Przedmiotem wynalazku jest srodek wiazacy do druku pigmentowego stosowany jako kom¬ ponent do sporzadzania farb drukarskich dla przemyslu wlókienniczego.Znany z polskiego opisu patentowego nr 72 463 sposób wytwarzania srodka wiazacego do druku pigmentowego polega na tym, ze do wodnej dyspersji terpolimeru akrylanu butylowego ze sterynem i metylolometakryloamidem wprowadza sie wodna dyspersje dienowo-akrylowa, wodny roztwór dwumetylolocykloetylenomocznika, wodna dyspersje polioctanu winylu, gliceryne po czym wprowadza sie wodna emulsje polietylenowa oraz mono- lub dwumetylolomonouretan eteru poliglikolowego spelniajacego role stabilizatora oraz srodka sieciujacego i poprawiajacego odpor¬ nosc wydruków.Znany z polskiego opisu patentowego nr 97 502 sposób wytwarzania srodka do druku pigmen¬ towego polega na tym, ze do mieszaniny zawierajacej wodny roztwór dwumetylolodwuhydroksy- cykloetyleno mocznika oraz dwumetylolocykloetylenomocznika ewentualnie wodny roztwór dwumetylolocykloetylenomocznika wprowadza sie wodna dyspersje terpolimeru akrylanu buty¬ lowego ze sterynem i metylolometakryloamidem, wodna dyspersja dienowo-akrylowa, wodna dyspersje polioctanu winylu, wodny roztwór mono- lub dwumetylolomonouretanu eteru poligli- kowego oraz gliceryne.Znany z polskiego opisu patentowego nr 99 812 srodek wiazacy do druku filmowego pigmen¬ tami sklada sie z wodnej dyspersji terpolimeru akrylanu butylowego ze styrenem i hydroksymety- lometakryloamidem, wodnego roztworu l,3-dwuhydroksymetylo-5-hydroksyetylo-triazonu-2 lub wodnego roztworu 4,5-dwuhydroksy-l,3-dwuhydroksymetyloimidazolidonu-2 lub wodnego roz¬ tworu 1,3-dwuhydroksymetyloimidazolidonu, mono- lub dwuhydroksymetylomonuretanu eteru alkoholu poliglikolowego, gliceryny, 2-etyloheksanolu, wodnej dyspersji terpolimeru kwasu akry¬ lowego z akrylanem butylowym i octanem winylowym i/lub 2,4,6 [N,N-dwu[/2'-etyloheksylo/me- tylenoksy] N,N', N"-trój [etoksy /polietylenoksy/ metyleno] N"-metoksymetyleno] trójazyny lub ich mieszaniny w stosunku 5 :2, przy czym nsr wynosi 6.Do podstawowych wad znanych srodkówwiazacych do druku pigmentowego zaliczyc nalezy: niedostateczne odpornosci wydruków na tarcie suche i mokre oraz tzw. szczotkowanie, znaczne2 142 467 usztywnienie i nierównomierne pokrycie miejsc nadrukowanych, a takze zatykanie i szklenie szablonów drukarskich.Celem wynalazku bylo opracowanie srodka wiazacego do druku pigmentowego, który zapewnialby wydrukom wysoka odpornosc na tarcie suche i mokre oraz tzw. szczotkowanie przy nieznaczym usztywnieniu i równomiernym pokryciu miejsc nadrukowanych.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze srodek wiazacy do druku pigmentowego zawierajacy miesza¬ nine wodnej dyspersji terpolimeru butadienu-1,3 ze styrenem i kwasem akrylowym lub maleinia- nemjedno- lub dwubutylowym oraz wodna dyspersje terpolimeru styrenu z maleinianemjedno-lub dwubutylowym i kwasem akrylowym zapewnia wydrukom wysoka odpornosc na tarcie suche i mokre oraz tzw. szczotkowanie przy równomiernym pokryciu i nieznacznym usztywnieniu miejsc nadrukowanych.Srodek wedlug wynalazku zawiera jako substancje wiazaca mieszanine terpolimeru butadienu-1,3 ze sterynem i kwasem akrylowym lub maleinianem jedno- lub dwubutylowym z terpolimerem styrenu z maleinianem jedno- lub dwubutylowym i kwasem akrylowym w stosunku wagowym 1:9 do 9:1 w postaci 20-60% wodnych dyspersji.Ponadto w sklad substancji wiazacej srodka wedlug wynalazku moze wchodzic terpolimer akrylanu butylowego ze styrenem i hydroksymetylolometakryloamidem w ilosci nie wiekszej niz 50 czesci wagowych tej substancji bedacy w postaci 20-60% wodnej dyspersji.Srodek wedlug wynalazku moze zawierac w ilosci sumarycznej nie wiecej niz 50% srodków pomocniczych takich jak: srodki zmiekczajace takie jak gliceryna, glikol etylenowy, srodki zage¬ szczajace takie jak wodorozpuszczalne zywice akrylowe oparte na kwasie akrylowym lub akryloa- midzie, badz modyfikowane skrobie (karboksymetyloskrobia), zywice reaktywne takie jak dwume- tylodwuhydroksycykloetylenomocznik, srodki alkalizujace takie jak woda amoniakalna. W zale¬ znosci od skladujakosciowegoi ilosciowego, srodek wedlug wynalazku posiada postac rzadkiej lub gestej stabilnej dyspersji koloru bialego, latwo mieszajacej sie z woda w kazdym stosunku. W oparciu o srodek wedlug wynalazku mozna sporzadzic z dobrym skutkiem farby drukarskie z wykorzystaniem wszystkich rodzajów zageszczen tj. emulsyjnego, syntetycznego lub syntetyczno- emulsyjnego oraz pelnego asortymentu pigmentów. W kazdym przypadku uzyskuje sie stabilne farby drukarskie, takze z dodatkiem katalizatorów nieorganicznych takichjak rodanek amonowy, azotan amonowy, dajace trwale wydruki o nieznaczynm usztywnieniu i równomiernym pokryciu miejsc nadrukowanych.Farby drukarskie zawierajace srodek wedlug wynalazku nie powoduja zatykania i szklenia szablonów drukarskich w czasie drukowania oraz pozwalaja sie latwo usuwac z szablonów drukar¬ skich i walków maszyny drukarskiej w czasie mycia zimna woda. Nalezy zaznaczyc, ze srodek wedlug wynalazku nadaje farbie drukarskiej bardzo dobre wlasnosci przerobowe przez co mozliwe jest stosowanie tych farb we wszystkich technikach drukarskich tj. w druku filmowym — plaskim, filmowym — rotacyjnym i walowym.Przyklad I. Do mieszalnika poj. 1500 dm3 wprowadza sie przy ciaglym mieszaniu w tempe¬ raturze 10-20°C 120 kg wodnej dyspersji o zawartosci 49% terpolimeru butadienu-1,3 ze styrenem i kwasem akrylowym, 500 kg wodnej dyspersji o zawartosci 39% terpolimeru satyrenu z maleinia¬ nem dwubutylowym i kwasem akrylowym, 300 kg wodnej dyspersji o zawartosci 41% terpolimeru akrylanu butylowego ze styrenem i hydroksymetylolometakryloamidem, 50 kg gliceryny, 120 kg wodnego roztworu o zawartosci 50% dwumetylolodwuhydroksycykloetylenomocznika oraz 30 kg wodnego roztworu o zawartosci 20% kopolimeru akrylanu amonowego z akrylonitrylem. Zawar¬ tosc mieszalnika miesza sie w ciagu 3 godzin w temperaturze 10-20°C.W podany sposób otrzymuje sie okolo 1100 kg srodka wiazacego do druku pigmentowego zawierajacego jako substancje wiazaca 11,9 czesci wagowych terpolimeru butadienu-1,3 ze styre¬ nem i kwasem akrylowym, 39,6 czesci wagowych terpolimeru styrenu z maleinianem dibutylowym i kwasem akrylowym, 25 czesci wagowych terpolimeru akrylanu butylowego ze styrenem i hydroksymetylometakryloamidem, 10,1 czesci wagowych gliceryny, 12,2 czesci wagowych dwumetylolodwuhydroksycykloetylenomocznika i 1,2 czesci wagowych kopolimeru akrylanu amo¬ nowego z akrylonitrylem. Otrzymany srodek wiazacy do druku pigmentowego jest w postaci 44% gestej, bialej dyspersji.W oparciu o otrzymany srodek wiazacy, sporzadzono farby drukarskie, które nastepnie zastosowano do drukowania tkanin.142 4*7 3 Farba 1: Srodekwiazacy 150 czesci wagowych Pigmentniebieski 15 czesci wagowych (Blekit poloprintowy B) Zageszczenie syntetyczne 825 czesci wagowych Proces drukowania przeprowadzono metoda druku filmowego — plaskiego na tkaninie lnianej. Po wydrukowaniu tkanine suszono, a nastepnie dogrzewano w temperaturze 150°C w ciagu 5 minut. Proces drukowania przebiegal bez zaklócen. Uzyskane wydruki charakteryzowaly sie wysoka odpornoscia na tarcie suche, mokre i tzw szczotkowanie przy równomiernym i niezna¬ cznym usztywnieniu miejsc nadrukowanych. W trakcie drukowania 10 tys. m. b. tkaniny nie stwierdzono zatykania i szklenia szablonów drukarskich. Farba drukarska pozwalala sie latwo usunac z szablonów drukarskich w czasie mycia zimna woda.Farba 2 Srodekwiazacy 130 czesci wagowych Pigmentzielony 10 czesci wagowych (Zielen poloprintowa G) Zageszczanie emulsyjne 815 czesci wagowych Wodny roztwór azotanu amonowego 45 czesci wagowych 15 czesci wagowych azotanu amonowego + 30 czesci wagowych wody).Proces drukowania przeprowadzono na drukarce filmowej — rotacyjnej na tkaninie bawelnianej. Po wydrukowaniu tkanine suszono, a nastepnie dogrzewano w temperaturze 150°C w ciagu 5 minut. Proces drukowania przebiegal bez zaklócen. Uzyskane wydruki charakteryzowaly sie wysoka odpornoscia na tarcie suche, mokre i tzw. szczotkowanie. Pokrycie miejsc nadrukowanych bylo równomierne, nie stwierdzono usztywnienia miejsc nadrukowanych. W trakcie drukowania 8 tys. mb. tkaniny nie zaobserwowano zatykania i szklenia szablonów drukarskich. Farbe drukarska latwo usunieto z szablonu drukarskiego i z walków maszyny drukarskiej w czasie mycia zimna woda.Przyklad II. Do mieszalnika poj. 1500dm3 wprowadza sie przy ciaglym mieszaniu w temperaturze 10-20°C 400 kg wodnej dyspersji o zawartosci 49% terpolimeru butadienu-1,3 ze styrenem i maleinianem jednobutylowym, 450 kg wodnej dyspersji o zawartosci 39% terpolimeru styrenu z maleinianem dwubutylowym i kwasem akrylowym, 70 kg gliceryny, 100 kg wodnego roztworu o zawartosci 50% dwumetylolodwuhydroksycykloetylenomocznika oraz 30 kg wody.Zawartosc mieszalnika miesza sie w ciagu 3 godzin w temperaturze 10-20°C.W podany sposób otrzymuje sie ok. 1000 kg srodka wiazacego do druku pigmentowego zawierajacego jako substancje wiazaca 39,9 czesci wagowych terpolimeru butadienu-1,3 ze styre¬ nem i maleinianem monobutylowym, 53,7 czesci wagowych terpolimeru styrenu z maleinianem dibutylowym i kwasem akrylowym, 14,2 czesci wagowych gliceryny, 10,2 czesci wagowych dwume- tylolodwuhydroksycykloetylenomocznika. Otrzymany srodek wiazacy do druku pigmentowego jest w postaci 46,8% rzadkiej, bialej dyspersji.W oparciu o otrzymany srodek wiazacy sporzadzono farby drukarskie, które nastepnie zastosowano do drukowania tkanin i dzianin. Po wydrukowaniu dzianine suszono, a nastepnie dogrzewano w temperaturze 150°C w ciagu 5 minut. Proces drukowania przebiegal bez zaklócen.Uzyskane wydruki charakteryzowaly sie wysoka odpornoscia na tarcie suche, mokre i tzw. szczot¬ kowanie. Pokrycie miejsc nadrukowanych bylo równomierne. Nie stwierdzono usztywnienia miejsc nadrukowanych. Farbe drukarska latwo usunieto z szablonów drukarskich w czasie mycia zimna woda. W trakcie drukowania 10 tys. mb. dzianiny nie zaobserwowano zatykania i szklenia szablonów drukarskich.Przyklad III. Do mieszalnika poj. 1500dm3 wprowadza sie przy ciaglym mieszaniu w temperaturze 10-20°C 100 kg wodnej dyspersji o zawartosci 49% terpolimeru butadienu-1.3 ze4 141467 styrenem i maleinianem jednobutylowym 800 kg wodnej dyspersji o zawartosci 39% terpolimeru styrenu z maleinianem jednobutylowym i kwasem akrylowym 100 kg wodnej dyspersji o zawartosci 41% terpoUmeru akrylanu butylowego ze styrenem i hydroksymetylolometakryloamidem, 50 kg glikolu etylenowego. Zawartosc mieszalnika miesza sie w ciagu 3 godzin w temperaturze 10-20°C.W podany sposób otrzymuje sie ok. 1000 kg srodka wiazacego do druku pigmentowego zawierajacego jako substancje wiazaca 10,8 czesci wagowych terpoUmeru butadienu-1,3 ze styre¬ nem i maleinianem jednobutylowym, 69 czesci wagowych terpolimeru styrenu z maleinianem dwubutylowym i kwasem akrylowym, 9,1 czesci wagowych terpolimeru akrylanu butylowego ze styrenem i hydroksymetylolometakryloamidem oraz 11,1 czesci wagowych glikolu etylenowego.Otrzymany srodek wiazacy do druku pigmentowego jest w postaci 43% rzadkiej dyspersji koloru bialego.W oparciu o otrzymany srodek sporzadzono farby drukarskie, które nastepnie zastosowano do drukowania tkanin i dzianin.Farba 1: Srodekwiazacy 60 czesci wagowych Pigment czerwony (Karmin poloprintowy G) 6 czesci wagowych Zageszczenie syntetyczne 934 czesci wagowych Proces drukowania prowadzono metoda druku filmowego — rotacyjnego na tkaninie bawel¬ nianej. Po wydrukowaniu tkanine suszono, a nastepnie dogrzewano w temperaturze 150°C w ciagu 5 minut. Proces drukowania przebiegal bez zaklócen. Uzyskane wydruki charakteryzowaly sie wysokimi odpornosciami na tarcie suche, mokre i tzw. szczotkowanie. Pokrycie miejsc nadruko¬ wanych bylo równomierne i nie stwierdzono usztywnienia miejsc nadrukowanych. W trakcie drukowania lOtys. mb. tkaniny nie zaobserwowano zatykania i szklenia szablonów drukarskich.Farbadrukarska latwo zostala usunieta z szablonów drukarskich i walków maszyny drukarskiej w trakcie mycia zimna woda.Farba 2: Srodekwiazacy 200 czesci wagowych Pigment niebieski (Ultraprint Marineblau5RF 20 czesci wagowych Zageszczenie emulsyjne 735 czesci wagowych Wodny roztwór azotanu amonowego 45 czesci wagowych (15 czesci wagowych azotanu amonowego + 30 czesci wagowych wody) Proces drukowania przeprowadzono metoda druku filmowego — rotacyjnego na dzianinie z przedzy bawelnianej w mieszance ze stylonem (75 B 25 S). Po wydrukowaniu tkanine suszono, a nastepnie dogrzewano w temperaturze 150°C w ciagu 5 minut. Proces drukowania przebiegal bez zaklócen. Uzyskano wydruki o wysokich odpornosciach na tarcie suche, mokre i tzw. szczotkowa¬ nie. Pokrycie miejsc nadrukowanych bylo równomierne, nie stwierdzono uszytwnienia miejsc nadrukowanych. W trakcie drukowania lOtys. mb. dzianiny nie zaobserwowano zatykania i szklenia szablonów drukarskich. Farba drukarska latwo pozwalala sie usuwac z szablonów dru¬ karskich i walków maszyny drukarskiej w czasie mycia zimna woda.Zastrzezenie patentowe Srodek wiazacy do druku pigmentowego zawierajacy w ilosci sumarycznej nie wiecej niz 50% srodków pomocniczych takich jak: srodki zmiekczajace, srodki zageszczajace, zywice reaktywne srodki alkalizujace, znamienity tym, ze jako substancje wiazaca zawiera mieszanine terpolimeru butadienu-1,3 ze styrenem i kwasem akrylowym lub maleinianem jedno- lub dwubutylowym oraz terpolimer styrenu z maleinianem jedno- lub dwubutylowym i kwasem akrylowym w stosunku wagowym 1:9 do 9:1 w postaci 20-60% wodnych dyspersji ewentualnie z dodatkiem terpolimeru akrylanu butylowego ze styrenem i hydroksymetylolometakryloamidem w ilosci nie wiekszej niz 50 czesci wagowych substancji wiazacej w postaci 20-60% wodnej dyspersji.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz Cena 220 zl PL