Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania nowych soli l-aminoalkanofosfonianów dwualkilo¬ wych z kwasami karboksylowymi, o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza alkilotioalkil, arylotioalkil, aralkiltioalkil lub grupe karboalkoksyalkilowa, R1 oznacza nizszy alkil, aralkil lub ich funkcyjne pochodne, które nie ulegaja redukcji cynkiem w bezwodnym kwasie mrówkowym w warunkach sposobu wedlug wynalazku, zas R2 oznacza alkil, ary! lub grupe —COOH.Nowe sole l-aminoalkanofosfonianów dwualkilowych z kwasami karboksylowymi maja zastosowanie w syntezie organicznej, a zwlaszcza w syntezie peptydów.Dotychczas nie jest znany sposób otrzymywania nowych soli l-aminoalkanofosfonianów z kwasami karboksylowymi, o ogólnym wzorze 1, w którym R, R1 i R2 maja wyzej podane znaczenie.Istota wynalazku polega na tym, ze 1 mol oksymu 1-ketoalkanofosfonianu dwualkilowego o ogólnym wzorze 2, w którym R oznacza alkilotioalkil, arylotioalkil, aralkiltioalkil lub grupe karboalkoksylowa,a R1 oznacza nizszy alkil, aralkil lub ich funkcyjne pochodne, które nie ulegaja redukcji cynkiem w bezwodnym kwasie mrówkowym w warunkach sposobu wedlug wynalazku,poddajesie reakcji z4gramoatomami cynku w bezwodnym kwasie mrówkowym,wtemperaturze 20-80°Caz do calkowitego przereagowaniasubstratów, po czym grupe formylowa z powstalego N-formylo-1-aminoalkanofosfonianu dwualkilowego usuwa sie w znany sposób, a nastepnie otrzymany surowy 1-aminoalkanofosfonian dwualkilowy przeprowadza siewjego sól z kwasem karboksylowym, o wzorze ogólnym 1, w którym R i R1 maja wyzej podane znaczenie, a R2 oznacza alkil, aryl lub grupe —COOH.Struktura otrzymanych nowych soli l-aminoalkanofosfonianów dwualkilowych z kwasami karboksylo¬ wymi zostafa potwierdzona metodami spektroskopowymi (IR, NMR).Zasadnicza korzyscia techniczno-uzytkowa wynikajaca ze stosowania sposobu wedlug wynalazku jest otrzymywanie nowych soli l-aminoalkanofosfonianów dwualkilowych o ogólnym wzorze 1, w którym R, R1 i R2 maja wyzej podane znaczenie, z wydajnoscia 35-45%.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladach wykonania.Przyklad I. Sposób opisany w tym przykladzie dotyczy otrzymywania soli l-ammo-3-karbometoksy- propanofosfonianu dwuetylowego z kwasem szczawiowym, o wzorze 3. W kolbie trójszyjnej zaopatrzonej w termometr, mieszadlo mechaniczne i chlodnice powietrzna umieszcza sie 28,1 g (0,1 mola) oksymu 3- karbometoksy-1-ketopropanofosfonianu dwuetylowego, 26,2 g (0,4 gramoatomu) cynku i 100 ml bezwod-2 117 711 nego kwasu mrówkowego. Mieszanine reakcyjna ogrzewa sie kilka godzin w temperaturze 60°C az do przereagowania substratów, a nastepnie odsacza sie osad mrówczanu cynku, zas przesacz zateza sie na wyparce obrotowej. Do pozostalosci dodaje sie 100 ml chlorku metylenu i zobojetnia resztki kwasu mrówko¬ wego za pomoca kwasnego weglanu sodu, po czym warstwe organiczna oddziela sie i suszy bezwodnym siarczanem magnezu. Po odparowaniu chlorku metylenu pozostalosc rozpuszcza sie w 200 ml metanolu i wysyca gazowym chlorowodorem, chlodzac mieszanine wody z lodem. Nasycony roztwór pozostawia sie na 24 godziny w temperaturze pokojowej, po czym odparowuje sie metanol a pozostalosc zawiesza ponownie w 100 ml chlorku metylenu, dodaje kilka ml wody i zobojetnia za pomoca kwasnego weglanu sodu. Warstwe organiczna oddziela sie i suszy bezwodnym siarczanem magnezu. Po odparowaniu chlorku metylenu otrzymuje sie z wydajnoscia 88% 23,5 (0,088 mola) surowego l-amino-3-karbometoksypropanofosfonianu dwuetylowego w postaci oleju, po czym calosc rozpuszcza sie w 60 ml bezwodnego eteru i dodaje 10,83Tg (0,088 mola) kwasu szczawiowego. Wykrystalizowany osad odsacza sie i otrzymuje z 50% wydajnoscia, 15,7 g soli l-amino-3-karbometoksypropanofosfonianu dwuetylowego z kwasem szczawiowym.Brzykladll. Sposób opisany w tym przykladzie dotyczy otrzymywania soli l-aminó-3- metylotiopropanofosfonianu dwuetylowego z kwasem szczawiowym, o wzorze 4. W kolbie trójszyjnej umieszcza sie 25,5 g (0,1 mola) oksymu 3-metylotiopropanofosfonianu dwuetylowego, 26,2 g (0,4 gramoa- tomu) cynkui 100 ml bezwodnego kwasu mrówkowego. Postepujac nastepniejak w przykladzieI otrzymuje sie najpierw z 60% wydajnoscia 14,4 g surowego l-amino-3-metylotiopropanofosfonianu dwuetylowego w postaci oleju, a nastepnie z 80% wydajnoscia 13,8 g soli 1-amino-3-metylotiopropanofosfonianu dwuetylo¬ wego z kwasem szczawiowym^o temperaturze topnienia119-123°C. - <-v Przyklad III. Sposób opisany w tym przykladzie dotyczy otrzymywania soli l-amino-2- benzylotioetanofosfonianu dwuetylowego z kwasem szczawiowym, o wzorze 5. W kolbie trójszyjnej umie¬ szcza sie 31,7 g (0,1 mola) oksymu 2-bcnzylotioacetylofosfonianu dwuetylowego rozpuszczonego w 100 ml bezwodnego kwasu mrówkowego i 26,2 g (0,4 gramoatomy) cynku. Postepujac nastepniejak w przykladzieI otrzymuje sie najpierw z 80% wydajnoscia 24,2g surowego 1-ammo-2-benzyiotioetanofosfonianudwuetylo¬ wego w postaci oleju, a nastepnie z 49% wydajnoscia 15,4 g soli l-amino-2-benzylotioetanofosfonianu dwuetylowego z kwasem szczawiowym, o temperaturze topnienia 104-107°C.Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania nowych soli 1-aminoalkanofosfonianów dwualkilowych z kwasami karboksylo- wymi o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza alkilotioalkil, arylotioalkil, aralkiltioalkil lub grupe karboalkoksylowa, R1 oznacza nizszy alkil, aralkil lub ich funkcyjne pochodne, które nie ulegaja redukcji cynkiem z bezwodnym kwasem mrówkowym wwarunkach sposobu wedlug wynalazku, zas R2oznacza alkil, aryl lub grupe —COOH, mamkmy tym, ze 1 mol oksymu 1-ketoalkanofosfonianu o ogólnym wzorze 2, w którym R i R1 maja wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji z 4 gramoatomami cynku w bezwodnym kwasie mrówkowym,w temperaturze 20-80°C az docalkowitego przereagowania substratów,po czym grupe formylowa z powstalego N-formylo-1-aminoalkanofosfonianu dwualkilowego usuwa sie w znany sposób ,a nastepnie otrzymany surowy 1-aminoalkanofosfonian dwualkilowy przeprowadza sie wjego sól z kwasem karboksylowym, korzystnie z kwasem szczawiowym.117 781 ^PChR? R-CH N NH2*(R2COOH) wtór 1 R-C-PO3R2 N-OH CH3OOC-CH2CH2 CH-P03(C2 H5)2 NH2 x (H00C)2 CH3S-CH2CH2 CH-P03(C2H^ NH2X(H00C)2 Wiór A C6H5CH2S-CH2CH-P03(C2H5)2 NH2 X(H00C)2 wzór 5 PL