PL106435B1 - Sprzeglo elastyczne - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo elastyczne z pojedynczymi polówkami sprzegla polaczonymi wzajemnie elastycznymi lubkami, które sa uksztaltowane w postaci petli i sa umieszczone na np. sworzniach przyporzadkowanych kazdej polówce sprzegla, przy czym wewnatrz petli sa umieszczone elastyczne podatne korpusy nacisko¬ we, utrzymujace je w ksztalcie elipsy. Tego rodzaju sprzegla sa znane z niemieckiego opisu wzoru uzytkowego nr 7411513 i maja te zalete, ze lubki w ksztalcie gwiazdy moga calko¬ wicie wykazac swoje korzystne wlasciwosci. Wszystkie te lubki wymagaja bowiem rozciagania, a lubki lezace miedzy korpusami naciskowymi sciskania. Przez to mozna uzyskac stopniowy wzrost momentu obrotowego, a takze bardizo ko¬ rzystne wlasciwosci rozruchowe. Zaleznie od zastosowania sprzegiel elastycznych jest jednak pozadane, aby mozna bylo zmieniac ich wlasciwosci tlumienia. Przykladowo przy za¬ stosowan/Lu takich sprzegiel do silników spalino¬ wych wymaga sie zasadniczo wyzszych wlasci¬ wosci tlumienia, niz przy zatosowaniu sprzegla do przenoszenia momentów obrotowych w silniku elektrycznym. Zadaniem wynalazku jest takie uksztaltowanie sprzegla wspomnianego na wstepie rodzaju, aby mozna bylo z zachowaniem ich dotychczasowych wlasciwosci zmieniac w szerokim zakresie wla¬ sciwosci tlumienia. * Zgodnie z wynalazkiem zadanie to zostalo roz¬ wiazane dzieki temu, ze korpusy naciskowe petli sa wyposazone w korpusy wydrazone wypelnione medium przeplywowym, które posiadaja elementy dlawiace sluzace do doprowadzenia i odiprowadze- nia medium przeplywajacego, a korpusy wydrazo¬ ne podczas pracy ulegaja zmianom objetosci, w zaleznosci od elastycznego odksztalcenia korpu¬ sów naciskowych. Przez takie uksztaltowanie, pojedyncze petle sprzegla otrzymuja dodatkowo, do wlasciwosci tlumiacych swojego materialu, elementy tlumia¬ ce przystosowane kazdorazowo do istniejacych po¬ trzeb i których wlasciwosci tlumi ale zaleza od obrotów sprzegla. Takie sprzegla mozna wiec zastosowac tam, gdzie trzeba unikac przenoszenia drgan na wspól¬ pracujace czesci napedowe. Dalej korzystne jest, gdy wydrazone korpusy sa uksztaltowane jako elastyczne zbiorniki, korzystnie co najmniej dwa, polaczone ze soba i tak na zmiane odksztalcajace sie, ze miedzy nimi doplywa i odplywa medium przeplywowe. Przez odpowiedni dobór stopnia dlawienia moz¬ na osiagnac tlumienie w szerokim zakresie, a tak samo osiaga sie latwo technicznie wytwarzanie, poniewaz elastyczny zbiornik moze byc wytwa¬ rzany, przykladowo z takiego samego materialu jak korpus elastycznych lubek. Naturalnie jest takze mozliwe stosowanie kor- 106 4353 106 435 4 pusu z gabczastego tworzywa sztucznego lub tp. jaka korpusu naciskowego i który ma wielka ilosc wydrazonych przestrzeni, zawierajacych po¬ wietrze* mogace uciekac na zewnatrz, w czasie wywierania na korpus zmiennych ruchów sciska¬ jacych dajacych efekt tlumienia. Uklad elastycz¬ nych zbiorników, które sa polaczone ze soba, poz¬ wala na wieksze mozliwosci przestawiania, po¬ niewaz mozna wywierac wiekszy wplyw na sto¬ pien dlawienia i dokladniejszy wybór. Zgodnie z prostym przykladem wykonania jest mozliwe co najmniej czesciowe wzajemne oslonie¬ cie obydwu zbiorników, przy czym wewnetrzny zbiornik jest zaopatrzony w otwór dlawiacy do polaczenia z zft^j^etrznym zbiornikieni. Mozliwe jest uksztaltowanie zewnetrznego zbiornika w po¬ staci elastycznych czesci wybrzuszanych, które granicza z wewnetrznymi zbiornikami, w obszarze otwartego boku kazdej petli. To uksztaltowanie umozliwia zastosowanie lubek pojedynczych, ta¬ kich jakie sa przewidziane zasadniczo we wspom¬ nianych znanych i korzystnych sprzeglach lubko¬ wych. Jest równiez mozliwe przyporzadkowanie kazdej petli tylko jednego zbiornika, do którego przylega zbiornik sasiedniej petli, przy czym pro¬ sta laczaca osie sworzni lozyskowych obydwu tak Wspóldzialajacych petli kazdorazowo powinna byc nachylona pod jednakowo duzym, jednak przeciw¬ nie skierowanym katem nastawienia, do prostej przebiegajacej promieniowo przez os s-przegla. Przez takie przyporzadkowanie parami lubek, które moga byc w znany sposób, konstrukcyjnie i nie tylko funkcjonalny polaczone ze soba w jed¬ nostke konstrukcyjna, powieksza sie podczas na¬ pedu, w zaleznosci od kierunku obrotu sprzegla, dlugosc jednego lubka, a dlugosc innego lubka zmniejsza sie tak, ze przez sily przy tym wyste¬ pujace i przez sily dzialajace powodujace od¬ ksztalcenie zbiornika, wystepuje dzialanie pompu¬ jace, które jest wywierane na medium przeply¬ wowe znajdujace sie w zbiornikach, dzliejki czemu przeplywa ono z jednego zbiornika do drugiego. Przez dobór stopnia tlumienia uzyskuje sie regu¬ lacje tlumienia. Zbiorniki elastyczne moga byc we wszystkich przykladach wykonania przywulkanizowane do wewnetrznych scianek petli tworzacych lubki, jezeli sa one wytwarzane z jednakowego lub po¬ dobnego materialu jak petle. Jest takze mozliwe przyporzadkowanie kazdorazowo zbiornika dwóch petli, które sa umieszczone ha wspólnym wewne¬ trznym sworzniu lozyskowym i na dwóch od¬ dzielnych zewnetrznych sworzniach lozyskowych, przy czym takze i w tym przypadku jest mozliwe zbudowanie jednostki konstrukcyjnej z takich grup lubek. Powstajace podczas pracy sprzegla cieplo, uwarunkowane dlawieniem dla celów tlu¬ mienia, moze byc odprowadzane skutecznie przez urzadzenie ochladzajace na pierscieniach sprzegla. Do tego celu moga byc wykorzystane zebra chlo¬ dzace lub tp. umieszczone celowo na obwodzie ze¬ wnetrznym pierscienia sprzegla, poniewaz po¬ wierzchnia wymiany ciepla jest tutaj wiejksza niz na obwodzie wewnetrznym. Przy tym jest takze mozliwe i korzystne to, ze zbiorniki sa polaczone miedzy soba przez przewód laczacy, prowadzacy prze'z wydrazenie na zewnatrz pierscienia sprze¬ gla, który ma ze swojej strony kontakt cieplny z zebrami chlodizacymi tak, ze podczas pracy sprzegla medium przeplywa z jednego do dru¬ giego zbiornika i podlega ciaglemu ochladzaniu. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia czesciowy przekrój schematycz- ny sprzegla, fig. 2 — przekrój wedlug linii II-II na fig. 1, fig. 3 — inny przyklad wykonania w czesciowym przekroju, w którym w lubkach sa umieszczone po dwa zbiorniki wzajemnie przypo¬ rzadkowane, fig. 4 — przyklad wykonania podob- ny do fig. 3, w którym przewód laczacy obydwa zbiorniki jest prowadzony przez strefe chlodzenia na zewnetrznym pierscieniu sprzegla, fig. 5 — przyklad wykonania z lubka w postaci, dwóch pe¬ tli owinietych wokól wspólnego wewnetrznego sworziniia nosnego, a fig. 6 — przekrój podobny do fig. 1 przez sprzeglo z lubka wedlug fig. 5. Zgod¬ nie z fig. 1 i 2 na polówce sprzegla, w postaci kolnierza 1 nasadzonego na wal, miedzy jego obwodowymi czesciami 2 i 3 sa umocowane1 ela- styczne, tworzace lubki, petle 4, ulozyskowane na wewnetrznych sworzniach 5, umieszczonych w czesciach 2 i 3 kolnierza 1. W ten sposób uzysku¬ je sie ich posrednio polaczenie z kolnierzem 1. Petle 4 wykonane przykladowo' z gumy moga byc wzmocnione przekladka z tkaniny 6 i jak przed¬ stawiono na fig. 2, sa one utrzymywane w posta¬ ci elipsy przez umieszczony w nich elastyczny zbiornik 7. Petle 4 stanowia polaczenie kolnie¬ rza 1 z kolnierzem 8 drugiej polówki sprzegla, dzieki temu, ze sa ulozyskowane na zewnetrznych sworzniach 9, umieszczonych na zewnetrznej cze¬ sci 10 kolnierza 8 i w pierscieniu 11 sprzegla. Zbiornik 7 lUimieszezony w petli 4 jest napelniony medium, przykladowo olejem i jest równiez utwo- 40 rzony z elastycznie odksztalcalnego materialu, przykladowo z gumy. Zbiornik 7 jest przynajmniej w obszarze dluzszych boków petli 4 uksztaltowa¬ ny z .podwójna sciana, jak to jest widoczne na fig. 1. Zbiornik 7 sklada sie z wewnetrznego zbior- . 45 nika 7a nip. z gumy lub tp. i z zewnetrznego zbiornika Tb opasujacego wewnetrzny zbiornik 7a, który w obszarze scian 12 i 13 zbiornika 7a moze byc na stale z nim polaczony, przykladowo przez zwiuilkainizowainie. 50 W ten sposób zewnetrzny zbiornik 7b sklada sie istotnie tylko z dwóch czesci wybrzuszonych, które sa umieszczone w obszarze dluzszych boków petli 4. Zbiornik 7 w obszarze przyleglym do petli 4 stale do niej przylega. Wewnetrzny zbiornik 7a 55 jest wyposazony w szereg otworów dlawiacych 14, stanowiacych polaczenie miedzy wewnetrznymi zbiornikiem 7a i obydwoma wybrzuszonymi cze¬ sciami zewnetrznego zbiornika 7b. Jezeli podczas pracy sprzegla, w czasie wywierania momentu eo obrotowego, petla 4 odksztalca sie przez wydlu¬ zenie, wówczas zbiornik 7 i przez to talkze we¬ wnetrzny zbiornik 7a zostaje scisniety i medi/uni przeplywa ze zbiornika 7, poprzez otwory dlawia¬ ce 14 do obydwu wybrzuszonych 'czesci zewne- 05 trznych zbiornika 7b, które rozszerzaja sie, zad-5 106 435 6 mujac polozenie 7c zaznaczone linia kreskowa na fig. 1. Medium przeplywajace do zewnetrznego zbiornika 7b jest dlawione przez otwory dlawia¬ ce 14 i tym saimym wywoluje tlumienie ruchu wzglednego kolnierzy 118 obu polówek sprzegla. Jezeli wystepuja drgania, przykladowo w nape¬ dzanym kolnierzu 1 sprzegla wówczas mozna je szybko i skutecznie tlumic przez przeplyw i wy¬ plyw medium, przeplywajacego przez otwory dla¬ wiace 14, tak ze drgania te w kolnierzu 8 sprzegla juz nie wystepuja. Niepozadane pojawienie sie drgan wysokiej cze¬ stotliwosci jest wiec skutecznie usuwane przez sprzeglo wedlug wynalazku, bez zmiany elastycz¬ nych ¦wlasciwosci takiego rodzaju sprzegiel. Na fig. 3 jest przedstawiony inny przyklad wykona¬ nia., w którym dwie petle 15 i 16 sa zestawione w jednostke konstrukcyjna. Kazde z obydwu petli i 16 jest przy tym wyposazone we wlasny zbiornik 17 wzglednie 18, który jest uksztaltowany z pojedynczymi scianami i takze z pejtila zwiulka- nizowany lulb przyklejony. Obydwa zbiorniki 17 wzglednie 18 sa polaczone ze soba przewodem 19, który jest wyposazony w dlawiacy otwór po¬ przeczny 20. W tym przykladzie wykonania niezbednym wa¬ runkiem do przeplywu medium podczas pracy sprzegla, z jednego zbiornika dO' drugiego jest do¬ branie uksztaltowania i uklad petli 15 i 16, tak, aby wewnetrzne sworznie 21 nie lezaly na pro¬ stej 22, która prowadzi od osi 23 sprzegla do osi zewnetrznego sworznia lozyskowego 9. Uksztal¬ towanie nalezy tak przeprowadzic, aby prosta przebiegajaca przez obydwa sworznie lozyskowe: zewnetrzny 9 i wewnetrzny 21 byla nachylona pod katem a do prostej 22, odlozonym w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, od pro¬ stej 22. Wewnetrzny sworizen lozyskowy 21a petli 16 jest nachylony pod katem a wobec prostej 24 przebiegajacej przez zewnetrzny sworzen 9, przy czym kat a jest odlozony zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara. Proste 25 i 26 poprowa¬ dzone przez sworznie 9 i 21 wzglednie 9 i 21a sa nachylone wobec prostych 22 i 24 poprowadzo¬ nych przez przyporzadkowane zewnetrzne sworz¬ nie 9 i punkt srodkowy osi sprzegla 23, pod jed¬ nakowym ale przeciwnie skierowanym katem na¬ stawienia, a. Takie uksztaltowanie jest konieczne po to, aby podczas pracy sprzegla jedna z obu petli 15, 16 ulegala wydluzeniu a druga skróceniu tak, ze w zaleznosci od kierunku obrotów jeden ze zbiorników 17, 18 zmniejsza a drugi zwieksza pojemnosc. Tylko dzieki temu jest mozliwe pom¬ powanie medium z jednego ich do drugiego zbiornika. W przedstawionym przekladzie wykonania na¬ stepuja przykladowo przy przykrecaniu wzglednym sworznia 9 lezacego na zewnetrznym kolnierzu 8 sprzegla, wobec wewnetrznego sworznia 21 w kie¬ runku strzalki 27, wydluzenie petli 16 i skracanie petli 15, miedzy obydwoma czesciowymi srednica¬ mi kolowymi sworzni 9 wzglednie 21, tak, ze ine-^ dium przeplywowe przeplywa ze zbiornika 18 do zbiornika 17 i jest przy tym dlawione w otworze poprzecznym 20. Przez takie uksztaltowanie znowu osiaga sie tlumienie, które mozna dobierac w roz¬ szerzonym zakresie potrzeb. Mozliwe jest, Jak to zaznaczono przerywana linia, polaczenie, w jedna jednostke konstrukcyjna, .petli 15, 16 ze zbiormi- kami 17 i 18, która mozna nasadzac na przypo¬ rzadkowane sworznie lozyskowe 9 wzglednie 21, Na fig. 4 jest przedstawiony schematycznie przy¬ klad wykonania wynalazku, który pozwala na od¬ prowadzanie stosunkowo latwo ciepla wysteipuja- cego przy dlawieniu. Uklad petli 15 i 16 odpowia¬ da przy tym ukladowi- petli przedstawionemu na fig. 3. Przewód laczacy 19 prowadzony jest przez zewnetrzny pierscien 29, który moze byc wyposa¬ zony w wydrazone przestrzenie 30, w które wcho- dzi przewód laczacy 19 ze swoim dlawiacym otwo¬ rem poprzecznym 20. Umozliwia to odprowadza¬ nie ciepla, nagromadzonego podczas dlawienia, do otoczenia przez uklad zeber chlodzacych 31 na ze¬ wnetrznym obwodzie pierscienia 29, przez co< uni¬ ka sie znacznego nagrzewania sprzejgja. Na fig. 5 i 6 jest przedstawiony przyklad wykonania, przy którym obie petle 32 i 33 sa polozone wokól we¬ wnetrznego sworznia 34 i róznia sie w tym wy¬ padku tylko zewnetrznymi sworzniami 9. Takze w tym przykladzie wykonania sprzeglo sa¬ mo podczas pracy dobiera odpowiednie odksztalcainie petli 32 i 33, a przez umieszczenie jednego zbior¬ nika 17 wzglednie 18 w kazdej petli uzyskuje sie zadany efekt przeplywu. Na fig. 6 jest pokazane, ze zewnetrzne sworznie 9 i 9a sa przyporzadko¬ wane róznym bokom /zewnetrznego pierscienia 29 i ze przewód laczacy 19 miedzy obydwoma zbior¬ nikami 17 i 18 jest prowadzony po bokach, wokól petli 32 i 33. PL PL PL PL PL PL

Claims (11)

Zastrzezenia patentowe

1. Sprzeglo elastyczne z pojedynczymi polówka- 40 mi sprzegla polaczonymi wzajemnie elastycznymi lubkami, które sa uksztaltowane w postaci petli i sa umieszczone na np. sworzniach przyporzad¬ kowanych kazdej polówce sprzegla, przy czym wewnatrz petli sa umieszczone elastycznie podat- 45 ne korpusy naciskowe, utrzymujace je w ksztalcie elipsy, znamienne tym, ze korpusy naciskowe petli (4, 15, 16, 32, 33) sa wyposazone w korpusy wydra¬ zone (7, wzglednie 17, 18) wypelnione medium przeplywowym, które posiadaja elementy dlawia- 50 ce (14 wzglednie 20) do doprowadzenia i odpro¬ wadzenia medium, z tym, ze korpusy wydrazone podczas pracy sprzegla ulegaja zmianom objetosci w zaleznosci od elastycznego odksztalcenia korpu¬ sów naciskowych. 55

2. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze korpusy wydrazone sa uksztaltowane jako ela¬ styczne zbiorniki (7 wzglednie 17, 18).

3. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, ze zawiera co najmniej dwa elastyczne zbiorniki (7a, 7b, 17, 18) polaczone ze soba i tak ulegajace na zmiane odksztalceniom, ze miedzy nimi doplywa i odplywa medium przeplywowe.

4. Sprzeglo wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze 05 obydwa zbiorniki (7a, 7b), sa wzajemnie, co nai-7 106 435 8 mniej czesciowo osloniete, przy czym wewnetrzny zbiornik (7a) jest zaopatrzony w otwory dlawia¬ ce (14), przez które jest polaczony ze zbiornikiem zewnetrznym (7b).

5. Sprzeglo wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze zewnetrzny zbiornik (7b) posiada ksztalt ela¬ stycznej wybrzuszonej czesci, która w obszarze otwartych boków petli (4) przylega do wewnetrzne¬ go zbiornika (7a).

6. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze w kazdej petli jest umieszczony tylko jeden zbiornik (17) któremu jest przyporzadkowany zbiornik (18) sasiedniiej petli (16), tak ze proste (25, 26) laczace sworznie <9 wzglednie 21, 21a) obydwu wzajemnie przyporzadkowanych parami petli sa nachylone pod jednakowym, ale przeciw¬ nie skierowanym katem nastawienia (a) do pro¬ stych (22, 24) przebiegajacych promieniowo przez os sprzegla (23).

7. Sprzeglo wedlug zastrz. 5 alibo 6, znamienne tym, ze elastyczne zbiorniki sa zwulkanizowane z wewnetrznymi sciamaimi petli.

8. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zbiorniki (17, 18) sa przyporzadkowane dwóm 5 petlom (32, 33), które sa umieszczone na jednym wspólnym wewnetrznym sworzniu (34) i na dwóch oddzielnych zewnetrznych sworzniach (9, 9a).

9. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze do odprowadzenia ciepla powstajacego- przy dla- 10 wicniu medium na elementach dlawiacych (14, 20) sluza urzadzenia chlodzace np. zebra chlodza¬ ce (31) umieszczone na sprzegle.

10. Sprzeglo wedlug zastrz. 9, znamienne tym, ze zebra chlodzace (31) sa umieszczone na oibwo- 15 dizie zewnetrznego pieirsoLeinia (29) sprzegla.

11. Sprzeglo wedlug zastrz. 6 albo 10, znamien¬ ne tym, ze zbiorniki (17, 18) sa polaczone ze soba przez przewód (9), przechodzacy przez wydrazona przestrzen (30) w zewnetrznym pierscieniiu (29), 2Q który przewodzi cieplo do zeber chlodzacych (31). Fig.1 Fig.2 21 as x 2t» 28 20 19 K\} 9 18 \l 15 28 F'9>3 Fig.5 Fig. 6 PZGraf. Koszalin D-1654 110 egz. A-4 Cena 45 zl