Piorwfizenstwo: 25 lutego 1928 r. (Niemcy).Wynalazek dotyczy sposobu i maszy¬ ny do filcowania kapeluszy, szczególnie do wstepnego filcowania wlosów czesan¬ ki, wyczesków lub innych materjalów wlóknistych, jak równiez mieszanin ta¬ kich materjalów wlóknistych. Znane jest ukladanie róznego rodzaju materjalów wlóknistych na stozku do ukladania przez ubijanie pradem powietrza^ przyczem po¬ witaja mniej lub wiecej Luzne uwarstwo- wienia. Ta mniej lub wiecej luzna masa wlókien ubitych na stozku powoduje przy dalszej obróbee pewne trudnosci, o tyle, ze baiftlza latwo ulega niepozadanemu od¬ ksztalcania tak, ze np. przy transporcie byce latwo uszikodzona lub zniszczona.W mccaL wynalazku poddaje sie takie ubite stozki dofilcewaniu lub wstepnemu filcowaniu, przez co nadaje sie im taki stan, który zapewnia latwy i bezpieczny transport tak, ze dalsza przeróbka moze byc przeprowadzana w zadany sposób. W danym razie dofilcowanie bib wstepne fil-- cowanie w mysl wynalazku moze byc przedluzone az do ostatecznego zfilcowa- nia.W mysl wynalazku filcowanie przepro¬ wadza sie w ten sposób, ze stozki wykooa*- ne tylko przez ubijanie pradem powietrza poddaje sie dzialaniu dwóch stozkowych powierzchni wykonujacych w^gled^iy przeciwny sefeie ruch obrotowy. Taki spo¬ sób filcowania jest jako .taki many, ktoz uie byl tóad stosowany d# ubitych staz*-ków, wykonanych wylacznie przez ubija¬ nie pradem powietrza, lecz do takich, '|riyjfcfóryqy w^jk^^walo sie naprzód je- dcn^stozek*pr£ez^ zwijanie, nastepnie na nim ubijalo wlosy przez ubijanie pradem powietrza lub nakladalo drugi osobno przez ubijanie pradem powietrza wyko¬ nany stozek i obrabialo dalej razem ze stozkiem wykonanym przez zwijanie.Przytem uwazano za konieczne ochraniac stozek wlosiany zapomoca zawijania go w mokre szmaty.Nie mozna bylo przewidziec, ze takie stozkowe powierzchnie wykonujace w przeciwnym kierunku ruchy obrotowe moga oddzialywac na stozki kapeluszowe, wykonane wylacznie przez ubijanie pra¬ dem powietrza, bez uszkodzenia bardzo wrazliwego materjalu.Wynalazek niniejszy polega na tern, ze obrabianie stozków, wykonanych przez ubijanie pradem powietrza zapomoca wspomnianych stozkowych powierzchni, staje sie mozliwe, jezeli ubity stozek pod¬ daje sie przed nalozeniem zewnetrznego stozka zgeszczeniu zapomoca wewnetrznej niedopreznosci i te niedopreznosc pod¬ trzymuje do przylgniecia zewnetrznego stozka. Przezto zmniejsza sie grubosc ubi¬ tego stozka, a odpornosc przeciw od¬ ksztalcaniu sie wzrasta. Poniewaz stozek podtrzymujacy ubity stozek z wlosia jest podziurawiony w zwykly sposób, rozrze¬ dzone powietrze dziala na ubity stozek, otaczajacy stozek dziurkowany od ze¬ wnatrz. Zamiast rozrzedzenia powietrza wewnatrz stozka mozna równiez wywierac zwiekszone cisnienie, np. zapomoca spre¬ zonego powietrza na strone zewnetrzna ubitego stozka.Nakladany stozek moze sie skladac z jednolitej pustej czesci, która tak samo jak wewnetrzny lub dolny stozek moze byc dziurkowana, celem umozliwienia lub ula¬ twienia czesto koniecznego parowania i t. d.Nakladany stozek moze byc jednak tak podzielony, ze poszczególne czesci zosta¬ ja nakladane na dolny stozek zapomoca odpowiedniego ruchu wahadlowego.Mozna przeprowadzac dofilcowywanie i wstepne filcowanie tak dlugo, jak tego wy¬ maga dany wypadek. Z reguly przeprowa¬ dza sie te czynnosc tak dlugo, az zapew¬ nione jest wygodne zdejmowanie obrabia¬ nego stozka ubitego ze stozka i jego pewny transport.Do wykonywania wynalazku uzywac mozna stozki dowolnego rodzaju, np. stozki gladkie, to znaczy takie, które na powierzchni roboczej maja gladka po¬ wierzchnie metalowa, najlepiej miedziana, lub takie stozki, które na powierzchniach powleczone sa materjalem przepuszczaja¬ cym powietrze, jak tkanina lub podobnym materjalem.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania maszyny do przeprowa¬ dzania sposobu wedlug niniejszego wyna¬ lazku, na którym fig. 1 przedstawia widok zprzodu maszyny czesciowo w przekroju; fig. 2 — widok zboku równiez czesciowo w przekroju, a fig. 3 — widok zgóry.Litera a oznacza stól roboczy dla dwóch stozków b, b* do trzymania ubitych stozków. Tych stozków moze byc równiez wiecej. Kazdy ze stozków, dziurkowanych w zwykly sposób, podtrzymuja kolnierze c, c', do czego przewidziane przy kazdym stozku po dwa palce d, d* wchodza we wglebienia kolnierzy. Kolnierze d, d' umie¬ szczone sa w otworach pokryw /, /' oslon e, e* w ksztalcie skrzynek i nasadzone sa na pionowych osiach g, g', podpieraja¬ cych sie w lozyskach h, K stolu roboczego.W plytach nakrywajacych /, /' umo¬ cowane sa po dwa pionowe drazki pro¬ wadnicze i, i, sluzace do prowadzenia gór¬ nych stozków k, k\ które z korzyscia moga byc równiez odpowiednio dziurkowane. Te stozki k, k' przymocowane sa mocno do ra¬ mion nosnych m, m', których wolne konce, zaopatrzone w otwory, przesuwaja sie na — 2 —drazkach prowadniczych i, i. Do przesu¬ wania wdól i wgóre tych górnych stozków i do ich dalszego prowadzenia przymoco¬ wane sa do ich górnych konców drazki p, p\ które przechodza przez otwory ramie¬ nia prowadniczego q i ranienia nosnego q\ podtrzymywanego zapomoca slupa u- stawionego na stole a. Do tulejek, przy¬ mocowanych do drazków p, p', przylaczo¬ ne sa dolne konce lancuchów n, n, prze¬ chodzace po krazkach prowadniczych ra¬ mienia nosnego a i obciazonych na swych drugich koncach ciezarkami o, o', które wyrównuja ciezar górnego stozka, co ula¬ twia jego przesuw wgóre i wdól, W stole osadzony jest w odpowiedni sposób wal napedny r, który, jak to uwi¬ docznia fig. 3, otrzymuje naped zapomoca tarczy pasowej i pasa od nieuwidocznionej na rysunku maszyny napednej. Na tym wale r znajduja sie dwa mimosrody s, s'.Drazki mimosrodów /, t% lacza sie z ra¬ mionami u, u, przymocowanemi do piono¬ wych osi g, g' tak, ze przy obrocie walu r, r ramiona u, u' otrzymuja male ruchy wa¬ hadlowe, przenoszone zapomoca kolnie¬ rzy c, c na dolne ubite stozki b, b*.Do otworów skrzynkowatych oslon c, e* przylaczone sa konce polaczonych w odpowiedni sposób z wywietrznikiem prze¬ wodów r, r', zaopatrzone w dlawiki, z których jeden w* uwidoczniony jest na fig. 2. Dlawiki moga byc przestawione za¬ pomoca drazków x, x\ zaopatrzonych w uchwyty. Do doprowadzania pary lub wo¬ dy goracej do nasadzonych na stozkach ubitych stozków sluza przewody parowe y, y', zaopatrzone w odpowiedni sposób w zawory i których konce, znajdujace sie prawie wpoblizu plaszczyzny kolnierzy c, c i ugiete w pierscienie z, z, zaopatrzone sa w otwory wylotowe.Sposób dzialania powyzej opisanej ma¬ szyny jest nastepujacy, przyczem dla upro¬ szczenia bierze sie tylko jednostke pod uwage.Stozek b z nasadzonym na nim ubitym stozkiem ustawia sie na kolnierzu c. Wla¬ cza sie przewód ssacy v tak, ze pod dzia¬ laniem ssacym ubity* stozek sie zgeszcza, a jego grubosc zmniejsza sie, np. z 4 cm na 2 lub 1 cm. Nastepnie naklada sie gór¬ ny stozek k na stozek 6 tak, ze te czesci zajma polozenie uwidocznione na prawej polowie fig. 1. W tern polozeniu zapobiega górny stozek k rozszerzeniu sie stozka ubi¬ tego tak, ze przewód ssacy po zalozeniu stozka k moze byc odlaczony. Naped mi- mosrodowy kolnierzy moze byc nieprze¬ rwany, co nie przeszkadza zakladaniu dol¬ nego stozka, ssaniu ubitego stozka, nakla¬ daniu górnego stozka i zdejmowaniu. Przy pracy para, wtlacza sie przewód na pare tak, ze przez dziurkowana rure parowa z wychodzi do góry para wodna i wychodzi nazewnatrz przez otwory stozka b, mase ubitego stozka i otwory górnego stozka k.Poniewaz kolnierz c posuwa sie na swym kolistym torze o mala przestrzen tam i zpowrotem, nasadzony na nim i przeciw przesuwom obwodowym zapomoca palców wchodzacych w kolnierz zabezpieczony (dolny) stozek b wykonuje te same ruchy na torze kulistym. Górny stozek k zabez¬ pieczony jest przeciw takim ruchom zapo¬ moca jego prowadnic, tak ze pomiedzy dol¬ nym stozkiem b i górnym stozkiem k po¬ wstaje pozadany ruch wzgledny, który po¬ woduje zfilcowanie. Mozna stopien filco¬ wania tak dobierac, jak tego wymagaja warunki. W wiekszosci przypadków wy¬ starczy czesciowo zfilcowanie — tak zwa¬ ne dofilcowanie lub filcowanie wstepne; w innych przypadkach mozna wstepne fil¬ cowanie przeprowadzac dalej.Gdy wstepne zfilcowanie doprowadzo¬ no do zadanego stopnia, co zajmuje tylko stosunkowo krótki czas, odlacza sie do¬ plyw pary i podnosi górny stozek k, po- czem dolny stozek mozna zdjac wraz z wstepnie zfilcowanym stozkiem ubitym z kolnierza. — 3 -Zaleca sie w wielu przypadkach, celem zapewnienia latwiejszego oddzielenia gór¬ nego stozka k od ubitego stozka i latwiej¬ szego zdejmowania ubitego stozka z dol¬ nego stozka b, ochlodzic ubity stozek, nim górny stozek zostanie podniesiony. Mozna to uskutecznic przez zwykle odczekanie ochlodzenia; korzystnie jednak jest wla¬ czyc ponownie na pewien czas przewód ssacy tak, ze chlodne powietrze z ze¬ wnatrz przechodzi przez górny stozek k i dolny stozek 6 i powoduje szybkie ochlo¬ dzenie sie ubitego stozka. PL