PL107964B1 - Colouring agent for dyeing and printing cellulose srodek barwiacy do barwienia i drukowania wlokien celulozowych na kolor brunatny fibres on brown colour - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku je6t srodek barwiacy do bar¬ wienia i drukowania wyrobów z wlókien celulozowych w sposób reaktywny na kolor brunatny.Znane sa barwniki reaktywne do barwienia i druko¬ wania wlókien celulozowych na kolor brunatny. Sa to najczesciej barwniki disazowe, wykazujace duza sub- stantywnosc w stosunku do wlókien celulozowych, co utrudnia usuniecie z barwionego lub drukowanego ma* terialu podczas procesu prania nie zwiazanego z wlók¬ nem barwnika.Stosowane dotychczas srodki barwiace, stanowiace mieszaniny róznych barwników reaktywnych dajacych wypadkowy kolor brunatny, stwarzaja powazne trud¬ nosci w procesie barwienia, a szczególnie drukowania, polegajace na malej powtarzalnosci otrzymywanych od¬ cieni brunatu. Brak powtarzalnosci odcienia wynika z róz¬ nej reaktywnosci, substantywnosci i róznego stopnia zwiazania skladników mieszaniny z wlóknem, nawet przy nieduzych odchyleniach parametrów w procesie apli¬ kacji.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze kompozycja barwni¬ ków reaktywnych, zawierajaca 70—30 czesci wagowych barwnika o ogólnym wzorze 1, w którym X oznacza atom wodoru albo chloru lub grupe sulfonowa, a Y oznacza grupe aminowa, ewentualnie podstawiona i 30—70 czesci wagowych barwnika o ogólnym wzorze 2, w którym B oznacza reszte zóltego barwnika monoazowego, zawiera¬ jacego co najmniej jedna grupe sulfonowa, a R i RL ozna¬ czaja niezaleznie od siebie atomy wodoru lub grupy al¬ kilowe o 1—4 atomach wegla, daje wybarwienia i druki 10 15 20 25 30 na wlóknie celulozowym w jednolitym powtarzalnym kolorze brunatnym o wysokich wartosciach uzytkowych, W zaleznosci od budowy ukladów chromoforowych barwnika miedziowo-kompleksowego o ogólnym wzorze I i barwnika monoazowego o ogólnym wzorze 2 i ich wza¬ jemnego udzialu procentowego otrzymuje sie wydruki lub wybarwienia w kolorze brunatnym o szerokiej gamie odcieni.Szczególnie cennymi okazaly sie srodki barwiace, za¬ wierajace w swym skladzie fioletowy barwnik o wzorze 3 i zólcienie o odcieniu czerwonym, otrzymywane sposo¬ bami znanymi z polskich opisów patentowych nr 101487 oraz 93340. Oprócz barwników uzytych w okreslonej wyzej proporcji, srodek barwiacy wedlug wynalazku za¬ wiera dodatek znanych srodków stabilizujacych —* jak fosforany sodowe i potasowe, wypelniajacych — jak chlo¬ rek i siarczan sodowy oraz srodków przeciwpylnych — jak olej Twitschella, Aguasil A lub Olan G.Nieoczekiwane efekty techniczne nie wynikaja z wlas¬ nosci poszczególnych barwników, lecz wskazuja na syner- gizm dzialania barwników.Srodek barwiacy wedlug wynalazku sporzadza sie przez homogenizacje w przystosowanych do tego urzadzeniach 70—30 czesci wagowych technicznego barwnika o wzo¬ rze 1 o koncentracji 100/100 i 30—70 czesci wagowych technicznego barwnika o wzorze 2 o koncentracji 100/100.Innym sposobem wytwarzania srodka barwiacego we¬ dlug wynalazku jest dokladne rozprowadzenie surowych niestabilizowanych past barwników o wzoraeh 1 i 2, uzytych w odpowiedniej proporcji, w wodzie, dodanie 107 964107 964 4 30 czesci srodka barwiacego, wytworzonego sposobem opisanym w przykladzie II, rozpuszcza sie w 1000 czesci wody, dodaje 3 czesci srodka zwilzajacego, 100 czesci mocznika, 5 czesci Nitrolu S, 10 czesci soli kuchennej i 10 5 czesci wodorotlenku sodowego. Przygotowanym w ten sposób roztworem srodka barwiacego napawa sie tka¬ nine w temperaturze 20—25° i równomiernie odzyma do zawartosci wilgoci w ilosci okolo 80%. Nastepnie od- zeta tkanine nawija sie na walek odbierajacy, zabezpie- 10 cza przed wyschnieciem folia polietylenowa i pozostawia w ruchu obrotowym w czasie 12 godzin w temperaturze 20—25°. Po utrwaleniu tkanine plucze sie i pierze spo¬ sobem podanym w przykladzie I.Przyklad III. Postepuje sie sposobem opisanym IB w przykladzie II, zastepujac paste barwnika o wzorze 4 zawiesina 450 czesci barwnika o ogólnym wzorze 2, w któ¬ rym B oznacza uklad chromoforowy o wzorze 5, a R i Rt oznaczaja atomy wodoru, w 900 czesciach wody. Po wy¬ suszeniu w suszarni rozpylowej otrzymuje sie 630 czesci 20 srodka barwiacego, który barwi wyroby z wlókien ce¬ lulozowych na kolor brunatny o odcieniu zóltym.Przyklad IV. 10 czesci technicznego produktu o koncentracji 100/100, zawierajacego barwnik o wzo¬ rze 9 i 10 czesci technicznego produktu o koncentracji as 100/100, zawierajacego barwnik o ogólnym wzorze 2, w którym B oznacza uklad chromoforowy o wzorze 7, R oznacza atom wodoru, a R4 oznacza grupe metylowa, rozpuszcza sie w 1000 czesciach wody, dodaje 10 czesci m-nitrobenzenouslfonianu sodowego, 0,5 czesci niejo- so nowego srodka zwilzajacego, 150 czesci mocznika i 15 czesci wodoroweglanu sodowego. Przygotowanym w ten sposób roztworem srodka barwiacego napawa sie tkanine bawelniana w temperaturze 20—25°. Nastepnie tkanine wyzyma sie do zawartosci wilgoci, wynoszacej okolo 80% 35 ciezaru tkaniny i po wstepnym suszeniu w temperaturze 60—70° utrwala sie wybarwienie w ciagu 1—3 minut w temperaturze 140°. Otrzymane wybarwienie plucze sie starannie goraca woda i traktuje w ciagu 20 minut w tem¬ peraturze wrzenia roztworem, zawierajacym w 1 litrze 40 5 g mydla i 2 g sody. Po wyplukaniu i wysuszeniu otrzy¬ muje sie intensywne brunatne wybarwienie o odcieniu czerwonawym, odznaczajace sie bardzo dobrymi odpór_ nosciami na czynniki mokre, tarcie i dzialanie swiatla^ Przyklad V. 40 czesci barwnika o wzorze 9 w 45 postaci surowej, niestabilizowanej pasty i 60 czesci po¬ dobnej pasty barwnika o ogólnym wzorze 2, w którym B oznacza uklad chromoforowy o wzorze 6 lub 8, a R i Rt oznaczaja atomy wodoru, miesza sie z 500 czesciami wo¬ dy, dodaje nastepnie 2,5 czesci technicznego fosforanu 50 jednosodowego, 7,5 czesci technicznego fosforanu dwu- sodowego, 2 czesci Olanu G i homogenizuje w mieszal¬ niku w temperaturze otoczenia do otrzymania jednorod¬ nej zawiesiny. Zawiesine suszy sie w suszarni rozpylowej przy temperaturze wlotu 175—180° i wylotu 80—90°. 55 Otrzymany srodek barwiacy w postaci niepylnego proszku nadaje sie szczególnie do druku wyrobów z wlókien celu¬ lozowych na kolor brunatny o odcieniu czerwonym. 3 mieszaniny fosforanów jedno- i dwusodowych lub pota¬ sowych, srodka przeciwpylnego, np Olanu G — ewentual¬ nie jako srodka wypelniajacego siarczanu sodowego i wy¬ suszenie zawiesiny pod zmniejszonym cisnieniem lub w suszarni rozpylowej.Korzystnym sposobem wytwarzania srodka barwiace¬ go wedlug wynalazku jest sposób, polegajacy na dodaniu do roztworu barwnika miedziowokompleksowego o ogól¬ nym wzorze 1, bez jego wyodrebniania po procesie syn¬ tezy ze srodowiska reakcji, surowej pasty barwnika o ogól¬ nym wzorze 2, srodka stabilizujacego w postaci miesza¬ niny fosforanów jedno- lub dwusodowych albo potaso¬ wych oraz srodka przeciwpylnego oraz dokladnym wy¬ mieszaniu i wysuszeniu w suszarni rozpylowej.Wynalazek ilustruja, nie ograniczajac jego zakresu, nas¬ tepujace przyklady, w których czesci oznaczaja czesci wa¬ gowe, a stopnie temperatury podano w stopniach Cel¬ sjusza: Przyklad I. 21 czesci technicznego produktu o koncentracji 100/100, zawierajacego barwnik o wzorze 3 i 23 czesci technicznego produktu o koncentracji 100/100, zawierajacego barwnik o wzorze 4, 200 czesci mocznika, 10 czesci Nitrolu S i 20 czesci wodoroweglanu sodowego rozpuszcza sie w 226 czesciach wody, miesza z 500 czes¬ ciami zageszczenia alginowego do uzyskania jednorodnej farby i drukuje technika druku maszynowego lub recz¬ nego tkanine z wlókna celulozowego. Nastepnie wydru¬ kowana tkanine suszy sie w temperaturze 60—100° i u- trwala w parowniku w czasie 3—5 minut w temperatu¬ rze 102—105° lub dogrzewa w temperaturze 120—130° w czasie 3—5 minut albo dogrzewa w temperaturze 140— 160° w czasie 2—3 minut. Wydruki plucze sie najpierw w zimnej biezacej, a nastepnie w goracej wodzie i pierze we wrzacej kapieliwodnej, zawierajacej 0,2—0,5 g/l Oleolu 18 lub innego niejonowego srodka pioracego i na koniec plucze w goracej i zimnej wodzie oraz suszy. Otrzymuje sie intensywny i równy wydruk, zabarwiony na kolor czer- wono-brunatny, o doskonalych odpornosciach na czyn¬ niki mokre, tarcie i swiatlo.Przyklad II. Do 900 czesci roztworu wodnego, zawierajacego 160 czesci barwnika miedziowokomplekso¬ wego o wzorze 3, otrzymanego sposobem opisanym w pols¬ kim opisie patentowym nr 70 503, dodaje sie 410 czesci surowej pasty, zawierajacej 165 czesci barwnika o wzorze 4, 2,1 czesci technicznego fosforanu jednosodowego, 10,6 czesci technicznego fosforanu dwusodowego oraz 6,5 czesci Olanu G i miesza w temperaturze 15—20° przez 3—4 godzin. Po dokladnym wymieszaniu zawiesine su¬ szy sie w suszarni rozpylowej w temperaturze wlotu 175— 180° i wylotu 80—90°. Otrzymuje sie 350 czesci srodka barwiacego, którym drukuje sie tkaniny celulozowe spo¬ sobem podanym w przykladzie I na powtarzalny kolor brunatny o odcieniu czerwonym lub barwi jednym z ni¬ zej podanych sposobów. 20 czesci srodka barwiacego wytworzonego sposobem opisanym w przykladzie II i 1—3 czesci srodka zwilzajace¬ go rozpuszcza sie w 1000 czesci goracej wody. Tkanine bawelniana napawa sie przygotowanym roztworem srod¬ ka barwiacego w temperaturze 20—50°, suszy w suszarce powietrznej, a nastepnie napawa w temperaturze 20—30° roztworem, zawierajacym w 1000 czesci wody 5—10 czesci wodorotlenku sodowego i 300 czesci chlorku sodowego.Po napojeniu tkanine paruje sie w ciagu 15—60 sekund w temperaturze 100—105°, po czym plucze sie ja i pie¬ rze sposobem podanym w przykladzie I.Zastrzezenie patentowe Srodek barwiacy do barwienia i drukowania wlókien celulozowych na kolor brunatny, znamienny tym, ze zawiera 70—30 czesci wagowych barwnika o ogólnym wzorze 1, w którym X oznacza atom wodoru lub chloru albo grupe sulfonowa, a Y oznacza grupe aminowa, ewen¬ tualnie podstawiona i 30—70 czesci wagowych barwnika 10 15 20 16 so 35 40 45 50 55 60107 964 o ogólnym wzorze 2, w którym B oznacza reszte zóltego barwnika monoazowego, zawierajacego co najmniej jed¬ na grupe sulfonowa, a R i R± oznaczaja niezaleznie od siebie atomy wodoru lub grupy alkilowego 1—4 atomach wegla oraz srodki stabilizujace, wypelniajace i przeciw- pylne..Cu / N - N O NH-C N Sa Na Na03S wzór 1 B-N-C N R N -C \ a ci wzór 2 Sa Na SCbNa SQ$Na SO,Na N=N ySaNa , SOfta wzór 4 NH-C*"-\ NHCH2S03Na SN-C'107 964 RC- C - C — N = N-fe U « KI \ / N jr SQ, Na wzór 5 S03Na N = N. - NHCOCH, 5Q, No wzór 6 50j/Va NaOc^^SO, Na NHCONH, wzór 7 03Na ^J°CH3 N _ N -^^N- S03Na ¦* wzór8 __ wzór 9 LiZG Z^d 3, z. 520/14D0/80, n. .100+ao egz.Cena 45 zl PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek barwiacy do barwienia i drukowania wlókien celulozowych na kolor brunatny, znamienny tym, ze zawiera 70—30 czesci wagowych barwnika o ogólnym wzorze 1, w którym X oznacza atom wodoru lub chloru albo grupe sulfonowa, a Y oznacza grupe aminowa, ewen¬ tualnie podstawiona i 30—70 czesci wagowych barwnika 10 15 20 16 so 35 40 45 50 55 60107 964 o ogólnym wzorze 2, w którym B oznacza reszte zóltego barwnika monoazowego, zawierajacego co najmniej jed¬ na grupe sulfonowa, a R i R± oznaczaja niezaleznie od siebie atomy wodoru lub grupy alkilowego 1—4 atomach wegla oraz srodki stabilizujace, wypelniajace i przeciw- pylne. .Cu / N - N O NH-C N Sa Na Na03S wzór 1 B-N-C N R N -C \ a ci wzór 2 Sa Na SCbNa SQ$Na SO,Na N=N ySaNa , SOfta wzór 4 NH-C*"-\ NHCH2S03Na SN-C'107 964 RC- C - C — N = N-fe U « KI \ / N jr SQ, Na wzór 5 S03Na N = N. - NHCOCH, 5Q, No wzór 6 50j/Va NaOc^^SO, Na NHCONH, wzór 7 03Na ^J°CH3 N _ N -^^N- S03Na ¦* wzór8 __ wzór 9 LiZG Z^d 3, z. 520/14D0/80, n. .100+ao egz. Cena 45 zl PL