Przedmiotem wynalazku jest sposób inaktywacji enzymu mirozynazy w calych nasionach-przed ich przero¬ bem technologicznym, majacym na celu otrzymanie takich glównych produktów jak tluszcz i sruta. Inaktywacja enzymu przed skierowaniem nasion na platkownice ma na celu zapobiezenie rozkladowi tioglikozydów do izotiocjanianów, winylooksazolidonotionu i siarczanów, powodujacych korozje aparatury przemyslowej oraz po¬ garszajacych jakosc technologiczna oleju na skutek zatrucia stosowanego do utwardzania tluszczu, katalizatora niklowego.Wedlug polskiego opisu patentowego nr 94039, inaktywage mirozynazy rzepaku prowadzi sie jednocze¬ snie z ekstrakcja szkodliwych tioglikozydów, w tym celu nasiona ekstrahuje sie w temperaturze 80-100°C w cza¬ sie 1,5-20 minut,Tiajkorzystniej 3-10 minut.Inny ze znanych sposób inaktywacji enzymu mirozynazy polega na moczeniu nasion w goracej wodzie w temperaturze 85°C przez 0,5-5 minut. Po traktowaniu goraca woda zaleca sie oziebianie nasion przez opryski¬ wanie zimna woda.Wedlug wynalazku niszczenie mirozynazy nastepuje w calych nasionach rzepaku,które poddaje sie dziala¬ niu temperatury 90—100°C w urzadzeniu zabezpieczajacym wilgotnosc wzgledna powietrza 90—100% w czasie 15—30 minut.Stosujac metode wedlug wynalazku nastepuje calkowita inaktywacja mirozynazy bez obnizenia wartosci odzywczej tluszczu i bialka. Wyniki przedstawione w tabeli dowodza o istotnym wplywie wilgotnosci na inakty- wacje mirozynazy.Stosujac wilgotnosc wzgledna powietrza 80%, w temperaturze 90°C uzyskalismy resztkowa aktywnosc mirozynazy wynoszaca 0,45 po 45 minutach, a przy wilgotnosci 90% juz po 10 minutach, natomiast przy wilgotnosci 100% w czasie krótszym od 10 minut.Jeszcze radykalniejsze niszczenie enzymu nastapilo w temperaturze 100°C. I tak przy wilgotnosci 80% istotne niszczenie enzymu nastapilo po 10 minutach (0,25), przy wilgotnosci 90% ten efekt uzyskano po 5 minutach (0,27), natomiast przy wilgotnosci 100% po 5 minutach aktywnosci enzymu w ogóle nie stwierdzono.2 118747 Ponadto podczas procesu inaktywacji enzymu wedlug wynalazku podnosi sie wilgotnosc nasion o dodatko¬ we 40%, co uelastyczniaje ulatwiajac platkowanie i zapobiega kruszeniu sie w procesie platkowania.Zaleta stosowania sposobu wedlug wynalazku jest: zapobieganie korozji aparatury przemyslowej, zabezpie¬ czenie przed przenikaniem izotiocjanianów do oleju i wyeliminowanie tostowania wzglednie zlagodzenie warun¬ ków termicznych tego procesu. Dodatkowa zaleta tego procesu jest zapobieganie stratom suchej masy, które ma miejsce podczas znanego sposobu inaktywacji mirozynazy przez zanurzenie nasion w wodzie. Zabieg ten takze nie stwarza potrzeby czyszczenia scieków, z którymi zawsze ma sie do czynienia w przypadku inaktywacji enzymu przez moczenie w wodzie.Sposób postepowania wedlug wynalazku wyjasnia nastepujacy przyklad. Nasiona po zwazeniu i usunieciu zanieczyszczen podawane sa do urzadzenia, w którym utrzymywanajest temperatura 95°C i wilgotnosc wzgledna powietrza 95%. Mirozynaza w takich warunkach ulega inaktywacji juz po 15 minutach. Wilgotnosc nasion wzra¬ sta z 6 do 10%. Po inaktywacji enzymu nasiona sa poddawane dalszemu przerobowi sposobem tradycyjnym, az do etapu tostowania, który moze sprowadzac sie tylko do odbenzynowania sruty.Zaproponowany sposób nie wymaga wprowadzenia zmian warunków pracy na innych etapach procesu technologicznego. ¦-' *i j * .- ; ¦¦ Tablica ''**'" Wplyw temperatury, czasu i wilgotnosci wzglednej - powietrza na aktywnosc mirozynazy w calych nasionach rzepaku Za 100% pizyjeto ilosc ITC i OZT uwolniona z materialu przed inkubacja wynoszaca 12, 32 mg/g smb. 1 Wilg. % 80 90 100 1 1 Czas min. ? 10' 15' 20' 25' 30' 45' 60' 5* 10' 15' 20' 25' 30' 45' 60' 5' 10' 15' 20' 25' i 30' 45' 60* | 90° 11,85 11,27 10,69 10,36 9,75 8,87 7,87 7,37 10,96 10,29 9,58 8,80 8,20 7,71 6,78 4,28 10,17 9,58 9,26 8,47 6,04 5,15 2,40 1,38 Temperatura °C 90° 8^63 7,77 7,19 6,44 5,39 1 1,82 0,45 0,30 2,27 0,42 0,37 0,36 0,28 0,25 0,19 0,18 1,30 0,38 0,24 0,26 0,23 0,21 0,18 0,02 | 100° ojl 0,25 0,21 0,18 0,13 0,11 0,07 0,02 0^27 1 0,18 0,17 0,11 0,13 0,07 1 0,02 1 0,01 J 0,0 | 0,0 0,0 1 0,0 0,0 0,0 0,0 | 0,0 | Zastrzezenie patentowe Sposób inaktywacji mirozynazy nasion rzepaku w calych nasionach, poddajac je dzialaniu temperatury 90—100°C przez 15—30 minut, znamienny tym, ze inaktywacje prowadzi sie w powietrzu o wilgotnos¬ ci 90-100%.Prac. Poligraf. UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL