Przedmiotem wynalazku jest ciekly srodek do plukania naczyn, zwlaszcza w myjniach mecha¬ nicznych oraz sposób jego wytwarzania.Plukanie naczyn po osunieciu z ich powierzchni zanieczyszczen za pomoca srodków myjacych ma na celu usuniecie pozostalosci srodków myjacych jak równiez ewentualnych niewielkich resztek po¬ traw. Po recznym myciu naczyn plukanie,z reguly przeprowadza sie za pomoca czystej wody, po czym naczynia wyciera sie lub poddaje suszeniu, które trwa przez stosunkowo dlugi okres czasu.Srodki do recznego mycia powinny charaktery¬ zowac sie latwym i obfitym wytwarzaniem piany, przy czym piana powinna byc trwala: ilosc piany rzutuje na jakosc srodka. W przypadku mechanicz¬ nego mycia naczyn w myjniach mechanicznych wymaga sie aby srodki myjace charakteryzowaly sie jak najmniejsza sklonnoscia do tworzenia pia¬ ny, a najlepiej aby nie wytwarzaly jej wcale, a przy tym posiadaly jak najlepsze wlasnosci my¬ jace. Po myciu mechanicznym, naczynia poddaje sie co najmniej jednokrotnemu plukaniu czysta woda, zas ostatnie plukanie przeprowadza sie w kapieli zawierajacej srodek do plukania. Srodek taki moze byc z powodzeniem uzywany do pluka¬ nia naczyn po myciu recznym.Od srodka do plukania naczyn wymaga sie prze¬ de wszystkim dobrych wlasnosci zwilzajacych, tak aby napiecie powierzchniowe kapieli pluczacej zmniejszyc do tego stopnia, by kapiel splywala z 10 15 20 25 30 powierzchni naczyn w formie cienkiej nie przer¬ wanej blonki cieczy i tym samym nie pozostawiala na naczyniach plam wapiennych lub innych zanie¬ czyszczen.Znane zwiazki powierzchniowo-czynne jak np: alkilobenzenosulfoniany, oksyetylemowane alkilofe- nole, siarczany alkoholi tluszczowych, glikole polie¬ tylenowe posiadaja w zakresach stezen potrzeb¬ nych dla wystarczajacego dzialania powierzchnio¬ wego jeszcze stosunkowo wysoka tendencje do tworzenia piany, co jest niekorzystne przy mecha¬ nicznym myciu czy plukaniu, poniewaz piana po¬ woduje pogorszenie dzialania mechanicznego ka¬ pieli natryskowej na myte lub plukane naczynia.Jednoczesnie piana powoduje rozbieganie sie ma¬ szyny myjacej a jej wyciek stwarza mozliwosc uszkodzenia zespolów zwlaszcza elektrycznych ma¬ szyny. ^ Znany z opisu patentowego RFN DOS nr 1807779 srodek do plukania naczyn charakteryzuje sie tym, ze zawiera 70—98 procent wagowych glikoli polio- ksyetylenowych o masie czasteczkowej 5000— —4000000 oraz 2—30 procent wagowych zwiazków aktywnych powierzchniowo zawierajace rodniki polioksyalkllowe, przy czym rodniki polioksyalki- lenowe posiadaja do 3 jednostek tlenku etylenu lub 2—90 jednostek tlenku propylenu lub tlenku butylenu i ewentualnie dodatkowo do 70 procent czasteczkowych jednostek tlenku etylenu, w odnie¬ sieniu do calkowitej ilosci jednostek tlenków alki- 113 153tonowych. Przy ozyim srodek moze byc wzbogacony o alkohol etylowy i stosowany w postaci koncen¬ tratów wodnych o zawartosci 10—50 procent wa- , gowych komponentów glównych. Inny srodek do \ plukania naczyn znany z opisu patentowego RFN / DOS nr 1847490, sklada sie z okolo 85% amylazy bakterii O preferowanej wartosci 1000 SKB-E/g, okolo 10% polaeteriu glikolowego alkoholu tluszczo¬ wego oraz okolo 5% zwiazku addycyjnego etyleno- wo-propylenowego. {- Ciekly srodek wedlug wynalazku, do plukania naczyn, spelnia wszystkie wymogi stawiane ta¬ kim srodkom przeznaczonym do stosowania w myjniach mechanicznych: kapiel zawierajaca sro¬ dek nie wykazuje tendencji do pienienia sie nawtet przy bardzo duzym jej wzburzeniu wywolanym silnym ruchem kapieli w maszynie, posiada wy¬ magane wlasnosci zwilzajace, dzieki czemu naczy¬ nia po plukaniu sa blyszczace i pozbawione plam a ponadto na plukanych naczyniach brak jest po¬ zostalosci detergentów co jest podstawowym wy¬ mogiem nieszkodliwosci dla ludzi Srodek sklada sie z kopolimeru tlenku etylenu i tlenku propylenu o wzorze ogólnym HOCCHzCHjO^CHjGH-CH^-O) y(CH2CH20)zH, którego ciezar czasteczkowy bazy hydrofobowej wynosi od 1000 do 2000, która stano¬ wia Ugrupowania^ polioks^rppyleriówe, w ilosci 20 do 70% wagowych, alkoholu o dlugosci lancucha weglowego C3—C5 w ilosci 5 do 40% wagowych oraz wody w ilosci 10 do 40% wagowych.Istotna cecha sposobu wytwarzania srodka, decy¬ dujaca o osiagnieciu zamierzonych skutków tech¬ nicznych, Jest to, ze temperatura jego wytwarzania nie przekracza 30°C, przy czym korzystnie jest, w celu uzyskania optymalnych wlasnosci uzytkowych, gdy najpierw sporzadza sie roztwór wody i alko¬ holu o dlugosci lancucha weglowego C3—C5, przy czym ilosc wody wynosi 10 do 40% wagowych a alkoholu 5 do 40% wagowych, do którego nastep- . nie wprowadza sie kopolimer tlenku etylenu i tlen¬ ku propylenu o ciezarze bazy hydrofobowej od 1000 do 2000, która stanowia ugrupowania polio- ksypropylenowe. Otrzymany pólprodukt poddaje sie nastepnie sedymentacji w czasie do 24 godzin, celem oddzielenia osadu, co jest istotne ze wzgledu na uzyskanie czystych powierzchni plukanych na¬ czyn.Srodek wedlug wynalazku, przy niewielkim ste¬ zeniu w kapieli pluczacej, wynoszacym od 0,05 g/l do 0,5 (gA obniza nieoczekiwanie nisko napiecie powi^&chniowe? dzieki czemu kapiel pluczaca od¬ znacza sie bardzo dobra zwilzalnoscia powierzchni naczyn, doskonala zdolnoscia emulgowania tlusz¬ czów oraz jest odporna na alkaliczne srodowisko srodków myjacych powodujac ich neutralizacje a jednoczesnie nie powoduje szkodliwego powstawa¬ nia piany w urzadzeniu myjacym.Kapiel pluczaca, zawierajaca srodek wedlug wy¬ nalazku, zastosowana do ostatniego plukania w ilosci 0,05 g/l do 0,5 g/l splywa z powierzchni na¬ czyn w formie cienkiej nieprzerwanej warstewki filmu cieczy, co znacznie skraca czas suszenia na¬ czyn; Srodek wedlug wynalazku zastosowany w ilosci J153 4 0,05 g/l do 0,5 g/\ do ostatniego plukania powoduje nieoczekiwanie, w stosunku do znanych srodków myjacych czy pluczacych, ze na plukanych naczy¬ niach nie pozostaja zadne ilosci detergentów. s Zastosowanie wyzszych alkoholi alifatycznych niz w przypadku srodka do plukania znanego z opisu patentowego RFN DOS nr 1807779, pozwo¬ lilo nieoczekiwanie zwiekszyc koncentracje kom¬ ponentów glównych do 00% wagowych. io Srodek wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze jego wlasnosci sa synergetyczne w stosunku do sumy wlasnosci jego skladników. Jest to wynikiem wzajemnego, wspomagajacego i uaktywniajacego wplywu jednych skladników srodka na drugie, co 15 ma miejsce przy zachowaniu podanych proporcji jak i sposobu jego wytwarzania. Przedmiot wy¬ nalazku przedstawiono w przykladach.Przyklad I Do wody w ilosci 34 czesci wa¬ gowych dozuje sie alkohol izopropylowy w ilosci 20 21 czesci wagowych. Do otrzymanego roztworu wprowadza sie kopolimer tlenku etylenu i tlenku propylenu o ciezarze czasteczkowym bazy hydro¬ fobowej 1750 w ilosci 45 czesci wagowych. Tem¬ peratura wytwarzania srodka wynosi 25 do 30°C. 25 Otrzymany pólprodukt poddaje sie sedymentacji w czasie 12 godzin.Przyklad II Sposobem okreslonym w przy¬ kladzie I, wytwarza sie srodek o skladzie nastepu¬ jacym: alkohol n — propylowy — 20 czesci wago- 30 wych, kopolimer tlenku etylenu i tlenku propyle¬ nu, o ciezarze bazy hydrofobowej 1200—60 czesci wagowych, woda — 20 czesci wagowych.Przyklad III Srodek wedlug wynalazku otrzymany wg przykladu I poddano badaniom na wysokosc powstawania piany. Test przeprowadzo¬ no na automatycznej zmywarce domowej stosujac 100 sztuk naczyn testowych: automat kompletnie zapelniony naczyniami po 10 sztuk talerzy glebo¬ kich, plytkich, deserowych, filizanek, podstawek, nozy, widelców, lyzek, lyzeczek i szklanek.Tak zaladowane naczynia poddano kompletnemu cyklowi mycia i plukania. Srodki pluczace dozowa¬ no ~automatycznie do ostatniego plukania.Wysokosc piany mierzono w zmywarce po 5 mi¬ nutach od chwili rozpoczecia ostatniego plukania, Tabela 1 Lp. 1 2 Nazwa srodka Srodek wedlug wy¬ nalazku Kopolimer bloko¬ wy tlenku etylenu i tlenku propylenu o masie czastecz¬ kowej 1750 Stezenie w przeli¬ czeniu na sub¬ stancje aktywna 0,1 g/l 0,2 g/1 0,3 g/1 0,1 g/1 0,2 g/1 0,3 g/1 Wysokosc | piany 1 w mm 5 mm 5 mm 10 mm 15 mm 20 mm | 20 mm J.5 a wyniki przedstawiono w tabeli 1. Twardosc wody uzywanej do zasilania zmywarki wynosila 14°dH.Srodek wedlug wynalazku wykazuje wiec sy- nergetyczne obnizenie piany w stosunku do pod¬ stawowej substancji aktywnej z której jest otrzy¬ mywany.Przyklad IV. Srodek wedlug wynalazku poddano badaniom porównawczym na wspólczyn¬ nik suszenia. W tym celu oceniono wizualnie ilosc kropel wody na poszczególnych naczyniach, któ¬ rych uzyto 1000 sztuk, jak w przykladzie III, po uplywie 15 minut od zakonczenia pracy zmywarki.Naczynie, na którym znajdowaly sie dwie lub wie¬ cej kropli wody oceniono jako mokre nie przy¬ znajac punktów. Naczynie z jedna kropla wody oceniono jako srednio suche i przyznano 0,5 punk- ta. Naczynie bez kropel wody oceniono jako suche i przyznano 1 punkt. Mozliwa maksymalna ilosc punktów wynosila wiec 100.Wyniki testu przedstawiono w tabeli 2.Srodfci pluczace dozowano automatycznie do ostatniego plukania.Srodek wedlug wynalazku wykazuje synerge- tyczne wlasnosci suszenia^ naczyn, w stosunku do wszystkich swoich skladników.Tabela 2 Lp. 1 2 3 4 5 6 Nazwa srodka Srodek wedlug wyna¬ lazku z przykladu I Srodek o skladzie, jak wedlug przykladu I, ale otrzymywany in¬ na metoda, w tempe¬ raturze 75 °C Kopolimer blokowy tlenku etylenu i tlen¬ ku propylenu o masie czasteczkowej 1750 Alkohol izopropylowy Alkohol n-propylowy Kapiel pluczaca bez zadnych dodatków Stezenie w g/l 0,3 g/l 0,3 g/l 0,3 g/l 0,3 g/1 0,3 g/l Ilosc punk¬ tów 97 86 43 43 40 34 Przyklad V. Srodek wedlug wynalazku do plukania naczyn poddano badaniom porównaw¬ czym na wspólczynnik wyblyszczania. Ocene prze¬ prowadzono wizualnie liczac ilosc matowych plam na poszczególnych naczyniach po uplywie 15 mi¬ nut od czasu zakonczenia pracy zmywarki. Warun¬ ki mycia i plukania naczyn takie same jak w przykladizie III.Naczynie z matowa plamka o powierzchni powy¬ zej 4 mm2 oceniono jako bez polysku nie przyzna¬ jac punktu. Naczynie z matowa plamka do 4 mm2 oceniono jako o srednim polysku i przyznawano 0,5 punkta. Naczynie bez matowych plam oceniono 1,153 6 jako blyszczace i przyznano 1 punkt. Mozliwa maksymalna ilosc punktów wynosila wiec 100.Srodki pluczace dozowano automatycznie do ostat¬ niej kapieli pluczacej. Wyniki testu przedstawiono s w tabeli 3. Przyklad ilustruje synergetyczne dzia¬ lanie srodka wedlug wynalazku na jakosc otrzy¬ mywanego polysku naczyn, w stosunku do sklad¬ ników z których jest otrzymywany. io Tabela 3 Lp. 1 1 2 3 4 5 6 Nazwa srodka 2 Srodek wedlug wyna¬ lazku z przykladu I Srodek o skladzie, jak w przykladzie I, ale otrzymywany inna metoda, w tempera¬ turze 75°C Kopolimer blokowy tlenku etylenu i tlen¬ ku propylenu o ma¬ sie czasteczkowej 1750 Alkohol izopropylowy Alkohol n-propylowy Kapiel pluczaca bez zadnych dodatków Stezenie w g/l 3 0,3 g/l 0,3 g/l 0,3 g/l 0,3 g/l 0,3 g/l Ilosc punk¬ tów 4 | 96 83 42 30 38 2* Przyklad VI. Oznaczono pozostalosc deter¬ gentów niejonowych po zastosowaniu plynu do plukania naczyn otrzymanego wedlug przykladu I i II. Czulosc metody wynosila 50 mikrogramów. 40 Plyny stosowano do koncowego plukania naczyn w stezeniu 0,05 g/l do 0,5 g/l.W wyniku badan nie stwierdzono zadnych pozo¬ stalosci detergentów na plukanych naczyniach.Dla porównania oznaczono pozostalosc detergen- 45 tów po myciu jednam z krajowych preparatów, ale plukanie wykonano czysta woda. Ilosc detergentów wykryta na pojedynczych naczyniach wynosila od 1 ng do 80 ng- 50 Zastrzezenia patentowe 1. Ciekly srodek do plukania naczyn, zwlaszcza w myjniach mechanicznych, zawierajacy kopolimer tlenku alkilenu, alkohol i wode, znamienny tym, 55 ze sklada sie z kopolimeru tlenku etylenu i tlenku propylenu o ciezarze czasteczkowym bazy hydrofo¬ bowej 1000 do 2000, która stanowia ugrupowania polioksypropylenowe, w ilosci 20 do 70% wago¬ wych, alkoholu o dlugosci lancucha weglowego 60 C3—C5 w ilosci 5 do 40% wagowych oraz wody w ilosci 10 do 40% wagowych. 2. Sposób wytwarzania cieklego srodka do plu¬ kania naczyn zwlaszcza w myjniach mechanicz¬ nych, zawierajacego kopolimer^tlenku alkilenu, al- 65 kohol i wode, znamienny tym, ze w temperaturze113 153 7 8 drofobawej od 1000 do 2000, która stanowia ugru- 10 do 40% wagowych, po czym otrzymany pólpro- powania polioksypropylenowe, w ilosci 20 do 70% dukt poddaje sie sedymentacji w czasie 24 godzin, wagowych, alkohol o dlugosci lancucha weglowego 3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze Ca—C5 w ilosci 5 do 40% wagowych i wode w ilosci sporzadza sie roztwór wodno-alkoholowy, do któ- do 30°C miesza sie kopolimer tlenku etylenu i tlen- 5 rego dodaje sie nastepnie kopolimer tlenku etyle- ku propylenu o ciezarze czasteczkowym bazy hy- nu i tlenku propylenu.ZGK 5, Btm. zam. 9159 — 90 egz.Cena 45 zl PL