Przedmiotem wynalazku jest sposób automatycznej obróbki glebokich otworów na centrum obróbkowym wiertarko-centrówkowym z automatyczna wymiana narzedzi.Obecne metody wiercenia glebokich otworów wymagaja podparcia nieobracajacego sie wiertla, glówki wiertniczej lub rozwiertaka za pomoca glowicy podtrzymujacej z odpowiednia dla danej srednicy narzedzia tuleja prowadzaca.W przypadku wiercenia glebokiego otworu metoda BTA (Boring and TrepanningAssocia- tion), która wymaga doprowadzenia chlodziwa pod cisnieniem do wierconego otworu od zewnetrz¬ nej strony wiertla, narzedzie zostaje podparte przez glowice podtrzymujaco-cisnieniowa.Koniecznosc stosowania glowic podtrzymujacych lub podtrzymujaco-cisnieniowych z tule¬ jami prowadzacymi odpowiednimi dla danej srednicy nieobracajacego sie narzedzia, uniemozli¬ wialo dotychczas obróbke glebokich otworów na centrach obróbkowych z automatyczna wymiana narzedzi za pomoca specjalnych, przystosowanych do tego narzedzi z obiegiem chlodziwa wew¬ natrz wirujacego narzedzia. Obecnie otwory o sredniej glebokosci wykonuje sie za pomoca kon¬ wencjonalnych dwuostrzowych wiertel kretych z kilkakrotnym wycofywaniem wiertla z otworu w celu usuniecia wiórów zakleszczajacych wiertlo, a obróbka glebokich otworów na centrach obrób¬ kowych nie byla dotad mozliwa.Centrum obróbkowe wiertarko-centrówkowe z automatyczna wymiana narzedzi, wedlug patentu polskiego nr 110 517, posiada wewnetrzne doprowadzenie chlodziwa przez obracajace sie wrzeciono i trzpien narzedzia do jego ostrza i odplyw chlodziwa wraz z wiórami rowkiem na zewnetrznej powierzchni narzedzia. Przy zupelnie automatycznej obróbce na centrum obróbko¬ wym z automatyczna wymiana narzedzi nie jest mozliwe usuwanie z wnetrza narzedzia rdzenia materialu obrabianego pozostalego po wierceniu trepanacyjnym, wobec czego mozliwe jest tu tylko pelne wiercenie glebokiego otworu z calkowitym wyskrawaniem materialu z otworu w postaci wiórów.Istota sposobu automatycznej obróbki glebokich otworów wedlug wynalazku polega na tym, ze w przedmiocie obrabianym wykonuje sie wstepny krótki otwór wiertlem dwuostrzowym skret¬ nym i rozwierca go rozwiertakiem na srednice wiertla lufowego albo glówki wiertniczej,przy czym rozwiercenie to posiada glebokosc co najmniej równa dlugosci listew prowadzacych wiertla lufo-2 122 860 wego albo glówki wiertniczej i spelnia role tulei prowadzacej w glowicy podpierajacej podczas dalszej obróbki, a nastepnie wykonuje sie zadany gleboki otwór za pomoca jednoostrzowego wiertla lufowego do glebokich otworów albo jednoostrzowej glówki wiertniczej, a pózniej rozwier- taka do glebokich otworów albo glówki rozwiercajacej.Sposób wedlug wynalazku znacznie zwiekszy dokladnosc ksztaltu podluznego wierconych otworów dzieki temu, ze wiertlo lufowe i glówka wiertnicza skrawajace jednym ostrzem duzo mniej zbaczaja z osi wiercenia niz konwencjonalne wiertlo krete. Zwiekszy sie równiez znacznie wydaj¬ nosc obróbki otworów o sredniej i duzej glebokosci dzieki wierceniu ich za pomoca bardzo dobrze chlodzonych ostrzy z weglików spiekanych przy duzym zwiekszeniu szybkosci skrawania i posuwu.Przedmiot wynalazku zostal objasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematy¬ cznie obróbke otworu o srednicy do 20 mm, a fig. 2 — obróbke otworu o srednicy powyzej 20 mm.Przebieg cyklu automatycznego dla wiercenia glebokiego otworu o srednicy do 20 mm rozpo¬ czyna sie automatyczna wymiana narzedzia X, w wyniku której w koncówce wrzeciona zostaje osadzona oprawka narzedziowa 1 z zamocowanym w niej krótkim konwencjonalnym wiertlem dwuostrzowym 2. Nastepnie uruchomione zostaja obroty wrzeciona z predkoscia odpowiedniadla danego narzedzia. Odbywa sie szybki przesuw 6 dla dosuniecia wiertla 2 do przedmiotu obrabia¬ nego 3, który nie obraca sie. Zalacza sie posuw roboczy 7 i nastepuje wiercenie otworu 4, po wykonaniu którego zalacza sie szybki przesuw powrotny 8 i nastepuje wycofanie narzedzia z otworu.Po automatycznej wymianie narzedzia X, w trakcie której oprawka narzedziowa 1 z wiertlem 2 zostaje zastapiona przez oprawke z rozwiertakiem 11, nastepuje rozwiercenie otworu 5 na srednice wiertla lufowego 12 do glebokich otworów. Otwór moze byc wykonczony jednym rozwiertakiem lub kolejno dwoma rozwiertakami: zdzierakiem .i wykanczakiem z posrednia automatyczna ich wymiana. W razie potrzeby nalezy równiez wykonac faze za pomoca nawiertaka stozkowego.Glebokosc otworu 5 powinna byc taka, zeby zmiescily sie w nim listwy prowadzace wiertla lufowego 12 na calej ich dlugosci. Otwór 5 spelnia role tulejki prowadzacej w glowicy podpierajacej i dokladnie wycentrowuje wiertlo lufowe 12 na os wierconego otworu. Po kolejnej automatycznej wymianie narzedzia X nastepuje bardzo wydajne wiercenie glebokiego otworu za pomoca wiertla lufowego 12 z ostrzem i dwoma listwami prowadzacymi z weglików spiekanych, z chlodzeniem ostrza chlodziwem doprowadzonym przez otwór wzdluz wiertla. Po wierceniu, w razie potrzeby, mozna dokonac wymiany narzedzia na rozwiertak do glebokich otworów i przeprowadzic rozwier- canie wykonywanego otworu.Przebieg cyklu automatycznego dla wiercenia glebokiego otworu o srednicy powyzej 20mm jest podobny jak to opisano wyzej. Dla otrzymania otworu 10 pod rozwiercanie uzywa sie, w zaleznosci od potrzeby, dwu lub kilku wiertel 2,9 o stopniowo zwiekszajacej sie srednicy.Nastepnie rozwiertakiem 11 lub kolejno dwoma rozwiertakami: zdzierakiem i wykonczakiem wykonuje sie otwór o srednicy glówki wiertniczej 13 i glebokosci co najmniej równej dlugosci listew prowadza¬ cych glówki wiertniczej. Otwór ten spelnia równiez role tulejki prowadzacej dla glówki wiertniczej 13. Zadany otwór wykonuje sie za pomoca glówki wiertniczej 13 z ostrzem i dwoma listwami prowadzacymi z weglików spiekanych i wewnetrznym chlodzeniem ostrza.Wykonczenie otworu wykonuje sie glówka rozwiercajaca 15. Dla obydwu cykli wiercenia glebokiego otworu po kazdej automatycznej wymianie narzedzia X odbywa sie zalaczenie obrotów wrzeciona na predkosc obrotowa odpowiednia dla danego narzedzia, które ma teraz obrabiac otwór.Sposób wedlug wynalazku moze byc zastosowany równiez w innych centrach obróbkowych, które posiadaja automatyczna wymiane oprawek narzedziowych z osadzonymi w nich narzedziami oraz doprowadzenie chlodziwa do narzedzia przez obracajace sie wrzeciono.Zastrzezenie patentowe Sposób automatycznej obróbki glebokich otworów na centrum obróbkowym wiertarko- centrówkowym z automatyczna wymiana narzedzi i wewnetrznym doprowadzeniem chlodziwa przez obracajace sie wrzeciono i trzpien narzedzia do jego ostrza i odplywem chlodziwa wraz z122860 3 wiórami rowkiem na zewnetrznej powierzchni narzedzia, znamienny tym, ze w przedmiocie obra¬ bianym wykonuje sie wstepny krótki otwór (4, 10) wiertlem skretnym (2, 9) i rozwierca go rozwiertakiem (11) na srednice wiertla lufowego (12) albo glówki wiertniczej (13), przy czym rozwiercenie to posiada glebokosc co najmniej równa dlugosci listew prowadzacych wiertla lufo¬ wego (12) albo glówki wiertniczej (13) i spelnia role tulei prowadzacej w glowicy podpierajacej podczas dalszej obróbki, a nastepnie wykonuje zadany gleboki otwór za pomoca jednoostrzowego wiertla lufowego (12) do glebokich otworów albo jednoostrzowej glówki wierniczej (13), a pózniej rozwiertaka do glebokich otworów albo glówki rozwiercajacej (15). ''' s ¦///yy,^///\ . i n t * t iii i U{{ A '^¦'/7///V/////A rv/VAATUV\AAAArl X ES^ 4- 10- zz |V\AA/V\AAAAAA/\A./ 13 IWW\AWWWW c\f\j\ry\/\f\nj\r w- /5 NfiS kywvwWWVW J5- Krv/vvv\A/VVl 'WWWWM JAAA/VW Figi 1 li :¦¦'/;;;;;;//\ X / 1 / / JV / // -'////.'z //'A L 3» ^T*t I .' ' ' '1 . w .¦ ¦/\Y-/. 'zy//''/^ w 2S5 PL