PL105233B1 - Sposob otrzymywania krystalicznego 2,2'-dwunitrodwubenzylu - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 30.11.1979 105233 C^i i L L N i A ^' vdu Pa'«ntovve,io Int. Cl2 C07C 79/10 C07C 76/06 Twórcy wynalazku: Zygmunt Jarczyk, Antoni Osowski, Jan Muhlbrod Uprawniony z patentu: Starogardzkie Zaklady Farmaceutyczne „Polfa", Starogard Gdanski (Polska) Sposób otrzymywania krystalicznego 2,2,-dwunitrodwubenzylu Wynalazek dotyczy sposobu otrzymywania krystalicz¬ nego 2,2'-dwunitrodwubenzylu, pólproduktu do syntezy srodków leczniczych z grupy azepin, z jednoczesnym utrzymaniem rozpuszczalnika w obiegu zamknietym.

Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2764580, znany jest sposób otrzymywania 2,2'-dwunitro- dwubenzylu poprzez dzialanie mieszaniny 2-nitrotoluenu i alifatycznego estru kwasu mrówkowego wzglednie azota¬ wego, w temperaturze nizszej od 0°C, na zawiesine alko¬ holanu sodowego w rozpuszczalniku organicznym, ,wraz z wprowadzeniem wody w okreslonym czasie do mieszaniny reakcyjnej, przy czym zawsze otrzymuje sie bezpostaciowy osad, sprawiajacy duzo trudnosci podczas jego wydzielania.

Omawiany sposób nie przewiduje równiez mozliwosci regeneracji rozpuszczalnika i zawracania go do procesu wytwarzania 2,2'-dwunitrodwubenzylu, co jest istotnym powodem jego zmniejszonej oplacalnosci.

Nieoczekiwanie okazalo sie, ze proces otrzymywania 2,2,-dwunitrodwubenzylu moze byc znacznie usprawniony, a wiec i bardziej ekonomiczny, o ile po dodaniu wody do mieszaniny reakcyjnej, w stosunku wagowym nie wyzszym niz 1:4, podgrzeje sie zawiesine do temperatury wrzenia i utrzymuje w niej 0,5—2 godzin, a nastepnie schlodzi do temperatury 0°C, wydzieli krystaliczny osad 2,2'-dwunitrodwubenzylu, po czym z lugów macierzystych oddestyluje rozpuszczalnik z para wodna, a po oddzieleniu wody, zawróci go do procesu, zachowujac jednak podczas wkraplania do zawiesiny alkoholanu sodowego, temperature nie wyzsza od 0 °C.

Stwierdzono, ze postepujac sposobem wedlug wynalazku mozna podgrzac mieszanine reakcyjna do temperatury wrzenia, po zmieszaniu jej z woda, bez narazenia sie na niebezpieczenstwo niekontrolowanego przebiegu reakcji, a takze bez obawy o rozklad 2,2'-dwunitrodwubenzylu w podwyzszonej temperaturze i silnie alkalicznym srodo¬ wisku oraz przy szczególnie korzystnych dalszych efektach takiego postepowania, sprowadzajacych sie do zmydlenia nieprzereagowanych estrów alifatycznych kwasu mrówko- wegb lub innych, a po schlodzeniu mieszaniny do 0°C, wydzielenia w prosty sposób krystalicznego osadu 2,2'-dwu- nitrodwubenzylu, o wysokiej czystosci, w odróznieniu od bezpostaciowego produktu, otrzymywanego wedlug metody znanej, wymagajacego rozbudowanego zestawu aparaturo- wego do j ego wydzielania.

Zmydlenie estrów alifatycznych podczas podgrzewania mieszaniny reakcyjnej, umozliwia przede wszystkim przej¬ scie powstalych skladników hydrolizy do warstwy wodnej, po oddestylowaniu rozpuszczalnika z para wodna z lugów macierzystych, wskutek czego bez specjalnych zabiegów odzyskuje sie bezwodny rouzpuszczalnik, nadajacy sie do dalszego uzycia w wyjsciowym procesie syntezy 2,-2'-dwu- nitrodwubenzylu. Jednak ponowne uzycie rozpuszczalnika wymaga podczas wkraplania go do zawiesiny alkoholanu sodowego utrzymywania temperatury ponizej 0°C, z powodu obecnosci nieprzereagowanego 2-nitrotoluenu, wplywajacego przy innym postepowaniu szczególnie nie¬ korzystnie na koncowa wydajnosc procesu. Stad tez, w przy¬ padku nie przestrzegania tej temperatury i wkraplania rozpuszczalnika powyzej 0°C nastepuje stopniowe zmniej- 105 233105 233 3 szanie wydajnosci, az do calkowitego jej zaniku w tempera¬ turze 60 °C, co wykazano w przykladach II i III.

Dalsza korzyscia, wynikajaca ze sposobu wedlug wynalaz¬ ku, jest poprawa bezpieczenstwa pracy oraz zmniejszenie zagrozenia pozarowego, a takze ochrona naturalnego 5 srodowiska, gdyz rozpuszczalnik nadawal sie tylko do spa¬ lania w specjalnej instalacji.

Przytoczone przyklady wyjasniaja blizej sposób wedlug wynalazku.

Przyklad I. Do zawiesiny 82 g metanolanu sodo- 10 wego w 150 ml swiezej i bezwodnej benzyny dodaje sie w dowolnej temperaturze 650 ml równiez swiezej i bez¬ wodnej benzyny, a nastepnie wkrapla podczas mieszania w temperaturze od —5 do 0°C, mieszanine, skladajaca sie z 105 g mrówczanu izoamylu oraz 186 g 2-nitrotoluenu, 15 po czym miesza calosc przez 12 godzin. Po uplywie tego czasu, wkrapla sie 400 ml wody, podgrzewa do temperatury wrzenia, wynoszacej 85—90°C, utrzymuje ja przez 1 go¬ dzine, a nastepnie chlodzi do 0°C, odsacza krystaliczny osad, który po przemyciu woda suszy sie w temperaturze 20 60—70°C. Otrzymuje sie 130 g 2,2,-dwunitrodwubenzylu o temperaturze topnienia 123 °C, co stanowi 69,6% wydaj¬ nosci teoretycznej. Z lugów macierzystych oddestylowuje sie benzyne za pomoca pary wodnej, oddziela warstwe benzynowa i przemywa ja trzykrotnie 300 ml wody. Po 25 odstaniu zawraca sie ja ponownie do procesu w ilosci nie nizszej niz 650 ml.

Przyklad II. Do zawiesiny 82 g metanolanu sodo¬ wego w 150 ml swiezej i bezwodnej benzyny, podczas mieszania wkrapla sie w temperaturze od —5 do 0°C, 39 650 ml bezwodnej benzyny regenerowanej w sposób, podany w przykladzie I. Nastepnie wkrapla sie w tej samej temperaturze mieszanine, skladajaca sie z 105-g mrówczanu izoamylu oraz 186 g 2-nitrotoluenu, po czym miesza calosc przez 12 godzin. Postepujac dalej, jak w przykladzie I, otrzymuje sie 130 g 2,2'-dwunitrodwubenzylu o tempera¬ turze topnienia 123°C oraz 650 ml benzyny regenerowanej, która zawraca sie do nastepnej szarzy.

Przyklad III. Do zawiesiny 82 g metanolanu sodo¬ wego w 150 ml swiezej i bezwodnej benzyny, podczas mieszania, wkraplasie w temperaturze 20°C, 650 ml benzyny regenerowanej, jednak z pominieciem procesu zmydlania w temperaturze 85—90 °C, w sposób podany w przykladzie I.

Nastepnie po schlodzeniu calosci do temperatury od —5 do 0°C, wkrapla sie mieszanine, skladajaca sie z 105 g mrów¬ czanu izoamylu oraz 186 g 2-nitrotoluenu, po czym miesza sie calosc przez 12 godzin. Postepujac dalej, jak w przykla¬ dzie I, otrzymuje sie okolo 20 g 2,2'-dwunitrodwubenzylu o temperaturze topnienia okolo 120 °C, co stanowi okolo % wydajnosci teoretycznej.

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania krystalicznego 2,2'-dwunitrodwu- benzylu przez dzialanie mieszaniny 2-nitrotoluenu i estru alifatycznego kwasu zwlaszcza mrówkowego, na zawiesine alkoholanu sodowego w rozpuszczalniku organicznym, wraz z wprowadzeniem wodyw koncowej faziereakcji, znamienny tym, ze po dodaniu wody do mieszaniny reakcyjnej w sto¬ sunku wagowym nie wyzszym niz 1:4, zawiesine podgrzewa sie do temperatury wrzenia, utrzymuje w niej 0,5—2 godzin a nastepnie schladza do 0°C i wydziela krystaliczny osad, natomiast z lugów macierzystych oddestylowuje sie roz¬ puszczalnik z para wodna, który po odwodnieniu wpro¬ wadza sie do obiegu zamknietego z zachowaniem podczas wkraplania do zawiesiny alkoholanu sodowego temperatury nie wyzszej niz 0°C. LZG Z-d 3, zam. 959-79, nakl. 100+20 egz. Cena 45 zl