Zatykanie sie sit, powstajace podczas sortowania drobnych gatunków, jak tez kosztowtnosc i niewielka wydajnosc takie¬ go sposobu byly powodem stosowania pló¬ kania lub sortowania zapomoca powietrza sprezonego, albo tez (polaczenia tych spo¬ sobów. Mineral plócze sie wprawdzie w tych przypadkach nie wedlug wielkosci czastek, lecz na podstawie równomiernego stracania; sortowanie tego rodzaju nadaje sie jednak jako przygotowanie do nastep¬ nych czynnosci. Oprócz tego skutek tydi sposobów jest niezupelny, glównie z powo¬ du porywania czastek drobniejszych i lzej¬ szych przez czastki grubsze i ciezsze. Wo¬ bec tego plókanie bedzie o tyle niezupelne, o ile wieksza bedzie róznica pomiedzy czast¬ kami najgrubszemi o wydzielanemi. Naj- niekorzystniej pracuja pod tym wzgledem znane plóczki (np. urzadzenia, pracujace zapomoca wznoszacego sie strumienia wo¬ dy, skrzynie ostroslupowe), nawet jezeli ich dzialanie jest ulepszone, np. urzadze¬ nie do plókania, systemu Anakonda. W urzadzeniach tego rodzaju, pracujacych na podstawie innych zasad (np. systemem Federal Esjperanza, Akins, Door i podob¬ ne), pozostaja równiez w gatunkach grub¬ szych zbyt wielkie ilosci drobnych czastek.Takie urzadzenia wymagaly wiec celem starannego sortowania jesizcze plókania dodatkowego. Nastepstwem tego bylo sto-sówainle plókania stopniowego, póozem czastki grubsze lub 4r0J*nieJszeJ lub tez oba gatunki poddawano dodatkowemu plókaniu w przebiegu drugim, w ten sam Sposób lub inny. Sposoby tego rodtaju wymagaja wiekszej ilosci urzadzen, zwiekszenia prze¬ strzeni, sily, obslugi i tym podobnych czyn¬ ników, oprócz tego powstaja bardzo Czesto koszty z powodu wysokich budowli, czego nastepstwem jest równiez zwiekszone za¬ potrzebowanie energji.W powyzszych urzadzeniach droga cza¬ stek wydzielonych nie jest dostatecznie od¬ dzielona od drogi czastek grubszych tak, ze te ostatnie porywaja ze soba czastki drob¬ ne.Próby wykazaly, ze dokladniejsze pló- kanie otrzymuje sie wtenczas, jezeli pod¬ czas wydzielania czastek drobniejszych, albo lzejszych z czastek grubszych, wzgled¬ nie ciezszych, przepuszczane sa strumienie poprzeczne, wskutek tego wydzielone czastki grubsze sa zupelnie pozbawione czastek drobnych, a w niektórych razach tylko czastki drobne moga byc zanieczy¬ szczone porwanemi czastkami grubsizemi.Wydzielanie czastek grubszych zapomoca plókania dodatkowego ulatwia znacznie u- suwanie czastek drobnych, prawie na po¬ wierzchni wody tak, ze plókanie dodatko¬ we mozliwe jest bez stosowania .posrednie¬ go podnoszenia w osobnej strefie tego sa¬ mego urzadzenia, co ulatwia znacznie wy¬ dzielanie czastek grubszych zapomoca plókania dodatkowego. Osiaga sie wiec w sposób bardzo prosty zupelnie dobre wyni¬ ki, przyczem zapobiega sie wyzej wymie¬ nionym wadom.Urzadzenie polega wiec na tern, ze za¬ pomoca mniej lub wiecej ukosnie skierowa¬ nych strumieni, drobne czastki zostaja zu¬ pelnie wydzielone z czastek grubszych, podczas gdy czastki, które przypadkiem dostaly sie do czastek drobnych, zostaja wydzielone zapomoca dodatkowego plóka¬ nia, prawie na wysokosci przybywajacego mineralu i wydzielone z drobnych czastek.Kierunek ukosny powinien byc przytem taki, aby nie powstawala skladowa ruchu, przeciwdzialajaca poruszaniu czastek, gdyz w przeciwnym razie czastki przyby¬ wajace porwalyby czastki wyplókane.Na fig- 1 uwidoczniony jest przyklad wykonania wynalazku, gdzie mineral suro¬ wy zostaje doprowadzony pod poziomem wody zapomoca lancucha zgarniajacego po sicie pochylem. Zdolu przez sito przeply¬ waja strumienie wody tloczonej i oddzie¬ laja czastki drobne, które wraz z nadmia¬ rem wjody i wzglednie porwanemi czastka¬ mi grubszemi (gatunkowo lzejszemi) do¬ staja sie do zlobów przelewowych, a w ra¬ zie potrzeby plókane sa dodatkowo w o- sobnym przedziale urzadzenia. Czastki grubsze, powstajace podczas plókania do¬ datkowego i zawierajace jeszcze niewiel¬ kie ilosci czastek drobnych, doprowadza sie zpowrotem do przodu, gdzie przebieg powtarza sie. W ten sposób otrzymuje sie wkoncu czastki grubsze i drobniejsze, do¬ statecznie oddzielone od siebie, które znaj¬ duja sie prawie na jednakowej wysokosci z przybywajacym mineralem surowym.Zbedne jest przytem podnoszenie cza¬ stek grubszych podczas plókania, przeciw¬ nie w wielu razach korzystniej bywa jezeli one opadaja wlasnym ciezarem* pnzyczem dzialaja na nie strumienie poprzeczne. Te ruchy reguluje sie przyrzadami kierowni- czemi tak, ze mineral surowy zostaje rów¬ nomiernie rozmieszczany i utrzymywany w tym stanie na calej przestrzeni plóczacej.Predkosc opadania czastek jest czesto za wielka, a poniewaz przestrzen opadania jest zwykle ograniczona, to praktycznie calkowite wydzielanie drobnych czastek wymagaloby znacznie silniejszych strumie¬ ni, poprzecznych, czego nastepstwem bylo¬ by zwiekszone porywanie czastek grub¬ szych. Korzystniej wiec bedzie na drodze opadajacych czastek zastosowac przyrza¬ dy, zmniejszajace predkosc opadania. Oka- — 2 -zuje sie, ze jezeli czastki opadaja po schodkach, to aa kazdym stopniu czastki rozdzielaja sie ponownie, przyczem opa¬ danie opóznia sie, czastki zostaja równiez przemieszane tak, ze powstaja zawsze n we miejsca, na które moga oddzialywac strumienie poprzeczne, W przypadkach, w których nie powinno nastapic nadmierne przemieszanie cza¬ stek grubszych i drobnych, nalezy wytwa¬ rzac strumienie poprzeczne nie .zapomoca wody, lecz zapomoca gazu, a szczególnie powietrza. Doplyw powietrza reguluje sie przytern w podobny sposób, jak i doplyw wody, najlepiej przyrzadami dlawiacemi tak, ze w razie potrzeby czastki grubsze i drobne mozna oddzielac od siebie w róz¬ nych miejscach- Równiez korzystniej be¬ dzie stosowac przy niezmieniajacej sie preznosci, zaleznie od zmieniajacej se za¬ wartosci czastek drobnych, wieksze lub mniejsze ilosci powietrza (np. zapomoca wlaczania lub wylaczania grup dysz). Dy¬ sze lub inne przyrzady, doprowadzajace powietrze, znajduja sie przy stosowaniu schodków pod stopniami tychze, gdyz sa one tam chronione od zatkania i dzialaja na opadajace czastki z jednego stopnia na drugi, a wiec w miejscu, w którem stru¬ mienie poprzeczne dzialaja najskutecz¬ niej.Konieczne dodatkowe plókanie moze byc przeprowadzone w sposób rozmaity.Szczególnie korzystne okazalo sie stoso¬ wanie w tym celu spadania z przeszkoda¬ mi. Jezeli w zbiorniku uzyska sie zapomo¬ ca dlawienia dolnego odciagu wzbogacenie zgrezów materjalami stalemi, a wiec jezeli powstanie znaczne zgeszczenie, takie zgre- .zy dzialaja, jako ciecz ciezka i gesta, to znaczy, ze czastki lzejsze i drobniejsze nie moga przedostawac sie przez zgrezy zge- szczbne, a to z powodu znacznie zwiekszo¬ nego oporu opadania, lecz pozostaja na gó¬ rze i moga byc ciagle odprowadzane. Sto¬ sowanie tego zjawiska jest znane w techni¬ ce plókania. Wyzej wymieniony przyrzad Doora pracuje czesciowo wedlug tej zasa¬ dy, która jest szczególnie odpowiednia w sposobie dzialania przyrzadu Anakonda.Polaczenie tej zasady z^e sposobem niniej¬ szym posiada z tego powodu szczególne znaczenie, gdyz w tym przypadku koniecz¬ ne jest wydzielanie tylko stosunkowo ma¬ lej ilosci czastek grubszydi, wobec czego jest umozliwione bardzo dokladne regulo¬ wanie. Oprócz tego czastki drobniejsze po¬ zostaja prawie na powierzchni wody, stra¬ ty z powodu opadania sa wiec male, w przeciwienstwie do sit, stosowanych przy plókaniu dodatkowem, które wskutek nie¬ wielkiej ilosci czastek grubszych moglyby byc w tyto przypadku równiez uzyte, przy których jednak powstaje róznica wysoko¬ sci nadawania i odciagania (przyplywu i odplywu).Czastki grubsze, opadajace przez zge- szczone zgrezy podczas plókania dodatko¬ wego, zawieraja zwykle male ilosci czastek drobnych z samych zgrezów zgeszczonych.Poniewaz podczas ruchu w zgrezach zge¬ szczonych mineral doplywa stale zgóry, w celu utrzymywania równowagi nalezy od¬ ciagac stale lub z przerwami odpowiednia ilosc zdolu. Poniewaz ilosci czastek grub¬ szych w stosunku do przebiegu glównego sa tylko podrzedne, ilosc porwanych cza¬ stek drobnych jest wzglednie tak mala, ze zbedne jest najczesciej powtórne plókanie, a przeciwnie te czastki moga byc polaczo¬ ne z glówna iloscia czastek grubszych, o- trzymanych w pierwszym przebiegu, o ile nie beda one oddzielnie plókane. Jezeli jednak wymagane jest bardzo dokladne plókanie, czastki posrednie mozna dopro¬ wadzic w zwykly sposób do plóczki glów¬ nej w celu .powtórzenia przebiegu.Do wydzielania czastek drobnych z u- rzadzenia, moga sluzyc odpowiednie przy¬ rzady, jak zasulwy i inne, znane w technice sortowania. Wypadanie czastek grubszych odbywa sie nieprzerwanie lub z przerwami — 3 —zapomoca wylotów, jak kurków, rur, wy¬ gietych naksztalt szyi labedziej i podob¬ nych narzadów. Jezeli jednoczesnie ma na¬ stapic odwodnienie stosuje sie czerpaki ku¬ belkowe, grace tasmowe i tym podobne.Przy pnzyrzadach oddzielajacych, które zabieraja wode w mniejszej lub wiekszej ilosci, w celu oszczedzenia tej wody nale¬ zy przepuscic mineral nad sitami odwad¬ niajacemu, a wode odprowadzic zpowrotem do plóczki.Fig. 1 i 2 uwidaczniaja dwa przyklady wykonania takich urzadzen. Do urzadzenia wedlug fig. 1 doplywa woda tloczona, wy¬ twarzajaca strumienie poprzeczne- Mineral surowy wypada ze zbiornika / na rozdzie¬ lacz talerzowy 2, a nastepnie ido przedzia¬ lu 3, z którego dostaje sie on na sito z ru¬ sztami 4 o odpowiednich odstepach tychze.Ponad tern sitem przesuwa sie lancuch.Podczas przesuwania mineralu w strone wysypu, woda tloczaca pnzeplókuje go zdo- lu tak, ze czastki grubjsze, z których wy¬ dzielone zostaly czastki drobne, dostaja sie na przenosnik poprzeczny 5, a nastepnie zositaja doprowadzane do dalszego miejsca zuzytkowania, podczas gdy unoszone czastki drobne odplywlaja wraz z porwane- mi czastkami grubisizemi przez próg 6 do leju 7, w którym znajduje sie przesuwany klin 8, stanowiacy strefe spadania z prze¬ szkodami. Czastki drobne odplywaja przez scianke 9 do koryta 10, a czastki grubsze, wypadajace z leju 7 i pomieszane z mate- rjalem drobnym, dostaja sie przez odplyw // zpowrotem na sito 4, na którem zosta¬ ja oczyszczone. Regulowanie plókania od¬ bywa sie zapomoca zmian cisnienia, oraz ilosci wody, oddzialywajacej na calosc, lub tez na pojedyncze miejsca odplywowe, jak równiez przez regulowanie predkosci prze¬ suwania lancucha, wreszcie zapomoca prze¬ suwania klina dlawiacego. Równiez wyso¬ kosci progu 6 i scianki 9 moga byc regulo¬ wane.Na fig. 2 urzadzenie do plókania dziala zapomoca powietrza sprezonego. Mineral dostaje sie ze zbiornika ./'zapomoca drgaw¬ kowego przyrzadu 2 do zbiornika 3, a na¬ stepnie na blachy 4l9 42, 4S, umieszczone schodkowo, po których spada po stopniach.Pod temi blachami umieszczone sa wytry¬ ski 519 52, 53, kitóremi wyplywajace powie¬ trze skierowuje materjal poprzecznie do kierunku opadania i unosi czastki drobne wiraz z porwanemi czastkami grub&zemi do przestrzeni 6". Czastki grubsze oddzielone od drobnych opuszcza sie przez spust z przedzialami 7 do podnosnika kubelkowe¬ go 8, który te czastki -doprowadza do wy¬ zej polozonego miejsca zuzytkowania.Czastki drobne dostaja sie przez krawedz wysypowa 9 na sito tasmowe 10, na feto¬ rem wydzielaja sie jeszcze czastki grubsze.Czastki przedostajace sie przez sito zbiera¬ ja .sie w leju U, gdzie gromadza sie w p!rze- strzeni 12, skad sa odprowadzane przez wycieta rure 13 do koryta 14. Nadmiar wo¬ dy splywa rura 15 zjpowrotem do komory 3. W celu oszczedzenia wody przepuszcza sie czastki grubsze jeszcze przez sito od¬ wadniajace 16 tak, ze czastki przedostaja¬ ce sie przez to sito splywaja korytem 17 zpowrotem do zbiornika 3, podczas gdy odwodnione czastki grubsze dostaja sie za¬ pomoca przenosnika 18 do miejsca zuzyt¬ kowania. Sita nloga byc równiez zmywane woda, np. zapomoca rury natryskujacej 19.Woda ta uzupelni straty, które pow&taja glównie przez rure wyplywowa 13. Regu¬ lowanie odbywa sie w podobny sposób, jak pnzy urzadzeniu poprzedniem (fig. 1). PL