Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do obu¬ dowy chodników górniczych, tiuneli i tym podob¬ nych wyrobisk podziemnych.Znane sa otwarte d zam!kniete rodzaje obudów do zabezpieczania chodników d wyrobisk o (prze¬ krojach kolowycih, trapezowych i innych. Te zna- ne i powszechnie stosowane rozwiazania obudo¬ wy chodników wykazuja jiednaik szereg wad. Te znane obuidoiwy inie zajmuja we wlasciwym cza¬ sie swego ostatecznego polozeinda. Z tego powodu pozadane wispóldzialanie skal d olbudowy naste¬ puje po znacznym przeksztalceniu górotworu, czemu towarzyszy pogorszenie lacznej wytrzyma¬ losci skal i obudowy. Poniewaz stosowane do¬ tychczas obudowy /nie przylegaja w sposób cia¬ gly do górotworu, przed miedzy górotwiorem a obudowa wystepuja puisite przestrzenie, co powo~ duje, ze przenoszone sily nie rozkladaja sie rów- nomiierniie ina obudowe lecz koncentruja sie w okreslonych jej miejscach tak, ze w niektórych elementach obudowy wystepuja takie obciazenia, które przekraczaja wytrzymalosc tyah elemen¬ tów.Parzy silnym odksztalceniu igórotworu równiez wystepujace obciazenia nie sa równomierne tak, ze w elementach obudowy powisitajja obciazenia., które iprzekraczaja granice ich wytrzymalosci..Celem wynalazku jesft skonstruowanie urzadze- 10 13 20 25 nia do bezpiecznego i skutecznego obudowywania wyrobisk górniczych.Zgodnie z wynalazkiem celi ten osiagnieto dzie¬ ki itemiu, ze Urzadzenie do obudowywania wyro¬ bisk górniczyen zostalo wyposazone w hydraulicz¬ ny silownik o dwustronnym dzialaniu, który jest usytuowany w plaszczyznie pionowego przekroju wyrobiska i który, jednym swym koncom pod¬ piera obudowe stropu, zas drugi jago koniec jest polaczony przegubowo z mechanizmem dzwignio¬ wym, rozciagajacym &ie w plaszczyznie poprzecz¬ nego przekroju wyrobiska i sluzacym do odsrod¬ kowego rozpierania bocznych luków obudowy, przy czym mechanizm dzwigniowy jest umieszczony po^ przez plyte wsporcza oa spagowym luku Obudowy d sklada sie z polaczonych ze soba przegubowo sitojaka, dzwigni dwuramiennej, wahaczy, dzwig¬ ni trójkatnej, ciegiel* drazkowych oraz klinowego elementu dystansowego., a ponadto urzadzenie po¬ siada hydraulicznie siterowana (Stropnice wysieiga- jaca, która jest polaczona przegubowo z dzwiga¬ rem, przymocowanym ido stropowych luków obu¬ dowy. Korzystnie jest talkze^ gdy hydrauliczny si¬ lownik jest polaczony z tym ramieniem dzwigni, które jest skierowane ku srodkowi wyrobiska.Stropnica wysde,gajaca jest polaczona przegubo¬ wo z dzwigarem za pomoca silownika hydraulicz¬ nego nastawdalmej dzwigni katowej, przesuwajace¬ go sie wzdluz stropnicy wysieigajjacej sdizigacza 109 283109 283 S 4 oraz inaistawiailnego przegubu, Iktóry jest umiesz¬ czony w .tylnymi koncu wysiegnicy stropowej. Na¬ stepna korzystna cecha urzadzenia wedlug wyna¬ lazku jest to, ze stropnica wysiegajaca ma na swyim przednim koniciu zamocowana tarcze och¬ ronna za pomoca dziwiigaira ii naroznika usztyw¬ niajacego.Przedmiot wfna/lazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wylkonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok od tyiu obudowamego odcin¬ ka luku stropowego przy ojbaiidjowlie chodnikowej ze stropnica wysiegajaca i tarcza oslonowa czola przodka, fig. 2 — widok ,boczny urzadzenia wed¬ lug fig.' 1 uzupelniony wbudowanymi lukowaty¬ mi zebrami, fig. 3 — widok od tylu operacji przy zakladaniu luków bocznych, fig. 4 — widok od tylu urzadzenia do wprasowywamia przy pracy, fig. 5 — belka stropowa z wysiegnikiem stroni¬ cowym i ukladem dzwlignd przegubowej w wido- kiu z boku, fig. 6 — widok boczny drugiej fazy roboczej urzadzenia wyprzedzajacego, fig. 7 — wi¬ dok boczny trzeciej fazy roboczej urzadzenia wy¬ przedzajacego, fig. 8 — przekrój' czesci górnej u- rzadzenia wyprzedzajacego, fig. 9 — górny prze¬ krój czesciowy urzadzenia do wiciskaniia w zaisto-' sowamiu do obudowy kotwowej.Na wbudowanym wlasnie i naprezonym luku stropowym 1 — lukach bocznych 2 i luku spago- wyim 3 umieszcza sie na luku stropowym 1 dzwi- gar stropowy 6, na którym wzdluz iClhodniJka (fig. 2) mozina wysunac naprzód podnoszona z dolne¬ go (polozenda stropnica wysiegajaca 5 i docisnac nasadzone luki sltropowe 1 za pomoca elementów podporowych 4. Na stropnicy wysiegajacej 5 jest umieszczona ochrona czola przodka zlozona z dzwigarów nosnych 22, 'tarczy ocihrionnej 21 i usz¬ tywnien 23. Na fig. 1 uwidoczniono przekrój pla¬ szczyzny M wedlug fig. 2. Na fig. 3 uwidoczniono dzwigar poprzeczny 9 umoicowany na stropnicy wysoegajacej 5 za pomoca wózka suwnicowego, niosacy za pomoca lin nosnycih 10 boczne szcze¬ ki dociskowe1 8 i - uchwycone nimi lultói boczne 2.Luki te sa uzupelniane lukiem spagowymi 3 i pod¬ trzymujacym go czlonem przenoszacym nacisk 7.Gdy wszystkie te elementy obudowy zostana u- mieszczone w jednej plaszczyznie i boczne luki równiez znajda sie na swoim miejscu noapoczy- oa sie dzialanie urzadzenia rozpierajacego.Urzadzenie rozpierajace i jego sposób pracy u- widoczniono na fiig. 4.Na czlonie 7 przenoszacym nacisk na sprag jest osadzony blok podstawowy 119, na którym jest eks¬ centrycznie osadzona na przegubie dwuraimienna dzwignia 12. Do jednego konca dwuramiennej dzwiiigni 12, znajdujacego sie w linii srodkowej przekroju kolowego, jest zamocowany przegubo¬ wo dwustronnie dzialajacy hydrauliczny silownik 13, podczas gdy' drugi koniec dwuramiennej dzwig¬ ni 12 o zmiennej dlugosci ramienia wywiera na¬ cisk za pomoca drazka naciskowego 14 na prze¬ gub dzwigni katowej 15. Dzwignia katowa 15 jest osadzona obrotowo na przegubie wykonanym na prawostronnym wahaczu naciskowym 17,, podczas gdy wahacz 17 jest przechylany na przegubie o- sadzonym na bloku podstawowym 19. Dzwignia katowa 15 cisnie koncem drugiego ramienia po¬ przez przylaczone .przegubowo ciaglo drazkowe 18 na lewostronny wahacz naciskowy 16, lacznie z nasadzonym klinem dystansowym 20, lewa szcze¬ ke dociskowa 8 dociskajac do sikaly lewy odci¬ nek boczny luku 2. Nacisk tein dziala jednak w dwóch kieriuinlkach, poniewaz dzwignia katowa 15 dziala równoczesnie równiez poprzez prawostron¬ ny waihacz naciskowy 17 na prawostronna szcze¬ ke dociskowa 8 i dociska ta szczeka prawy luk boczny 2 do obrysu przekroju..Warunkiem powstania pary sil przedstawionych na rysunku jako poziome jest wywarcie nacisku przez hydrauliczny ,silownik 13 na wewnetrzny ko¬ niec dzwigni dwuramiennej 12. Sila ta dziala ku dolowi na stojak 19, nastepnie na-, spagowy czlon dociskowy 7 i luk spagowy 3, wywolujac równe co do wie/lkosci dzialanie sily na stropowy czlon dociskowy 4 i na luk stropowy 1.. Stosunek nacisków wywieranych w obu kierun¬ kach glównych (to znaczy pionowym i poziomym mozna regulowac za pomoca zmiany stosunku dlu¬ gosci raimion dzwigni dwiuramiennej 12. Znieksz¬ talcenia sciany chodnika wyrównuje sie w kie¬ runku pionowym dlugoscia skoku hydraulicznego silownika 13, w kierunku poziomym nastawa kli¬ na dystansowego20. .W koncowej fazie operacji wprasowywania sliz¬ gowe elementy lukowe Obudowy lacza sie ze so¬ ba w zwykly sposób, stabilizujac stan naprezenia wywolany wprasowywamiem.Urzadzenie wyprzedzajace wedlug wynalazku jest iw nawiazaniu do opisanego wykonania Urza¬ dzenia wprasowujacego lUwidoczmione w przykla¬ dowym wykonaniu na fig. 5—-9", na których przed¬ stawiono poszczególne fazy robocze 'urzadzenia.Dzwigar stropowy. 6 wspóldziala poprzez ele¬ menty slizgowe 4c ze stropowymi czilonalmi docis¬ kowymi 4 polaczonymi z lukiem stropowym 1.Swoja pozycje utrzymuje przez wywolane cieza¬ rem isily tarcia. Na' dzwigarze (stropowym 6 znaj¬ duje sie przegub 24, do którego jest przylaczony silownik 36 polaczony drugostronnie przegubem 25 z dzwignia katowa 32. Silownik 36 i dzwignia ka¬ towa 32 lacza sie ze soba poprzez przegub 26.Dzwignia katowa 32 laczy sie fpqprzez. przegub 27 z elementem silizgowym 34, który podtrzymuje stropnice wysiegajaca 5 tak, iz moze sie ona swo¬ bodnie poruszac do przodu. Umieszczony na dol¬ nej stronie dzwigara teitirqpowego 6 przegub 31 przesuwany na szynie (prowadzacej 33 jest przy¬ laczony do tylnego konca istropnicy wysiegajacej 5. Ruchome prowadnice ^ na stropnicy wysiega¬ jacej 5 mozna ustalic ucihwytem recznym 37. Ze znajdujacym sie na mim przegubem silizgowym 20 jest polaczone ramie posuwowe 35, którego dru¬ gi koniec jest polaczony poprzez przegub 28 z dzwignia katowa 32.Wyciecie 30 w dzwigni katowej 32 stanowi opar¬ cie dla klina ustalajacego 39. Jest on potrzebny w przypadku, gdy stropnica wysiegajaca nalezy ustallic niezaleznie dd dzialania hydraulicznego si¬ lownika 36 za pomoca zaryglowania meohanicz- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60S iieigo. frzwiigar stropowy 6 moze sie przesuwac w elemencie slizgowym 40 umieszczonym ina sko¬ powym czlonie naciskowym 4, *jednak przylacze¬ nie cylindra roboczego 13 urzadzania do wpraso- wywamia ustala jego trwale polozenie elementem 4a znajdujacym sie na stropnicy wysieigajacej 5.Pozadane polozenie zabezpiefcza sie za pomoca kli- na 4b w polozeniu wysulniejtego luku stropowego 1.Z przekroju wedlug fig. 8 wynika, ze zarówno dzwigar stropowy 8 jak i stropnica wysiegaijaca 5 s-a wykonalne jalko (dzwigary /blizniacze. Linia symetrii, dzwigni isatowej 32 i cylindra roboczego 35 poikrywa sie z liniami symetrii obu bliznia¬ czych dzwigarów. Na fig. 5 urzadzenie wyprze¬ dzajace widoczne jest z bolku w (polozeniu, w któ¬ rym hydrauliczny Siilowindik 36 jeisit wciagniety i z tego powodu dzwignia katowa 32 i stropnica wysiewajaca 5 sa 'Opuszczone. W tej pozycji moz¬ na zalozyc na istnqpndice wysiejgadaca 5 luk stropo¬ wy 1 podtrzymywany przez stropowy czlon' docis¬ kowy 4. Jesli to sie. wyfkona, to za pomoca prze¬ suwu hydraulicznego silownika 36 podnosi ' sie dzwignie Ikatowa wokól przegubu 25 ku górze i tym saimyim uistawia istropnice wyisiegajaca 5 w jej górnym polozeniu wedlug fig. 6. \Pozycje te mozna ustalic za pomoca kllina ustalajacego 39 u- mieszczonego w wycieciu 30.Na koncu calkowicie zakonczonego cykiu wbu¬ dowywania po wylamaniu nastepnego- odcinka chodnika musi sie wysunac do przodu urzadze¬ nie wyprzedzajace. Operacje te przeprowadza sie przez usitalenie sztywne stropnicy wysiegajacej 5 za pomoca wsunietego klina Ib, a nastepnie po zwolnieniu ikliina ustalajacego 39 ustala sie lozys¬ ko slizgowe 37 i wprowadza cylinder roboczy we 7 wsuniete polozenie podstawowe. Skutkiem tego u- zyskuje sie sytuacje wedlug fig. 7. W taki sam sposób mozna powtarzac stopniowo^ przesuw tak dlugo jak ityl'ko umozliwi tó dlugolsc drogi po¬ suwu: • Na fig. 9 uwidoczniono górna czesc urzadzenia do wciskania w przypadku, gdy jako obudowe i zabezpieczenie istropu stosuje sie kotwienie skal.Hydrauliczny silownik 13 dziala przy tym elemen¬ tem naciskowym 4a na plyte kotwiaca 41 i przy¬ ciska ja do skaly tak, \% umozliwia to nakrece¬ nie nakretek 43 na /sruby kotwowe 42 przesu¬ niete przez otwory w plyltach kotwiacych 41. d28S 6 Opisane urzadzenia wedlug wynalazku rozsze¬ rzaja sikale mozliwosci wykonan obudów przy dra-v zeniu chodników i utrzymaniu ich w górnictwie oraz przy budowie tuneli stwarzajac nowe wa- * riainty tych wykonan. Prócz %ego efektywnosc i -oplacalnosc znanych ,d stosowanych konstrukcji o- budów ulega znacznemu zwiekszeniu.Zastrzezenia paltenijolwe 10 1. Urzadzenie do obuJdowy chodników górni¬ czych, tunel i tym podobnych wyrobisk podziem¬ nych, znamienne tym, ze posiada hydrauliczny si¬ lownik (13) o dwustronnymi dzialaniu, który jest 15 usytuowany w plaszczyznie pionowego przekro¬ ju wyrobiska i 'który jednym swym koncem pod¬ piera obudowe stropu, zas drugi jego koniec jest polaczony przegubowo z mechanizimem dzwignio¬ wym, rozciagajacym sie w plaszczyznie poprzecz- 20 inego przekroju wyrobiska i ax)zpiiera(jaicym odsrod¬ kowo boczne luki (2). obudowy, przy czym me¬ chanizm dzwigniowy jest umieszczony poprzez plyte wspoircza (7) na spagówym luku (3) obudo¬ wy i sklada sie z polaczonych przegubowo ze so- 25 ba .stojaka (19), dzwigni dwuramiiennej <12)„ wa¬ haczy (16, 17), dzwigni trójkatnej (15), ciagiel drazkowych (14, 18) oraz Iklinowego elementu dys.- tansowego (20), a ponadto urzadzenie posiada hy¬ draulicznie sterowana strojpnice wysieigajaca (5), 30 (która jest polaczona przegubowo z dzwiigarern (6) przymocowanym do stropowych luków (1) obu¬ dowy. 2. Urzadzenie wedllug zastrz. 1, znamienne tym, jze hydrauliczny silownik (13) jest polaczony z tym 35 ramieniem dzwigni dwuramiiennej (12), które jest skierowane ku srodkowi wyrobiska,. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze stropnica wysiegaijaca (5) jest polaczona prze¬ gubowo z dzwigarem (6) za pomoca silowndika hy- 40 draulicznego (36), nastawia/lnej dzwigni katowej (32), przesuwajacego sie wzdluz stropnicy wysie¬ gajacej (5) slizgacza (34) oraz nastawiialnego prze¬ gubu (31) usytuowanegos w tylnym koncu wysieg¬ nicy stropowej (5). 45 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze stropnica wysiegajaca (5). ma na swym przed¬ nim koncu tarcze ochronna (21) zamocowana za pomoca dzwigara (22) i naroznika usztywniajace¬ go (23).109 283 Fig.1 Fig, Z ¦ y%m FigA109 283 W dy 51 Fig.6 Fig.B Fig.9 PL