Opis patentowy opublikowano: 10.05.1982 Int. Cl.1 B63H 5/12 fc u 1 M <_ r edu »| |2tt uLMlA 1 Patemo*euo 1 t| Lu.j.i| 1 Twórca wynalazku: Jerzy Doerffer Uprawniony z patentu: Politechnika Gdanska, Gdansk (Polska) Uklad napedowy statku PrzedmLoteim wynalazku jest uklad napadowy statku. Dotychczas zinaine uklady napedowe stat¬ ków skladaja sie z centralnej silowni oraz ukla¬ du sterujacego pednikiem lub pedniikami, roz¬ mieszczonymi bezposrednio na rufie, pod dnem, wzglednie na sztywnych lub przestawinyeh wspor¬ nikach, ewentualnie w nawieszamyeh gondodach po obydwu burtach — paitemt frainous/ki -nr 1510165.Przestawne wsporniki lub gondole z pednikami znajduja £ile w calosci ma zewnatrz kadMoa i sa z nóm polaczone przegubami lub sztywno w czesci nadwodnej. Naped przekazywany Jeisit za posrednictwem walów napedowych, przekladni katowych badz tez na crodize elektrycznej lub hydraulicznej.Niedogodnosci opisywanych ukladów pcilegaja na narazeniu gcndoil i zespolów napedowych, w tyim równiez pejdniików porazajacych na zewnatrz kadluba, na usizlkcdizemia przy mane¬ wrach na redziie" i w poircie, zwlaszcza prizy ko¬ rzystaniu z holowników oraz prizy cumowaniu i poisóoju, nsweit wówczas, gdy nie wystaja poza obrys gabarytowy startiku. Pedniki przenoszace duze mcee sa ciezkie i ko&zitowne, a ich uszko- cizenie jeot pcwaznym zawróceniem dla statku na mcirzu.Szczególna oiedoigodnosc w przypadku duzych sóatków stanowi fakt przeino'oizenia na rufe zi posrednictwem walów silnych drgan od pedni¬ ków pracujacych w pcfliu o nieirówinicmiernyim roz- 10 15 25 30 kladzie cisnien w warsitiwie wody wspólbieznej oraz znaczne odksztalcenia lindi waiów przy zmianach zanurzenia zwiazanych ze stanem za¬ ladowania staflku.Uklad napediowy statku zdainie steirowamy i za¬ silany ze wspólnej centrali zawierajacy przynaj¬ mniej jeden zespól pedników srubowych na przestawnych obrotowo wspornikach wedlug wy¬ nalazku charakteryzuje sie tym, ze w rejonie cibla dennego kadluba sitatiku, wewnalnz jego zwyklego oibrysiu i na jego czesci -o pelnej w przyblizeniu szerokosci dna znajduja sie komciry, wewnatrz których umieisizczone sa zespoly ped¬ ników, zaimcocwane po wispormlkach, pnzy czym koimoLry zaopatrzone sa w elementy zamykajace, które uzupelniaja po¬ szycie obla w rejonie wykrojów prowadzacych do komór.W przypadku nieruehoimo obudowanych walów naporowych koimoiry usytuowane sa w rejonie obla kadluba i przyleglej azeso: buitty staiiku, na- toimiaut w przypadku prizeisitawnej obudowy walów napoirowych znajduja s".e w rejonie den¬ nego cibla kadluba i przyleglej czesci dna we- wnejrzneigo statku. Zespoly pedników wraz ze wspoirmi/kaimi zamocowane sa obrotowo na wa¬ lach napcirowyoh tak, ze w powozeniu spoczynko¬ wym znajduja sie w komorach powyzej csi walów napojowych, zas w poloseniiacCi rcib:czych opuszczone sa o kait mzediu 90 do" 150° w dól, w 114 3093 rejo/n obla dennego ma zewnajbrz warstwy wody wspólbieznej. Zespoly pedników wraiz ze wcpor- nikami, walami naporowymi coraz ich przestaw¬ nymi obudowami zaimoccwane sa na w przybli¬ zeniu pionowych osiach znajdujacych sie na jed¬ nym z zakonczen obudów tak, ze w powozeniu spoczynkowym umiesiziczcne sa w komorach na tym samym poziomie i w i^ebi dna wewnetrzne¬ go staitku, zas w polozeniach noiboczych wychy- lcme sa poziomo o kart tfzedu 90° na. zewnatrz do polozenia równoleglego do wzdluznej osi symetrii statku: Rygle iunieriuehaimiiaij.ace zespoly pedników w polozeniach roboczych or.aiz lozyska osiowe walów naporowych zaopatrzone sa w amortyiza- toiry, tluimiace drganiia. mechaniczne. Zespól ped¬ ników moga równiez tworzyc dwa pedlniki umiesz¬ czone na jednej oplywoe w ukladzie tandem, czyli lacznie cztery pedniki po obydwu burtach sitartlku. paleta ukladu wedlug wynalazku jest znaczna poprawa zdolnosci imainerwirowych staitku wskutek duzego poprzecznego rozstawu pedników oraz wydatnie zwieksizoma ich sprawnosc prizez gle¬ bokie zainurzenie i prace w optymalnych warun¬ kach naplywu wody poiza wainsitwa wspólbiezna.' Takie warunki pracy pedników or.aiz ich zamoco¬ wanie na mozliwie najkrótszych wspornikach i w rejonie sztywniej konstrukcji dna, przy zasto¬ sowaniu amortyzacji rygM i lozysk umozliwiaja E(kuit€Cizne wytlumienie dlrgan wymuszanych przez zespoly pedników.Mozliwosc kompletnego schowania w polozeniu spoczynkowym pedników wraz z zamocowaniami w zaimyfkainych komorach hurtowych Eftaitku, poz¬ wala na pelne zabezpieczenie zespolów pedników z mechanizoniami przed przypadkowymi uszkodze¬ niami podczas holowania*, poisitojiu ¦ w porcie, jak równiez powaznie zminiejisEy ich korozje portowa.Ponaidlto, dodatkowa zaleta ukladiu jeisit moznosc przefkowaidzemia okresowych przegladów, czyn¬ nosci, koinisieirwacyjmych oraz drobnych napraw zespolów pedników pcdlazais postoju w percie bez koniecznosci dokowania sitaitku.Przedmiot wynalazku pokazany jest w przy¬ kladnie wykonania na rysunku, ma kftórym fig. 1 przedstawia przykladowe lOizmieszezeirJie dwóch zeispolów pedników w polozeniu roboczym na zbiornikowcu w wiidiciku z gótry, fig. 2 — komore z. pednikiem w itirzech polozeniach, zamocowanym pojprzez wspornik do walu o nieruohoimych obu¬ dowach w przekroju pianowym, fig. 3 — ko- more z pednikiem zamocowanym poprzez wspor¬ nik do walu o przestawnych obudowach w prze¬ kroju, poziomym, fiig. 4 — ta sama komore w przekroju, pianowym, zas fig.* 5 — szczególne rozwiazanie ukladu z pednikiem typu dwuskrzyd¬ lowego w ukladzie taindcm w przekroju picno- wym.Jak pokazano na fig. 1 dwa zespoly pedników 1 wraz z oplywfcaimi 2 poprzez wspornik 3 za¬ mocowane, sa na- kadlubie 4 duzego zbiornikowca i umieszczone w czesci dziobowej i rufowej jego odcJTKka srodkowego o pelnej szerokosci dna.Zaspaly te sa :sterowane oentralmie i zasilane w ukladzie, nie pokazanym na rysunku, z indywi- 309 4 dualnych silowni z mozliwoscia dowolnego roz¬ dzialu mccy. Na fig. 2 komora 5 usytuowana jest w rejcimie obla kadluba 4 i przyleglej czesci burty 6 zbiornikowca. W dolnej czesci komory . 5 znajduje sie wal naporowy 7, osadzony w lo¬ zyskach osiowych 8 i promieniowych 9, zamoco¬ wanych w nrleprzieatawinych obudowach 10. Ulo- zytkowainie walu naporowego 7 umozliwia wy¬ chylanie wspornika 3 z oplywka 2 i pednikJoim 0 1 pio prowadnicy 11 z . pozycji spoczynkowej I poprzez poizycje robocza — plytkcwodina II, do pozycji roboczej glebokowodnej III, tj. o kat oko¬ lo 150°, przy czym kazda z tych pozycji jest ustalana systemem rygli 18 i 17. Komora' 5 z ped- 5 nikiem 1, oplywka 2 i wspornikiem 3 w.pozycji spoczynkowej zamykana jest zasuwa' 12.Na figurach 3 i 4 komora 5 znajduje sie w rejonie obla kadluba 4 i prizyleglej czesci dna wewnetrznego 13 zbiornikowca. Przesrtawna. obu- dowa 14- walu naporowego 7 csadzona jest na osi pionowej 15, tak z/e przestawna obiudowa 16 wraz z walem naporowym 7, wspornikiem 3, oplywka 2 i pednikiem 1 przesuwa sie po pro¬ wadnicy 11 od polozenia spoczynkowego do po- lozenia plytkowodnego, tj. o kat o okolo 90° w plaszczyznie poziomej. Polozenia te blokuja ryg¬ le 17. Dodatkowo, ulozydkewarnie konców walu naporowego 7 w obudowie 14 oraz 16 zapewnia mozliwosc wychylania wspornika 3 z oplywka 2 i pednikiem 1 z polozenia plyrtkcwodnego do glebokowodnego, przy czym oibie te pozycje blo¬ kowane sa systemem rygli — 18.Komora 5 z pedinitoieim 1, oplywka .2 i wspor¬ nikiem 3 w pozycji spoczynkowej zamykania jesit 35 zasuwa 12. Na fig. 5 szczególne wykonanie ukla¬ du polega na rezygnacji z polozenia glebokowod¬ nego, pnzy czym otwór prowadzacy do komory 5 jesit zamykany tarcza 19 osadzana na wspor¬ niku 3 i dopasowana do tego wykroju. Pedniki' 1 l0 sa typiu dwuskrzydlowego w Ukladzie tandem, osadzone- na obydwu koncach oplywki 2 i usta¬ wiane poziomo w polozeniu spoczynkowym. Tym samym wykrój prowadzacy do komory 5 jest stalej i mozliwie najmniejszej szerokosci, zblizo- 45 nej do srednicy oplywki 2. Wysokosc komory 5 moze byc równiez obnizona. Przestawianie wspor¬ nika 3 i przestawnych obudów 14 i 16 moze cdlbywac sie na drodze mechanicznej, hydraulicz¬ nej badz elektrycznej. 50 Dzialanie ukladu wedlug wynalazku jeisft naste¬ pujace: podczas posflojiu sitaitku w percie, ma¬ newrów cumowniczych oraz holowania zespoly pedników 1 wraz z oplywlkaimi 2 i wspornikami 3 umieszczone sa wewiriatnz. zamykanych zasu- 55 wami 12 komór 5, gdzie zajmuja polozenie spo¬ czynkowe. Po wyholcwainiu statku z portu uru- cboimieinie ukladu napedowego przebiega wedlug nastepujacej kolejnosci: otwarcie komór 5, opusz¬ czenie badz wychylenie pednika 1 z oplywka 2 e^ i wspornikiem 3 do wybranego polozenia robo¬ czego plytko — badz glebokowodnego z równo¬ czesnymi zabezpieczeniem tego polozenia syste¬ mem rygli, zamkniecie komór 5 zasuwami IZ i uruichomoienie pedników 1. gg Po wykonaniu tych czynnosci sta/telk gotów jest <\ ¦•; n5 114 309 6 db samodzielnego poruszania sie, manewrowania, cofania czy tez hamowania. Po zatrzymaniu stat¬ ku jcigo (przy/go:towaaiie do holowania i mane¬ wrów portowych przebiega w kolejnosci odlwrot- iniej do uprzednio podanej, a miainowicie: naste¬ puje zatrzymanie pedników 1, otwarcie komór 5, cofniecie pedników 1 wraz z oplywkami 2 i wspornikami 3 do pozycji spaczynlkowej oraz zanikniecie zasuw 12. Wszystkie opisywane czyn¬ nosci sa centralnie sterowalne, a zesipoly pedni¬ ków 1 oraz mechanizmy podnoszace i opuszcza- jaoe zasilane sa z indywifduaOnyidh silowni.Uklad napedowy zaopatrzony jest w system blokad i sygnalizacji polozen jego poszczególnych elementów. Pomadito, mozliwy jiest dowolny roz¬ dzial mocy z dowolnych silowni na statku do dowodnie wyteamyeh pedników 1. PL