Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania siatki z tworzywa sztucznego oraz siatka z tworzywa sztucznego.Znana jest z opisu patentowego Wielkiej Brytanii nr 969205 siatka z wlókien i plaskich zlaczy o ukierun¬ kowanych czasteczkach, wykonana przez rozciaganie materialu wyjsciowego. Zlacza pekaja latwo w swej czesci centralnej pod dzialaniem obciazen udarowych.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wytwarzania siatki o romboidalnym zarysie oczek z tworzywa sztucznego.Celem wynalazku jest skonstruowanie siatek z tworzyw sztucznych odpornych na dzialanie obciazen uda¬ rowych.Zgodnie ze sposobem wedlug wynalazku rozciaga sie material wyjsciowy w postaci plaskiego arkusza majacego otwory albo wglebienia, w którym odleglosc pomiedzy bokami dwóch sasiednich otworów albo wglebien w tym samym rzedzie jest równa co najmniej 1,5 krotnej odleglosci pomiedzy bokami otworów albo wglebien usytuowanych w co najmniej drugim rzedzie w kierunku rozciagania, po skonczeniu rozciagania kazde zlacze siatki ma strefe centralna o czasteczkach nieukierunkowanych albo ukierunkowanych w mniejszym stop¬ niu niz czasteczki stref bocznych, otaczajacych strefe centralna, przy czym strefa centralna siega przeciwleglych rozwidlen powstalych pomiedzy dwoma siasiednimi wlóknami, usytuowanych w kierunku rozciagania.Korzystnie siatke rozciaga sie w kierunku prostopadlym do pierwszego kierunku rozciagania, tworzac strefe centralna majaca na obrzezu ukierunkowane obwodowo czasteczki, w poblizu rozwidlen, powstalych pomiedzy dwoma sasiednimi wlóknami, oraz w srodku strefy centralnej nieukierunkowane czasteczki, lub czaste¬ czki ukierunkowane w mniejszym stopniu. Otwory albo wglebienia maja ksztalt wydluzony, korzystnie eliptycz¬ ny, zas ich dluzsze osie sa równolegle do jednego z kierunków rozciagania.W korzystnym przykladzie wykonania wynalazku stosuje sie material wyjsciowy, majacy pofaldowana krawedz, w czasie rozciagania rozciagana w stopniu niewiele wiekszym niz strefy pomiedzy najblizszymi sasiedni¬ mi otworami albo wglebieniami.o 125086 Cel wynalazku osiagnieto przez skonstruowanie siatki, w której kazde zlacze ma strefe centralna o wiekszej grubosci niz strefy boczne, przy czym strefa centralna ma nieukierunkowane czasteczki albo czasteczki ukierun¬ kowane w mniejszym stopniu niz czasteczki stref bocznych i tworzy co najmniej czesc rozwidlen pomiedzy sasiednimi wlóknami polaczonymi przez zlacze.Strefa centralna ma ksztalt szesciokatny, przy czym dwa przeciwlegle boki szesciokata pokrywaja sie z krawedziami rozwidlen pomiedzy dwoma sasiednimi wlóknami.Korzystnie strefa centralna ma ksztalt prostokatny, przy czym dwa krótsze boki prostokata pokrywaja sie z krawedziami rozwidlen pomiedzy dwoma sasiednimi wlóknami.W korzystnym przykladzie wykonania wynalazku kazde zlacze ma strefe centralna o wiekszej grubosci niz strefy boczne, przy czym strefa centralna ma nieukierunkowane czasteczki ukierunkowane w mniejszym stopniu niz czasteczki stref bocznych i jest calkowicie otoczona strefami bocznymi o nieukierunkowanych czasteczkach.Korzystnie szerokosc kazdego wlókna w jego najwezszym miejscu nie przekracza 1,5 raza jego grubosci.Linie ciagle ukierunkowanych czasteczek materialu przebiegajacego przez siatke zapewniaja wysoka wytrzymalosc siatki w jednym kierunku. Umozliwia to zastosowanie siatki do pakowania albo w sadownictwie czy ogrodnictwie. linie ciagle ukierunkowanych czasteczek materialu przebiegajace równiez w kierunku rozcia¬ gania umozliwiaja zastosowanie siatki do wyrobu sieci na ryby. Rozwiazanie wedlug wynalazku umozliwia sterowanie ukierunkowanych czasteczek oraz zapewnia formowanie zlaczy o powiekszonej grubosci odpornych na obciazenia uderzeniowe.Przedmiot wynalazku zostal uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. la przed¬ stawia material wyjsciowy, z którego wytwarza sie siatke, w widoku z góry, fig. Ib — gotowa siatke w widoku z góry, fig. 2a — 2c — zlacza siatki w trzech kolejnych etapach rozciagania, fig. 3 — rózne ksztalty otworów w materiale wyjsciowym, fig. 4 — fragment materialu wyjsciowego z otworami wykrawanymi na brzegach, fig. 5 — gotowy wyrób siatkowy, w widoku z góry, fig. 6a — 6c — brzegi materialu wyjsciowego, fig. 7 — instalacja do wytwarzania siatki wedlug wynalazku.Zgodnie z fig. la material wyjsciowy ma postac arkusza 1 tworzywa sztucznego, majacego plaskie równole¬ gle do siebie powierzchnie, w których sa wykonane otwory 2 albo wglebienia, których srodki leza na umownej kracie romboidalnej, utworzonych przez dwa zbiory linii równoleglych usytuowanych pod katem do siebie.W czasie rozciagania w kierunku pionowym (patrzac na fig. 1 a) strefy x ulegaja rozciaganiu na poczatku, tworzac wlókna 3 (fig. Ib) o ukierunkowanych czasteczkach, polaczone miedzy soba zlaczami 4, utworzonymi ze stref oznaczonych jako umowne prostokaty Yz. Wlókna 3 sa rozciagane w takim zakresie, ze ukierunkowanie czaste¬ czek zachodzi po bokach kazdego zlacza 4, tworzac boczne strefy 5 (fig. 2a), o ukierunkowanych czasteczkach, które rozciagaja sie równolegle do kierunku rozciagania i przechodza po kazdej stronie strefy centralnej 6; której czasteczki nie sa ukierunkowane albo sa slabiej ukierunkowane. Brzegi zlacza 4, pomiedzy sasiednimi wlóknami 3 maja ukierunkowane, czasteczki przebiegajace wokól zlacza. Wlókna 3 musza miec odpowiednia wytrzymalosc aby osiagnac boczne strefy 5.Uwaza sie, ze umowny prostokat Yz nie powinien byc rozciagany pierwszy, anr tez jednoczesnie ze strefami x. Struktura wedlug wynalazku, nie zawsze powstaje nawet wtedy, gdy umowny prostokat yz jest rozciagany po strefach x. Uwaza sie, ze wymiar y powinien byc znacznie wiekszy niz wymiar z, zas stosunek y do z powinien wynosic co najmniej 1,5 :1, a,korzystnie powinien byc mozliwie najwiekszy.Na fig. 2a uwidoczniono zlacze 4, majace szesciokatna centralna strefe 6, rozciagajaca sie pomiedzy górna i dolna krawedzia zlacza, zapobiegajaca rozerwaniu zlacza. Zlacze zapobiega rozerwaniu, gdy siatka jest podda¬ wana naprezeniom rozciagajacym w kierunku prostopadlym do kierunku rozciagania podczas procesu wytwarza¬ nia siatki. Ukierunkowane czasteczki z tworzywa sztucznego przebiegaja w kierunku rozciagania, wzdluz wlókien 3 otaczajacych otwór 7 wzdluz strefy bocznej 5 zlacza 4 do nastepnego wlókna 3.W zlaczu 4 uwidocznionym na fig. 2b, material wyjsciowy zostal poddany dalszemu rozciaganiu tak, ze strefa centralna 6 jest wezsza, a strefy boczne 5 sa szersze. Strefa centralna 6 zawiera jeszcze troche nieukierun¬ kowanych czasteczek albo tez czasteczki o mniejszym stopniu ukierunkowania niz w strefie bocznej 5. Rozciaga¬ nie w pierwszym kierunku nalezy zakonczyc przed calkowitym rozciaganiem centralnej strefy 6, poniewaz przy dalszym rozciaganiu centralna strefa 6 uleglaby calkowitej orientacji czasteczek.Dla polepszenia wytrzymalosci materialu w kierunku prostopadlym do pierwszego kierunku rozciagania, strukture siatkowa mozna rozciagac w kierunku prostopadlym do pierwszego kierunku rozciagania, dla uzyska¬ nia ukierunkowania czasteczek przy koncach strefy centralnej 6 (fig. 2a i 2b), i uzyskac zlacze 4, uwidocznione na fig. 2c. Zgodnie z fig. c centralna strefa 6' ma ksztalt kwadratu, którego naroza sa skierowane pomiedzy sasiednie wlókna 3. W praktyce centralna strefa 6 moze miec krawedzie zaokraglone. Strefy boczne 5 otaczaja centralna strefe 6, przy czym ukierunkowanie czasteczek przebiega wokól rozwidlenia pomiedzy sasiednimi125086 3 wlóknami. W rozwiazaniu tym ciagle linie ukierunkowanych czasteczek przebiegaja równiez w kierunku prosto¬ padlym do pierwszego kierunku rozciagania. Struktura siatkowa tego typu moze byc uzywana przykladowo na sieci do polowu ryb.W zlaczach jak na fig. 2a - 2c centralna strefa 6 moze miec w przyblizeniu grubosc równa grubosci materialu wyjsciowego, co odpowiada dwukrotnej grubosci stref bocznych.Przyklad 1. W arkuszu polipropylenu o grubosci 3 mm wycieto otwory kolowe o srednicy 3,18 mm, rozmieszczone poprzecznie co 9,78 mm i wzdluznie co 5,54 mm. Srodki byly usytuowane wzdluz dwóch umow¬ nych zbiorów linii równoleglych nachylonych pod katem 30° wzgledem kierunku poprzecznego. Odleglosc x wynosila 2,54 mm, odleglosc y wynosila 6,60 mm a odleglosc z wynosila 2,36 mm. Stosunek y do z wynosil 2,8 :1. Arkusz poddano rozciaganiu przy zastosowaniu wspólczynnika rozciagania 7,5 :1 (pomiar po relaksacji).Rozciaganie przebiegalo w kierunku wzdluznym przy temperaturze 97°C, bez zamocowania w kierunku po¬ przecznym. Wspólczynnik rozciagania zmierzono przez porównanie wymiaru wzdluznego otworów przed i po rozciaganiu. Powstala struktura byla podobna do struktury przedstawionej na fig. 2a. Grubosc wlókien 3 w punkcie srodkowym wynosila 1,12 mm, grubosc centralnej strefy 6 wynosila 2,93 mm a grubosc bocznych stref 5 wynosila 1,12 mm Przyklad 2. Arkusz z polietylenu o duzej gestosci, o grubosci 1,5 mm, poddano wykrawaniu formujac kolowe otwory o srednicy 1,5 mm. Otwory rozmieszczono w kierunku ukosnym co 3 mm i w kierunku po¬ przecznym co 5,3 mm. Arkusz poddano rozciaganiu w temperaturze 97°C, przy wspólczynniku rozciagania 7 :1 (zmierzonym po relaksacji), w kierunku wzdluznym. Arkusz nie byl zamocowany w kierunku poprzecznym i powstala struktura byla podobna do struktury z fig. 2b.Przyklad 3. Strukture siatkowa z przykladu 1 poddano rozciaganiu w temperaturze 97°C w kierunku poprzecznym, bez zamocowania jej w kierunku wzdluznym, az do uzyskania równomiernej grubosci wszystkich bocznych stref 5, otaczajacych calkowicie-centralna strefe 6. Uzyskana struktura byla podobna do struktury z fig. 2c.Korzystnie stosuje sie otwory 2 o zarysie eliptycznym (fig. la). Ponadto mozna zastosowac szczeliny wzdluzne o zaokraglonych koncach (fig. 3) zmniejszajac w ten sposób wymagana ilosc materialu wyjsciowego.Przy zastosowaniu rozciagania w jednym kierunku dluzsza os otworów 2 korzystnie rozciaga sie w kierunku równoleglym do kierunku rozciagania. Umozliwia to uzyskanie szerszej struktury siatkowej z materialu wyjscio¬ wego o okreslonej szerokosci. Przy rozciaganiu w dwóch kierunkach, korzystnie stosuje sie pierwsze rozciaganie w kierunku poprzecznym, tak ze dluzsza os otworów 2 rozciaga sie w kierunku prostopadlym do pierwszego kierunku rozciagania. Otwory 2 moga miec ksztalty uwidocznione na fig. 3. Otwory albo wglebienia nie powin¬ ny zajmowac wiecej niz 50% albo 25% powierzchni arkusza 1.Aby zwiekszyc wytrzymalosc na rozerwanie, kazde wlókno 3 powinno miec znaczna grubosc w stosunku do szerokosci, w miejscu polaczenia ze zlaczem. Korzystnie kazde wlókno 3 ma w punkcie srodkowym szero¬ kosc nie przekraczajaca 1,5 raza jego grubosci. W tym celu nalezy odpowiednio dobrac wymiar x w stosunku do grubosci d arkusza 1, przy czym korzystnie stosunek x do djest rzedu 1,5 :1 albo mniejszy 1 :1 albo 1 :1,5.Uwaza sie, ze nie ma znaczenia, w którym kierunku bedzie prowadzona pierwsza z dwóch operacji rozcia¬ gania.Korzystnie stosuje sie plaski material wyjsciowy albo tez material wyjsciowy w postaci tulei.Grubosc materialu wyjsciowego powinna sie zabierac w zakresie od 0,125 mm do 12,5 mm, korzystnie stosuje sie material o grubosci od 0,5 mm do 5 mm. Material wyjsciowy powinien byc plaski, to znaczy poza membrana wystepujaca przy wglebieniach, wszystkie strefy materialu wyjsciowego powinny byc symetryczne wzgledem jego plaszczyzny srodkowej. Struktura wytworzona w materiale siatkowym zgodnie z wynalazkiem bedzie miala równiez wszystkie swoje strefy symetryczne w plaszczyznie srodkowej to jest w plaszczyznie, w której siec bedzie lezala jezeli bedzie plasko rozpostarta. Nie sa istotne nieznaczne odchylenia od tego ksztaltu. Otwory albo wglebienia formuje sie poprzez wycinanie albo tez w procesie opisanym w opisie patento¬ wym Francji nr 368393. W przypadku materialu w postaci tulei mozna wykrawac otwory w materiale lezacym plasko. Zgodnie z fig. 4 mozliwe jest wykrawanie krawedzi tulei 11 tak aby zarys otworów na calym obrzezu pozostal niezmieniony.Nalezy unikac wystepów na obrzezu otworów albo wglebien. W przypadku wglebien membrana zakrywa wglebienie podczas operacji rozciagania i nalezy ja usunac. Korzystnie material wyjsciowy nie wykazuje ukierun¬ kowania czasteczek chociaz moze wystepowac ukierunkowanie powstale przy przeplywie stopionego tworzywa sztucznego.Jako material wyjsciowy stosuje sie korzystnie materialy termoplastyczne takie jak, polietylen o duzej gestosci, polietylen o malej gestosci, polipropylen, kopolimery polietylenu o duzej gestosci oraz polipropylenu4 125086 ipoiamidy. Material wyjsciowy moze miec na obu powierzchniach powloke, zawierajaca srodek stabilizujacy pod wplywem promieni nadfiolkowych.Po rozciaganiu strukture wygrzewa sie w znany sposób.Zgodnie z fig. 5 struktura siatkowa nie musi byc jednorodna na calej swej dlugosci, przy czym niejedno¬ rodnosc te mozna wprowadzac dla uzyskania okreslonych celów, przykladowo przy wytwarzaniu siatek na zakupy. W rozwiazaniu przedstawionym na fig. 5 struktura 12 ma postac tulei majacej w okreslonej odleglosci paski 13 tworzywa sztucznego bez perforacji, majace otwory 15 na uchwyt. Tulejajest rozcinana wzdluz linii 16 i moze byc skrawana wzdluz paska 13 albo paska 14.Zgodnie z fig. 6a - 6c, w przypadku sieci na ryby, uzyskuje sie brzeg 17 siatki (fig. Ib) przez uformowanie falistej krawedzi 18 materialu wyjsciowego, stad gdy material wyjsciowy o falistych krawedziach jest rozciagany, strefy krawedzi sa rozciagane w stopniu nie wiele wiekszym niz strefy pomiedzy najblizszymi sasiednimi otwora¬ mi. Tak wiec brzeg 17 siatki nie jest rozciagany. Brzeg 17 moze byc poszerzony i/albo pogrubiony w stosunku do wlókien 3 przez odpowiednie zwiekszenie szerokosci krawedzi 18.Instalacja do wytwarzania struktur siatkowych wedlug wynalazku (fig. 7) zawiera zespól mocujacy 21 podtrzymujacy walec 22 nieperforowanego materialu wyjsciowego, który przechodzi przez instalacje wzdluz toru zaznaczonego liniami przerywanymi i strzalkami. Material wyjsciowy przechodzi przez zespól prasujacy 23, zespól perforujacy 24, rozciagarke 25, rozciagajaca material w kierunku poprzecznym, rozciagarke 26, rozciaga¬ jaca material w kierunku wzdluznym i walec nawijajacy 27. Aby umozliwic skurcz poprzeczny struktury siatko¬ wej nalezy powiekszyc odstep pomiedzy parami walców w drugiej rozciagarce 26.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania siatki o romboidalnym zarysie oczek z tworzywa sztucznego, w którym rozciaga sie material wyjsciowy w postaci plaskiego arkusza z tworzywa sztucznego, majacego otwory albo wglebienia, przy czym otwory albo wglebienia przed rozciaganiem sa usytuowane w rzedach prostopadlych i równoleglych do kierunku rozciagania, zas z tym, ze co drugi rzad jest przesuniety i formujac wlókno o ukierunkowanych cza¬ steczkach ze stref pomiedzy otworami albo wglebieniami, przylegajace do siebie wzdluz linii przekatnych, formuje sie oczka siatki, przy czym wlókna o ukierunkowanych czasteczkach sa polaczone wzajemnie zlaczami uformowanymi ze stref pomiedzy para otworów albo wglebien usytuowanych obok siebie, zas zlacza maja ukierunkowane czasteczki wzdluz swoich stref bocznych, równoleglych do kierunku rozciagania, tworzac ciagle linie tworzywa sztucznego o ukierunkowanych czasteczkach przebiegajace wzdluz kierunku rozciagania, kazda zawierajaca nastepujace po sobie wlókna i boczne strefy zlaczek, znamienny tym, ze rozciaga sie material wyjsciowy, w którym odleglosc pomiedzy bokami dwóch sasiednich otworów albo wglebien w tym samym rzedzie jest równa co najmniej 1,5 krotnej odleglosci pomiedzy bokami otworów albo wglebien usytuo¬ wanych w co drugim rzedzie w kierunku rozciagania, a po skonczeniu rozciagania kazde zlacze siatki ma central¬ na strefe o czasteczkach nieukierunkowanych albo ukierunkowanych w mniejszym stopniu niz czasteczki stref bocznych, otaczajacych strefe centralna, przy czym strefa centralna siega przeciwleglych rozwidlen powstalych pomiedzy dwoma sasiednimi wlóknami usytuowanymi w kierunku rozciagania. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze siatke rozciaga sie w kierunku prostopadlym do pierwszego kierunku rozciagania, formujac strefe centralna, majaca na obrzezu ukierunkowane obwodowo czaste¬ czki, w poblizu rozwidlen, powstalych pomiedzy dwoma sasiednimi wlóknami oraz w srodku strefy centralnej czasteczki nieukierunkowane albo ukierunkowane w mniejszym stopniu. 3. Sposób, wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze stosuje sie material wyjsciowy majacy otwory albo wglebienia o ksztalcie wydluzonym, korzystnie eliptycznym, zas ich dluzsze osie sa równolegle do jednego z kierunków rozciagania. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie material wyjsciowy majacy pofaldo¬ wana krawedz, która w czasie rozciagania rozciaga sie w stopniu niewiele wiekszym niz strefy pomiedzy najbliz¬ szymi sasiednimi otworami albo wglebieniami. 5. Siatka z tworzywa sztucznego o romboidalnym zarysie oczek, utworzona przez wlókna, o ukierunkowa¬ nych czasteczkach oraz zlacza, laczace kolejne wlókna, przy czym kazde zlacze ma strefy boczne o ukierunko¬ wanych czasteczkach, tworzace wraz z wlóknami ciagle linie ukierunkowanych czasteczek, znamienna tym, ze kazde zlacze (4) siatki ma strefe centralna (6) o wiekszej grubosci niz strefy boczne (5), przy czym strefa centralna (6) ma nieukierunkowane czasteczki albo czasteczki ukierunkowane w mniejszym stopniu niz czasteczki stref bocznych (5) i tworzy co najmniej czesc przeciwleglych rozwidlen pomiedzy sasiednimi wlókna¬ mi (3) polaczonymi przez zlacze (4).125086 5 6. Siatka, wedlug zastrz. 5, znamienna tym, ze strefa centralna (6) ma ksztalt szesciokatny, przy czym dwa przeciwlegle boki szesciokata pokrywaja sie z krawedziami rozwidlen pomiedzy dwoma sasiednimi wlóknami (3). 7. Siatka, wedlug zastrz. 5, znamienna tym, ze strefa centralna (6) ma ksztalt prostokatny, przy czym dwa krótsze boki prostokata pokrywaja sie z krawedziami rozwidlen pomiedzy dwoma sasiednimi wlókna¬ mi (3). 8. Siatka z tworzywa sztucznego o romboidalnym zarysie oczek, utworzona przez wlókna, o ukierunkowa¬ nych czasteczkach oraz zlacza, laczace kolejne wlókna, przy czym kazde zlacze ma strefy boczne o ukierunko¬ wanych czasteczkach tworzace wraz z,wlóknami ciagle linie ukierunkowanych czasteczek, znamienna tym, ze kazde zlacze (4) ma strefe centralna (6) o wiekszej grubosci niz strefy boczne (5), przy czym strefa centralna (6) ma nieukierunkowane czasteczki albo czasteczki ukierunkowane o mniejszym stopniu niz czasteczki stref bocznych (5) i jest calkowicie otoczona strefami bocznymi (5) o ukierunkowanych czasteczkach. 9. Siatka wedlug zastrz. 5 albo 8, znamienna tym, ze szerokosc kazdego wlókna (3) w jego najwezszym miejscu nie przekracza 1,5 raza jego grubosci.FIC.Io125 086 •§'=¥? FlG.2a FIC 2b FIG.2c.A'A 2J&4 FIC 3.V " FIC 4 . I I I I ^&£ * S FIC.5 m ¦reow. -l"« SSE ,«ftwv FIC.bc. 23 22 r4n •ff » » E Ha FIC.7.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL