PL104980B1 - Sposob otrzymywania nowych barwnikow kwasowych pochodnych antrachinonu - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób Otrzymywania nowych barwników kwasowych pochodnych antrachi¬ nonu o ogólnym wzorze 1, w którym X oznacza grupe amonowa albo atom wodoru, litu, potasu lub sodu, Ri i R2 oznaczaja atomy wodoru badz grupy nitrowa, sulfonowa, metoksylowa lub metylowa, przy czym Ri i R2 moga byc jednakowe lub rózne, R3 oznacza atom wodoru badz grupe metylowa lub etylowa, a R* oznacza atom wodoru lub chloru badz grupe metylowa, metoksylowa, hydroksylowa lub sulfonowa.

Znane barwniki kwasowe pochodne l-amino-2- sulfoantrachinonu, jak np. blekity kwasowe o róznych odcieniach, otrzymywane sa ogólnie znanymi metodami na drodze kondensacji l-amino-2- sulfo-4- bromoantra- chinomi, wobec soli miedzi, z pierwszoizedowymi aminami aromatycznymi pochodnymi benzenu lub aminami cykloalifatycznymi. Znane sa równiez metody otrzymywania blekitów reaktywnych pochodnych l-amino-2- sulfo-4- bromoantrachinonu poprzez kondensacje tego zwiazku z dwuaminami do pochodnych monopodstawio- nych, a nastepnie — kondensacje uzyskanych zwiazków z ukladami reaktywnymi.

Sposobem wedlug wynalazku nowe barwniki kwasowe pochodne antrachinonu o ogólnym wzorze 1, w którym symbole maga wyzej podane znaczenia, otrzymuje sie na drodze kondensacji — prowadzonej w srodo¬ wisku wodnym, w temperaturze od 40°C do 100°C- l-amino-2- sulfcb4- bromoantrachinonu, ewentualnie wobec soli miedzi, z aminowymi pochodnymi dwufenyloaminy o ogólnym wzorze 2, w którym symbole maja podane uprzednio znaczenia, przy stosowaniu jako czynników alkalizujacych wodorotlenków lub weglanów metali alkalicznych badz metali ziem alkalicznych. W zaleznosci od uzytej aminy otrzymuje sie turkusy, zielenie badz oliwki barwiace welne i wlókno poliamidowe w dowolnym stadium przerobu oraz skóre, przy czym otrzymane wybaiwienia charakteryzuja sie wybitnymi odpornosctami na swiatlo i czynniki mokre bez dodatko¬ wych operacji utrwalajacych.

Barwniki otrzymywane sposobem wedlug wynalazku barwia wlókna proteinowe i poliamidowe badz jako substancje jednorodne, badz w postaci mieszanek z innymi barwnikami zawierajacymi nie mniej, nizjedna grupe sulfonowa, na drodze wyczerpywania z kwasnej kapieli- Wyzej omówione barwniki barwia równiez skóre badz jako substancje jednorodne, badz w okreslonych wyzej mieszankach.! 2 104 980 Wynalazek ilustruja, nie ograniczajac jego zakresu, nastepujace przyklady, w których czesci i procenty oznaczaja czesci i procenty wagowe, a stopnie temperatury sa podane w skali Celsjusza.

Przyklad I Do mieszaniny skladajacej sie z 62,5 czesci 1 -amino-2- sulfo-4- bromoantrachinonu, 200 czesci wody i 55,7 czesci kwasu 4-amino-4'- nitrodwufenyloamino-2'- sulfonowego, podgrzanej do temperatury °, dodaje sie 84 czesci kwasnego weglanu sodu, a nastepnie otrzymana mieszanine podgrzewa sie do temperatury 80°, dodaje 10 czesci siarczanu miedziowego rozpuszczonego w 100 czesciach wody i calosc wygrzewa w temperaturze 80-90° przez 5 do 10 minut. Po zakonczonym wygrzewaniu barwnik wydziela sie przez wysolenie 20 czesciami chlorku sodu i odfiltrowuje w temperaturze 80°, a otrzymany osad przemywa 2% kwasem solnym i suszy, uzyskujac 110 czesci barwnika barwiacego wlókna poliamidowe i proteinowe oraz skóre na kolor zielony.

Zamiast kwasnego weglanu sodu mozna stosowac równowazne ilosci weglanów albo wodorotlenków sodowego, potasowego, litowego, magnezowego, wapniowego lub amonowego.

Postepujac sposobem opisanym w przykladzie T, przy stosowaniu zamiast kwasu 4-amino-4'- nitrodwufeny¬ loamino-2'- sulfonowego innych pochodnych dwufenyloaminy o ogólnym wzorze 2, w którym symbole i miejsca podstawienia zostaly zamieszczone w tabeli, otrzymuje sie szereg barwników kwasowych o ponizej podanych barwach: Tabela Ri R2 R3 R4 Przy¬ klad 1 II ra IV V VI VII VIII K X XI xn XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI XXII xxra XXIV xxv .

XXVI po¬ zyqa 2 4' 3" 2' 4' 3' T 4' 2' 2' 2' 2' 2' 4' 2' 2' 2' T T 4' 4' 4' 2' — - pod¬ stawnik 3 H OCH3 OCH3 OCH3 CH3 CH3 CH3 N02 OCH3 OCH3 CH3 N02 N02 N02 N02 S03H SO3H S03H S03H S03H S03H S03H N02 H H po¬ zycja 4 — — — — — — — ' ' ' ' - — 4' 4' 4' 4' 4' 2' 2' 2' 4' — -' pod¬ stawnik H H H H H H H H OCH3 CH3 CH3 N02 H H N02 N02 N02 N02 N02 . N02 N02 NOj SO3H H H 6 H H H H H H H H H . H H H H H H H H H H H H H H CH3 C2H5 po¬ zycja 7 2 2 2 2 2 2 2 2 2 •7 r 2 2 3 3 3 2 2 2 3 2 2 2 3 2 2 pod¬ stawnik 8 SO3H SO3H S03H' S03H SOjH SO3H S03H S03H S03H SOjH S03H S03H S03H SO3H S03H CH3 OH OCH3 Cl CH3 OH OCH3 CL SOjH SO3H Barwa 9 turkus turkus turkus turkus turkus turkus turkus zielen turkus turkus turkus oliwek zielen zielen oliwek zielen zielen zielen zielen zielen zielen zielen zielen turkus turkus Przyklad XXVII 0 5 czesci barwnika, otrzymanego sposobem opisanym w przykladzie I, rozpuszcza sie w 500 czesciach wody o temperaturze 50°, a nastepnie dodaje sie 50 czesci siarczanu sodu oraz 3 czesci 96% kwasu siarkowego. Do przygotowanej w ten sposób kapieli wprowadza sie 50 czesci wlókna welnianego i po podniesieniu wciagu 0,5 godziny temperatury ukladu do wrzenia, barwi sie wlókno przez 45—60 minut, a nastepnie plucze w wodzie o temperaturze 35—45°. Otrzymuje sie zielone wybarwienia o wysokich odpornosciach na swiatlo i czynniki mokre. \104 980 3 Przyklad XXVIII. 1,5 Czesci barwnika otrzymanego sposobem podanym w przykladzie VII rozpuszcza sie w zasobniku w 15 czesciach goracej wody. nastepnie roztwór barwnika przetlacza do cisnieniowego aparatu farbiarskiego zawierajacego 1500 czesci wody, dodaje 3 czesci 30% kwasu octowego, 3 czesci srodka powierzchniowoczynnego stanowiacego kompozycje sulfonowych i oksyetylowych pochodnych alkilobenzenów i wprowadza do otrzymanej w ten sposób kapieli 150 czesci przedzy poliamidowej, poddanej uprzednio w temperaturze 40—45°. w ciagu 30 minut obróbce w kapieli wodnej, zawierajacej 2 g/l niejonowego srodka powierzchniowoczynnego typu eteru alkilofenoksypolioksyetylenowego. Kapiel barwiaca podgrzewa sie wciagu 30—40 minut do temperatury 120—130° i barwi w niej przedze poliamidowa w czasie 30—40 minut.

Nastepnie calosc chlodzi sie do 60—70°, usuwa kapiel z aparatu a wybarwiona przedze plucze woda i suszy.

Otrzymuje sie równe intensywne wybarwienia przedzy na kolor turkusowy o bardzo dobrych odpornosciach na swiatlo i czynniki mokre.

Przyklad XXIX. 1,0 Czesc barwnika otrzymanego sposobem podanym w przykladzie XVI dodaje sie do 250 czesci wody o temperaturze 55° ido przygotowanej w ten sposób kapieli w cytroku zarzuca sie 100 czesci swiezo wygarbowanej chromowej zobojetnionej skóry na czas 30 minut, stosujac ciagle mieszanie, a w ciagu nastepnych 30 minut dodaje sie do kapieli barwiacej 2 czesci anionowego srodka natluszczajacego, opartego na bazie sulfonowanego tranu. Nastepnie skóre suszy sie i poddaje obróbce znanym sposobem, uzyskujac wybarwienia koloru oliwkowego o wysokich odpornosciach na swiatlo i czynniki mokre.

Claims (2)

Zastrzezenia patentowe'

1. Sposób otrzymywania nowych barwników kwasowych pochodnych antrachinonu o ogólnym wzorze 1, w którym X oznacza grupe amonowa albo atom wodoru, litu, potasu lub sodu, Rx i R2 oznaczaja atomy wodoru albo grupy nitrowe, sulfonowe, metylowe lub metoksylowe, przy czym Ri i R2 moga bycjednakowe lub rózne, R3 oznacza atom wodoru badz grupe metylowa lub etylowa, a R4 oznacza atom wodoru lub chloru badz grupe metylowa, metoksylowa, hydroksylowa lub sulfonowa, na drodze kondensacji l-amino-2- sulfo-4- bromoantrachinonu z aminowymi pochodnymi dwufenyloaminy przy zastosowaniu jako czynników alkalizujacych tlenków lub wodorotlenków albo weglanów metali alkalicznych badz metali ziem alkalicznych, znamienny tym, ze jako pochodne dwufenyloaminy stosuje sie aminy o ogólnym wzorze 2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kondensacje prowadzi sie w obecnosci soli miedziawych lub miedziowych. 0 NH* NH roi loj5^ * R* R5 Ti wzór i Rif R3 Rj wzór 2