Przedmiotem wynalazku jest mechanizm samoczynny napinania tasmy przenosnika tasmo¬ wego, stosowanego zwlaszcza w górnictwie.W znanych mechanizmach samoczynnych napinania tasmy opisanych w ksiazce T. Zura pt."Przenosniki tasmowe w górnictwie" - Wydawnictwo "Slask" - 1979 r. sile napinajaca tasme uzyskuje sie przez stosowanie odpowiednich obciazników polaczonych odpowiednim ukladem lin z bebnem napinajacym. W celu umozliwienia regulacji polozenia obciazników, jak równiez uzy¬ skanie szybkiego odciazenia tasmy, konce lin sa nawiniete na wciagarki, zaopatrzone w urzadzenia blokujace, odciazajace hamulec wciagarki. Wada takich rozwiazan jest duzy ciezar tych mecha¬ nizmów, co ogranicza zastosowanie ich do przenosników stacjonarnych oraz duze masy wprawiane w ruch drgajacy, wplywajace na wzrost obciazen tasmy w pierwszej fazie rozruchu. W przenosni¬ kach przesuwnych napinanie tasmy uzyskuje sie napinajac bezposrednio wózek napinajacy wcia¬ garka, której silnik pozostaje stale pod pradem a moment wywierany przez wirnik jest równowa¬ zony napieciem tasmy.Inny znany mechanizm samoczynny napinania tasmy przedstawiony jest w polskim opisie patentowym nr 86176. Sile napinajaca tasme uzyskuje sie przez zsumowanie sil pochodzacych od ciezaru zespolu napedowgo i reakcji momentu silnika napedowego i przekazuje na beben napina¬ jacy za pomoca ciegna linowego. Niedogodnoscia tego rozwiazania jest to, ze w przypadku zerwania sie liny napinajacej, laczacej zespól napedowy z bebnem napinajacym, moze nastapic poslizg tasmy na bebnie lub zukosowanie sie bebna napinajacego, w przypadku napedu podwój¬ nego.Celem wynalazkujest wyeliminowanie wad i niedogodnosci wystepujacych w znanych mecha¬ nizmach samoczynnych napinania tasmy przenosników tasmowych.Mechanizm wedlug wynalazku, sklada sie z co najmniej dwóch znanych zespolów napedo¬ wych, podwieszonych z jednej strony do walu bebna napedowego, z drugiej zas, do ciegien2 143 564 linowych, przenoszacych sily pochodzace od ciezaru z zespolów napedowych i reakcji momentów silników napedowych, na beben napinajacy, oraz z wciagarki linowej, przy czym kazdy z zespolów napedowych polaczony jest tylko z jednym ciegnem linowym. Równolegle do osi bebna napinaja¬ cego, przymocowanajest belka, na koncach której umieszczone sa, na tej samej osi, po dwa krazki linowe, dzialajace niezaleznie. Inne podwójne krazki linowe umieszczone sa na konstrukcji prze¬ nosnika i tworza w przestrzeni z krazkami podwójnymi umieszczonymi na belce, czworobok, którego boki leza w jednej plaszczyznie. Jedne z ciegien linowych, które stanowi lina stalowa, przymocowane jest jednym koncem do belki w polowie jej dlugosci i przechodzi, kolejno, przez jeden z dwóch krazków linowych umieszczonych na konstrukcji, z lewej strony przenosnika, patrzac na przenosnik w kierunku biegu tasmy, przez jeden z dwóch krazków linowych umieszczo¬ nych nad zespolem napedowym lewym, przez krazek linowy przymocowany do zespolu napedo¬ wego lewego i wraca na drugi krazek linowy, umieszczony nad zespolem napedowym, na drugi krazek linowy z lewej strony przenosnika i przechodzi na jeden z dwóch krazków linowych umieszczonych z lewej strony belki, na jeden z dwóch krazków linowych umieszczonych z prawej strony belki i poprzez pomocniczy krazek linowy, umieszczony na konstrukcji przenosnika, pomiedzy podwójnymi krazkami, przechodzi na beben linowy wciagarki. Drugie ciegno jest równiez przymocowanejednym koncem do tej samej belki, w polowiejej dlugosci i dalej przechodzi przez uklad krazków linowych, dajac w efekcie "lustrzane odbicie" ciegna pierwszego. Sila napina¬ jaca tasme, pochodzaca od ciezaru zespolów napedowych i momentów silników napedowych, przenoszona jest poprzez ciegna linowe na belke, równolegle polaczona z osia bebna napinajacego.Awaryjne zerwanie siejednego z ciegien, spowoduje zmniejszenie sie sily napinajacej o polowe, nie nastapi jednak zukosowanie bebna napinajacego. Dodatkowo sile napinajaca mozna zwiekszyc wciagarka, która moze byc sterowana automatycznie, w zaleznosci od ustalonej wielkoscu napiecia w tasmie. Mechanizm wedlug wynalazku pozbawiony jest wad i niedogodnosci wystepujacych w znanych mechanizmach samoczynnych napinania tasmy.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku schematy¬ cznym mechanizmu, w widoku w perspektywie.Mechanizm sklada sie z zespolów napedowych 1 i 2, podwieszonych z jednej strony do walu bebna napedowego 3, z drugiej zas, do ciegien linowych 4 i 5. Równolegle do osi bebna napinaja¬ cego 6, przymocowana jest belka 7. Na koncach belki 7 umieszczone sa podwójne krazki linowe 8 i 9. Na konstrukcji przenosnika umieszczone sa inne podwójne krazki linowe 10 i 11, tworzac w przestrzeni z krazkami linowymi 8 i 9, czworobok, którego boki leza na jednej plaszczyznie.Zespoly napedowe 1 i 2 polaczone sa z bebnem napinajacym 6 i wciagarka linowa 12, ciegnami linowymi 4 i 5. Jedne z ciegnien linowych 4, przymocowane jest do belki 7, w polowie jej dlugosci i przechodzi kolejno, przez jeden z krazków linowych 10, jeden z krazków linowych 13, przez krazek linowy 14 i wraca na drugi krazek linowy 13, na drugi krazek linowy 10 i przechodzi na jeden z krazków linowych 8, na jeden z krazków linowych 9 i poprzez pomocniczy krazek linowy 15 przechodzi na beben wciagarki linowej 12. Drugie ciegno linowe 5 jest równiez przymocowane jednym koncem do belki 7 i dalej przechodzi przez blizniaczy zestaw krazków dajac w efekcie "lustrzane odbicie" ciegna linowego 4.Zastrzezenia patentowe 1.Mechanizm samoczynny napinania tasmy przenosnika tasmowego, stosowanego zwlaszcza w górnictwie, skladajacy sie z co najmniej dwóch zespolów napedowych, podwieszonych z jednej stony do walu bebna napedowego, z drugiej strony, do ciegien linowych, polaczonych, z belka, która jest przymocowana równolegle do bebna napinajacego, posiadajaca na koncach krazki linowe oraz z wciagarki linowej, znamienny tym, ze kazde z ciegien linowych (4,5) przymocowane jest jednym koncem do srodka belki (7), sprzezonej z osia bebna napinajacego (6) a drugi koniec nawiniety jest na beben wciagarki linowej (12), przy czym liny ciegna (4,5) przechodza przez zestaw krazków linowych skladajacy sie z podwójnych krazków linowych (8, 9) umieszczonych na kon-143564 3 cach belki (7) polaczonej z bebnem napinajacym (6), podwójnych krózków linowych (10, 11), umieszczonych na konstrukcji przenosnika i tworzacych z krazkami linowymi (8, 9) umieszczo¬ nymi na belce (7), czworobok, którego boki leza na jednej plaszczyznie oraz podwójnych krazków linowych (13) umieszczonych na konstrukcji przenosnika nad zespolami napedowymi (12) i kraz¬ ków linowych (14) przymocowanych do zespolów napedowych (1,2) przy czym jedna z lin ciegna (4) przechodzi kolejno do belki (7) na jeden z dwóch krazków linowych (10) umieszczonych na konstrukcji z lewej strony przenosnika, patrzac na przenosnik w kierunku biegu tasmy, przezjeden z dwóch krazków linowych (13), umieszczonych na konstrukcji przenosnika, nad zespolem nape¬ dowym lewym, przez krazek linowy (14) przymocowany do zespolu napedowego (1) lewego i wraca na drugi krazek linowy (13) umieszczony nad zespolem napedowym (1) lewym, na drugi krazek linowy (10) z lewej strony przenosnika i przechodzi na jeden z dwóch krazków linowych (8), umieszczonych z lewej strony belki (7), na jeden z dwóch krazków linowych (9), umieszczonych z prawej strony belki (7), i przechodzi na beben wciagarki linowej (12) a druga lina ciegna (5) równiez przechodzi przez zespól krazków linowych i stanowi "lustrzane odbicie" ciegna pierwszego (4). 2.Mechanizm wedlug zastrz. 1, ze pomiedzy podwójnymi krazkami linowymi (10), (11) umie¬ szczonymi na konstrukcji przenosnika i tworzacymi w przestrzeni z krazkami linowymi (8, 9) umieszczonymi na belce (7), czworobok, posiada co najmniej dwa pomocnicze krazki linowe (15). PL