego krystalizator 13 z rdzeniem 14 jest zrealizowane przez cieplo pochodzace od plyn¬ nego zeliwa wypelniajacego wanne 7 pieca 1, pod¬ trzymywane za pomoca induktocra 8. jMozna zwdek- ,szyc temperature zeliwa w wannie 7 zwtieksiza- jac, jesli to mozliwe, moc grzejina indiuktora 8.Mozna równiez dokonac uzupelnienia, czesciowej wymiany lub calkowitej wymiany zeliwa w wan¬ nie 7 pieca 1, jezeli stwierdzi sde, ze jego tem- . peratufa jest niewystarczajaco wysieka. Wymiany zeliwa dokonuje sde wprowadzajac je przez otwór napelniajacy 12 (fig. 3) do wanny 7 pieca 1, w miejisce zeliwa o niedostatecznie wysokiej tem¬ peraturze odprowadzanego rynna spustowa 9.Pirzez realizacje tych zabiegów zestaw 3 bloków grafitowych jest utrzymywany we wlasciwej tem- peraitunze za pomoca kapieli plynnego zeliwa wy¬ pelniajacego wanne 7 pieca 1.Kontrola i regulacja temperatury rdzenia 14 i .krystalizatora 13 musza byc realizowane tak, aby krystalizacja zeliwa nastepowala na poziomie gór¬ nej czesci konca rdzenia 14. W przypadku, gdy zeliwo wychodzi z tej strefy w stanie niezupelnie skrzepnietym oznacza to, ze rdzen 14 ma zbyt wysoka temperature i/lub chlodzenie krystaliizato- ra jest niewystarczajace. Wystarcza wówczas ob¬ nizenie poziomu plynnego zeliwa F w komorze 25 rdzenia 14, przez zmniejszenie wartosci cisnienia gazu w przestrzeni 31 zasobnika cisnieniowego 16 i/lub zwiekszenie natezenia przeplywu plynu chlo¬ dzacego w przewodachr doprowadzajacym 19, od¬ prowadzajacym 20 oraz w plaszczu 18. Zmiana tych dwóch czynników powoduje ustalenie wlasci¬ wej granicy -krystalizacja plynnego zeliwa.W przypadku, gdy granica krystalizacja plyn- 17 383 8 nego zeliwa znajduje sie wewnatrz pierscien4owej przestrzeni miedzy krysitalizatorstm 13 a rdzznlem 14 konieczne jest wówczas zatrzymanie proces a odlewania i zdemontowanie zespolu formujacego 5 13—14, a nastepnie wymiana co najmniej rdzenia 14. Rozpoczynajac ponownie proces odlewania po wymianie rdzenia i ewentualnie krystalizatora 13 nalezy doprowadzic do wyzszej temperatury gór¬ na czesc rdzenia 14 przez podniesienie plynnego 10 zeliwa F do górnego poziomu N w komorze 25 rdzenia, w'. nastepstwie zwiekszenia cisnienia ga¬ zu w przestrzeni 31 zasobnika cisnieniowego 16 Wówczas w przestrzeni 31 pozdorm plynnego zeli¬ wa F obnizy sde do poziomu Nj zaznaczonego 11- 15 nia przerywana.Po rozpoczeciu odlewania granice krystalizacji .nalezy ustalic obnizajac odpowiednio poziom plyn¬ nego zeliwa F w komorze 25 rdzenia 14. iKontrola temperatury scianek krystalizatora 13 20 1 rdzenia 14 odbywa sie za pomoca terrnoelemen- tów nie przedstawicnyeh na rysunku i ¦ odpowied¬ nio umiesizczonycih, korzystnie na rdzeniu.W przedstawionym urzadzeniu, dzieki kontroli wartosci temperatury, a przede wszystkim dzdejki 25 stosunkowo prostej mozliwosci regulacji wartosci temperatury w pierscieniowej przestrzeni pomie¬ dzy krystalizatorem 13 i rdzeniem. 14, staje sie mozliwe odlewanie rur T z zeliwa o bardzo cien¬ kiej sciance, poniewaz w bardzo precyzyjny spo- 30 sób ustala sie granice krystalizacji plynnego zeli¬ wa w zespole formujacym 13—14. Tak wiec mo¬ zliwe jest wytwarzanie przykladowo rur o sred¬ nicy zewnetrznej Iil8 mm i grubosci scianki 3 mim, a ogólnie ujmujac urzadzenie wedlug wynalazku 35 najkorzystniej nadaje sde do -wytwarzania rur o malych • srednicach i cienkich sciankach, w któ¬ rych stosunek grubosci scianki do srednicy wy¬ nosi 3U00.Nalezy ponadto zaznaczyc, ze wszelki przypad¬ kowy przeciek plynnego metalu z zespolu for¬ mujacego 13—14, ukladu wlewowo-zasilajacsgo 15 lub tez z zasobnika cisnieniowego 16, jest zbiera¬ ny w wannie 7 pieca 1, z której po osiagnieciu pewnego poziomu jest odprowadzany rynna spu- stówa 9.Po zakonczeniu procesu odlewania zestaw 3 blo¬ ków grafitowych zastaje oprózniony z zawartego ^w nim plynnnego zeliwa F przez odlaczenie gcr- 50 nej pokrywy 2 pieca 1 w wyniku jej podniesie¬ nia powyzej pieca 1. (fdg. 2) oraz przez otwarcie zasuw 29 i 38. Wówczas plynne zeliwo splywa do wanny 7 pieca 1. iW; celu opróznienia wanny 7 pieca nalezy otwo- 55 rzyc otwory spustowe usytuowane w dolnej czesci pieca przykladowo wzdluz osi X—X, Y—Y i Z—Z...- Dzieki zastosowaniu w piecu elektrycznym 1 swego rodzaju izolacji termicznej stanowiacej plyn¬ ne zeliwo F wypelniajace wanne 7, zestaw 3 blo- 60 ków grafitowych jest utrzymywany w wyzszej temperaturze podczas procesu odlewania. Kontro- • lujac zatem elektryczne parametry zasilania in- duktotra 8 pieca 1 jednoczesnie kontroluje sie tem¬ peratury bloków grafitowych otaczajacych uklad 65 wlewowo-zasdlajacy 15, temperatury bloków' grafi-9 147 383 10 towych otaczajacych zespól formoijacy 13^14 oraz temperatury bloków grafitowych wchodzacych w sklad zasobnika cisnieniowego 16. . s Dzieki/ zastosowaniu laczacych sie ze soba ko¬ mory 25 i przestrzeni 31 zasobnika cisnieniowego i stworzonej tym samym ^mozliwosci sterowania poziomów plynnego zeliwa F, zapewnia sie latwa i powtarzalna regulacje temperatury rdzenia 14, a ponadto przeprowadza sie to w sposób bezpie¬ czny dla obslugi, poniewaz zawór kulowy 27 sta¬ nowi jednoczesnie zawór bezpieczenstwa, dziala¬ jacy w przypadkiu nadmiaru plynnego zeliwa w komorze 25 rdzenia 14.W urzadzeniiiu wedlug wynalazku uzyskuje sie jednorodnosc temperatury korzystna z punktu wi¬ dzenia mechanicznej wytrzymalosci i trwalosci ze¬ stawu 3 bloków grafitowych, przez wyeliminowa¬ nie w nim naprezen termicznych, a to na' sku¬ tek tego ze w prawie wszystkich przestrzeniach urzadzenia znajduje sie ten sam rodzaj materialu cieklego o wysokiej temperaturze, w tym przy¬ padku plynne zeliwo wprowadzane w tym samym czasie do tych przestrzeni urzadzenia i o takiej samej temperaturze.Korzystne dla konstrukcji urzadzenia wedlug wy¬ nalazku jest, aby zestaw 3 bloków grafitowych skladal sie z pewnej liczby cylindrycznych elemen¬ tów, nadajacych sie do latwej wymiany i mon¬ tazu na równoiegloscianowym zestawie 3 bloków grafitowych (fig. 3).Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do ciaglego pionowego odlewania wznoszacego rur, zwlaszcza zeliwnych, zawieraja- . ce zespól formujacy zlozony z rdzenia i otacza'- jacego go krysltalizatora, z utworzona pomiedzy nimi wneka; w której nastepuje krystalizacja plyn¬ nego zeliwa i która jest polaczona z ukladem wlewowo-zasilajacym, zawierajacym wlew glówny dla plynnego zeliwa, znamienny tym, ze zawiera zasobnik cisnieniowy (16) wypelniony plynnym ze¬ liwem (F) i polaczony z komora (25) radzenia (14) zespolu formujacego (13—14), a ponadto ma pod¬ grzewajacy piec elektryczny (1) z utworzona w nim wanna (7) wypelniona plynnym zeliwem (F) i u- sytuowana pod ukladem wlewowo-zasilajacym (15), zespolem formujacym (13—14) i zasobnikiem cis¬ nieniowym (16), przy czym uklad wlewowonzasi- lajacy (15), zespól formujacy (13—14) i zasobnik cisnieniowy (16) sa zabudowane w zestawie (3) bloków grafitowych, a ponadto podgrzewajacy piec <1) jest od góry szczelnie "zamkniety ogniotrwala pokrywa (2), polaczona z nim rozlacznie. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze przesitrzen (31) zasobnika cisnieniowego (16) jest polaczona poziomym kanalem (37) z komora (25) rdzenia (14). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 2, znamien¬ ne tym, ze komora (25) rdzenia (14) w swej gór¬ nej czesci jest polaczona z atmosfera poprzez za¬ wór kulowy (27). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze przestrzen (31) zasobnika cisnieniowego (16) jest polaczona ze zródlem gazu pod cisnie¬ niem za pomoca przewodu (35), w którym znaj¬ duje sie zawór (36). 5.* Urzadzenie wedlug zastrz. I albo 2, znamien¬ ne tym, ze komora (25) rdzenia (14) w swej dol¬ nej czesci jest polaczona z komora dolna laczaca (24) zespolu formujacego (13—14), która poprzez poziomy kanal (37) jest polaczona z dolna komora kolowa (33) zasobnika cisnieniowego (16): 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze krystalizator (13) zespolu formujacego (13—14) w swej górnej czesci ma otwór rozszerzony na ksztalt odwróconego stozka scietego (22), a w swej dolnej czesci ma rozszerzenie (21) na 'ksztalt stoz¬ ka scietego, sluzacego N do wprowadzania plynnego zeliwa. 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze krystalizator (13) zespolu formujacego (13—14) w poblizu dolnego konca ma zewnetrzny kolnierz (17), osadzony w pierscieniowym wglebieniu ze¬ stawu (3) bloków grafitowych. .10. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze wlew glówny (28) ukladu wlewowo-zasilajacego (15) ma wysokosc (H) mierzona powyzej pokry¬ wy (2) pieca (1) znacznie wieksza od wysokosci (h) czesci krystalizatora (13) wystajacej ponad po¬ krywe (2) pieca (1).^ 11. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 10, zna¬ mienne tym, ze blok grafitowy obejmujacy wlew glówny (28) ukladna wiswowo-zaisilajacego (15) jest otoczony oporowym grzejnikiem rurowym (28a), korzystnie na czesci ifliugosci tego wlewu wysta¬ jacej ponad pokrywe (2) pieca (1) i na czesci ob¬ jetej pokrywa (2). (12. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 ailbo 2,.znamien¬ ne tym, ze zasobnik cisnieniowy (16) ma w dol¬ nej czesci otwór (32), za pomoca którego przestrzen (31) zasobnika jest polaczona z komora kolowa (33) laczaca sie poprzez przedluzenie tego otworu wykonane w zestawie (3) bloków grafitowych z wanna (7) pieca (1), przy czym na wysokosci prze¬ dluzenia otworu (32) znajduje sie zasuwa odcina¬ jaca (38).Il<3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 10', zna¬ mienne tym, ze wlew glówny (28) ukladu wlewo¬ wo-zasilajacego (15) w swej dolnej czesci jest przedluzony ponizej poziomego wlewu doprowadza¬ jacego (30), laczacego ten wlew z krystalizatorem 10 15 20 25 30 35 40 45 " 50 55 60 8. Urzadzenie wedlug zastrz. L, znamienne tym, ze rdzen (14) zespolu formujacego (13—14), usy¬ tuowany wspólosiowo w krystalizatorze (13), jest 30 zaopatrzony na swym dolnym koncu w kolnierz (23), utwierdzony w zestawie (3) bloków grafito¬ wych ponizej dolnego konca krystalizatora (13). 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 6, znamienne tym, ze usytuowany wokól krystalizatora (13) plaszcz 35 chlodzacy (18) ma wysokosc mniej wiecej równa grubosci okladziny ogniotrwalej pokrywy (2). pie¬ ca (1).147 383 11 (13), i polaczony z wanna (7) pieca (1), przy czym ,na tym przedluzeniu wlewu (28) znajduje sie za¬ suwa odcinajaca (29). il4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze podgrzewajacy piec elektryczny (1) w swej gór¬ nej czesci, ponizej pokrywy (2), zawiera rynne spustowa (9) laczaca sde z wanna (7). ill5. Urzadzenie wedlug zastrz. li. znamienne tym, ze podtrzymywany w polozeniu zamkniecia po¬ krywy (2), zestaw (3) bloków grafitowych stanowi 12 10 ograniczenie górnej powierzchni wanny (7) pie¬ ca (1). 16. Urzadzenie wedlug zastrz. 1«, znamienne tym, ze zestaw (3) bloków grafitowych jest utworzony z pewnej liczby cylindrycznych elementów. '17. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze osie (X—X), (Y—Y), (Z—Z) zespolu formuja¬ cego (13—14), ukladu wlewowo-zasilajacego (15) i zasobnika cisnieniowego (16) sa równolegle wzgle¬ dem siebie i korzystnie pionowe.147 383 ^\<*^3 PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL