PL106956B1 - Sposob otrzymywania nowych zmiekczaczy poliestrowych - Google Patents

Description

twórczych. Ponadto dlugie ogrzewanie mieszaniny reakcyjnej w wysokiej temperaturze prowadzi do powstawania reakcji ubocznych powodujacych ciemnienie produktu, co eliminuje jego zastosowanie do otrzymywania plastyfikatów w jasnych kolorach. Dalsza niedogodnoscia jest to, ze tego typu zmiekczacze poliestrowe sa produktami stalymi, co stanowi utrudnienie w ich stosowaniu.Istota wynalazku polega na tym, ze 1 czesc molowa alifatycznego lub aromatycznego kwasu dwuzasado- wego o 2-10 atomach wegla w czasteczce wzglednie ich mieszaniny estryfikuje sie z 0-0,9 czesci molowej alkoholu dwuwodorotlenowego o 2-6 atomach wegla w czasteczce, 0,03-0,6 czesci molowej czynnika sieciuja¬ cego w postaci alkoholu trójwodorotlenowego lub czterowodorotlenowego o 3—6 atomach wegla oraz 0,4—1,5 czesci molowej alkoholu jednowodorotlenowego o 6-10 atomach wegla w obecnosci 0,01-0,005 czesci wagowej kwasów Levisa jako katalizatorów,^ a najlepiej chlorku cynawego, w temperaturze 130-200°C, poczatkowo pod normalnym cisnieniem, a nastepnie pod zmniejszonym cisnieniem 100—5 mmHg az do calkowitego przereagowa- nia substratów. Sumaryczna ilosc alkoholu dwuwodorotlenowego i alkoholu trójwodorotlenowego lub cztero¬ wodorotlenowego jest zawsze nizsza niz wymaga tego równanie stechiometryczne.Zasadnicza korzyscia wynikajaca ze stosowania sposobu wedlug wynalazku jest otrzymywanie nowych zmiekczaczy poliestrowych obudowie rozgalezionej, przy czym proces estryfikacji prowadzony jest metoda jednostopriiowa. Uzycie sladowych ilosci katalizatorów eliminuje koniecznosc prowadzenia dodatkowej operacji zobojetniania. Uzyty alkohol jednowodorotlenowy o 6—10 atomach wegla spelnia równoczesnie role czynnika azeotropujacego wode reakcyjna, co eliminuje koniecznosc stosowania obojetnego i palnego czynnika azeotropu- jacego oraz znacznie zwieksza szybkosc reakcji, a tym samym powoduje obnizenie koncowej temperatury reakcji z okolo 250°C do okolo 200°C i czasu prowadzenia reakcji z okolo 20 godzin do okolo 10 godzin. Zapobiega to równiez zachodzeniu reakcji ubocznych przez co polepsza jakosc otrzymanego zmiekczacza. Ponadto otrzymy¬ wane sposobem wedlug wynalazku zmiekczacze poliestrowe sa substancjami cieklymi co w znacznym stopniu ulatwia ich stosowanie.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przyk ladach wykonania.Przyklad I. W czteroszyjnej kolbie o pojemnosci 0,5 1, ogrzewanej elektrycznie oraz zaopatrzonej w mieszadlo z uszczelnieniem hydraulicznym, termometr, nasadke Deana-Starka i chlodnice zwrotna, umieszcza sie 73,1 g (0,5 mola) kwasu adypinowego, 74 g (0,5 mola) bezwodnika kwasu ftalowego, 10,1 g (0,11 mola) gliceryny i 130 g (1 mol) 2-etyloheksanolu. Po stopieniu substratów stalych dodaje sie 0,33 g chlorku cynawego, wlacza mieszanie i ogrzewa mieszanine reakcyjna do temperatury 120-140°C odbierajac w czasie okolo 2 godzin wode reakcyjna. Nastepnie do mieszaniny reakcyjnej dodaje sie 39,7 g (0,64 mola) glikolu etylowego i proces prowadzi sie dalej podnoszac stopniowo temperature do okolo 200°C i odbiera wode reakcyjna do chwili gdy wartosc liczby kwasowej spada ponizej 5, a liczby hydroksylowej ponizej 120. Otrzymany produkt poddaje sie nastepnie destylacji pod zmniejszonym cisnieniem odbierajac pozostala wode, 2-etyloheksanol, glikol etylenowy oraz niskóczasteczkowe poliestry do chwili, gdy wartosc liczby kwasowej wynosi ponizej 1, a liczby hydroksylowej ponizej 20. Otrzymuje sie 269 g zmiekczacza poliestrowego o liczbie kwasowej 0,57 mg*KOH/g i liczbie hydroksylowej 16 mg KOH/g.Przyklad II. W czteroszyjnej kolbie jak w przykladzie I umieszcza sie 148,1 g (1 mol) bezwodnika kwasu ftalowego, 39,8 g (0,432 mola) gliceryny i 66,3 g (0,65 mola) heksanolu. Po stopieniu bezwodnika ftalowego dodaje sie 1,45 g chlorku cynawego, wlacza mieszanie i ogrzewa mieszanine reakcyjna do temperatury 120—160 C odbierajac w czasie 2 godzin wode reakcyjna. Nastepnie do mieszaniny reakcyjnej dodaje sie ponownie 66,3 g (0,65 mola) heksanolu i proces prowadzi dalej podnoszac stopniowo temperature do 200°C i odbiera wode reakcyjna do chwili, gdy wartosc liczby kwasowej spada ponizej 5, a liczby hydroksylowej ponizej 120. Otrzymany produkt poddaje sie nastepnie destylacji pod zmniejszonym cisnieniem odbierajac wode, heksanol oraz niskóczasteczkowe poliestry do chwili, gdy wartosc liczby kwasowej wynosi ponizej 1, a liczby hydroksylowej ponizej 20.Przyklad III. W czteroszyjnej kolbie jak w przykladzie I umieszcza sie 202,2 g (1 mol) kwasu sebacynowego, 51,4 g (0,825 mola) glikolu etylenowego, 4,6 g (0,05 mola) gliceryny, 156,3 g (1,2 mola) 2-etyloheksanolu i 0,5 g chlorku cynawego, po czym reakcje prowadzi sie jak w przykladzie I. Otrzymuje sie produkt o liczbie kwasowej 0,5 mg KOH/g i liczbie hydroksylowej 15 mg KOH/g.Przyklad IV. W czteroszyjnej kolbie jak w przykladzie I umieszcza sie 90 g (1 mol) kwasu szczawio-106 956 3 wego, 64,3 g (0,52 mola) glikolu szesciometylenowego, 17,0 g (0,185 mola) gliceryny, 95 g (0,8 mola) alkoholu decylowego i 0,5 g chlorku cynawego, po czym reakcje prowadzi sie jak w przykladzie I.Przyklad V. W czteroszyjnej kolbie jak w przykladzie I umieszcza sie 73,1 g (0,5 mola) kwasu adypinowego, 74 g (0,5 mola) bezwodnika kwasu ftalowego, 14,3 g (0,107 mola) heksantriolu-1,2,3, 130 g (1 mol) 2-etyloheksanolu, 39,7 (0,64 mola) glikolu etylenowego i0,5g chlorku cynawego, po czym reakcje prowadzi sie jak w przykladzie L Przyklad VI. W czteroszyjnej kolbie jak w przykladzie I umieszcza sie 202,2 g (1 mol) kwasu sebacynowego, 51,4 g (0,825 mola) glikolu etylenowego, 5,1 g (0,04 mola) pentaerytrytu, 156,3 g (1,2 mola) 2-etyloheksanolu i 0,5 g chlorku cynawego, po czym reakcje prowadzi sie jak w przykladzie I.Przyklad VII. W czteroszyjnej kolbie jak w przykladzie I umieszcza sie 74 g (0,5 mola) bezwodnika kwasu ftalowego, 73,1 g (0,5 mola) kwasu adypinowego, 3,1 g (0,05 mola) glikolu etylenowego, 55,2 g (0,6 mola) gliceryny i 130 g (1 mol) alkoholu oktylowego i 1,6 g bezwodnego chlorku cynawego, po czym reakcje prowadzi sie jak w przykladzie I. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania nowych zmiekczaczy poliestrowych o ogólnym wzorze podanym na rysunku, w którym R oznacza prosty lub rozgaleziony rodnik alifatyczny o 6—10 atomach wegla pochodzacy od alkoholu jednowodorotlenowego, Rx —prosty lub rozgaleziony rodnik alifatyczny lub aromatyczny o 2—10 atomach wegla pochodzacy od kwasu dwuzasadowego wzglednie mieszaniny kwasów, R2 —prosty lub rozgaleziony rodnik alifatyczny o 2-6 atomach wegla pochodzacy od alkoholu dwuwodorotlenowego, R3 — prosty lub rozgaleziony rodnik czynnika sieciujacego o 3—6 atomach wegla pochodzacy od alkoholu trójwodorotlenowego wzglednie czterowodorotlenowego, zas m, n i x oznaczaja statystyczna zawartosc poszczególnych merów w czasteczce zmiekczacza i wynosza m + x = 0-6, n = 1,-^4, polegajacy na reakcji estryfikacji kwasów dwuzasa- dowych z alkoholami dwuwodorotlenowymi w obecnosci alkoholi jednowodorotlenowych, znamien¬ ny t y m, ze 1 czesc molowa alifatycznego lub aromatycznego kwasu dwuzasadowego o 2-10 atomach wegla w czasteczce wzglednie ich mieszaniny estryfikuje sie z 0-0,9 czesci molowej alkoholu dwuwodorotlenowego o 2-6 atomach wegla w czasteczce, 0,03-0,6 czesci molowej czynnika sieciujacego w postaci alkoholu trójwodo¬ rotlenowego lub czterowodorotlenowego o 3-6 atomach wegla oraz 0,4-1,5 czesci molowej alkoholu jedno¬ wodorotlenowego o 6-10 atomach wegla w obecnosci 0,001-0,005 czesci wagowej kwasów Levisa jako kataliza¬ tora, a najlepiej chlorku cynawego, w temperaturze 130-200°C, poczatkowo pod normalnym cisnieniem, a nastepnie pod zmniejszonym cisnieniem 100—5 mmHg az do calkowitego przereagowania substratów. R-0- 0 II 0 0 C-RfC-O-RjOyC-RfC-O-RjO^C-RfC-O-R 0 II R-O-C-RrC-lO-fe-O-C-RrCK) II II II II1 0 0 0 0 PL