Opis patentowy opublikowano: 88 05 16 142824 Int. Cl4 E21D 23/16 F15B 13/10 Twórca wynalazku Uprawniony z patentu: Gewerkschaft Eisenhiitte Westfalia, Liinen (Republika Federalna Niemiec) Zawór sterujacy z wlaczaniem czuwakowym Wynalazek dotyczy zaworu sterujacego z wsa¬ czaniem czuwakowyim, zwlaszcza do sterowania obudowa, z co najmniej jednym zaworem drogo¬ wym, umieszczonym w bloku zaworowym, który jest utruchamlialny przez wal krzywkowy za po¬ moca dzwignli recznej i z urzadzeniem powrotnym cofajacym samoczynnie wial krzywkowy, pnzy zlu¬ zowaniu dzwigni recznej, do polozenia zerowego, które jest zaopatrzone w tloki nastawcze z popy- chaczaimi,, nastawialne hydraulicznie do cizlonu krzywkowego, umdes.zczonego na wale krzywko¬ wym.Taki zawór sterujacy jest znany z DE^OS 2 851937. Aby zrealizowac wlaczanie czuwakowe, a wiec osiagnac przy zluzowaniu dzwigni recznej samoczynny powrót walu krzywkowego do polo¬ zenia zerowego, w którymi przyporzadkowany za¬ wór drogowy jest np. zamkniety,, stosuje sie w tym 'znanymi zaworze sterujacym urzadizenia po¬ wrotne z czlonami dociskowymi,, które skladaja sie z hydraulicznie zasilanych tloków naistawczych luib uprzywilejoiwamie z obciazonych sprezyna po- pychaczy. Przez dobudowanie stosunkowo dlugiej obudowy dla sprezyn, niepozadanie zwiekszaja sie wymiary bloku zaworowego. Oprócz tego urucha¬ mianie reczne jest utrudnione przez progresywna charakterystyke stosowanych sprezyn.Wychodzac z zaworu sterujacego opisanego w DE^OS 2 8i5(l 91317 zadaniem lezacym u podstaw wy¬ nalazku jest osiagniecie pewnego pod wzgledem 142 824 ia 15 20 25 dzialania wlaczania czuwakowego o malych wy¬ miarach konstrukcyjnych jego czesci dzialajacych i z mozliwlie malymi nakladem konstrukcyjnym.To zadanie zostalo rozwiazane dzdeki temu, ze obudowa cylindryczna przyjmujaca tlok nastaw- czy jest umieszczona rozlacznie, jako czecsc wkla¬ dana,, w otworze w bloku zaworowym i ma na swojej czeslci, lezacej wewnatrz otworu, hydrau¬ liczny kanal laczacy, który laczy jej przestrzen cylindryczna, po stronie tloka nastajwcizego od¬ wróconej od popychacza, z przestrzenia, lezaca na zewnatrz obuidowy cylindrycznej, która ze swojej strony jest polaczona wewnajtrz bloku za¬ worowego ze sterujacym hydraulicznym medium roboczym.Za pomoca wynalazku jest wdec zrealizowane hydraulicznie pracujace urzadizenie powrotne, w którym do cofania walu krzywkowego do jego polozenia zerowego, przy zluzowaniu dJzwllgna recznej,, zastosowano maly, bezsprezynowy tlok nastawczy, który jest ciagle zasilany hydraulicz¬ nym medium roboczym i który ma taki1 maly przekrój poprzeczny, ze on przy Oibrocde walu krzywkowego za pomoca dzwdgni reczneg moze przesuwac sie z powrotem w obuidowfie cyfadira wibrew hydraulicznemu cislnieniilu bez prizecawteta- wiania ruchowi obroitowemu wialu krzywkowego nadimdernde duzego oporu. Tlok nastawczy Jest uimdeszczOny w malej obuidbwlie cytfóndrycznej, która w rodzaju czesci wkladaned jest wprowa- /142 824 3 dzana w otwór w bloku zaworowym i jest w nim rozlacznie utrzymywana np. za pomoca po¬ laczenia srubowego. Wszystkie czesci dzialajace wlaczania czuwakowego, wlacznie z tlokiem na- stawczyim i jego obudowa cylindryczna leza oslo¬ niete we wnetrzu bloku zaworowego. Obudowa cylindryczna ma stosunkowo male wymiary i wy¬ staje co najwyzej nieznacznie swoim konceim le¬ zacymi naprzeciwko popychacza z otworu w bloku zaworowym. Przez wprowadzenie, wzglednie wkre¬ cenie obudowy cylindrycznej w oitwór w bloku zajworowyim jest saimoczynniie wytwarzane hydra¬ uliczne polaczenie przestrzeni cylindrycznej, obu¬ dowy cylindrycznej z kanalem w bloku zaworo¬ wymi prowadzacym hydrauliczne mediom robocze.Korzystnie obudowa cylindryczna ma wybranie obwodowe, do którego ma wyllkt co najmniej je¬ den otwór, tworzacy kanal laczacy, przez który nastepuje zasilanie tloka nastawczego.Dalej zaleca sie umieszczenie w obudowie cy¬ lindrycznej co -najmniej jednego otworu wyrów¬ nujacego,, Mory prowadzi do przestrzeni cylindry¬ cznej, obudowy cylindrycznej,, znajdujacej sie po . stronie popychacza tloka nastawczeigp i przez któ¬ ry moze byc przy ruchach nastawczyah tloka nastawczego zasysana lulb odprowadzana ciecz hy¬ drauliczna lub powietrze.Obudowa cylindryczna jest celowo na swoim konicu lezacym naprzeciwko popychacza zamknie¬ ta przez rozlaiczalna czesc zaimyikajaca, korzystnie korek gwintowy lub tym podobny. Na przeciw¬ leglym koncu z obudowy cylindrycznej wystaje tloczysko tloka nastawczego. Tloczyisko moze sa¬ mo tworzyc popychac z, wspólpracujacy z czlo¬ nem krzyiwkowytm. Korzystnie uklad jest tak do¬ brany, ze na wolnym koncu tloczyska jest osa¬ dzony, celowo rozlacznie, oddzielny popychacz.Rozlaczalne polaiczenie mozna osiagnac za pomo¬ ca polaczenia wltyteowego lulb tym podobnego.Wynalazek jest nastepnie blizej wyjasniony w przykladzie wykonania uwidocznionym na rysun¬ ku,, na którym fig. 1 przedstawia zawór sterujacy w przekroju wzdluznym,, fig. 2 — przekrój po¬ przeczny zaworu sterujacego z fig. 1,, a fig. 3 — przekrój osiowy pojedynczego hydraulicznego tlo¬ ka nastawczego wraz z popychaczem i obudlowa cylindryczna.'Przedstawiony ziaiwór sferujaicy 1 znajduje uprzywilejowane zastosowanie jako , centralny blok sterujajcy przy kroczacydh, hydraulicznych zestawach obudowy,, np. obudowach oslonowych, obudowach kasztowych i tym poidoibnych. Zawór sterujacy 1 ma w bloku zaworowym 2 grupe za¬ worów drogowych 3, uruchaimilanyich popycha¬ czem, które sa umieszczone w otworach przyj¬ mujacych 4 w bloku zawotfowyim 2. Zawory dro¬ gowe 3 sa uksztaltowane jako latwo wymienialne czesci wkladane, wkrecone w otwory przyjmuja¬ ce 4, których popychacz 5 wystaje od strony kon- ca z obudowy cylindrycznej.Uruchomienie zaworów dirogowych 3 nastepuje za pomoca wieloczesciowego walu krzywkowego', utfozyskowanego obrotowo w bloku»zaworowym, który sklada sie z walu centralnego 6 i walów wydrazonych 7 i 8, otaczajacych wspólosiowo wal centralny 6, przy czym wal wydrazony 8 otacza wspólosiowo wal wydrazony 7. Waly 6, 7 i 8 kaz¬ dorazowo wylataja z jednej strony z bloku zawo¬ rowego 2 i na swoich koncach niosa dzwignie 1 reczne 9, 10, 11. Ze wspomnianymi walami 6, 7 i 8 sa polaczone nieoibrotowo, jak to jest znane, krzywiki wlaczajace 12, przez które sa wlaczane pojedynczo lulb parami przyporzadkowane zawory drogowe 3. Jezeli np. dzwignia reczna 9 jest prze- 10 krecona to przekreca sie z nia polaczony wal 6 a zarazem i krzywki wlaczajace 12 na nim za¬ mocowane, przez co popychacz 5 wlacza przypo¬ rzadkowany zawór drogowy 3. iW odpowiedni sposób przez uruichomienie oby- 15 dwu pozostalych dzwigni recznych 10 i 11 po¬ przez ich waly 7 i 8 i krzywki wlaczajace 12, umieszczone na tych walach, urudhamiiaja sie in¬ ne zawory drogowe 3.W celu zrealizowania wlaczania czuwakowego, 20 to znaczy samoczynnego powrotu krzywek wla¬ czajacych 12 i przyporzadkowanych walów 6, 7 i 8 do polozenia zerowego, przy zluzowaniu dzwigni recznej,, umieszczonej na odpowiednimi wale, na kazdym wale jest umieszczony na stale czlon 25 krzywkowy 13, który jest zaopatrzony w urzadze¬ nie powrotne.Na fig. 2 jest pokazane pojedyncze urzadzenie powrotne, któremu jest przyporzadkowany czlon krzywkowy 13, osadzony na wale 6. Urzadzenie 10 powrotne ma w ukladzie równoleglym dwa ze¬ spoly cylimder^tlok, z których na fig. 3 jest przedstawiony pojedynczy zespól w powiekszonej podzialce.Zespoly cylinder—itlok skladlaja sie kazdorazowo 35 z malego tloka naistawczego 14, który jest prowa¬ dzony w obudowie cylindrycznej 15 i niesie tlo¬ czysko 16, które z jednej strony jest wyprowa¬ dzone przez uszczelnienie z obuidlowy cylindrycz¬ nej 15 i niesie popychacz 17, który celowo jest 40 zamocowany rozlacznie za pomoca zlacza wtyko¬ wego 18 lub tym podobnego na wolnym koncu tloczyska 16. Na przeciwleglym koncu obudowa cylindryczna 15 jest zamknieta za pomoca czesci zamykajacej 19, uksztaltowanej jako korek gwin- 45 towy. Obudowa cylindryczna 15 ma na tym koncu gwint zewnetrzny 20, za pomoca którego jest wkrecona w gwint zewnetrzny stopniowego otwo¬ ru 21 w bloku zaworowym 2. Obudowa cylindry¬ czna 15 z tlokiem nasitawczyim 14 i popychaczem 50 17 jest w rodizaju czesci wkladlanej wprowadzana w otwór 21 i oslonieta w nim, przy czyim z otwo¬ ru 21 wystaje jedynie koniec z czescia zamyka¬ jaca 19.Obudowa cylindryczna 15 ma na swojej czesci, 55 lezacej wewnatrz otworu 21, hydrauliczny kanal i laiczacy 22, który sklada sie z jednego lub szeregu promieniowych otworów, które maja wylot do wybrania obwodowego 23 i lacza przestrzen cy¬ lindryczna 24 po stronie tloka nastawczego 14, 60 odwróconej od popychacza 17 z przestrzenia na zewnatrz obudowy cylindrycznej 15. Ta prze¬ strzen, wzglednie otwór 21 jest ciagle polaczona hydraulicznie z kanalem wewnetrznym w bloku zaworowym 2, prowadzacym hydrauliczne medium g5 robocze. Z tego powodu tlok nastawczy 14 jest142 824 5 6 ciagle zasilany od przestrzeni cylindrycznej 24 w hydrauliczne medium roibocze. Przestrzen cy¬ lindryczna 24 od strony tloczyska 16 jest pola¬ czona przez otwory wyrównujace 25 z otworem 21. pomiedzy wyHoitaml otworów 22 i 25 na obwo¬ dzie zewnetrznym obudowy cylindrycznej 15 znaj-" duje sie uszczelka 26.Dallsza uszczelka 27 jest umieszczona pomiedzy uszczelka 26 a wewnetrznym koncem obudowy cylindrycznej 15. ^Obydwie uszczelka ?6 i 27 uszczelniaja szczeline pomiedzy obudowa cylin¬ dryczna 15 a sciana wewnetrzna otworu 21.Fig. 2 pokazuje czlon krzywkowy 13 w polo¬ zeniu obróconym, w którym przyporzadkowany wdi 6 znajduje sie w polozeniu zerowym. Ozlon krzywkowy 13 ma na promieniowo przeciwleglych stronach powierzchnie krzywkowa 28, na której opiera sie popychacz 17 przyporzadkowanego tlo¬ ka nastawczego 14. Przy obrocie przyporzadko¬ wanej dzwigni recznej 9 obraca sie cizlton krzyw¬ kowy 13, zamocowany na wale 6, przy czytm je¬ den popychacz 13 jest cofany w kierunku do obudowy cylindrycznej 15 wbrew hydraulicznemu cisnieniu nastawiania. Jezeli dzwignia, reczna jest zwolniona,, to ten popychacz 17 przez swój hydra¬ ulicznie zasilany tlok nastawczy 14 jest ponownie przesuwany z powrotem, przez co czlon krzywko¬ wy 13 i dzieki temu przyporzadkowany wlal 6 jest przekrecany w kierunku przeciwnym i po¬ wraca w polozenie zerowe, w którym przypo¬ rzadkowany zawór drogowy 3 lub przyporzadko¬ wane zawory drogowe 3 znajduja sie w swoim neutralnym polozeniu. Przy ruchu obrotowym wa¬ lu 6 w drugim kierunku -popychacz 17 drugiego tloka nastawczego 14 w odpowiedni sposób do¬ prowadza do samoczynnego powrotu walu 6 co¬ fajac go do polozenia wyjsciowego. iPrzy ruchu przesuwnym popychacza 17 powie¬ trze luib ewentualna ciecz hydrauliczna, która znajiduje sie w przestrzeni cylindrycznej, od stro¬ ny tloczyska 16, obudowy cylindrycznej 15 jest odprowadzania przez otwór 25. Przy przeciwnym ruchu tloka nastawczego 14 powietrze lub ciecz hydrauliczna, jest zasysana przez otwór 25. Prze¬ strzen wewnatrz otworu 21, do której dochodzi otwór 25 jest polaczona albo z atmosfera lub z hydraulicznym obiegiem powrotnym. Ona moze byc takze polaczona z hydrauliczna strona cisnie¬ niowa przez co osiaga sie pewne wyrównanie nacisku na tlok nastawczy 14. PL