PL10565B1 - Szybkobiezny sortownik bebnowy. - Google Patents

Description

Znane sa sortowniki bebnowe, w któ¬ rych bebny wykonywaja oprócz powolne¬ go ruchu obrotowego ruch zwrotny w kie¬ runku swej osi podluznej. W sortownikach wolnobieznych ruch zwrotny jest potrzebny do przesuwania zboza przez sortownik. O- pisane powyzej sortowniki nie znalazly jednak szerszego zastosowania, poniewaz nasiona, wzglednie wysortowane ziarna, wypadaja wskutek ruchu zwrotnego z wy¬ drazen w sciankach bebna zanim spadna do rynny, przeznaczonej do ich usuwania i znajdujacej sie wewnatrz bebna. Ziarna, które wypadly przedwczesnie, spadaja zpowroteni do oczyszczonego zboza, wsku¬ tek czego oczyszczenie zboza w takich sor¬ townikach jest niedostateczne.

Celem powiekszenia sprawnosci sor- towników, bebny których nie wykonywaja ruchu zwrotnego, próbowano powiekszyc i- losc obrotów bebna, przyczem stosowano specjalne zgarniacze, wyrzucajace ziarna z wydrazen scianek bebna nalezytego ksztaltu i wagi we wlasciwym czasie. Za¬ stosowanie zgarniaczy wykazuje jednak te wade, ze dobre ziarna, uderzajac w zgar¬ niacz, ulegaja uszkodzeniom, które sa tern wieksze, im wieksza jest ilosc obrotów bebna sortownika na minute. W razie sto¬ sowania zgarniaczy szybkosc obrotowa bebna nie moze przekraczac pewnych gra¬ nic, które sa stosunkowo dosc niskie. Inna niedogodnosc stanowi trudnosc nastawia¬ nia zgarniacza, który oprócz tego moze sie zgiac i wtedy staje sie bezuzyteczny.

Sprawnosc sortownika bebnowego, wyko-namego w mysl wy&alazku niniejszego, prze¬ wyzsza znacznie sprawnosc sortowników znanej^Jamstrukej^ jprajczem sorlownik, stanowiacy* przedmiot wynalazku, nie po¬ siada wyzej wymienionych wad. Wynala¬ zek polega na jednoc^^snem zastosowaniu wielkiej ilosci obrotów i szybkiego ruchu zwrotnego b^bna sortownika w kierunku podluznej jego osi. Nalezy zanaczyc, ze wynalazek nie polega na zastosowaniu jed¬ nego tylko z wymienionych srodków, to znaczy zastosowania wielkiej ilosci obro¬ tów i powolnego ruchu zwrotnego lub od¬ wrotnie, poniewaz tylko jednoczesne za¬ stosowanie wielkiej ilosci obrotów i szyb¬ kiego ruchu zwrotnego daje te korzysci techniczne, które czynia niniejszy wynala¬ zek niezmiernie cennnym.

Wskutek wielkiej czestotliwosci ruchu zwrotnego (przewyzszajacej zaisadjMO?Q 200 skoków na minute) warstwa zboza, znajdujaca sie wewnatrz bebna sortowni¬ ka, nie nadaza za sciankami bebna, wobec czego warstwa ta wykonywa wzgledny w stosunku do scianek bebna ruch zwrotny, skierowany w odwrotnym kierunku wzdluz podluznej osi bebna/Poniewaz beben obra¬ ca sie jednoczesnie ze znaczna szybkoscia, to poszczególne wydrazenia, znajdujace sie w sciankach bebna, przesuwaja sie szybko pod warstwa dboza, która pomimo ruchu zwrotnego scianek bebna przesuwa sie po¬ woli przez beben ciagle w tym samym kie¬ runku. Wzgledny ruch zwrotny scianek bebna w kierunku osiowym jest bardzo ko¬ rzystny, poniewaz poszczególne ziarna warstwy stykaja sie wielokrotnie z temi sa- memi szeregami wydrazen, wskutek czego zwieksza sie wielokrotnie mozliwosc za¬ trzymania sie tych ziarn w wydrazeniach.

Powyzsza okolicznosc umozliwia zmniej¬ szenie dlugosci bebna sortownika bez szkodliwego wplywu na skutecznosc jego dzialania.

Wzgledny ruch scianek bebna i war¬ stwy ziarn w kierunku podluznej osi bebna jest korzystny równiez z tego wzgledu, ze odpada potrzeba stosowania zgarniaczy, poniewaz w sortowniku wykonanym w mysl wynalazku niniejszego, warstwa zbo¬ za przesuwajaca sie wzdluz bebna, zaste¬ puje calkowicie zgarniacze w ten sposób, iz zawadza o konce ziarn dobrych, czyli ziarn nalezytej wagi, posiadajacych ksztalt podluzny i pociaga je za soba, powodujac wypadanie tych ziarn z wydrazen. Przy takiem wyrzucaniu ziarn z wydrazen scia¬ nek bebna uszkodzenie ich jest wykluczo¬ ne. Równiez nie moze nastapic zatkanie wzmiankowanych wydrazen. Bardzo wazna jest ta okolicznosc, ze wyrzucanie dobrych ziarn z wydrazen scianek bebna odbywa sie bezposrednio po umieszczeniu sie ich w wydrazeniach, poniewaz warstwa «bpza, przesuwajaca sie wzdluz bebna, zgarnia dobre ziarna na calej powierzchni dolnej czesci bebna. W znanych sortownikach, zaopatrzonych w specjalne zgarniacze, dzieje sie inaczej, mianowicie dobre ziarna pozostaja w wydrazeniach scianek bebna tak dlugo, az nie znajda sie na wysokosci zgarniacza i do tego czasu wysortowane ziarna lub nasiona obce nie moga wpasc do wydrazen. Uzycie warstwy ziarn jako zgarniacza ma zatem na celu niatylko u- proszczenie urzadzenia i zapobiezenie u- szkodzeniom ziarn, lecz oprócz tego zwiek¬ szenie sprawnosci sortownika, co umozli¬ wia zmniejszenie powierzchni sortownika* Ruch zwrotny zmniejsza znaczcie wreszcie przyczepnosc warstwy zboza do sciany sortownika, wskutek czego wyso¬ kosc brzegu warstwy zboza nie ulega cia¬ glym wahaniom jak w znanych sortowni¬ kach, lecz pozostaje w przyblizeniu stala, przez co granica wznoszenia sie ziarn, po¬ za która nastepuje ich przesypywanie sie, jest równiez stala, a dokladnosc sortowa¬ nia znacznie sie zwieksza.

Wymienione zalety, wynikajace z szyb¬ kiego ruchu zwrotnego bebna sortownika. nie bylyby mozliwe do osiagniecia, gdyby — 2 —ruch obrotowy bebna byl powolny, ponie¬ waz flttiezmaozne sily tarcia, oddzialywajace na ziarno przy powolnym ruchu obrotowym bebna i powodujace usuwanie sie wysorto- Wartyeh ziam z rynny sortownika, bylyby przezwyciezone przez sily, wytwarzajace sie wskutek ruchu zwrotnego. Jezeli zatem siiy tarcia nie zostana zastapione w inny sposób, to ruch zwrotny powoduje przed¬ wczesne wypadanie wysortowanych ziarn z wydrazen, a tern samem wplywa ujemnie na sortowanie. Przezwyciezane przez szyb¬ ki ruch zwrotny sily tarcia zostaja zasta¬ pione w sortowniku, wykonanym w mysl niniejszego wynalazku , przez sily odsrod¬ kowe,, wywolane znaczna szybkoscia obro¬ towa bebna sortownika. Ilosc obrotów beb¬ na na minute musi byc dobrana tak, aby sila odsrodkowa lacznie z tarciem ziam o scianki bebna przytrzymywala w wydra¬ zeniach ziarna wysortowane i nasiona ob¬ ce tak dlugo, az odpadki te nie znajda sie ponad rynna, sluzaca do ich usuwania. Do¬ piero wtedy sila ciezkosci staje sie tak wielka, ze przezwycieza sile odsrodkowa i powoduje spadanie ziarn do rynny. Poza tern znaczna szybkosc obrotowa bebna dodatnio wplywa równiez na zwiekszenie sprawnosci sortownika, przyczem szybkosc ta moze byc znacznie wieksza od szyb¬ kosci obrotowej znanych sortowników szybkobieznych, które nie wykonywaja ru¬ cha zwrotnego.

Z powyzszego opisu wynika, ze istnieje scisly zwiazek pomiedzy szybkoscia obroto¬ wa bebna sortownika i szybkoscia jego ru¬ chu zwrotnego, poniewaz w mysl wynalaz¬ ku obydwa te ruchy musza byc stosowane jednoczesnie, a nie oddzielnie. Wogóle zBaAZEta szybkosc obrotowa umozliwia do¬ piero zastosowanie szybkiego ruchu zwrot¬ nego i odwrotnie, podczas gdy szybki ruch ziwrotny ze swej strony powoduje zastoso¬ wanie zaacznej szybkosci obrotowej.

Puzy szyfckkn ruchu zwrotnym bebna sortownika w kierunku osiowym ujawnia sie w znacznym stopniu bezwladnosc maa.

Celem zapobiezenia przenoszeniu sie wstrzasnien na rame maszyny i budynek, w którym masizyna jest ustawiona, sortów- nik wyposazony jest oprócz bebna w pla¬ skie sito, wykonywajace równiez szybki ruch zwrotny skierowany tak, ze dzialanie bezwladnosci mas bebna i sita znosza sie nawzajem. W tym celu ruchy zwrotne bebna i sita odbywaja sie z jednakowa cze¬ stotliwoscia, lecz w odwrotnych wzajem¬ nie kierunkach, przyczem beben i sito po^ siadaja naped wspólny. Rozmieszczenie bebna i sita wzgledem siebie jest takie, ze linja prosta, laczaca punkty ciezkosci salta i sortownika jest równolegla do kierunku ruchu zwrotnego.

Masa bebna jest wieksza od masy sita* wiec ich skoki nie moga byc jednakowe, jezeli ma nastapic wyrównanie dzialania bezwladnosci tych mas, a szybkosc ruchu sita musi byc wieksza przy tej samej cze¬ stotliwosci. Przy uzyciu do napedu lych czesci zespolu dzwigniowego cel powyzszy osiaga sie przez zastosowanie dluzszej dzwigni do napedu sita, a krótszej do na¬ pedu bebna. W ten sposób korzysc jest po¬ dwójna, poniewaz zaleca sie bebnowi na¬ dawac krótki skok, a situ dlugi.

Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania przedmiotu wynalazku, przy¬ czem fig. 1 uwidocznia przekrój podluzny sortownika, zespolonego z sitem, fig. 2 — przekrój tegoz wzdluz linji A—B fig. 1, fig. 3 — w zwiekszonej podzialce przekrój podluzny czesci scianki bebna, fig. 4 —-w zwiekszonej podzialce przekrój poprzecz¬ ny tejze.

W podstawie 1 maszyny jest osadzony obracalnie i przesuwnie w kierunku osio¬ wym beben 2 sortownika, zaopatrzony jak zwykle w wydrazenia 2\ Wewnatrz bebna 2 znajduje sie rynna 3, sluzaca do usuwa¬ nia ziam wysortowanych, obcych nasion i t. d. Na koncu rynny znajduje sie wylot 4, konczacy sie ponad lejikiem 5, do które- — 3) —go jest przymocowany rip. worek 6. Koniec bebna 2 znajduje sie ponad wylotem 7, do którego jest przymocowany worek 8 do zboza oczyszczonego. Nieoczyszczone zbo¬ ze doprowadza sie korytem 9, którego wy¬ lot znajduje isie wewnatrz b^bna 2. Do wprawiania bebna 2 w ruch obrotowy slu¬ zy pas 10, obejmujacy kolo pasowe 1L Ilosc obrotów bebna o srednicy np. 400 mm wynosi okolo 40—50 obrotów na minute.

Do wprawiania bebna w ruch zwrotny sluzy zespól dzwigniowy 12, 13, przyczem dzwignia 13 jest polaczona z mimosrodem 14, który nadaje dzwigni 13 ruch zwrotny.

Górny koniec dzwigni 12 jest polaczony z osia 15 bebna 2, który jest osadzony na osi 15 w ten spoisób, ze moze sie na niej obra¬ cac, lecz musi wykonywac wraz z nia ruch zwrotny, nadawany osi przez dzwignie 12.

Kolo pasowe 11 i mimoisród 14 sa za¬ klinowane na wspólnym wale napedo¬ wym 16.

Celem wyrównania dzialania mas dol¬ na czesc dzwigni 12 polaczona jest z sitem 17r które wykonywa wskutek tego ruch zwrotny o takiej ze czestotliwosci jak i be¬ ben, lecz w kierunku odwrotnym. Ponie¬ waz masy beibna 2 i sita nie sa jednakowe, dlugosci ramion dzwigni 12 sa tak dobra¬ ne, aby moglo nastapic wyrównanie dziala¬ nia mas. Z fig. 1 i 2 wynika, ze dolne ra¬ miona zlozonej dzwigni 12, polaczone z si¬ tem 17, sa dluzsze od ramion, polaczonych z osia bebna 2. Sito jest zawieszone waha¬ dlowo na podstawie 1 maszyny zapomoca drazka 18. Ponad sitem znajduje sie lej zasypowy 19. Koryto zasilajace 9 jest po¬ laczone bezposrednio z sitem 17. Dzwignia 12 jest wykonana w postaci ramy i sklada sie z dwóch nierównoramiennych dzwigni bocznych 12, które sa polaczone poprzecz- nicami 12b. Z górna poprzecznica 12b jest polaczona os 15 bebna 2, a z dolna po¬ przecznica 12b jest polaczona dzwignia 13.

Do dolnej poprzecznicy 12b sa równiez przymocowane kaljlakowate ramiona 20, laczace dzwignie 12 z sitem 17. Wykona¬ nie dzwigni 12 w postaci raimy umozliwia wprowadzenie koryta 9 do wnetrza bebna 2 tak, ze zboze spada z sita bezposrednio do bebna 2. Dzialanie opisanej powyzej maszyny jest nastepujace: podczas obra¬ cania sie walu 16 beben 2 wykonywa szyb¬ ki ruch obrotowy i jednoczesnie szybki ruch zwrotny w kierunku podluznej swej osi tak, jak to wskazuja strzalki na fig. 3 i 4. Ruch zwrotny jest tak szylhki, ze war¬ stwa zboza a, znajdujaca sie wewnatrz bebna, nie moze nadazyc za ruchem scia¬ nek bebna. Wskutek tego wytwarza sie ruch wzgledny warstwy zboza w stosunku do scianek bebna, mianowicie wydrazenia scianek, wykonywajac jednoczesnie ruch zwrotny i ruch obrotowy, odbywaja pod warstwa zboza droge zygzakowata, wsku¬ tek czego okragle ziarna obce i ziarna pól¬ okragle moga wpadac do wydrazen 2* beb¬ na 2, przyczem wydrazenia te sa tak wiel¬ kie, aby ziarna okragle i pólokragle nie wystawaly z nich nazewnatrz (fig. 3 i 4); Dobre i podluzne ziarna wystaja jednak nazewnatrz z wydrazen 2, wobec czego warstwa zboza a, przesuwajac sie wzdluz scianek bebna, wyrzuca je z wydrazen, po¬ zostawiajac natomiast w nich ziarna okra¬ gle, które sa przytrzymywane w nich przez sile odsrodkowa, wznosza sie ponad rynne 3 i spadaja do tej ostatniej. Po¬ wstajace przy ruchu zwrotnym sortowni- ka sily zostaja calkowicie wyrównane przez sily, powstajace równoczesnie wsku¬ tek zwrotnego ruchu sita.

Wielkie zalety, jakie sie osiaga przez jednoczesne zastosowanie szybkiego ruchu obrotowego i szybkiego ruchu zwrotnego, podano juz na wstepie, nalezy jednak nadmienic, ze opisany tytulem przykladu beben o srednicy 400 mm posiada dlugosc tylko 600 mm, jest zatem stosunkowo bar¬ dzo maly, a sprawnoscia swa dorównywa bebnom znanej konstrukcji o srednicy 600 mm i dlugosci 2500 mm* — 4 —2a#trzezenia patentowe* 1. Szybkobiezny sortownik bebnowyf w którym oczyszczanie zboza uskutecznia sie zapomoca bebna, wprawianego w szyb¬ ki ruch obrotowy i szybki ruch zwrotny w kierunku podltfteej jejo osi bez zastoso¬ wania zgarniaczy, znamienny tern, ze ruch zwrotny bebna jest tak szybki (up. ponad 200 skoków na minute), iz warstwa zboza nie nadaza za ruchem scianek bebna wsku¬ tek swej bezwladnosci, przyczem ilosc ob¬ rotów bebna jest tak wielka, aby nasiona obce, ziarna wysortowane i inne zanieczy¬ szczenia, przytrzymane przez sile odsrod¬ kowa, wznosily sie ponad rynne, sluzaca do ich usuwania. 2. Szybkobiezny sortownik bebnowy wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze beben sortownilka (2) oraz plaskie sito (\17) wy¬ konywaja rucJt zwrotny pod dzialaniem wspólnego napedu, przyczem czestotliwo¬ sci zwrotnych ruchów bebna i sita sa jed¬ nakowe, lecz jednoczesne skoki bebna i si¬ ta odbywaja sie w kierunkach wzajemnie odwrotnych, celem wyrównania dzialania mas bebna i sita, 3, Szybkobiezny sortownik 'bebnowy wedlug zastrz, 1 i 2, znamienny tern, ze dlugosci skoków bebna (2) i plaskiego sita (17) sa niejednakowe. 4. Szybkobiezny sortownik bebnowy wedlug zastrz. 1—3, znamienny tern, ze wspólny naped bebna i plaskiego sita usku¬ tecznia sie zapomoca jednej lub kilku wahliwych, nierównoramiennych dzwigni (12a), których krótsze ramiona sa sprezo¬ ne z bebnem (2), a dluzsze z plaskiem si¬ tem (17).

Rudolf Gutmann, Zastepca: Dr. inz. M. Kryzan, rzecznik patentowy.bo opisu patentowego Nr 10565.

-JT&3. ftf* f& 13 Druk L. Boguslawskiego, Warszawa.