Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru zestawu kolowego wymontowanego z pojazdu, w celu przeprofilowania oraz urzadzenie pomiarowe do pomiaru zestawu kolowego pojazdu.Wedlug dotychczasowego stanu techniki nie jest mozliwe dokonanie pomiaru zestawu kolowego, który na czopach osi ma kompletne lozyska, ponie¬ waz dla dokonania pomiaru, zestaw kolowy musi byc wziety pomiedzy kly. Na stanowisku pomia¬ rowym utworzona zostaje tu trwala, znana baza odniesienia stanowiaca podstawe wyjsciowa dla nastepnych pomiarów. Ten rodzaj pomiaru wy¬ montowanego zestawu kolowego pomiedzy klami ujawniony jest w opisie patentowym RFN Nr 1142184.Azeby nakielki osi zestawu kolowego mogly byc dosiegniete przez kly urzadzenia pomiarowego, konieczne jest z reguly zdemontowanie wszyst¬ kich lozysk z czopów osi lub co najmniej usunie¬ cie pokryw lozysk z ich' obudowy. Usuniecie po¬ krywy lozyska, jak równiez demontaz calego lo¬ zyska z czopów osi kryje jednak w sobie niebez¬ pieczenstwo zanieczyszczenia lozyska, a przez to trwalosc dnzych i kosztownych lozysk zostaje w znacznym stopniu zredukowana. Nastepnie przy demontazu wszystkich lozysk, zostaja czesto uszko¬ dzone czopy psi zestawu kolowego, tak ze i tu grozi niebezpieczenstwo przedwczesnego zuzycia tych osi. Do tych kosztów dochodza jeszcze koszty montazu i demontazu, jak równiez koszty zorga- 10 15 2 nizowania i utrzymania kompletnego miejsca pra¬ cy dla przeprowadzenia montazu i demontazu.Wysoce niepozadanym faktem jest wiec — we¬ dlug stanu techniki to, ze nakielki musza byc do¬ stepne dla dokonywania pomiaru zestawu kolowe¬ go.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu po¬ miaru zestawu kolowego wymontowanego z poja¬ zdu, przeznaczonego do regeneracji, który umozli¬ wia dokonanie pomiaru zestawu kolowego, bez potrzeby wymontowania w tym celu lozysk kól lub nawet usuniecia pokryw z obudowy lozysk.Dalszym celem wynalazku jest opracowanie urza¬ dzenia do pomiaru zestawu kolowego, które nie ma wad urzadzen znanych ze stanu techniki.Cel wynalazku zostal osiagniety przez to, ze zestaw kolowy podpiera sie na jego lozyskach a na powierzchni kola wybiera sie, wykonuje lub oznacza za pomoca przesuwnego przyrzadu pomia¬ rowego z kolem ciernym okrag wspólosiowy, któ¬ rego promien mierzy sie za pomoca tego przyrza¬ du pomiarowego i który okresla odleglosc sred¬ nicy zestawu kolowego, do osiagniecia której sie dazy, od okregu pomiarowego.Przez zastosowanie sposobu wedlug wynalazku, jest mozliwe dokonanie precyzyjnego pomiaru ze¬ stawu kolowego wymontowanego z pojazdu z kom¬ pletem zmontowanych lozysk bez koniecznosci wy¬ konania nakielków, a wiec bez tego warunku, ze polozenie zestawu kolowego przeznaczonego da po- 114196- ¦' : S miaru w obrebie maszyny jest znane. Tak wiec korzystnie odpada tu niedogodnosc czasowa jak i technologiczna wynikajaca z dotychczasowego niezbednego montazu i demontazu lozysk.Cel wynalazku zostal osiagniety równiez przez to, ze zespól mocujacy jest wyposazony w pod¬ pory dla obudowy lozysk zestawu kolowego a ka¬ zdy suport pomiarowy jest wyposazony w przy¬ rzad pomiarowy z kolem ciernym oraz zespól do toczenia.Przyrzad pomiarowy z kolem ciernym jest za¬ sadniczo zamontowany w tej samej plaszczyznie promieniowej co glowica czujnikowa. Plaszczyzna przesuwu glowicy czujnikowej jest plaszczyzna po¬ zioma.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie pomiarowe w widoku z przodu, fig. 2 — przekrój wzdluz linii A — A zaznaczonej na fig. 1, fig. 3 — urzadzenie pomia¬ rowe w widoku z góry, fig. 4 — inne rozwiaza¬ nie uchwytu zespolu kól przy obudowie lozysk osiowych, fig. 5 — stanowisko pomiarowe z glo¬ wica czujnikowa i przyrzadem pomiarowym z ko¬ lem ciernym, fig. 6 — stanowisko pomiarowe w widoku z kierunku strzalki B oznaczonej na fig. 2.Zestaw kolowy 1, który ma byc przedmiotem pomiaru, zostaje wtoczony po szynach nosnych 6 na zespól podnoszacy 2 urzadzenia pomiarowego.Zespól podnoszacy 2 unosi teraz w góre zestaw kolowy 1. W celu osiagniecia w- kierunku piono¬ wym, zawsze takiego samego polozenia srodko¬ wej linii zestawu kolowego niezaleznie od sred¬ nicy zestawu, wysokoscia podnoszenia zespolu pod¬ noszacego moze byc sterowana w znany sposób za pomoca wspólosiowych klów stosowanych za¬ zwyczaj w tokarkach do obróbki zestawu kolowe¬ go. Po uniesieniu zestawu kolowego 1 przez ze¬ spól podnoszacy 2, podsuwa sie z lewej i prawej strony wsporniki 4, z wysuwalnymi podporami 5 na których zostaja ustawione lozyska 3 zestawu kolowego 1 i w razie potrzeby, zamocowane. Ze¬ spól 7 do ustawiania bocznej pozycji zestawu 1 pozwala na osiagniecie wlasciwej bocznej pozycji dla dalszych pomiarów. W tym celu chwytaki 8 i 8* chwytajace lozyska 3 zestawu kolowego prze¬ suwaja zestaw kolowy 1 tak dlugo, dopóki oba czuj¬ niki 9, 9* zespolu 7 do ustawiania bocznej pozycji nie wskaza tych samych wartosci wówczas zestaw kolowy 1 wlasciwie jest ustawiony w bocznym po¬ lozeniu.Azeby nowa srednica zestawu kolowego 1 osia¬ gnieta po regeneracji mogla byc ustalona i prze¬ kazana tokarce do wykonania profilu, nalezy usta¬ lic polozenie srodkowej linii zestawu kolowego w plaszczyznie poziomej, ftadane polozenie zestawu w lasiczyAnie pionowej zostaje osiagniete, z wy¬ starczajaca dokladnoscia, przez zastosowanie juz poprzednio opisanych i znanych Idów tokarskich.Azeby teraz mozna bylo ustalic zadana srednice obu kól po regeneracji zestawu, konieczne jest znalezienie przy kazdym kole koncentrycznej po¬ wierzchni. W razie braku tego rodzaju koncentry¬ cznej powierzchni, trzeba utworzyc za pomoca Uiiadienia obrotowego 10, jak to omówiono w IM - V - . * 4 przykladowym sposobie wykonania. W tym celu zestaw kolowy 1 zostaje* wprowadzony w. ruch obrotowy przez kolo cierne obracane za pomoca napedu 13.Wylacznik krancowy li zostaje teraz przestawio¬ ny na przyklad ponad silownik hydrauMczny 19 i razem z urzadzeniem obrotowym li przesuniety na zewnatrz w kierunku plomieniowym, dopóki (w tym przykladzie) nie zetknie sie on z wewnetrzna u powierzchnia obreczy kola, polozonej naprzeciwko powierzchni tocznej kola. W tym polozeniu zosta¬ je wylaczony ruch promieniowy urzadzenia obro¬ towego lt. Jezeli teraz — podczas obrotu zestawu kolowego — zostaje przez wylacznik krancowy 11 15 dotkniete jakies promieniowo dalej ha zewnatrz polozone miejsce obreczy kola, wówczas urzadze¬ nie obrotowe lt przesuwa sie odpowiednio na zewnatrz, dopóki nie osiagnie ono promieniowo najdalej na zewnatrz polozonego miejsca. 2o Urzadzenie obrotowe lt zostaje teraz przesu¬ niete do przodu w kierunku oznaczonym strzalka 19 i — za pomoca narzedzia tokraskiego 12 — zo¬ staje w ten sposób utworzona omawiana koncen¬ tryczna powierzchnia. Utworzona w ten sposób 25 koncentryczna powierzchnia nadaje sie do dal¬ szego pomiaru kola. Ta powierzchnia zostaje te¬ raz w dowolnym miejscu (patrzac w kierunku osiowym) wymierzona za pomoca przyrzadu po¬ miarowego z kolem ciernym, a tym samym usta- 30 lona srednica wzglednie promien mierzonego sladu (koleiny) na centrycznej powierzchni. Tego rodza¬ ju przyrzady pomiarowe z kolem ciernym sa zna¬ ne na przklad z opisu publikacyjnego RFN nr 2 248 789 albo z artykulu „Sposób przeprowadzania 35 pomiaru srednicy za pomoca kola ciernego:" w Industrieanzeiger 91, rocznik 1969, Nr 79, strony 1925—1927. Nastepnie do kazdego kola, zostaje przysunieta jedna glowica czujnikowa 15, znana dostatecznie na przyklad z opisu patentowego RFN 40 Nr 1552 335, i to tak dlugo promieniowo naprze¬ ciw profilu kazdego kola zestawu, dopóki wylacz¬ nik krancowy 28 glowicy czujnikowej wyklucza dalszy promieniowy posuw (patrz opis patentowy RFN Nr 1552 335, kolumna 5, wiersze 4^-27). 45 - W pozycji wyjsciowej, przyrzad pomiarowy z kolem ciernym jest — w stosunku do glowicy czujnikowej — ustawiony w taki sposób, ze gdy glowica czujnikowa przy idealnym profilu doszla do styku i zostala wylaczona, wówczas przyrzad 50 pomiarowy z kolem ciernym wymierzylby sred¬ nice kola, którego polozenie przy profilu zestawu kolowego zostalo dokladnie okreslone. Przed roz¬ poczeciem operacji pomiaru nalezy kazde sanki pomiarowe 10, na których zamocowane jest cale 55 urzadzenie pomiarowe i które slizgaja sie po su- porcie pomiarowym 17 — nastawiac na dostatecznie duzy dowolny przekrój. W naszym przykladzie podstawowe nastawienie dotyczy przekroju 1180 mm. Oznacza to, ze w przypadku gdy ideal- •t ny zestaw kolowy o srednicy kola pomiarowego 1100 mm znajduje sie w urzadzeniu pomiarowym, glowica czujnikowa 15 wylaczylaby promieniowy ruch dosuwowy, a przyrzad, pomiarowy — wymie- rzySiy przy srednicy kola pomiarowego srednice m 1100 mm. W rzeczywistosci, wtoczony do urzadze-5 114 IM € nia pomiarowego zestaw kolowy, którzy ma byc mierzony, jest jednak o pewna nieznana wielkosc mniejszy od zestawu kolowego odpowiadajacego nastawieniu podstawowemu, w tym przykladzie srednicy kola pomiarowego 1100 mm. Nalezy te¬ raz ustalic zamierzona w wyniku przeprofilowania nowa srednice. W tym celu ustala sie najpierw — za pomoca przyrzadu pomiarowego 14 z kolem cie¬ rnym — srednice koncentrycznej powierzchni na przyklad na 890 mm. Przy przeprowadzaniu po¬ miaru za pomoca przyrzadu pomiarowego 14 z ko¬ lem ciernym nalezy bezwzglednie zwazac na to, azeby — w zaleznosci od tego, czy kolo cierne ma wymierzac wewnetrzna lub zewnetrzna powierz¬ chnie — nastawienie podstawowe pomiedzy glowi¬ ca czujnikowa, a przyrzadem pomiarowym 14 bylo przestawione o wielkosc srednicy kola ciernego.Niezbedny promieniowy ruch (ku tamtej stronie) przyrzadu pomiarowego z kolem ciernym — aby nastapil styk z powierzchnia koncentryczna — zo¬ staje, za pomoca wlasciwych srodków ja£ np. linij¬ ki z podzialka albo elektronicznego czujnika prze¬ suniec, ustalony na 90 mm. Glowica czujnikowa, dla ustalenia najbardziej niekorzystnego miejsca profilowego zuzycia, powinna byc przesunieta pro¬ mieniowo o 50 mm do wewnatrz. Oznacza to, ze pomiedzy srednica 890 mm mierzona przy kon¬ centrycznej powierzchni a zadana w wyniku prze¬ profilowania nowa srednica kola pomiarowego, na której przesunieta promieniowo do przodu glo¬ wica czujnikowa zostdla wylaczona, lezy jeszcze grubosc obreczy kola 90 mm — 50 mm = 40 mm.Srednica kola pomiarowego zadana w wyniku przeprofilowania wynosi zatem 890 mm + 2 X X40 mm = 970 mm.Ten wynik pomiaru jednego kola musi byc te¬ raz porównany z wynikiem pomiaru drugiego ko¬ la tego samego zestawu kolowego, a mniejsza z obu srednic kola pomiarowego podaje sie jako nowa srednice zestawu kolowego nastepnej maszy¬ nie do przeprofilowania.Zastrzezenia patentowe 5 1- Sposób pomiaru zestawu kolowego wymonto¬ wanego z pojazdu szynowego w celu przeprofilo¬ wania, w którym zestaw kolowy jest w swoim po¬ lozeniu ustalony i napedzany, a na kazdym kole it zestawu kolowego ustala sie za pomoca glowicy czujnikowej promieniowe polozenie nowego pro¬ filu, znamienny tym, ze zestaw kolowy podpiera sie na jego lozyskach, a na ppwierzchni kola wy¬ biera sie, wykonuje lub oznacza za pomoca prze- H suwuego przyrzadu pomiarowego z kolem ciernym okrag wspólosiowy, którego promien mierzy sie za pomoca tego przyrzadu pomiarowego i który okre¬ sla odleglosc srednicy zestawu kolowego, do osia¬ gniecia której sie dazy od okregu pomiarowego. 2o 2. Urzadzenie pomiarowe dla pomiaru zestawu kolowego, wymontowanego z pojazdu szynowego, zawierajace suport pomiarowy z glowica czujniko¬ wa dla kazdego kola, oraz zespól mocujacy ze¬ staw kolowy, znamienne tym, ze zespól mocujacy 25 jest wyposazony w podpory (5) dla obudowy lo¬ zysk (3) zestawu kolowego (1), a kazdy suport po¬ miarowy (17) jest wyposazony w przyrzad pomia¬ rowy (14) z kolem ciernym oraz w zespól toczenia. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym. 30 ze przyrzad pomiarowy (14) z kolem ciernym jest zasadniczo zamontowany w tej samej plaszczyznie promieniowej co glowica czujnikowa (15); 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 2 albo 3, znamien¬ ne tym, ze plaszczyzna przesuwu glowicy czujni- 35 kowej (15) jest plaszczyzna pozioma. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze zawiera osiowe podpory i elementy mocujace . dla zamocowania zestawu kolowego (1) za obudo¬ wy lozysk (3).114 19S FH5.2 nu * « n 1 ( 3 R h ±--l U_j114 196 fk.5 *\ bm\ \\ K n FIG 6 ca =« "rmi^-.Lmn" ^*1 rTr--fh : ' PL