Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do od¬ dzielania pojedynczych ziaren i ich wysiewania, zwlaszcza ziaren siewnych, w którym to urzadze¬ niu strumien powietrza skierowany jest do leja, na którego dolnym koncu znajduje sie otwór, który jest mniejszy odnajmniejszego, pojedynczego ziarna.Znane sa mechaniczne lub pneumatyczne urza¬ dzenia do kolejnego wysiewania pojedynczych zia¬ ren, przy czym urzadzenia pneumatyczne pracuja z zastosowaniem zarówno powietrza zasysajacego jak i powietrza tloczacego. Znane urzadzenie tego rodzaju wyposazone jest w tarcze z przegródkami, przy czym przegródki te uksztaltowane sa w ksztal¬ cie lejków. Na koncu kazdego lejka znajduje sie otwór, który jest mniejszy od najmniejszego po¬ jedynczego ziarna.Przez wdmuchiwanie powietrza, na skutek jego dzialania tloczacego i zasysajacego, w danej prze¬ gródce zostaje zatrzymane za kazdym razem jedno tylko ziarno, podczas gdy wszystkie pozostale wy¬ latuja z przegródki. (Na skutek obracania sie tar¬ czy z przegródkami, przegródka zawierajaca to ziarno przechodzi w obszar wysiewania. W tym przypadku tarcza z przegródkami musi byc pro¬ wadzona w prowadnicy, jak równiez musi byc do¬ datkowo przewidziane urzadzenie, umozliwiajace wypadanie ziarna w okreslonym miejscu. Przy sto¬ sunkowo duzej predkosci pracy tego urzadzenia nie zawsze jest zapewnione dokladne odkladanie w ziemi poszczególnych ziaren. 10 15 Zadanie wynalazku polega na tym, aby z pojem¬ nika wypelnionego duza iloscia ziaren, bylo wy¬ puszczane i bezposrednio wysiewane do ziemi za kazdym razem tylko jedno pojedyncze ziarno, bez koniecznosci przebiegania takiego ziarna po torze okreznym lub pokonywania przez nie podobnej drogi. Przy tym powinno sie uzyskac duza pred¬ kosc pracy, oraz powinno byc wyeliminowane zja¬ wisko odskakiwania ziarna w chwili jego padania na ziemie.Zgodnie z wynalazkiem zadanie to zostalo roz¬ wiazane dzieki temu, ze do dolnej czesci leja, przyjmujacego ziarno, zostaly podlaczone ruchome szczeki, które w stanie wzajemnie zwartym two¬ rza ksztalt leja. Pomiedzy lejem a ruchomymi szczekami znajduje sie szczelina powietrzna majaca ksztalt pierscienia. Ruchome szczeki sa ulozysko- wane obrotowo, kazda wokól swojej osi obrotu.Po obu stronach ruchomych szczek sa umieszczone elektromagnesy do rozwierania i zwierania tych ruchomych szczek. Do ruchomych szczek sa dopro¬ wadzone kanaly sprezonego powietrza. Na zewne¬ trznym koncu kazdej z ruchomych szczek, znaj¬ dujacym sie po przeciwnej stronie szczeki wzgle¬ dem jej punktu obrotu, umieszczona jest dzwignia wahliwa, przy czym kazdej takiej dzwigni wahli- wej przyporzadkowany jest osobny walek krzyw¬ kowy, oparty na elemencie wsporczym podtrzymu¬ jacym jednoczesnie ruchome szczeki. Pomiedzy ru¬ chomymi szczekami sa umieszczone elementy spre 118 9843 11*984 4 zynujace dla przytrzymywania szczek w polozeniu wzajemnego uwierania.T" Korzysc jaka daje wynalazek polega na tym, \ ze do prowadzenia; ziarna nie sa tu konieczne zad- J ne czesci obracajace sie, a wiec nie zachodzi tez * potozeba - stosowania obiegowych dróg przebiegu ^ziorna^^rzy^ uzyciu których wysiewanemu ziarnu nadaje sie dodatkowe przyspieszenie.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku w prze¬ kroju poosiowym, fig. 2 — urzadzenie z fig. 1 w stanie gdy strumien powietrza oddzialywuje na ziarna, fig. 3 — urzadzenie z fig. 1 w stanie gdy szczeki sa rozwarte i wysiewane jest pojedyncze ziarno, fig. 4 — lej urzadzenia w widoku z góry i fig. 5 — ruchome szczeki urzadzenia z walkami krzywkowymi w przekroju poosiowym.Na fig. 1 zostalo pokazane urzadzenie 2 z ko¬ szem zasilajacym 1. Wewnatrz urzadzenia 2 umie¬ szczony jest lej 3, który przechodzi ku dolowi bez¬ posrednio w komore 15 o ksztalcie leja, utworzo¬ na przez zwierajace sie w ksztalcie leja ruchome szczeki 4. Pomiedzy dolna czescia leja 3 a sciana urzadzenia 2 tworzy sie, biegnaca dookola komora 14, spelniajaca role komory wirowej powietrza, które przewodem doplywowym 11 jest doprowa¬ dzane do tej przestrzeni. Komora* 14 obiega do¬ okola lej 3, przy czym powietrze jest doprowadza¬ ne równiez poprzez biegnaca dookola lejkowatej komory 15 pierscieniowa szczeline 13. W przewo¬ dzie doplywowym 11 powietrza umieszczony jest zawór 12. Ruchome szczeki 4 zwierajace sie w ksztalcie leja, sa ulozyskowane obrotowo w ele¬ mencie wsporczym 5 wokól osi obrotu 1$.Ziarno jest doprowadzane w sposób ciagly z ko¬ sza zasilajacego 1. Zbiera sie ono w leju 3 i wpa¬ da do lejkowatej komory_ 15. Komora ta posiada otwór 18 znajdujacy sie na jej dolnym koncu, który to otwór jest mniejszy od najmniejszego po¬ jedynczego ziarna.Jak pokazano na fig. 2, strumien powietrza jest kierowany przewodem doplywowym 11 do komory 14, tak wiec, powietrze to wplywa pierscieniowo poprzez szczeline 13 do lejkowatej komory 15. Na skutek tego ziarno jest wydmuchiwane z tej ko¬ mory i utrzymywane w stanie zawieszenia ponad ta komora, za wyjatkiem jednego pojedynczego ziarna, które dzieki powstalemu podcisnieniu w dolnym koncu otworu 18, zostaje zatrzymane na tytt* otworze.Jesli teraz — jak to pokazano na fig. 3 — obie ruchome szczeki 4 zostana rozparte wzgledem sie¬ bie* to ziarno to upadnie w doi. Przebieg rozpie¬ rania mozna ograniczyc w czasie w taki sposób, ze obie ruchome szczeki 4 zostana za kazdym ra¬ zem juz ponownie zamkniete, zanim pozostale, u- przednio wydmuchane tlo góry ziarno zdazy opasc do dolu. Przy takim przebiegu rozpierania stru¬ mien powietrza moze byc skierowany w sposób ciagly za pomoca zaworu 12. W takim przypadku sterowanie zaworem moze byc Uzaleznione od predkosci wysiewu, to znaczy od ilosci poszcze¬ gólnych ziaren, które maja zostac wysiane na jed¬ nostke czasu.Urzadzenie pracuje równie dokladnie, kiedy stru¬ mien powietrza jest utrzymywany w sposób ciagly.Taki staly strumien powietrza wytwarza w komo¬ rze wirowej 14 pewne niewielkie nadcisnienie. 5 Przez pierscieniowa szczeline 13 powietrze prze¬ plywa wtedy ciagle do lejkowatej komory 15 i wydmuchuje z niej ziarna — jak to zostalo juz opisane — za wyjatkiem jednego pojedynczego ziarna. Jesli teraz obie, tworzace przy zwieraniu sie ksztalt leja ruchome szczeki 4 zostana odchy¬ lone do góry i tym samym otworza sie, to wtedy to jedno ziarno, zamykajace dotychczas otwór 18, wypadnie do dolu. Jednoczesnie na skutek roz¬ warcia sie otworu 18 powstaje zwiekszone dziala¬ nie ssace do dolu, co powoc&ije, ze ziarna, znaj¬ dujace sie w leju 3, opadaja w dól. W tym mo¬ mencie ruchome szczeki 4 zamykaja sie uderze¬ niowo, uniemozliwiajac opadanie ziarna glebiej, jak tylko do komory 15, Opisany juz przebieg roz¬ poczyna sie teraz od nowa, przy czym znowu wskutek dzialania nadcisnienia powietrza oraz zwiazanego z tym dzialania ssacego, wystepujacego na otworze 18, ziarno jest wydmuchiwane z lejko¬ watej komory 15 za wyjatkiem jednego pojedyn¬ czego ziarna. Poniewaz przebieg ten odbywa sie bardzo szybko, mozna go powtarzac ze stosunko¬ wo duza czestotliwoscia. A zatem wysiewanie po¬ szczególnych ziaren nastepuje w sposób dokladny i szybki.Rozpieranie obu ruchomych szczek 4 moze na¬ stepowac w rózny sposób. Na fig. 3 przewidziane sa do tego celu dwa elektromagnesy 8, które zo staja wzbudzane w pewnej okreslonej kolejnosci w czasie i tym samym powoduja okresowe przy¬ ciaganie i odchylanie ruchomych szczek 4» Aby szczeki te mogly sie równiez natychmiast szybko zamykac, pomiedzy szczekami umieszczone sa, od¬ dzialywujace na nie elementy sprezynujace 7, któ¬ rych sila dzialania sprezyn jest pokonywana pod¬ czas rozpierania t^ch szczek.Samo rozpieranie nastepuje na skutek tego ze obie szczeki 4 w dolnym swoim koncu, to jest w strefie otworu lt» sa oddalone wzajemnie od sie¬ bie oraz sa zamocowane obrotowo, kazda wokól swojej osi obrotu 19.Zamiast za pomoca elektromagnesów rozpieranie moze sie odbywac równiez przy wykorzystaniu i tak potrzebnego tu sprezonego powietrza — co zo¬ stalo pokazane na fig. 4. W ruchomych szczekach 4 sa wykonane wtedy kanaly lfr dla sprezonego po¬ wietrza, które sa polaczone z przewodem doply¬ wowym 9 powietrza. Plyta zamykajaca £ zamyka kanaly 10 od zewnatrz. Elementy sprezynujace 7 dociskaja razem obie, usytuowane przeciwlegle plyty zamykajace 6. Sprezone powietrze, które do¬ staje sie do kanalów IG, pokonywuje przy tym sile dzialania sprezyn i rozpiera wzajemnie ruchome szczeki 4. Kiedy doplyw sprezonego powietrza zo¬ stanie odciety, szczeki 4 zwieraja sie ponownie pod dzialaniem sily sprezyn.Szczególnie korzystnym okazuje sie uklad stero¬ wania pokazany na fig. 5. Szczeki 4, zwarte na skutek dzialania sily sprezyn sa wyposazone na swoim dolnym koncu od strony zewnetrznej kazda w oddzielna dzwignie wahliwa 17. Na elemencie 15 n » 30 39 40 45 50 55118 ©84 wsporczym 5, na którym równiez jest zamocowany mechanizm obrotowy ruchomych szczek 4, umiesz¬ czono odpowiednio po jednym walku krzywkowym 16 z kazdej strony tego elementu 5. Kazdy z wal¬ ków krzywkowych usytuowany jest w takim po- 5 lozeniu wzgledem dzwigni wahliwej, wspólpracu¬ jacej z danym walkiem, ze przy kazdym obrocie walka dzwignia wahliwa zostaje wychylona jeden raz na zewnatrz i przez to powoduje ona rozparcie obu szczek. 10 Naped takich walków krzywkowych moze naste¬ powac przy wykorzystaniu napedu, sluzacego do wytwarzania sprezonego powietrza, lub tez naped taki mozna uzyskac, wykorzystujac inne, i tak ist¬ niejace w urzadzeniu elementy napedzajace. 15 Zamiast ukladu pneumatycznego moze byc prze¬ widziane równiez sterowanie hydrauliczne. Stero¬ wanie hydrauliczne silownika rozpierajacego rnoza nastepowac zarówno za posrednictwem zaworu su¬ wakowego, walka krzywkowego lub za pomoca * tym podobnych elementów sterujacych.Idea wynalazku wywodzi sie i tego, ze wydmu¬ chiwanie ziarna nastepuje na skutek oddzialywa¬ nia strumienia powietrza. W szczególnych przy¬ padkach moze okazac sie korzystne zastosowanie » strumienia cieczy zamiast strumienia powietrza.W takim przypadku strumien cieczy powinien tak byc skierowany w otwór dolnej czesci stozkowej leja, aby wywolywal podobny skutek, jak stru¬ mien powietrza. & Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do oddzielania pojedynczych zia¬ ren i ich wysiewania, zwlaszcza ziaren siewnych, W w którym to urzadzeniu strumien powietrza jest skierowany do leja, na którego dolnym koncu znajduje sie otwór, mniejszy od najmniejszego po¬ jedynczego ziarna, znamienny tym, ze do dolnej czesci leja (3) przyjmujacego ziarno zostaly podla¬ czone ruchome szczeki (4), które w stanie wza¬ jemnie zwartym tworza ksztalt leja. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze pomiedzy lejem (3) a ruchomymi szczekami (4) znajduje sie szczelina powietrzna (13), majaca ksztalt pierscienia. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. U znamienne tym, ze ruchome szczeki (4) sa ulozyskowane obrotowo, kazda wokól swojej osi obrotu (19). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze po obu stronach ruchomych szczek (4) sa umie¬ szczone elektromagnesy (8) do rozwierania i zwie¬ rania ruchomych szczek (4). 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze do ruchomych szczek (4) doprowadzone sa ka¬ naly (10) sprezonego powietrza. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze na zewnetrznym koncu kazdej z ruchomych szcaek (4), znajdujacym sie po przeciwnej stronie szczeki w stosunku do jej punktu obrotu (19), umieszczona jest dzwignia wahliwa (17), przy czym kazdej takiej dzwigni wahliwej przyporzadkowany jest osobny walek krzywkowy (16), oparty na ele¬ mencie wsporczym (5) podtrzymujacym równocze¬ snie ruchome szczeki (4). 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 6, znamienne tym, ze pomiedzy ruchomymi szczekami (4) sa umiesz¬ czone elementy sprezynujace (7) dla przytrzymy¬ wania szczek w polozeniu wzajemnego zwierania118 9S4118 984 PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL