Przedmiotem wynalazku jest nosnik nasion, oraz sposób wytwarzania nosnika nasion.Nosnik nasion zawiera materialy torfowe i moze byc wytwarzany na maszynie wyposazonej co najmniej w jedno wirujace sito plaskie lub w filc, zwlaszcza na maszynie stosowanej do wyrobu papieru.Do tej pory wytwarzanie nosników nasion na maszynach o sitach plaskich lub podobnych okazywalo sie dlatego niekorzystne, poniewaz stosowano konwencjonalne materialy torfowe, wskutek czego potrzebne byly duze ilosci energii do niezbednego wysuszenia gotowego arkusza. Zuzycie energii bylo np. 50% wieksze przy suszeniu arkusza zawierajacego nasiona, wykonanego z konwencjonalnych materialów torfowych niz przy susze¬ niu arkusza zawierajacego nasiona wykonanego ze zwyklej masy celulozowej, która byla wytwarzana na maszy¬ nie z sitem plaskim.Stosowanie konwencjonalnego materialu torfowego do wytwarzania warstw zawierajacych nasiona na ma¬ szynach z sitami plaskimi bylo poza tym, ze wzgledu na problemy zwiazane ze srodowiskiem, niekorzystne, gdyz wydzielaja sie duze ilosci koloidów i malych czastek i przedostaja sie do scieków z tych maszyn.Celem wynalazku jest opracowanie nosnika nasion, który moze byc wytwarzany na tych konwencjonal¬ nych maszynach, zwlaszcza do wytwarzania papieru.Dalszym celem wynalazku jest opracowanie sposobu wytwarzania nosnika nasion, który nie ma wad sposo¬ bów znanych ze stanu techniki.Cel wynalazku zostal osiagniety przezrto, ze nosnik nasion sklada sie z materialu torfowego, którego wlókna zostaly zageszczone przez usuniecie koloidów i czastek mniejszych niz 0,2 mm i/lub z materialu torfo¬ wego o stopniu zbutwienia od 1—3 wedlug skali Postsa oraz z materialu wlóknistego wiazacego wlókna torfowe korzystnie wlókien celulozowych lub mineralnych.Material torfowy z wlóknami zageszczonymi stanowi material, który zostal poddany operacji zageszcza¬ nia, obejmujacej zabieg sortowania oraz co najmniej jeden zabieg dokladnego sortowania. Podczas zabiegu do¬ kladnego sortowania stezenie wlókien torfowych jest nizsze niz okolo 1% wagowy, dla usuniecia koloidów i czastek mniejszych od okolo 0,2 mm.Material wiazacy wlókna sklada sie z celulozy uzyskanej z makulatury lub papieru odpadkowego.2 119048 Korzystnie material wiazacy wlókna sklada sie z celulozy, która uzyskuje sie z makulatury lub papieru odpadko¬ wego siarczanowego wytworzonego z drewna sosnowego.Korzystnie, jesli nosnik nasion zawiera 60-80% wagowych materialu torfowego i 20-40% wagowych materialu wiazacego wlókna.Cel wynalazku zostal osiagniety równiez przez to, ze w procesie wytwarzania nosnika miesza sie na mokro wlókna torfowe z wlóknami wiazacymi i nastepnie mieszanine doprowadza sie na plaskie sito maszyny oraz dodaje nasiona zanim mieszanina wlókien dotrze do czesci suchej maszyny dla wysuszenia nosnika nasion.Nasiona dodaje sie do materialu torfowego przed lub podczas mieszania wlókien.Nasiona mozna takze dodawac do materialu torfowego po zmieszaniu wlókien.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia nosnik nasion wedlug wynalazku w postaci arkusza w widoku perspektywicznym, fig. 2 — przekrój wzdluz linii II—II oznaczonej na fig. 1 w wiekszej skali, fig. 3 i 4 — nosnik nasion w postaci wylozonego na powierzchni gleby arkusza z nasionami w róznych stadiach kielkowania w przekroju, fig. 5 - nosnik nasion wedlug wyna¬ lazku, skladajacy sie z dwóch warstw z nasionami umieszczonymi miedzy warstwami w przekroju, a fig. 6 - nosnik nasion wedlug wynalazku skladajacy sie z trzech warstw z nasionami umieszczonymi w kazdej z warstw w przekroju.Przedstawiony na rysunku nosnik 1 nasion sklada sie z arkusza z jednej warstwy 1A lub wiekszej liczby warstw, na przyklad z dwóch warstw 1A i IB, przy czym nasiona 2 sa ulozone miedzy warstwami 1A i IB i/lub we wnetrzu tych warstw. Arkuszowy nosnik nasion moze sie skladac na zmiane jeszcze z wiekszej liczby warstw, na przyklad z trzech warstw 1A, IB i 1C jak to przedstawiono na fig. 6. Nasiona 2 moga byc wprowadzane do jednej lub wiekszej liczby warstw nosnika nasion i/lub miedzy dwie lub wiecej warstw nosnika nasion.Nasiona moga byc na przemian mocowane na zewnetrznej stronie nosnika z nasion za pomoca lepiszcza.Nosnik 1 nasion zawiera material torfowy, którego wlókna sa zageszczone przez to, ze koloidy i czastki mniejsze niz okolo 0,2 mm zostaly usuniete. Ten material torfowy z zageszczonym wlóknem sklada sie ko¬ rzystnie z materialu, który zostal poddany operacji zageszczania, obejmujacej zabieg sortowania i co najmniej jeden zabieg dokladnego sortowania, przy czym w zabiegu dokladnego sortowania wchodzace stezenie wlókien torfowych jest nizsze niz okolo 1% wagowy dla usuniecia koloidów i czastek mniejszych od okolo 0,2 mm.Im wyzszy jest stopien zbutwienia materialu torfowego na torfowisku, tym wiecej trzeba dodac wody, aby otrzymac nizsze stezenie wlókien torfowych. Z tablicy 1 wynika do jakiego stezenia wlókien torfowych dazy sie przez dodawanie wody przy róznych stopniach zbutwienia (H) materialu torfowego na torfowisku.Tablica 1 Stopien zbutwienia (H) mierzony na torfowisku (wg skali Postsa) Odo 3 3-6 powyzej 6 Woda dodawana przez doprowadzenie plynu do osiagniecia nastepujacych stezen zawiesiny max. okolo 1% wagowy max. okolo 0,75% wagowego max. okolo 0,5% wagowego Posiadajace odpowiednie stezenie zawiesina wlókien torfowych, której stezenie wlókien torfowych jest nizsze niz okolo 1% wagowy, jest doprowadzana przez przewód urzadzenia do usuwania koloidów i czastek mniejszych niz okolo 0,2 mm. Urzadzenie to zawiera sito, którego otwory przeplywowe maja srednice okolo 1 mm lub mniejsza.Wielkosc otworów sita jest okreslana przez stezenie zawiesiny i stopien zbutwienia materialu torfowego.Im bardziej zbutwialy torf zawiera zawiesina, tym nizsze jest jej stezenie i tym mniejsze musza byc otwory sita, aby uzyskac mozliwie najwieksza wydajnosc do przyjecia, to znaczy mozliwie najwieksza ilosc nadajacego sie do odwadniania materialu z wlókien torfowych.Z tablicy 2 wynika, jaki mozna osiagnac uzysk latwej do odwodnienia masy wlókien torfowych przy róznych stopniach zbutwienia, róznych stezeniach wlókien torfowych i przy róznych wielkosciach otworów lub oczek sita.119048 Tablica 2 3 Stopien zbutwienia ! H ! 0 do 3 3 do 6 powyzej 6 Stezenie wlókien torfowych w % wagowych 0,75 do 1 0,5 do 0,75 0,1 do 0,5 Wielkosc otworów lub oczek sita w mm okolo 1 0,5 do 1 max. 0,5 siatka lub tkanina Uzysk w% okolo 90 ok. 80 do 90 ok. 70 do 90 Z tablicy tej wynika, ze moze byc otrzymany bardzo wysoki uzysk (to znaczy uzytkowa czesc torfu) niezaleznie od stopnia zbutwienia torfowiska, po prostu przez to, ze zostala dodana wystarczajaca ilosc wody, aby otrzymac korzystne stezenie wlókien torfowych oraz przez zastosowanie w urzadzeniu sita o korzystnej wielkosci otworów lub oczek.Przez zastosowanie w procesie przygotowania nosnika wartosci z tej tablicy osiaga sie w urzadzeniu wzrost stezenia wlókien torfowych, co najmniej o 100%, co oznacza, ze okolo 50% dodanej wody zostaje usuniete, przez co usuniete zostaje równiez co najmniej 50% koloidów i czastek mniejszych od 0,2 mm.Stezenie wlókien torfowych zawiesiny ze strony wyplywu urzadzenia wynosi maksimum okolo 2% wago¬ wych, a zawiesina ma odtad taka budowe, ze moze byc doprowadzana do urzadzenia wlotowego z konwencjo¬ nalnym filtrem wlotowym i po tym pobierana, przy czym stezenie wlókien torfowych moze byc podwyzszone w prosty sposób az do okolo 10% wagowych oraz dodatkowo co najmniej 75% pozostalych koloidówi czastek mniejszych niz okolo 0,2 mm bedzie odprowadzane przez wode odplywowa. Otrzymany wyrób moze byc doprowadzany bez trudnosci przez mechaniczne odwadnianie bez dostarczania ciepla do stezenia wlókien torfo¬ wych od okolo 40-45% wagowych i nadaje sie dlatego pierwszorzednie jako tani material torfowy do wytwarza¬ nia omawianej warstwy.W celu nadania nosnikowi nasion w stanie suchym wysokiej wytrzymalosci zawiera on material wlóknisty, na przyklad wlókna celulozy lub wlókna mineralne, które wiaza razem wlókna torfu.Do materialu z wlókna torfowego z wlóknami zageszczonymi mozna dodac jako uzupelnienie material torfowy o stopniu zbutwienia od 1—3 wedlug skali Postsa.Ze wzgledu na koszt, szczególnie korzystne jest, gdy wlókna wiazace skladaja sie z celulozy, która jest wytwarzana z papieru odpadkowego lub makulatury.Gdy chce sie osiagnac obok niskich kosztów materialowych równiez szczególnie dobra wytrzymalosc suchej warstwy, wlókna wiazace moga skladac sie z celulozy, która zostala wytworzona z makulatury lub papieru odpadkowego siarczanowego wytworzonego z drewna sosnowego.Ze wzgledu na koszt i wytrzymalosc nosnika, warstwa nosnika 1 powinna zawierac od 60—80% korzystnie 70% wagowych materialu torfowego i 20-40% korzystnie 30% wagowych wlókien wiazacych.Nosnik 1 nasion moze byc transportowany w postaci arkuszy lub rolek na teren sadzenia i tam wykladany lub rozwijany. Nasiona sa w czasie transportu dobrze chronione, a sadzenie jest prowadzone precyzyjnie i moze byc dokonane szybko i w wyjatkowo prosty sposób równiez na bardzo duzych obszarach gleby.Warstwe nosnika 1 przygotowuje sie w zasadzie w taki sposób, ze miesza sie na mokro wlókna torfowe ?. wlóknami wiazacymi i nastepnie mieszanine doprowadza na plaskie sito przesiewarki, na przyklad konwencjo¬ nalnej maszyny papierniczej a nasiona doprowadza sie zanim mieszanina wlókien osiagnie koniec suchy maszyny.Nasiona moga byc dodawane albo przed albo przy mieszaniu wlókien. Korzystnie zabieg ten moze byc stosowany, gdy warstwa jest wytwarzana na maszynie papierniczej o plaskim sicie ze skrzynia podzialowa.Na zmiane moga byc dodawane nasiona po zmieszaniu wlókien, na przyklad miedzy dwie lub wiecej warstw, które sa razem wyciskane. Sposób ten moze byc korzystnie zastosowany, gdy warstwa jest wytwarzana na maszynie papierniczej o plaskim sicie z wiecej niz jedna skrzynia podzialowa lub na tak zwanym przesie- waczu.Nasiona sa wprowadzane bezposrednio do masy papierniczej w celu utworzenia pojedynczej warstwy 1A.Jedno, dwu lub wiecej warstwowe nosniki moga byc wytwarzane przez to, ze warstwy sa razem wyciskane w maszynie papierniczej. Ostatnio wymieniony przypadek nadaje sie wtedy szczególnie, gdy zada sie, by nasiona byly ustawione z odpowiednimi roslinami i odstepami rzedów.Przez stosowanie materialu torfowego z wlóknami zageszczonymi w opisany sposób, z którego koloidy i czastki mniejsze niz 0,2 mm sa usuniete, mozna wytwarzac nosnik nasion z malym wydatkiem energii na4 119048 suszenie, wskutek czego moze byc gospodarczo uzasadnione wytwarzanie nosnika nasion w duzej skali i przy duzej predkosci na maszynach papierniczych bez jakiegokolwiek niebezpieczenstwa pasteryzacji nasion na skutek zbyt wysokiej temperatury suszenia.Poniewaz maszyny z wirujacymi plaskimi sitami lub pasmami filcu, na przyklad maszyny mapiernicze jak i sposób ich dzialania sa ogólnie znane, nie opisano ani nie pokazano maszyny w opisie blizej. Nosniki wielowar¬ stwowe moga byc wytwarzane korzystnie na takich maszynach wedlug znanych zasad sklejania.Po wylozeniu warstwy na glebie, która ma byc obsiana, nastepuje nawodnienie, przez co nasiona 2 zaczynaja kielkowac. Roslina 3 rosnie przy tym przez warstwe 1A (patrz fig. 4) w góre, a po zniwach pozostawia sie korzystnie nosnik nasion na glebie jako srodek do melioracji gruntu.Opis i rysunek wyjasnia istote wynalazku bez jej ograniczania, gdyz wynalazek moze byc zmieniany w szczególach w ramach zastrzezen patentowych. Nosnik nasion moze zawierac rózne srodki dodatkowe, np. dla przyspieszenia wzrostu, jako nawozy lub podobne.Nosnik 1 nasion sklada sie w sposób dogodny z materialu torfowego nie nasyconego klejem, moze byc jednak zaopatrzony co najmniej w jedna (nie pokazana na rysunku) warstwe z materialu nasyconego klejem.Warstwa nasycona klejem moze byc ustawiona jako warstwa przykrywajaca i moze miedzy innymi sluzyc jako wzmocnienie oraz posiadac otwory, przez które roslina moze rosnac w góre. Kolor warstwy przykrywajacej moze byc jasny lub ciemny, zaleznie od klimatu panujacego w obszarze stosowania nosnika nasion.Zalety nosnika nasion wedlug wynalazku sa przedstawione ponizej. 1. Nosnik nasion moze byc wytwarzany w sposób ciagly i o duzej zawartosci substancji suchej, jak i ze zmieniajaca sie przyczepnoscia i zmieniajaca sie gruboscia bez uszkodzenia nasion. 2. Nosnik nasion otrzymuje wlasnosci podobne do papieru, co jest korzystne z punktu widzenia wytwarza¬ nia, transportu i stosowania. 3. Podczas wytwarzania nosnik nasion moze byc zbrojony co powoduje wzrost jego wytrzymalosci. 4. Nosnik nasion jest przy nawilzaniu wystarczajaco porowaty, aby rosline przepuscic, nabierajednak przy suszeniu znacznie twardszej struktury, wskutek czego w stanie suchym przedstawia wyjatkowo dobra przeszkode dla odparowania cieczy. 5. Mozna wytworzyc jeden zespól skladajacy sie z wiekszej liczby warstw za pomoca konwencjonalnego procesu sklejania na konwencjonalnych sklejarkach. 6. Mozna dodawac nasiona i nawozy w sposób kontrolowany przy konwencjonalnej metodzie sklejania, przy czym stosuje sie co najmniej trzy warstwy. 7. Warstwy nosnika nasion mozna wykonac wedlug wyboru albo cienkie dla mniejszych nasion, albo grube dla nasion duzych. 8. Nosnik nasion tworzy warstwe przykrywajaca, która lezaca pod nia ziemie zabezpiecza przed utrata wilgoci, co znaczy, ze nadaje sie wyjatkowo do stosowania na suchych obszarach uprawowych, na przyklad obszarach pustynnych.Zastrzezenia patentowe 1. Nosnik nasion, który zawiera material torfowy i moze byc wytwarzany na maszynie wyposazonej w co najmniej jedno wirujace sito plaskie i w filc, zwlaszcza na maszynie uzywanej do wytwarzania papieru, zna¬ mienny tym, ze sklada sie z materialu torfowego, którego wlókna zostaly zageszczone przez usuniecie koloidów i czastek mniejszych niz okolo 0,2 mm i/lub z materialu torfowego o stopniu zbutwienia od 1 do 3 wedlug skali Postsa, oraz z materialu wlóknistego wiazacego wlókna torfowe, korzystnie wlókien celulozowych lub mineralnych. 2. Nosnik nasion wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze material torfowy z wlóknami zageszczo¬ nymi stanowi material, który zostal poddany operacji zageszczania, obejmujacej zabieg sortowania oraz co najmniej jeden zabieg dokladnego sortowania, przy czym podczas zabiegu dokladnego sortowania stezenie wlókien torfowych jest nizsze niz okolo 1% wagowy, dla usuniecia koloidów i czastek mniejszych od okolo 0,2 mm. 3. Nosnik nasion wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze material wiazacy wlókna sklada sie z celulozy uzyskanej z makulatury lub papieru odpadkowego. 4. Nosnik nasion wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze material wiazacy wlókna sklada sie z celulozy, która uzyskuje sie z makulatury lub papieru odpadkowego siarczanowego wytworzonego z drewna sosnowego. 5.Nosnik nasion wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 60—80% wagowych materialu torfowego i 20—40% wagowych materialu wiazacego wlókna.119048 5 6. Sposób wytwarzania nosnika nasion, zawierajacego material torfowy i wytwarzanego na maszynie wypo¬ sazonej w co najmniej jedno wirujace plaskie sito lub filc, zwlaszcza na maszynie stosowanej do wytwarzania papieru, znamienny tym, ze miesza sie na mokro wlókna torfowe z wlóknami wiazacymi i nastepnie mieszanine doprowadza sie na plaskie sito maszyny oraz dodaje nasiona zanim mieszanina wlókien dotrze do czesci suchej maszyny dla wysuszenia nosnika nasion. 7. Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze nasiona dodaje sie do materialu torfowego przed lub podczas mieszania wlókien. 8. Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze nasiona dodaje sie do materialu torfowego po zmieszaniu wlókien.Fig. 2119048 Fig. 3 ^^£ Fig.i Fig. 5 Fig. 6 2. AK ^^ ^S35S$ 2 2 PracowniaPoligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl / PL PL PL PL PL PL