ES2875589T3 - Regímenes de sensibilización-refuerzo que implican la administración de al menos un constructo de ARNm - Google Patents

Regímenes de sensibilización-refuerzo que implican la administración de al menos un constructo de ARNm Download PDF

Info

Publication number
ES2875589T3
ES2875589T3 ES16725419T ES16725419T ES2875589T3 ES 2875589 T3 ES2875589 T3 ES 2875589T3 ES 16725419 T ES16725419 T ES 16725419T ES 16725419 T ES16725419 T ES 16725419T ES 2875589 T3 ES2875589 T3 ES 2875589T3
Authority
ES
Spain
Prior art keywords
protein
antigenic composition
mrna
sequence
nucleic acid
Prior art date
Legal status (The legal status is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the status listed.)
Active
Application number
ES16725419T
Other languages
English (en)
Inventor
Mariola Fotin-Mleczek
Jochen Probst
Current Assignee (The listed assignees may be inaccurate. Google has not performed a legal analysis and makes no representation or warranty as to the accuracy of the list.)
Curevac SE
Original Assignee
Curevac AG
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Family has litigation
First worldwide family litigation filed litigation Critical https://patents.darts-ip.com/?family=53188986&utm_source=google_patent&utm_medium=platform_link&utm_campaign=public_patent_search&patent=ES2875589(T3) "Global patent litigation dataset” by Darts-ip is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Application filed by Curevac AG filed Critical Curevac AG
Application granted granted Critical
Publication of ES2875589T3 publication Critical patent/ES2875589T3/es
Active legal-status Critical Current
Anticipated expiration legal-status Critical

Links

Classifications

    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61KPREPARATIONS FOR MEDICAL, DENTAL OR TOILETRY PURPOSES
    • A61K40/00Cellular immunotherapy
    • A61K40/40Cellular immunotherapy characterised by antigens that are targeted or presented by cells of the immune system
    • A61K40/41Vertebrate antigens
    • A61K40/42Cancer antigens
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61KPREPARATIONS FOR MEDICAL, DENTAL OR TOILETRY PURPOSES
    • A61K39/00Medicinal preparations containing antigens or antibodies
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61KPREPARATIONS FOR MEDICAL, DENTAL OR TOILETRY PURPOSES
    • A61K39/00Medicinal preparations containing antigens or antibodies
    • A61K39/0005Vertebrate antigens
    • A61K39/0011Cancer antigens
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61KPREPARATIONS FOR MEDICAL, DENTAL OR TOILETRY PURPOSES
    • A61K39/00Medicinal preparations containing antigens or antibodies
    • A61K39/12Viral antigens
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61PSPECIFIC THERAPEUTIC ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR MEDICINAL PREPARATIONS
    • A61P31/00Antiinfectives, i.e. antibiotics, antiseptics, chemotherapeutics
    • A61P31/04Antibacterial agents
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61PSPECIFIC THERAPEUTIC ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR MEDICINAL PREPARATIONS
    • A61P31/00Antiinfectives, i.e. antibiotics, antiseptics, chemotherapeutics
    • A61P31/10Antimycotics
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61PSPECIFIC THERAPEUTIC ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR MEDICINAL PREPARATIONS
    • A61P31/00Antiinfectives, i.e. antibiotics, antiseptics, chemotherapeutics
    • A61P31/12Antivirals
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61PSPECIFIC THERAPEUTIC ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR MEDICINAL PREPARATIONS
    • A61P33/00Antiparasitic agents
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61PSPECIFIC THERAPEUTIC ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR MEDICINAL PREPARATIONS
    • A61P35/00Antineoplastic agents
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61PSPECIFIC THERAPEUTIC ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR MEDICINAL PREPARATIONS
    • A61P35/00Antineoplastic agents
    • A61P35/02Antineoplastic agents specific for leukemia
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61PSPECIFIC THERAPEUTIC ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR MEDICINAL PREPARATIONS
    • A61P35/00Antineoplastic agents
    • A61P35/04Antineoplastic agents specific for metastasis
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61KPREPARATIONS FOR MEDICAL, DENTAL OR TOILETRY PURPOSES
    • A61K39/00Medicinal preparations containing antigens or antibodies
    • A61K2039/51Medicinal preparations containing antigens or antibodies comprising whole cells, viruses or DNA/RNA
    • A61K2039/525Virus
    • A61K2039/5256Virus expressing foreign proteins
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61KPREPARATIONS FOR MEDICAL, DENTAL OR TOILETRY PURPOSES
    • A61K39/00Medicinal preparations containing antigens or antibodies
    • A61K2039/51Medicinal preparations containing antigens or antibodies comprising whole cells, viruses or DNA/RNA
    • A61K2039/53DNA (RNA) vaccination
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61KPREPARATIONS FOR MEDICAL, DENTAL OR TOILETRY PURPOSES
    • A61K39/00Medicinal preparations containing antigens or antibodies
    • A61K2039/54Medicinal preparations containing antigens or antibodies characterised by the route of administration
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61KPREPARATIONS FOR MEDICAL, DENTAL OR TOILETRY PURPOSES
    • A61K39/00Medicinal preparations containing antigens or antibodies
    • A61K2039/545Medicinal preparations containing antigens or antibodies characterised by the dose, timing or administration schedule
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61KPREPARATIONS FOR MEDICAL, DENTAL OR TOILETRY PURPOSES
    • A61K39/00Medicinal preparations containing antigens or antibodies
    • A61K2039/555Medicinal preparations containing antigens or antibodies characterised by a specific combination antigen/adjuvant
    • A61K2039/55511Organic adjuvants
    • A61K2039/55561CpG containing adjuvants; Oligonucleotide containing adjuvants
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61KPREPARATIONS FOR MEDICAL, DENTAL OR TOILETRY PURPOSES
    • A61K39/00Medicinal preparations containing antigens or antibodies
    • A61K2039/555Medicinal preparations containing antigens or antibodies characterised by a specific combination antigen/adjuvant
    • A61K2039/55511Organic adjuvants
    • A61K2039/55566Emulsions, e.g. Freund's adjuvant, MF59
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61KPREPARATIONS FOR MEDICAL, DENTAL OR TOILETRY PURPOSES
    • A61K39/00Medicinal preparations containing antigens or antibodies
    • A61K2039/555Medicinal preparations containing antigens or antibodies characterised by a specific combination antigen/adjuvant
    • A61K2039/55511Organic adjuvants
    • A61K2039/55583Polysaccharides
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61KPREPARATIONS FOR MEDICAL, DENTAL OR TOILETRY PURPOSES
    • A61K39/00Medicinal preparations containing antigens or antibodies
    • A61K2039/57Medicinal preparations containing antigens or antibodies characterised by the type of response, e.g. Th1, Th2
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61KPREPARATIONS FOR MEDICAL, DENTAL OR TOILETRY PURPOSES
    • A61K2121/00Preparations for use in therapy
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C12BIOCHEMISTRY; BEER; SPIRITS; WINE; VINEGAR; MICROBIOLOGY; ENZYMOLOGY; MUTATION OR GENETIC ENGINEERING
    • C12NMICROORGANISMS OR ENZYMES; COMPOSITIONS THEREOF; PROPAGATING, PRESERVING, OR MAINTAINING MICROORGANISMS; MUTATION OR GENETIC ENGINEERING; CULTURE MEDIA
    • C12N2710/00MICROORGANISMS OR ENZYMES; COMPOSITIONS THEREOF; PROPAGATING, PRESERVING, OR MAINTAINING MICROORGANISMS; MUTATION OR GENETIC ENGINEERING; CULTURE MEDIA dsDNA viruses
    • C12N2710/00011Details
    • C12N2710/10011Adenoviridae
    • C12N2710/10041Use of virus, viral particle or viral elements as a vector
    • C12N2710/10043Use of virus, viral particle or viral elements as a vector viral genome or elements thereof as genetic vector
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C12BIOCHEMISTRY; BEER; SPIRITS; WINE; VINEGAR; MICROBIOLOGY; ENZYMOLOGY; MUTATION OR GENETIC ENGINEERING
    • C12NMICROORGANISMS OR ENZYMES; COMPOSITIONS THEREOF; PROPAGATING, PRESERVING, OR MAINTAINING MICROORGANISMS; MUTATION OR GENETIC ENGINEERING; CULTURE MEDIA
    • C12N2760/00MICROORGANISMS OR ENZYMES; COMPOSITIONS THEREOF; PROPAGATING, PRESERVING, OR MAINTAINING MICROORGANISMS; MUTATION OR GENETIC ENGINEERING; CULTURE MEDIA ssRNA viruses negative-sense
    • C12N2760/00011Details
    • C12N2760/00034Use of virus or viral component as vaccine, e.g. live-attenuated or inactivated virus, VLP, viral protein
    • YGENERAL TAGGING OF NEW TECHNOLOGICAL DEVELOPMENTS; GENERAL TAGGING OF CROSS-SECTIONAL TECHNOLOGIES SPANNING OVER SEVERAL SECTIONS OF THE IPC; TECHNICAL SUBJECTS COVERED BY FORMER USPC CROSS-REFERENCE ART COLLECTIONS [XRACs] AND DIGESTS
    • Y02TECHNOLOGIES OR APPLICATIONS FOR MITIGATION OR ADAPTATION AGAINST CLIMATE CHANGE
    • Y02ATECHNOLOGIES FOR ADAPTATION TO CLIMATE CHANGE
    • Y02A50/00TECHNOLOGIES FOR ADAPTATION TO CLIMATE CHANGE in human health protection, e.g. against extreme weather
    • Y02A50/30Against vector-borne diseases, e.g. mosquito-borne, fly-borne, tick-borne or waterborne diseases whose impact is exacerbated by climate change

Landscapes

  • Health & Medical Sciences (AREA)
  • Life Sciences & Earth Sciences (AREA)
  • Veterinary Medicine (AREA)
  • Public Health (AREA)
  • General Health & Medical Sciences (AREA)
  • Animal Behavior & Ethology (AREA)
  • Medicinal Chemistry (AREA)
  • Pharmacology & Pharmacy (AREA)
  • Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Epidemiology (AREA)
  • Oncology (AREA)
  • Nuclear Medicine, Radiotherapy & Molecular Imaging (AREA)
  • Organic Chemistry (AREA)
  • General Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Chemical Kinetics & Catalysis (AREA)
  • Mycology (AREA)
  • Immunology (AREA)
  • Microbiology (AREA)
  • Communicable Diseases (AREA)
  • Virology (AREA)
  • Tropical Medicine & Parasitology (AREA)
  • Hematology (AREA)
  • Medicines Containing Antibodies Or Antigens For Use As Internal Diagnostic Agents (AREA)
  • Medicines That Contain Protein Lipid Enzymes And Other Medicines (AREA)
  • Peptides Or Proteins (AREA)
  • Pharmaceuticals Containing Other Organic And Inorganic Compounds (AREA)

Abstract

Una primera composición antigénica que comprende al menos un péptido o polipéptido inmunogénico y una segunda composición antigénica que comprende al menos un constructo de ARNm que codifica al menos un péptido o polipéptido inmunogénico, donde al menos un epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico comprendido en la primera composición antigénica es idéntico a al menos un epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico codificado por el constructo de ARNm de la segunda composición antigénica, para su uso como una vacuna, donde se administra una cantidad efectiva de la segunda composición antigénica a un sujeto en necesidad del mismo al menos una vez subsecuentemente a la administración al sujeto al menos una vez de una cantidad efectiva de la primera composición antigénica.

Description

DESCRIPCIÓN
Regímenes de sensibilización-refuerzo que implican la administración de al menos un constructo de ARNm
La presente invención está definida en las reivindicaciones adjuntas y se refiere a nuevos regímenes de sensibilización-refuerzo que conllevan la administración de al menos un constructo de ARNm, tal como el uso de estos constructos en una administración de “refuerzo” tras la administración de “sensibilización” de ciertas otras composiciones antigénicas. En particular, estos regímenes de la invención pueden ser útiles para inducir una respuesta inmunitaria en un sujeto y/o para la vacunación de dicho sujeto contra la infección por uno o más patógenos y/o para el tratamiento o la prevención de una o más enfermedades o afecciones, incluyendo tumores o cáncer, alergias o afecciones autoinmunes y/o una enfermedad o afección asociada a la infección por un patógeno. Además, la presente descripción describe métodos, usos, composiciones de vacuna, kits y componentes de vacuna envasados relacionados con o útiles para uno o más de tales regímenes.
Un obstáculo significativo en el desarrollo de vacunas contra la infección por patógenos o para el tratamiento o la prevención de ciertas enfermedades o afecciones, tal como tumores o cáncer, alergias o afecciones autoinmunes, es la capacidad de inducir una respuesta inmunitaria fuerte y efectiva. Cuando se administra como un componente inmunogénico solo, muchas vacunas candidatas en la búsqueda y el desarrollo inducen alguna respuesta inmunitaria, pero no lo suficientemente fuerte o efectiva. Así, estas vacunas candidatas - incluyendo aquellas que buscan tratar infecciones social, médica o económicamente importantes, tal como la influenza o la rabia o el cáncer de próstata o de pulmón - no son lo suficientemente eficaces para asegurar una investigación o desarrollo clínico adicional incluso si demuestran una posible baja toxicidad o pocos efectos secundarios en comparación con vacunas o terapias alternativas. Todavía más problemática es la situación con las vacunas candidatas que buscan tratar infecciones tales como por Ébola o VIH para las cuales no existe actualmente una vacuna efectiva probada y comercialmente disponible. De hecho, una vacuna promedio, desde la fase preclínica, requiere una línea temporal de desarrollo posterior de 10,71 años y tiene una probabilidad de entrar al mercado de solo un 6% (Pronker y col., 2013; PLoS One 8(3):e57755). Incluso algunas vacunas aprobadas pueden haber sufrido estos problemas durante el desarrollo y su máxima y probable eficiencia se haya conseguido sólo empleando enfoques convencionales y no óptimos para inducir una respuesta inmune lo suficientemente fuerte, eficaz y/o de larga duración.
Un enfoque convencional para mejorar la respuesta inmunitaria de una vacuna candidata o producto es emplear un adyuvante en la composición de la vacuna; es decir, un componente adicional añadido a la formulación de la vacuna que incremente la inmunogenicidad de los antígenos en la vacuna. Adyuvantes aprobados incluyen alumbre, fosfato de aluminio e hidróxido de aluminio (Lindblad, 2004; Immunol Cell Biol 82:497) y, en particular para el uso en la vacunación de animales, ciertos adyuvantes basados en aceite-en-agua, tales como escualeno en agua (Brito y col., 2011; Vaccine 29:6262). Sin embargo, los adyuvantes convencionales como el alumbre tienen diversas desventajas, incluyendo la posibilidad de reacciones alérgicas y/o que no funcionen con todos los antígenos tales como la malaria y la tuberculosis (Leslie, 2013; Science 341:26)
Otro enfoque convencional para proporcionar una vacunación que produzca una respuesta inmunitaria suficientemente fuerte, efectiva y/o protección es para: (i) administrar la composición de vacuna en dosificaciones incrementadas; o (ii) administrar además una o más vacunaciones subsecuentes (las llamadas vacunaciones de “refuerzo”) después de la vacunación inicial (la llamada “de sensibilización”), donde las vacunaciones subsecuentes pueden ser con el mismo producto de vacuna, por ejemplo la vacuna contra la rabia RABIPURMR® inactivada (Vodopija, 1999; Vaccine 17:13) o en combinación con otros productos de vacuna que tratan la misma infección, enfermedad o afección, por ejemplo vacunas contra la influenza que contienen diferentes antígenos (Stephenson y col., 2008; N Engl J Med 359:1631). Sin embargo, estos enfoques convencionales son desventajosos por diversas razones, incluyendo la necesidad de mayores cantidades de la composición de vacuna. Por ejemplo, típicamente el tiempo para generar una vacuna contra la gripe estacional convencional es de 3 a 6 meses y requiere un método de producción muy específico así como equipamientos de cultivo y aislamiento de antígeno de huevos de pollo (Matthews, 2006; The Bridge 36(3):17).
El coste por persona asociado a estos tiempos de producción típicos y procesos de producción altamente especializados para las vacunas convencionales a menudo es sustancial. De hecho, una vacunación preexposición frente a la rabia con la vacuna RABIPURMR® (producida por propagación viral en cultivos celulares de embriones de pollo purificados) cuesta del orden de cientos de euros por persona. Si fuera posible la misma eficiencia de vacunación utilizando la mitad de dosis de la vacuna administrada, no sólo serían posible un ahorro de coste sustancial, sino que se podría utilizar el mismo proceso de producción especializado (con, consecuentemente, un número limitado de instalaciones especializadas capaces de producir está vacuna) para producir - a l mismo tiempo - vacunas suficientes para el doble de sujetos; estos factores tienen significativas ventajas sociales y de salud pública, especialmente en campañas de vacunación epidémicas o pandémicas en el tercer mundo.
Cuando la composición de vacuna (o una alternativa) es necesaria para su administración subsecuente y quizá repetidamente a la composición de “sensibilización” surge un problema concreto. Puede ser necesaria la administración de refuerzo posterior cierto tiempo después de la administración de sensibilización, por ejemplo días, semanas o meses después, pero bajo condiciones posteriores que pueden no ser las óptimas para cualquier vacunación. Por ejemplo, en una situación de emergencia, tal como en una epidemia infecciosa o casos de guerra biológica/terrorismo, un trabajador de emergencias puede recibir una primera administración (de sensibilización) dentro de un entorno médico sofisticado, pero esta administración de sensibilización puede proporcionar solo una protección temporal o limitada. Sólo si al trabajador de emergencias se le administra un refuerzo subsecuente se conseguirá una protección suficiente y/o de larga duración. Sin embargo, en ese momento el trabajador de emergencias puede estar ya en “condiciones de campo” no adecuadas para el almacenamiento, transporte o administración de las vacunas convencionales; por ejemplo, puede haber un fallo de almacenamiento en la cadena de frío y transporte, necesaria para las vacunas basadas en proteínas convencionales. Además, y en referencia al párrafo previo, en estas situaciones de emergencia sería ventajoso que hubiera un stock de vacunas convencionales (por ejemplo de proteínas) para su uso en tantos sujetos como fuera posible, proporcionando una protección inicial no de larga duración -utilizando este stock de vacunas convencionales para la vacunación de sensibilización y después utilizar nuevos métodos para reforzar o prolongar esta protección inicial, por ejemplo empleando un régimen con una segunda composición que se pueda producir de forma rápida y flexible para diferentes riesgos de infección/patógenos sin necesidad de almacenamiento o reserva de las instalaciones de producción de vacuna especializadas para cada uno y cada riesgo de infección/patógeno posible.
Otro problema particular puede ser el desarrollo de inmunidad anti-vector que limita la inmunogenicidad de las vacunas de vector viral. Por ejemplo, cuando se utiliza un vector viral (por ejemplo un vector adenoviral) como composición de “sensibilización”, el individuo vacunado puede desarrollar anticuerpos neutralizantes dirigidos contra el vector viral (Zaiss y col.. 2009; J Cell Biochem 108(4): 778-790) y, por consiguiente, el uso del mismo vector viral (o similar) para vacunaciones de “refuerzo” subsecuentes puede ser menos eficaz o incluso provocar efectos secundarios.
La WO2003/011332 (Isis Innovation Ltd) describe métodos relacionados con estrategias de vacunación de polipéptidos mejoradas; incluyendo para reforzar una respuesta inmune de un individuo previamente sensibilizado contra o expuesto a al menos uno de múltiples epítopos mediante la administración de múltiples constructos de ácido nucleico individuales que codifican en cada caso uno de los múltiples epítopos.
La WO2005/035779 (Powderject Vaccines Inc) se refiere a un método para inducir una respuesta de células T contra un epítopo de células T en un sujeto mamífero huésped; incluyendo un método que utiliza una primera administración de un nucleótido de interés (NOI) y una segunda administración con un NOI, donde el tiempo entre tales administraciones es de 21 a 365 días.
La WO2009/056535 (Genimmune NV) describe métodos y kits para inducir una respuesta CTL utilizando un régimen de sensibilización-refuerzo donde se utiliza un constructo de polipéptido que comprende al menos dos epítopos CTL como una primera composición de sensibilización y después una segunda composición de refuerzo que comprende un vector que codifica uno o más epítopos CTL.
La WO2013/006842 (Novartis AG) se refiere en general a composiciones inmunogénicas que comprenden un componente de ARNm y un componente polipéptido y, en otros aspectos, describe kits y métodos para tratar o prevenir una enfermedad infecciosa, que incluyen: (i) una composición de sensibilización que comprende una molécula de ARN de auto-replicación que codifica un epítopo de patógeno y (ii) una composición de refuerzo que comprende un segundo epítopo del mismo patógeno en forma de polipéptido. La WO2015/189425 (Glaxosmithkline Biologicals SA) describe combinaciones inmunogénicas que incluyen un antígeno polipéptido y un componente ácido nucleico para la administración concurrente.
La WO2014/005643 y la WO2014/006191 (Okairos AG) describen nuevos regímenes de sensibilización-refuerzo que implican polipéptidos inmunogénicos codificados por polinucleótidos; en particular, composiciones de vacuna que comprenden: (i) una composición de sensibilización que comprende un primer vector que comprende un ácido nucleico que codifica un polipéptido inmunogénico y (ii) al menos una composición de refuerzo que comprende un segundo vector que comprende un ácido nucleico que codifica un polipéptido inmunogénico, donde al menos un epítopo de cada polipéptido es inmunológicamente idéntico, administrándose cada una de las composiciones vía intranasal o intramuscular.
La WO2014/005958 describe además composiciones inmunogénicas que liberan epítopos antigénicos de dos formas diferentes, a saber, un primer epítopo de VIH en forma codificada por un ARN y un segundo epítopo de VIH en forma de polipéptido.
La WO2014/139587 y la WO2014/141176 (Okairos AG) describen vacunas poxvirales mejoradas; incluyendo el uso de vectores poxvirales para sensibilizar la respuesta inmunitaria y para reforzar la respuesta inmunitaria utilizando un vector que comprende un ácido nucleico que codifica una proteína antigénica, una segunda proteína antigénica o partículas de tipo viral.
Así, desde una o más de las perspectivas anteriores, existe la necesidad de métodos y/o composiciones mejoradas para inducir una respuesta inmune en un sujeto, tal como para la vacunación del sujeto contra la infección por uno o más patógenos y/o para el tratamiento o la prevención de una enfermedad o afección en dicho sujeto.
Por tanto, es un objetivo de la presente invención proporcionar medios, métodos y/o composiciones alternativos, mejorados, más simples, más rápidos, más flexibles, más económicos y/o integrados que palien uno o más de estos u otros problemas. Este objetivo subyacente a la presente invención es resuelto por el contenido tal como se describe o define aquí en cualquier lugar, por ejemplo mediante el contenido de las reivindicaciones adjuntas.
En general, y a modo de breve descripción: (x) se describe aquí; y/o (y) un aspecto principal de la presente invención se puede describir como sigue:
Una primera composición antigénica que comprende
al menos un péptido o polipéptido inmunogénico y
una segunda composición antigénica que comprende
al menos un constructo de ARNm que codifica al menos un péptido o polipéptido inmunogénico,
donde
al menos un epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico comprendido en la primera composición antigénica es idéntico a al menos un epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico codificado por el constructo de ARNm de la segunda composición antigénica,
para su uso como una vacuna, donde se administra una cantidad efectiva de la segunda composición antigénica al menos una vez a un sujeto que la necesita
después de una administración al sujeto al menos una vez de una cantidad efectiva de la primera composición antigénica.
En otro aspecto principal, la presente descripción también se refiere a:
Una vacuna de combinación que comprende:
• Una primera composición antigénica tal como se describe aquí; y
• Una segunda composición antigénica tal como se describe aquí.
En un aspecto principal adicional, la invención también se refiere a:
Las composiciones antigénicas primera y segunda para su uso como se define en las reivindicaciones, donde las composiciones están en un kit, preferentemente para inducir una respuesta inmune en un sujeto; comprendiendo el kit una pluralidad de recipientes separados, difiriendo los contenidos de al menos dos recipientes entre sí en totalidad o en parte,
conteniendo el primero de estos recipientes:
• una primera composición antigénica tal como se describe aquí y
conteniendo el segundo de estos recipientes:
• una segunda composición antigénica tal como se describe aquí.
En otro aspecto principal adicional, la invención también se refiere a:
Las composiciones antigénicas primera y segunda para su uso como se define en las reivindicaciones, donde las composiciones están en envase de vacuna que comprende:
• una primera composición antigénica tal como se describe aquí y/o
• una segunda composición antigénica tal como se describe aquí.,
comprendiendo el envase además instrucciones para:
a) administrar a un sujeto, preferentemente aquel que lo necesite, al menos una vez, una cantidad efectiva de la primera composición antigénica; y
b) administrar posteriormente al sujeto al menos una vez una cantidad efectiva de la segunda composición antigénica.
La práctica de la presente invención empleará, a menos que se indique de otra manera, métodos convencionales de química, bioquímica y técnicas de ADN recombinante que están explicadas en la literatura respectiva (véase, por ejemplo, Molecular Cloning: A Laboratory Manual, 2nd Edition, Sambrook y col., eds, Cold Spring Harbor Laboratory Press, Cold Spring Harbor; 1989).
A menos que se defina de otra manera, todos los términos técnicos y científicos utilizados aquí tienen los mismos significados que los habitualmente entendidos por un experto medio en la técnica. Por ejemplo, los términos utilizados aquí están definidos como se describe en “A multilingual glossary of biotechnological terms: (IUPAC Recommendations)”, Leuenberger y col., Eds, Helvetica Chimica Acta, CH-4010 Basilea, Suiza (1995).
Cuando se utiliza aquí el término “que comprende” o “comprendido en” no se excluyen otros elementos. Para los propósitos de la presente descripción, el término “consistente en” se considera como una realización particular del término “que comprende”. Cuando se utiliza aquí“y/o” se debe entender como una descripción específica de cada una de las dos características o componentes especificados con o sin el otro. Por ejemplo “A y/o B” se entenderá como una descripción específica de cada uno de (i) A, (ii) B y (iii) A y B, como si cada uno se expresara aquí individualmente. El término “que comprende” abarca el término “que consiste esencialmente en”, el cual, a su vez, abarca el término “consistente en”. Así, en cada ocurrencia en la presente solicitud, el término “que comprende” se puede reemplazar por el término “que consiste esencialmente en” o “consistente en”.
El término “opcional” u “opcionalmente” tal como se utiliza aquí significa que el evento, circunstancia o condición descrito a continuación puede o no estar presente y que la descripción incluye casos donde el evento, circunstancia, o condición está presente y casos donde no está presente.
En el contexto de la presente descripción, los términos “alrededor” y “aproximadamente” indican un intervalo de precisión que el experto en la técnica entenderá para asegurar el efecto técnico de la característica en cuestión. El término indica típicamente la desviación del valor numérico indicado en ±20%, ±15%, ±10% y por ejemplo ±5%. Como será apreciado por el experto medio, está desviación específica de un valor numérico para un efecto técnico dado dependerá de la naturaleza del efecto técnico. Por ejemplo, en general, un efecto técnico natural o biológico puede tener una desviación mayor que la de un efecto técnico hecho por el hombre o modificado. Cuando se utiliza un artículo indefinido o definido en referencia a un sustantivo singular, por ejemplo “un”, “uno/una” o “el/la”, éstos incluyen el plural de ese sustantivo, al menos que se establezca específicamente de otra manera.
Ciertas realizaciones de la presente descripción (por ejemplo los métodos aquí descritos) se pueden emplear para la vacunación y/o para el tratamiento o la prevención de una condición, trastorno o enfermedad en un sujeto.
La presente invención tal como se define en las reivindicaciones adjuntas comprende usos médicos, preferentemente tal como se describen aquí, de la primera composición antigénica aquí descrita y de la segunda composición antigénica tal como se define en las reivindicaciones. Los usos médicos aquí descritos comprenden la administración de la primera composición antigénica y de la segunda composición antigénica de acuerdo con las reivindicaciones. Los usos médicos aquí descritos comprenden la administración de la segunda composición antigénica tal como se define aquí subsecuentemente a la administración (al menos una vez) de la primera composición antigénica como se define aquí. De manera más preferente, la primera composición antigénica y la segunda composición antigénica se administran como “de sensibilización” y “de refuerzo”, donde la primera composición antigénica es la dosis “de sensibilización” y la segunda composición antigénica es la dosis de “refuerzo”.
La presente invención proporciona la primera composición antigénica como se describe aquí y la segunda composición antigénica como se describe aquí para el uso como una vacuna de acuerdo con las reivindicaciones adjuntas. De manera más preferente, la presente invención proporciona la primera composición antigénica como se describe aquí y la segunda composición antigénica como se describe aquí para el uso en una vacuna de acuerdo con las reivindicaciones, donde la vacuna se utiliza como un medicamento para inducir una repuesta inmune.
De acuerdo con otra realización preferente, la invención se refiere a la primera composición antigénica como se describe aquí y la segunda composición antigénica como se describe aquí para el uso en el tratamiento o profilaxis de una afección, trastorno o enfermedad, preferentemente tal como se define aquí. De manera preferente, la primera composición antigénica como se describe aquí y la segunda composición antigénica como se describe aquí se proporciona para el uso como una vacuna en el tratamiento o la profilaxis de una afección, trastorno o enfermedad, preferentemente tal como se define aquí.
De acuerdo con una realización particularmente preferente, la invención proporciona la primera composición antigénica como se describe aquí y la segunda composición antigénica como se describe aquí para el uso como una vacuna en el tratamiento o profilaxis de una afección, trastorno o enfermedad, donde la afección, trastorno o enfermedad preferentemente se selecciona del grupo consistente en:
infección por uno o más patógenos (enfermedades infecciosas), preferentemente como se definen aquí; enfermedades cancerosas o tumorales, preferentemente como se definen aquí;
alergias o enfermedades alérgicas, preferentemente como se definen aquí y
enfermedades autoinmunitarias, preferentemente como se definen aquí.
Equivalencia inmunológica de epítopos/antígenos/polipéptidos: Dos o más epítopos, antígenos y/o polipéptidos inmunogénicos son “ inmunológicamente equivalentes” si son reconocidos por el mismo anticuerpo, célula T o célula B. El reconocimiento de dos o más epítopos, antígenos y/o polipéptidos inmunogénicos por el mismo anticuerpo, célula T o célula B también es conocido como “reactividad cruzada” de dicho anticuerpo, célula T o célula B. Preferentemente, el reconcomiendo de dos o más epítopos, antígenos y/o polipéptidos inmunogénicos inmunológicamente equivalentes por el mismo anticuerpo, célula T o célula B es debido a la presencia de epítopos idénticos, esencialmente idénticos o similares en el antígeno o polipéptido respectivos. Los epítopos similares comparten suficientes características estructurales y/o de carga para unirse mediante la región Fab del mismo anticuerpo o receptor de célula B o mediante la región V del mismo receptor de células T. Las características de unión de un anticuerpo, receptor de células T o receptor de células B preferentemente están definidas por la afinidad de unión del receptor al epítopo en cuestión. Dos epítopos, antígenos y/o polipéptidos inmunogénicos son típicamente “ inmunológicamente equivalentes” tal como se entiende en el contexto de la presente solicitud si la constante de afinidad del epítopo, antígeno o polipéptido con la constante de afinidad más baja es al menos un 30%, al menos un 40%, al menos un 50%, al menos un 60%, al menos un 70%, al menos un 80%, al menos un 90%, al menos un 95% o al menos un 98% de la constante de afinidad de los epítopos, antígenos y/o polipéptido inmunogénico con la constante de afinidad más alta. Los métodos para determinar la afinidad de unión de un epítopo, antígeno y/o polipéptido inmunogénico a un anticuerpo o a un receptor, como diálisis de equilibrio o ensayo inmunoabsorbente ligado a enzimas (ELISA), son bien conocidos en la técnica. De manera más preferente, la expresión “ inmunológicamente equivalente” se utiliza aquí en relación a un péptido o una proteína, tal como un antígeno o un epítopo, que es idéntico a o al menos un 70%, 75%, 80%, 85%, 90%, 95% o al menos un 98% idéntico a un péptido o proteína de referencia. La identidad se determina típicamente por comparación de la secuencia de aminoácidos del péptido o proteína. De manera más preferente, la expresión “inmunológicamente equivalente” tal como se utiliza aquí en relación a un péptido o proteína se refiere a un péptido o proteína que tiene una secuencia de aminoácidos que es idéntica a o al menos un 70%, 75%, 80%, 85%, 90%, 95% o al menos un 98% idéntica a la secuencia de aminoácidos de un péptido o proteína de referencia.
Sistema inmunitario: El sistema inmunitario puede proteger a los organismos de una infección. Si un patógeno atraviesa la barrera física de un organismo y entra en dicho organismo, el sistema inmunitario innato proporciona una respuesta inmediata, pero no específica. Si los patógenos evaden esta respuesta innata, los vertebrados poseen una segunda capa de protección, el sistema inmunitario adaptativo. Aquí, el sistema inmunitario adapta su respuesta durante una infección para mejorar su reconocimiento del patógeno. Esta mejora de la respuesta se mantiene después de que el patógeno sea eliminado en forma de una memoria inmunológica y permite que el sistema inmunitario adaptativo desarrolle ataques más rápidos y potentes cada vez que se encuentra con este patógeno. Así, el sistema inmunitario comprende el sistema inmunitario innato y el adaptativo. Cada una de estas dos partes contiene los llamados componentes humorales y celulares.
Respuesta inmunitaria: Una respuesta inmunitaria puede ser típicamente o bien una reacción específica del sistema inmunitario adaptativo a un antígeno particular (la llamada respuesta inmunitaria especificada o adaptativa) o bien una reacción inespecífica del sistema inmunitario innato (la llamada respuesta inmunitaria no específica o innata). Una base de la presente descripción se refiere a reacciones específicas (respuestas inmunitarias adaptativas) del sistema inmunitario adaptativo; en particular respuestas inmunitarias adaptativas después de la exposición a antígenos (tales como polipéptidos inmunogénicos). Sin embargo, esta respuesta específica puede estar reforzada por una reacción inespecífica adicional (respuesta inmunitaria innata). Por tanto, una base de la presente descripción también se refiere a un compuesto para la estimulación simultánea del sistema inmunitario innato y del adaptativo con el fin de producir una respuesta inmunitaria adaptativa eficiente. En el contexto de la presente descripción, una “composición antigénica” se refiere a un compuesto o a una mezcla de compuestos (tal como en solución o en formulación farmacéutica) que es capaz de, se utiliza para o es útil para, tiene la capacidad para o en la práctica produce, evoca, genera o induce una respuesta inmunitaria (preferentemente una respuesta inmunitaria adaptativa eficiente) cuando se administra a o se aplica de otra manera a un sujeto.
Sistema inmunitario adaptativo: El sistema inmunitario adaptativo está compuesto por células sistémicas y procesos altamente especializados que eliminan y previenen el crecimiento patogénico o tumoral. La respuesta inmunitaria adaptativa proporciona al sistema inmunitario del vertebrado la capacidad de reconocer y recordar patógenos específicos (para generar inmunidad) y de desarrollar ataques más potentes cada vez que se encuentra con el patógeno. El sistema es sumamente adaptable debido a la hipermutación somática (un proceso de alta frecuencia de mutaciones somáticas) y a la recombinación V(D)J (una recombinación genética irreversible de segmentos de genes de receptor de antígeno). Este mecanismo permite que un pequeño número de genes generen un amplio número de diferentes receptores de antígeno, que después se expresan únicamente en cada linfocito individual. Debido a que el rearreglo de genes conduce a un cambio irreversible del ADN de cada célula, toda la progenie (descendientes) de esa célula heredarán entonces los genes que codifican la misma especificidad de receptor, incluyendo las células B de memoria y las células T de memoria, que son las claves para la inmunidad específica a largo plazo. La teoría de la red inmune es una teoría de cómo funciona el sistema inmunitario adaptativo basada en interacciones entre las regiones variables de los receptores de las células T, las células B y las moléculas fabricadas por las células T y las células B que tienen regiones variables.
Respuesta inmune adaptativa: La respuesta inmunitaria adaptativa se entiende típicamente como específica de antígeno. La especificidad de antígeno permite generar respuestas adaptadas a antígenos específicos, patógenos, tumores o células infectadas con patógenos o cancerosas. La capacidad para desarrollar estas respuestas adaptadas permanece en el cuerpo gracias a las “células de memoria”. Si un patógeno infecta o está presente en el cuerpo más de una vez, se utilizan estas células de memoria específicas para eliminarlos rápidamente. En este contexto, el primer paso de una respuesta inmune adaptativa es la activación de las células T naive específicas de antígenos o de diferentes células inmunes capaces de inducir una respuesta inmunitaria específica de antígeno mediante células presentadoras de antígeno. Esto sucede en los tejidos linfáticos y los órganos a través de los cuales las células T naive están constantemente pasando. Los tipos de células que pueden servir como células presentadoras de antígenos son, entre otras, células dendríticas, macrófagos y células B. Cada una de estas células tiene una función distinta en la inducción de respuestas inmunes. Las células dendríticas captan antígenos por fagocitosis y macropinocitosis y son estimuladas por contacto con, por ejemplo, un antígeno extraño para migrar al tejido linfático local, donde se diferencian en células dendríticas maduras. Los macrófagos ingieren antígenos particulados, tales como bacterias, y son inducidos por agentes infecciosos u otros estímulos apropiados a expresar moléculas MHC. La capacidad única de las células B para unir e internalizar antígenos de proteínas solubles vía sus receptores también puede ser importante para inducir células T. La presentación del antígeno en las moléculas MHC conduce la activación de las células T, que inducen la proliferación y diferenciación en las células T efectoras armadas. La función más importante de las células T efectoras es eliminar células infectadas o células presentadoras de antígenos mediante células T citotóxicas CD8+ y la activación de macrófagos mediante células Th1, que juntas constituyen la inmunidad mediada por células, y la activación de células B tanto mediante células Th2 como Th1 para producir diferentes clases de anticuerpos, conduciendo así a la respuesta inmunitaria humoral. Las células T reconocen un antígeno por sus receptores de células T, que no reconocen y unen el antígeno directamente, sino que, en su lugar, reconocen fragmentos peptídicos cortos, por ejemplo de antígenos proteicos derivados de patógenos, que se unen a las moléculas MHC sobre la superficie de otras células.
Inmunidad celular/respuesta inmune celular: La inmunidad celular se refiere típicamente a la activación de macrófagos, células asesinas naturales (NK), linfocitos T citotóxicos específicos de antígeno y a la liberación de diversas citoquinas en respuesta a un antígeno. De forma más general, la inmunidad celular no está relacionada con anticuerpos, sino con la activación de células del sistema inmunitario. Una respuesta inmune celular se caracteriza, por ejemplo, por la activación de linfocitos T citotóxicos específicos de antígeno, que son capaces de inducir la apoptosis en las células corporales que presentan epítopos de un antígeno sobre su superficie, tal como células infectadas con virus, células con bacterias intracelulares, células cancerosas que muestran antígenos tumorales, activando macrófagos y células asesinas naturales, permitiéndoles destruir patógenos, y estimulando las células para secretar diversas citoquinas que influyen en la función de otras células implicadas en las respuestas inmunitarias adaptativas y en las respuestas inmunitarias innatas.
Inmunidad humoral/respuesta inmune humoral: La inmunidad humoral se refiere típicamente a la producción de anticuerpos y a los procesos que pueden acompañarla. Una respuesta inmune humoral puede caracterizarse típicamente, por ejemplo, por la activación de Th2 y la producción de citoquinas, la formación de centros germinales y el cambio de isotipo, la maduración por afinidad y la generación de células de memoria. La inmunidad humoral también puede referirse típicamente a las funciones efectoras de los anticuerpos, que incluyen la neutralización de patógenos y toxinas, a la activación de complemento clásica y a la promoción de opsoninas de fagocitosis y eliminación de patógenos.
Sistema inmunitario innato: El sistema inmunitario innato, también conocido como sistema inmunitario inespecífico, comprende células y mecanismos que defienden al huésped de la infección por otros organismos de manera no específica. Esto significa que las células del sistema inmunitario innato reconocen y responden a los patógenos y otros antígenos de forma genérica, pero, a diferencia del sistema inmunitario adaptativo, no confiere inmunidad a largo plazo o protectora al huésped. El sistema inmunitario innato puede ser activado, por ejemplo, por ligandos de receptores de patrones moleculares asociados a patógenos (PAMP), por ejemplo receptores tipo Toll (TLR) u otras sustancias auxiliares, tales como lipopolisacáridos, TNF-alfa, ligando CD40, o citoquinas, monoquinas, linfoquinas, interleucinas o quimiocinas, L-1, IL-2, IL-3, IL-4, IL-5, IL-6, IL-7, IL-8, IL-9, IL-10, IL-12, IL-13,
IL-14, IL-15, IL-16, IL-17, IL-18, IL-19, IL-20, IL-21, IL-22, IL-23, IL-24, IL-25, IL-26, IL-27, IL-28, IL-29, IL-30, IL-31, IL-32, IL-33, IFN-alfa, IFN-beta, IFN-gamma, GM-CSF, G-CSF, M-CSF, LT-beta, TNF-alfa, factores de crecimiento y hGH, un ligando de recetor tipo Toll humano TLR1, TLR2, TLR3, TLR4, TLR5, TLR6, TLR7, TLR8, TLR9, TLR10, un ligando de receptor tipo Toll murino TLR1, TLR2, TLR3, TLR4, TLR5, TLR6, TLR7, TLR8, TLR9, TLR10, TLR11, TLR12 o TLR13, un ligando de receptor tipo NOD, un ligando de receptor tipo RIG-I, un ácido nucleico inmunoestimulador, un ARN inmunoestimulador (ARNis), un CpG-ADN, un agente antibacteriano o un agente antiviral. Típicamente, una respuesta del sistema inmunitario innato incluye reclutar células inmunes en los sitios de infección a través de la producción de factores químicos, incluyendo mediadores químicos especializados, llamados citoquinas; activar la cascada de complemento; identificar y eliminar sustancias extrañas presentes en órganos, tejidos, sangre y linfa mediante glóbulos blancos especializados; activar el sistema inmunitario adaptativo mediante un proceso conocido como presentación de antígenos; y/o actuar como barrera física y química a los agentes infecciosos.
Adyuvante/componente adyuvante: Un adyuvante o un componente adyuvante típicamente es, en el sentido más amplio, un agente (por ejemplo farmacológico o inmunológico) o una composición que puede modificar, por ejemplo aumentar, la eficacia de otros agentes, tales como un fármaco o vacuna. Convencionalmente, el término se refiere, en el contexto de la presente descripción, a un compuesto o composición que sirve como vehículo o sustancia auxiliar para inmunógenos y/u otros compuestos farmacéuticamente activos. Se interpretará en un sentido amplio y se refiere a un amplio espectro de sustancias capaces de incrementar la inmunogenicidad de los antígenos incorporados en o coadministrados con un adyuvante en cuestión. En el contexto de la presente descripción, un adyuvante preferentemente mejorará el efecto inmunogénico específico de los agentes activos aquí descritos. Típicamente, “adyuvante” o “componente adyuvante” tienen el mismo significado y se pueden usar indistintamente. Los adyuvantes se pueden dividir, por ejemplo, en inmunopotenciadores, sistemas de suministro antigénicos o incluso en combinaciones de los mismos.
Se entiende típicamente que el término “adyuvante” no comprende agentes que dotan de inmunidad por sí mismos. Un adyuvante ayuda al sistema inmunitario inespecíficamente a mejorar la respuesta inmunitaria específica de antígeno, por ejemplo promoviendo la presentación de un antígeno al sistema inmunitario o induciendo una respuesta inmunitaria innata no específica. Además, un adyuvante preferentemente puede, por ejemplo, modular la respuesta inmune específica de antígeno, por ejemplo cambiando la respuesta específica de antígeno basada en Th2 dominante a una respuesta más específica de antígeno basada en Th1 o viceversa. Por consiguiente, un adyuvante puede modular favorablemente la expresión/secreción de citoquinas, la presentación de antígenos, el tipo de respuesta inmune, etc.
ARN inmunoestimulador: Un ARN inmunoestimulador (ARNis) en el contexto de la presente descripción típicamente puede ser un ARN capaz de inducir una respuesta inmune innata por sí mismo. Normalmente no tiene un marco de lectura abierto y, así, no proporciona un péptido-antígeno o inmunógeno, pero induce una respuesta inmune innata por ejemplo uniéndose a una clase específica de receptor tipo Toll (TLR) o a otros receptores adecuados. Sin embargo, por supuesto también los ARNm que tienen un marco de lectura abierto y codifican para un péptido/proteína (por ejemplo de función antigénica) pueden inducir una respuesta inmune innata.
Antígeno: De acuerdo con la presente descripción, el término “antígeno” se refiere típicamente a una sustancia que puede ser reconocida por el sistema inmunitario y capaz de desencadenar una respuesta inmune específica de antígeno, por ejemplo mediante la formación de anticuerpos o células T específicas de antígeno, como parte de una respuesta inmunitaria adaptativa. Un antígeno puede ser una proteína o péptido. En este contexto, el primer paso de una respuesta inmunitaria adaptativa es la activación de las células T específicas de antígeno naive mediante células presentadoras de antígeno. Esto ocurre en los tejidos y órganos linfoides a través de los cuales las células T naive están pasando constantemente. Los tres tipos de células que pueden servir como células presentadoras de antígeno son células dendríticas, macrófagos y células B. Cada una de estas células tiene una función distinta en la inducción de respuestas inmunitarias. Las células dendríticas tisulares captan antígenos por fagocitosis y macropinocitosis y la infección las induce a migrar al tejido linfoide local, donde se diferencian en células dendríticas maduras. Los macrófagos digieren antígenos particulados, tales como bacterias, y son inducidos por los agentes infecciosos que expresan moléculas MHC clase II. La capacidad única de las células B de unir e internalizar antígenos de proteínas solubles a través de sus receptores puede ser importante para inducir células T. La presentación del antígeno en las moléculas MHC conduce a la activación de células T, lo cual induce su proliferación y diferenciación en células T efectoras armadas. La función más importante de las células T efectoras es la eliminación de células infectadas por células T citotóxicas CD8+ y la activación de macrófagos por células Th1, que conjuntamente constituyen la inmunidad mediada por células, y la activación de células B tanto por células Th2 como Th1 para producir diferentes clases de anticuerpos, conduciendo así a la respuesta inmunitaria humoral. Las células T reconocen un antígeno mediante sus receptores de células T, que no reconocen y unen al antígeno directamente, sino, en su lugar, reconocen fragmentos peptídicos cortos, por ejemplo de antígenos de proteína de patógenos, que se unen a las moléculas MHC sobre las superficies de otras células.
Las células T se dividen en dos clases principales con diferentes funciones efectoras. Ambas clases se distinguen por la expresión de las proteínas de superficie celular CD4 y CD8. Estos dos tipos de células T difieren en la clase de molécula MHC que reconocen. Existen dos clases de moléculas MHC, moléculas MHC clase I y MHC clase II, que difieren en su patrón estructural y en la expresión en los tejidos del cuerpo. Las células T CD4+ se unen a una molécula MHC clase II y las células T CD8+ a una molécula MHC clase I. Las moléculas MHC clase I y MHC clase II tienen una distribución diferente entre las células que reflejan las distintas funciones efectoras de las células que las reconocen. Las moléculas MHC clase I presentan péptidos de origen citosólico y nuclear, por ejemplo de patógenos, comúnmente virus, a las células T CD8+, que se diferencian en células T citotóxicas, las cuales se especializan para eliminar cualquier célula que reconocen específicamente. Casi todas las células expresan moléculas MHC clase I, aunque el nivel de expresión constitutiva varía de un tipo de célula a otra. Pero las moléculas MHC clase I no solo presentan péptidos patogénicos virales, también autoantígenos similares a antígenos tumorales. Las moléculas MHC clase I unen péptidos de proteínas degradadas en el citosol y transportados al retículo endoplásmico. Las células T CD8+ que reconocen complejos MHC clase I:péptido en la superficie de las células infectadas se especializan para eliminar cualquiera de las células que tengan péptidos extraños y así eliminan del cuerpo las células infectadas con los virus y otros patógenos citosólicos. La función principal de las células T CD4+ (células T auxiliares CD4+) que reconocen moléculas MHC clase II es activar otras células efectoras del sistema inmunitario. Así, las moléculas MHC clase II se encuentran normalmente en los linfocitos B, células dendríticas y macrófagos, células que participan en las respuestas inmunes, pero no en otras células tisulares. Los macrófagos, por ejemplo, se activan para exterminar los patógenos intravesiculares que alojan y las células B secretan inmunoglobulinas contra las moléculas extrañas. Las moléculas MHC clase II impiden la unión de los péptidos en el retículo endoplásmico y de esta manera las moléculas MHC clase II unen péptidos de proteínas que se degradan en los endosomas. Pueden capturar péptidos de patógenos que han entrado al sistema vesicular de los macrófagos o de antígenos internalizados por células dendríticas y maduras de los receptores de inmunoglobulina de células B. Los patógenos que se acumulan en gran cantidad dentro del macrófago y las vesículas de células dendríticas tienden a estimular la diferenciación de las células Th1, mientras que los antígenos extracelulares tienden a estimular la producción de células Th2. Las células Th1 activan las propiedades microbicidas de los macrófagos e inducen células B para producir anticuerpos IgG, muy efectivos para opsonizar los patógenos extracelulares para la ingestión por las células fagocíticas, mientras que las células Th2 inician la respuesta humoral activando las células B naive para secretar IgM e inducen la producción de anticuerpos débilmente opsonizantes, tales como IgG1 e IgG3 (ratón) e IgG2 e IgG4 (humanos), así como también IgA e IgE (ratón y humano).
Epítopo (también llamado “determinante antigénico”): los epítopos de células T o partes de proteínas en el contexto de la presente descripción pueden comprender fragmentos que preferentemente tienen una longitud de aproximadamente 6 a aproximadamente 20 o más aminoácidos, por ejemplo fragmentos tales como los procesados y presentados por las moléculas MHC clase I, que preferentemente tienen una longitud de aproximadamente 8 a aproximadamente 10 aminoácidos, por ejemplo 8, 9 o 10, (o incluso 11 o 12 aminoácidos), o fragmentos tales como son procesados y presentados por las moléculas MHC clase II, que preferentemente tienen una longitud de aproximadamente 13 o más aminoácidos, por ejemplo 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20 o más aminoácidos, donde estos fragmentos se puede seleccionar de cualquier parte de la secuencia de aminoácidos. En el contexto de la presente descripción, estas partes de proteínas o fragmentos son reconocidos por el sistema inmunitario, reconocidos típicamente por las células T, en forma de un complejo consistente en el fragmento peptídico y una molécula MHC. Preferentemente, este reconocimiento es mediado por la unión de anticuerpos, células B o células T al epítopo en cuestión. En este contexto, el término “unión” preferentemente se refiere a una unión específica. Preferentemente, la unión específica de los anticuerpos a un epítopo es mediada por la región Fab (fragmento de unión a antígeno) del anticuerpo, la unión específica de una célula B es mediada por la región Bab del anticuerpo comprendida en el receptor de células B y la unión específica de una célula T es mediada por la región variable (V) del receptor de células T.
Los epítopos de células B son típicamente fragmentos situados en la superficie exterior de la proteína o antígeno peptídico (nativos) como se definen aquí, que preferentemente tienen de 5 a 15 aminoácidos, con especial preferencia de 5 a 12 aminoácidos, con mayor preferencia de 6 a 9 aminoácidos, que pueden ser reconocidos por los anticuerpos, es decir, en su forma nativa.
Estos epítopos de proteínas o péptidos pueden además seleccionarse de cualquiera de las variantes aquí mencionadas de estas proteínas o péptidos. En este contexto, los determinantes antigénicos pueden ser epítopos conformacionales o discontinuos, que se componen de segmentos de proteínas o péptidos tal como se define aquí, que son discontinuos en la secuencia de aminoácidos de las proteínas o péptidos como se define aquí, pero se conforman conjuntamente en los epítopos de estructura tridimensional o continuos o lineales compuestos por una cadena polipeptídica individual.
Los epítopos normalmente consisten en agrupamientos superficiales de moléculas, tales como aminoácidos o cadenas laterales de azúcar, y habitualmente tienen características estructurales tridimensionales específicas, así como características de carga específicas. El término “epítopo” se refiere a epítopos conformacionales así como a no conformacionales. Los epítopos conformacionales y no conformacionales se distinguen en que la unión al primero, pero no al último, no se produce en presencia de disolventes desnaturalizantes.
Polipéptido/péptido inmunogénico: Un “polipéptido inmunogénico” (o “péptido inmunogénico”, según sea aplicable) tal como es citado en la presente solicitud es un polipéptido (o péptido, según sea aplicable) que contiene al menos un epítopo. Por consiguiente, este “polipéptido inmunogénico” (o “péptido inmunogénico”, según sea aplicable) puede inducir una respuesta inmune en un sujeto. Los polipéptidos inmunogénicos preferentes inducen una respuesta de células B o una respuesta de células T o una respuesta de células B y una respuesta de células T. Un polipéptido inmunogénico en el contexto de la presente descripción se puede derivar de un patógeno seleccionado del grupo consistente en virus, bacterias y protozoarios. En realizaciones particulares, se derivan de un virus. Sin embargo, en una realización particular alternativa de la presente descripción, el polipéptido inmunogénico es un polipéptido o un fragmento de un polipéptido expresado por un tumor o un cáncer, o está asociado a una alergia o a una enfermedad autoinmune.
Vacuna: Una vacuna se entiende típicamente como un material profiláctico o terapéutico que proporciona al menos un antígeno o función antigénica. El antígeno o función antigénica pueden estimular el sistema inmunitario adaptativo del cuerpo para proporcionar una respuesta inmunitaria adaptativa.
ARNm que proporciona antígeno: Un ARN que proporciona antígenos en el contexto de la presente descripción puede ser típicamente un ARNm con al menos un marco de lectura abierto que puede ser traducido por una célula o un organismo al que se ha proporcionado tal ARNm. El producto de está traducción es un péptido o proteína que puede actuar como antígeno, de manera preferente como un inmunógeno. El producto también puede ser una proteína de fusión compuesta por más de un inmunógeno, por ejemplo una proteína de fusión consistente en dos o más epítopos, epítopos o proteínas derivadas de los mismos o diferentes virus-proteínas, donde los epítopos, péptidos o proteínas pueden estar unidos por secuencias enlazantes.
ARN bi-/multic¡strón¡co: Es un ARNm que puede tener típicamente dos (bicistrónicos) o más (multicistrónicos) marcos de lectura abiertos (ORF). Un marco de lectura abierto en este contexto es una secuencia de varios tripletes de nucleótidos (codones) que se pueden traducir en un péptido o proteína. La traducción de este ARNm produce dos (bicistrónicos) o más (multicistrónicos) productos de traducción distintos (con la condición de que los ORF no sean idénticos). Para la expresión en los eucariotas, tales ARNm pueden comprender, por ejemplo, una secuencia de sitio de entrada ribosomal interno (IRES).
Estructura 5'-CAP: Una 5'-CAP es típicamente un nucleótido modificado, en particular un nucleótido de guanina, añadido al extremo 5' de una molécula de ARNm. Preferentemente, la 5'-CAP se añade utilizando una unión de 5'-5'-trifosfato (también llamada m7GpppN). Otros ejemplos de estructuras 5'-CAP incluyen glicerilo, residuo abásico desoxi invertido (porción), nucleótidos 4',5'-metileno, nucleótido l-(beta-D-eritrofuranosilo), nucleótidos 4'-tio, nucleótidos carbocíclicos, nucleótido 1,5-anhidrohexitol, L-nucleótidos, alfa-nucleótido, nucleótidos base modificados, nucleótido treo-pentofuranosilo, nucleótidos 3',4'-seco acíclicos, nucleótidos 3,4-dihidroxibutilo acíclicos, nucleótidos 3,5-dihidroxipentilo acíclicos, residuos de nucleótido 3'-3'-invertido, residuos abásicos 3'-3'-invertidos, residuos de nucleótido 3'-2'-invertido y residuos abásicos 3'-2'-invertidos, fosfato de 1,4-butanodiol, 3'-fosforamidato, hexilfosfato, aminohexilfosfato, 3'-fosfato, 3'-fosforotioato, fosforoditioato o residuos metilfosfonato de unión o no de unión. Estas estructuras 5'-CAP modificadas pueden emplearse en el contexto de la presente descripción para modificar la secuencia de ARNm. Otras estructuras 5'-CAP modificadas adicionales que se pueden utilizar en el contexto de la presente descripción son CAP1 (metilación de la ribosa del nucleótido adyacente de m7GpppN), CAP2 (metilación de la ribosa del segundo nucleótido aguas abajo de m7GpppN), CAP3 (metilación de la ribosa del tercer nucleótido aguas abajo de m7GpppN), CAP4 (metilación de la ribosa del cuarto nucleótido aguas abajo de m7GpppN), ARCA (análogo de CAP anti-inverso), ARCA modificado (por ejemplo ARCA modificado con fosfotioato), inosina, Nl-metilguanosina, 2'-fluoroguanosina, 7-deazaguanosina, 8-oxoguanosina, 2-aminoguanosina, LNA-guanosina y 2-azidoguanosina.
Fragmentos de proteínas: En el contexto de la presente descripción los “fragmentos” de proteínas o péptidos pueden típicamente comprender una secuencia de una proteína o péptido tal como se define aquí, que está, con respecto a su secuencia de aminoácidos (o su molécula de ácido nucleico codificada), N-terminal y/o C-terminalmente truncada en comparación con la secuencia de aminoácidos de la proteína original (nativa) (o su molécula de ácido nucleico codificada). Tal truncamiento puede así estar presente bien a nivel de aminoácido o correspondientemente a nivel de ácido nucleico. Así, la identidad de secuencia respecto a este fragmento como se define aquí puede entonces referirse preferentemente a la proteína completa o al péptido tal como se define aquí o a la molécula de ácido nucleico completa (de codificación) de dicha proteína o péptido. Los fragmentos de proteínas o péptidos en el contexto de la presente descripción pueden comprender una secuencia de una proteína o péptido tal como se define aquí que presenta al menos un 20%, de manera preferente al menos un 30%, de manera especialmente preferente al menos un 40%, con mayor preferencia al menos un 50%, con especial preferencia al menos un 60%, con particular preferencia al menos un 70%, de manera aún más preferente al menos un 80% y con total preferencia al menos un 90% de la secuencia de aminoácidos de longitud completa.
Los fragmentos de proteínas o péptidos en el contexto de la presente descripción pueden comprender además una secuencia de una proteína o péptido como se define aquí, por ejemplo con una longitud de al menos 5 aminoácidos, preferentemente una longitud de al menos 6 aminoácidos, de manera preferente de al menos 7 aminoácidos, con especial preferencia de al menos 8 aminoácidos, con particular preferencia de al menos 9 aminoácidos, de manera aún más preferente de al menos 10 aminoácidos, de manera aún más preferente de al menos 11 aminoácidos, de manera aún más preferente de al menos 12 aminoácidos, de manera aún más preferente de al menos 13 aminoácidos, incluso con mayor preferencia de al menos 14 aminoácidos, con especial preferencia de al menos 15 aminoácidos, con particular preferencia de al menos 16 aminoácidos, incluso con mayor preferencia de al menos 17 aminoácidos, de manera aún más preferente de al menos 18 aminoácidos, de manera aún más preferente de al menos 19 aminoácidos, de manera aún más preferente de al menos 20 aminoácidos, de manera aún más preferente de al menos 25 aminoácidos, de manera aún más preferente de al menos 30 aminoácidos, de manera aún más preferente de al menos 35 aminoácidos, de manera aún más preferente de al menos 50 aminoácidos, o de manera especialmente preferente de al menos 100 aminoácidos. Por ejemplo, este fragmento puede tener una longitud de aproximadamente 6 a aproximadamente 20 o más aminoácidos, por ejemplo fragmentos tal como son procesados y presentados por las moléculas MHC clase I, que preferentemente tienen una longitud de aproximadamente 8 a aproximadamente 10 aminoácidos, por ejemplo 8, 9 o 10 (o incluso 6, 7, 11 o 12 aminoácidos), o fragmentos tal como son procesados y presentados por las moléculas MHC clase II, que preferentemente tienen una longitud de aproximadamente 13 o más aminoácidos, por ejemplo 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20 o más aminoácidos, donde estos fragmentos se pueden seleccionar de cualquier parte de la secuencia de aminoácidos. Estos fragmentos son típicamente reconocidos por las células T en forma de un complejo consistente en el fragmento de péptido y una molécula MHC, es decir los fragmentos no son típicamente reconocidos en su forma nativa. Los fragmentos de proteínas o péptidos pueden comprender al menos un epítopo de esas proteínas o péptidos. Adicionalmente también los dominios de una proteína, tipo dominio extracelular, dominio intracelular o dominio transmembrana, y versiones acortadas o truncadas de una proteína se pueden entender como fragmentos de una proteína.
Variantes de proteínas: Se pueden generar “variantes” de proteínas o péptidos como se definen en el contexto de la presente descripción con una secuencia de aminoácidos que difiere de la secuencia original en una o más mutación(es), tal como una o más sustituciones, inserciones o deleciones de aminoácidos. Preferentemente, estos fragmentos y/o variantes tienen la misma función biológica o actividad específica en comparación con la proteína nativa de longitud completa, por ejemplo su propiedad antigénica específica. “Variantes” de proteínas o péptidos como se definen en el contexto de la presente descripción pueden comprender sustitución(es) de aminoácidos conservadora(s) en comparación con su secuencia fisiológica nativa, es decir, no mutada. Estas secuencias de aminoácidos, así como sus secuencias de nucleótidos de codificación en particular, están englobadas en el término variantes tal como se define aquí. Las sustituciones en las que se intercambia un aminoácido por otro de la misma clase se denominan sustituciones conservadoras. En particular, se trata de aminoácidos con cadenas laterales alifáticas, cadenas laterales cargadas positiva o negativamente, grupos aromáticos en las cadenas laterales o aminoácidos donde las cadenas laterales pueden formar puentes de hidrógeno, por ejemplo cadenas laterales con una función hidroxilo. Esto significa que, por ejemplo un aminoácido con una cadena lateral polar, se reemplaza por otro aminoácido con una cadena lateral también polar, o, por ejemplo un aminoácido caracterizado por una cadena lateral hidrofóbica se sustituye por otro aminoácido que tiene una cadena lateral también hidrofóbica (por ejemplo serina (treonina) por treonina (serina) o leucina (isoleucina) por isoleucina (leucina)). Son posibles inserciones y sustituciones, en particular en posiciones de secuencia tales que no provocan la modificación de la estructura tridimensional o no afectan a la región de unión. Las modificaciones de una estructura tridimensional por inserción(es) o supresión(es) se pueden determinar fácilmente, por ejemplo utilizando espectros CD (espectro de dicroísmo circular) (Urry, 1985, Absorption, Circular Dichroism and ORD of Polypeptides, en: Modern Physical Methods in Biochemistry, Neuberger y colaboradores. (ed.), Elsevier, Ámsterdam).
Una “variante” de una proteína o péptido puede tener al menos una identidad de aminoácidos de un 70%, 75%, 80%, 85%, 90%, 95%, 98% o 99% en un tramo de 10, 20, 30, 50, 75 o 100 aminoácidos de esta proteína o péptido.
Además, las variantes de proteínas o péptidos como se definen aquí que pueden ser codificadas por una molécula de ácido nucleico también pueden comprender aquellas secuencias donde los nucleótidos de las secuencias de ácido nucleico de codificación se intercambian de acuerdo con la degeneración del código genético sin conducir a una alteración de la secuencia de aminoácidos de la proteína o péptido respectivos, es decir, la secuencia de aminoácidos o al menos parte de la misma puede no diferir de la secuencia original en una o más mutación(es) dentro del significado anterior.
Identidad de secuencia: Para determinar el porcentaje en el que dos secuencias son idénticas, por ejemplo las secuencias de ácido nucleico o de aminoácidos como se definen aquí, preferentemente las secuencias de aminoácidos codificadas por una secuencia de ácido nucleico del portador polimérico como se define aquí o las secuencias de aminoácidos per se, las secuencias se pueden alinear para su posterior comparación entre sí. Así, por ejemplo, una posición de una primera secuencia se puede comparar con la posición correspondiente de una segunda secuencia. Si una posición de la primera secuencia está ocupada por el mismo componente (residuo) que en la misma posición en la segunda secuencia, ambas son idénticas en tal posición. Si este no es el caso, las secuencias difieren en esa posición. Si existen inserciones en la segunda secuencia en comparación con la primera secuencia, se pueden insertar espacios en la primera secuencia para permitir una alineación adicional. Si están presentes deleciones en la segunda secuencia en comparación con la primera secuencia, se pueden insertar espacios en la segunda secuencia para permitir una alineación adicional. El porcentaje al que las dos secuencias son idénticas es entonces función del número de posiciones idénticas divididas entre el número total de posiciones, incluyendo aquellas posiciones que sólo están ocupadas en una secuencia. El porcentaje al que dos secuencias son idénticas se puede determinar utilizando un algoritmo matemático. Un ejemplo preferente pero no limitante de algoritmo matemático que se puede utilizar es el algoritmo de Karlin y col. (1993), PNAS USA, 90:5873-5877 o Altschul y col. (1997), Nucleic Acids Res., 25:3389-3402. Este algoritmo se integra en el programa BLAST. Las secuencias que son idénticas a las secuencias de la presente descripción en cierto grado pueden ser identificadas por este programa.
Derivado de una proteína o péptido: Un derivado de un péptido o proteína se entiende típicamente que es una molécula que se deriva de otra molécula, tal como el péptido o proteína. Un “derivado” de un péptido o proteína también abarca fusiones que comprenden un péptido o proteína utilizado aquí. Por ejemplo, la fusión comprende una etiqueta, por ejemplo un epítopo, por ejemplo un epítopo FLAG o un epítopo V5. Por ejemplo, el epítopo es un epítopo f La G. Esta etiqueta es útil para, por ejemplo, purificar la proteína de fusión.
ARNm monocistrónico: Un ARNm monocistrónico puede ser típicamente un ARNm que codifica solo un marco de lectura abierto. Un marco de lectura abierto en este contexto es una secuencia de varios tripletes de nucleótidos (codones) que se puede introducir en un péptido o proteína.
Ácido nucleico: El término “ácido nucleico” significa cualquiera de las moléculas poliméricas hechas de monómeros nucleótidos y se utiliza como un sinónimo de “polinucleótido”. Los monómeros nucleótidos están compuestos por una nucleobase, un azúcar de cinco carbonos (tal como, pero no limitado a, ribosa o 2'-desoxirribosa) y de uno a tres grupos fosfato. Típicamente, un polinucleótido se forma a través de uniones fosfodiéster entre los monómeros nucleótidos individuales. En el contexto de la presente descripción, las moléculas de ácido nucleico preferentes incluyen, pero no se limitan, a moléculas de ADN o ARN y en particular ARN mensajero (ARNm). Además, el término “ácido nucleico” también incluye análogos artificiales de ADN o ARN, tal como ácido nucleico peptídico (PNA), y también polinucleótidos, tales como ARN, que incluyen nucleótidos no naturales o análogos de nucleótidos, tales como aquellos descritos en la WO2013/052523. Donde quiera que se haga referencia aquí a un ácido nucleico o a una secuencia de ácido nucleico que codifica una proteína y/o péptido particular, el ácido nucleico o la secuencia de ácido nucleico, respectivamente, preferentemente también comprende secuencias reguladoras y/u otras que permitan a un huésped adecuado, por ejemplo un ser humano, su expresión y/o estabilidad, es decir la transcripción y/o traducción de la secuencia de ácido nucleico que codifica la proteína o péptido particular, pudiéndose describir el ácido nucleico o la secuencia de ácido nucleico (que comprende la secuencia que codifica la proteína y/o péptido y una o más de estas secuencias reguladoras y/u otras) como un “constructo de ácido nucleico”.
Cantidad farmacéuticamente efectiva: Una cantidad farmacéuticamente efectiva en el contexto de la presente descripción se entiende típicamente como una cantidad que es suficiente para inducir una respuesta inmunitaria.
Secuencia poli-(C): Una secuencia poli-(C) es típicamente una secuencia larga de nucleótidos de citosina, típicamente de aproximadamente 10 a aproximadamente 200 nucleótidos de citosina, de manera preferente aproximadamente 10 a aproximadamente 100 nucleótidos de citosina, de manera más preferente aproximadamente 10 a aproximadamente 70 nucleótidos de citosina o de manera aún más preferente aproximadamente 20 a aproximadamente 50 o incluso aproximadamente 20 a aproximadamente 30 nucleótidos de citosina. Preferentemente, la secuencia poli(C) se puede situar 3' de la región de codificación comprendida en el ácido nucleico.
Cola poli-A/secuencia poli(A): Una cola poli-A también llamada “cola 3'-poli(A)” o “secuencia poli(A)” es típicamente una secuencia (larga) de nucleótidos de adenosina de hasta aproximadamente 400 nucleótidos de adenosina, por ejemplo de aproximadamente 25 a aproximadamente 400, de manera preferente de aproximadamente 50 a aproximadamente 400, de manera más preferente de aproximadamente 50 a aproximadamente 300, de manera aún más preferente de aproximadamente 50 a aproximadamente 250, de manera mucho más preferente de aproximadamente 60 a aproximadamente 250 nucleótidos de adenosina, añadidos al extremo 3' de un ARN.
Ácido nucleico estabilizado: Típicamente, un ácido nucleico estabilizado presenta una modificación que incrementa la resistencia a la degradación in vivo (por ejemplo degradación por una exo- o endo-nucleasa) y/o a la degradación ex vivo (por ejemplo por el proceso de fabricación antes de la administración de la vacuna, por ejemplo durante la preparación de la solución de vacuna a administrar). Puede conseguirse la estabilización del ARN, por ejemplo, proporcionando una estructura 5'-CAP, una cola poli-A o cualquier otra modificación de la UTR. También se puede lograr por la modificación de la cadena principal o por la modificación del contenido en G/C del ácido nucleico. En la técnica y concebibles en el contexto de la presente descripción son conocidos otros métodos.
Portador/portador polimérico: Un portador en el contexto de la presente descripción puede ser típicamente un compuesto que facilite el transporte y/o la complejación de otro compuesto. El portador puede formar un complejo con el otro compuesto. Un portador polimérico es un portador que se forma de un polímero.
Componente catiónico: El término “componente catiónico” se refiere típicamente a una molécula cargada, que está cargada positivamente (catión) a un valor de pH típico de aproximadamente 1 a 9, de manera preferente a un valor de pH de o inferior a 9 (por ejemplo 5 a 9), de o inferior a 8 (por ejemplo 5 a 8), de o inferior a 7 (por ejemplo 5 a 7), con especial preferencia a valores de pH fisiológicos, por ejemplo de aproximadamente 7,3 a 7,4. Por consiguiente, un péptido, proteína o polímero catiónico de acuerdo con la presente descripción está cargado positivamente bajo condiciones fisiológicas, en particular bajo las condiciones salinas fisiológicas de la célula in vivo. Preferentemente, un péptido o proteína catiónico contiene un gran número de aminoácidos catiónicos, por ejemplo un número mayor de Arg, His, Lys u Orn que de otros residuos aminoácidos (en particular más aminoácidos catiónicos que residuos de aminoácidos aniónicos como Asp o Glu) o contiene bloques formados predominantemente por residuos de aminoácidos catiónicos. La definición “catiónico” también puede referirse a componentes “policatiónicos”.
Vehículo: Un agente, por ejemplo un portador, que se puede utilizar típicamente dentro de una composición farmacéutica o vacuna para facilitar la administración de los componentes de la composición farmacéutica o vacuna a un individuo.
Región 3'-no traducida (3'-UTR): Una 3'-UTR es típicamente la parte de un ARNm dispuesta entre la región de codificación de proteínas (es decir el marco de lectura abierto) y la secuencia poli(A) del ARNm. La 3'-UTR del ARNm no se traduce en una secuencia de aminoácidos. Generalmente, la secuencia 3'-UTR es codificada por el gen que se transcribe en el ARN respectivo durante el proceso de expresión génica. La secuencia genómica primero se transcribe en un ARNm pre-maduro, que comprende intrones opcionales. El ARNm pre-maduro después es procesado adicionalmente en ARNm maduro en un proceso de maduración. Este proceso de maduración comprende los pasos de insertar una 5'-CAP, empalmar el ARNm pre-maduro para escindir los intrones opcionales y modificaciones del extremo 3', tal como la poliadenilación del extremo 3'- del ARN pre-maduro y las escisiones de endo- o exo-nucleasa opcionales, etc. En el contexto de la presente descripción, una 3'-UTR corresponde a la secuencia de un ARNm maduro dispuesta 3' al codón de parada de la región de codificación de la proteína, preferentemente inmediatamente 3' al codón de parada de la región de codificación de la proteína, y que se extiende hacia el lado 5' de la secuencia poli(A), preferentemente al nucleótido inmediatamente 5' de la secuencia poli(A). El término “corresponde a” significa que la secuencia 3'-UTR puede ser una secuencia de ARN, tal como en la secuencia de ARNm utilizada para definir la secuencia 3'-UTR, o una secuencia de ADN que corresponde a esta secuencia de ARN. En el contexto de la presente descripción, el término “una 3'-UTR de un gen”, tal como “una 3'-UTR de un gen de albúmina”, es la secuencia que corresponde a la 3'-UTR del ARNm maduro derivado de dicho gen, es decir el ARNm obtenido por transcripción del gen y la maduración del ARNm pre-maduro. El término “3'-UTR de un gen” abarca la secuencia de ADN y la secuencia de ARN de la 3'-UTR.
Región 5'-no traducida (5'-UTR): Una 5'-UTR se entiende típicamente como una sección particular del ARN mensajero (ARNm). Se sitúa 5' del marco de lectura abierto del ARNm. Típicamente, la 5'-UTR comienza con el lado de inicio transcripcional y termina un nucleótido antes del codón de inicio del marco de lectura abierto. La 5'-UTR puede comprender elementos para controlar la expresión génica, también llamados elementos reguladores. Estos elementos reguladores pueden ser, por ejemplo, sitios de unión ribosómicos o un tracto de oligopirimidina 5'-terminal. La 5'-UTR puede estar modificada transcripcionalmente, por ejemplo mediante la adición de una 5'-CAP. En el contexto de la presente descripción, una 5'-UTR corresponde a la secuencia de un ARNm maduro dispuesta entre la 5'-CAP y el codón de inicio. De manera preferente, la 5'-UTR corresponde a la secuencia que se extiende desde un nucleótido dispuesto 3' a la 5'-CAP, preferentemente del nucleótido situado inmediatamente 3' a la 5'-CAP a un nucleótido situado 5' al codón de inicio de la región de codificación de proteínas, de manera preferente al nucleótido situado inmediatamente 5' al codón de inicio de la región de codificación de proteína. El nucleótido situado inmediatamente 3' a la 5'-CAP de un ARNm maduro corresponde típicamente al sitio de inicio de la transcripción. El término “corresponde a” significa que la secuencia 5'-UTR puede ser una secuencia de ARN, tal como en la secuencia ARNm utilizada para definir la secuencia 5'-UTR, o una secuencia de ADN que corresponde a tal secuencia de ARN. En el contexto de la presente descripción, el término “una 5'-UTR de un gen”, tal como “una 5'-UTR de un gen TOP”, es la secuencia que corresponde a la 5'-UTR del ARN maduro derivado de dicho gen, es decir, el ARNm obtenido por transcripción del gen y la maduración del ARNm pre-maduro. El término “5'-UTR de un gen” abarca la secuencia de ADN y la secuencia de ARN de la 5'-UTR.
Tracto de oligopirimidina 5'-terminal (TOP): El tracto de oligopirimidina 5'-terminal (TOP) es ticamente un tramo de nucleótidos de pirimidina situados en la región 5'-terminal de una molécula de ácido nucleico, tal como la región 5'-terminal de ciertas moléculas de ARNm o en la región 5'-terminal de una entidad funcional, por ejemplo la región transcripta, de ciertos genes. La secuencia comienza con una citidina, que usualmente corresponde al sitio de inicio transcripcional, y es seguida por un tramo de usualmente aproximadamente 3 a 30 nucleótidos de pirimidina. Por ejemplo, el TOP puede comprender 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 o más nucleótidos. El tramo de pirimidina y así el 5' TOP termina en un nucleótido 5' al primer nucleótido de purina situado aguas abajo del TOP. El ARN mensajero que contiene un tracto de oligopirimidina 5'-terminal con frecuencia se refiere como ARNm TOP. Por consiguiente, los genes que proporcionan estos ARN mensajeros son referidos como genes TOP. Se han encontrado secuencias TOP, por ejemplo, en genes y ARNm que codifican los factores de elongación de péptidos y proteínas ribosómicas.
Motivo TOP: En el contexto de la presente descripción, un motivo TOP es una secuencia de ácido nucleico que corresponde a un 5'-TOP como se define anteriormente. Así, un motivo TOP en el contexto de la presente descripción preferentemente es un tramo de nucleótidos de pirimidina con una longitud de 3-30 nucleótidos. De manera preferente, el motivo TOP consiste en al menos 3 nucleótidos de pirimidina, preferentemente al menos 4 nucleótidos de pirimidina, con mayor preferencia al menos 5 nucleótidos de pirimidina, con especial preferencia al menos 6 nucleótidos, de manera más preferente al menos 7 nucleótidos, con particular preferencia al menos 8 nucleótidos de pirimidina, donde el tramo de nucleótidos de pirimidina preferentemente comienza en su extremo 5' con un nucleótido de citosina. En los genes TOP y los ARNm TOP, preferentemente el motivo TOP comienza en su extremo 5' con el sitio de inicio transcripcional y termina en el nucleótido 5' al primer residuo de purina del gen o ARNm. Un motivo TOP en el sentido de la presente descripción preferentemente se sitúa en el extremo 5' de una secuencia que representa una 5'-UTR o en el extremo 5' de una secuencia que codifica para una 5'-UTR. Así, preferentemente, un tramo de 3 o más nucleótidos de pirimidina se denomina “motivo TOP” en el sentido de la presente descripción si este tramo se sitúa en el extremo 5' de una secuencia respectiva, tal como el ARNm aquí descrito, el elemento de 5'-UTR del ARNm o la secuencia de ácido nucleico que se deriva de la 5'-UTR de un gen TOP como se describe aquí. En otras palabras, un tramo de 3 o más nucleótidos de pirimidina que no están dispuestos en el extremo 5' de una 5'-UTR o de un elemento de 5'-UTR sino en cualquier lugar dentro de una 5'-UTR o de un elemento de 5'-UTR preferentemente no se refiere como “motivo TOP”.
Gen TOP: Los genes TOP se caracterizan típicamente por la presencia de un tracto de oligopirimidina 5'-terminal. Además, la mayoría de genes TOP se caracterizan por una regulación de traducción asociada al crecimiento. Sin embargo, también son conocidos genes TOP con una regulación de traducción específica de tejidos. Como se ha definido anteriormente, la 5'-UTR de un gen TOP corresponde a la secuencia de una 5'-UTR de un ARNm maduro derivado de un gen TOP, que preferentemente se extiende desde el nucleótido situado 3' a la 5'-CAP hasta el nucleótido situado 5' al codón de inicio. Una 5'-UTR de un gen TOP no comprende típicamente ninguno de los codones de inicio, preferentemente ninguna AUG aguas arriba (uAUG) o marcos de lectura abiertos aguas arriba (uORF). Aquí, los AUG aguas arriba y los marcos de lectura abiertos aguas arriba se entienden típicamente como AUG y marcos de lectura abiertos presentes en 5' del codón de inicio (AUG) del marco de lectura abierto a traducir. Las 5'-UTR de los genes TOP son generalmente más bien cortas. La longitud de las 5'-UTR de los genes TOP puede variar entre 20 nucleótidos y 500 nucleótidos y son típicamente inferiores a aproximadamente 200 nucleótidos, preferentemente inferiores a aproximadamente 150 nucleótidos, de manera más preferente inferiores a aproximadamente 100 nucleótidos. 5'-UTR de genes TOP ilustrativas en el sentido de la presente descripción son las secuencias de ácido nucleico que se extienden desde el nucleótido en la posición 5 hasta el nucleótido situado inmediatamente 5' al codón de inicio (por ejemplo ATG) en las secuencias de acuerdo con las SEQ ID NO. 1-1363, SEQ ID NO. 1395, SEQ ID NO. 1421 y SEQ iD NO. 1422 de la solicitud de patente internacional WO2013/143700 u homólogos o variantes de las mismas. En este contexto, un fragmento particularmente preferente de una 5'-UTR de un gen TOP es una 5'-UTR de un gen TOP que carece del motivo 5'TOP. El término “5'-UTR de un gen TOP” preferentemente se refiere a la 5'-UTR de un gen TOP de origen natural.
Fragmento de una secuencia de ácido nucleico, en particular de un ARNm: Un fragmento de una secuencia de ácido nucleico consiste en un tramo continuo de nucleótidos que corresponden a un tramo continuo de nucleótidos en la secuencia de ácido nucleico de longitud completa que es la base para la secuencia de ácido nucleico del fragmento, que representa al menos el 20%, de manera preferente al menos el 30%, de manera más preferente al menos el 40%, de manera más preferente al menos el 50%, de manera aún más preferente al menos el 60%, con especial preferencia al menos el 70%, de manera aún más preferente al menos el 80% y con particular preferencia al menos el 90% de la secuencia de ácido nucleico de longitud completa. Este fragmento, en el sentido de la presente descripción, preferentemente es un fragmento funcional de la secuencia de ácido nucleico de longitud completa. Los fragmentos de una secuencia de ácido nucleico en el contexto de la presente descripción pueden comprender además una secuencia de nucleótidos como se define aquí, con una longitud de por ejemplo al menos 15 nucleótidos, de manera preferente una longitud de al menos 18 nucleótidos, de manera preferente al menos 21 nucleótidos, de manera más preferente al menos 24 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 27 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 30 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 33 ácidos de nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 36 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 39 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 42 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 45 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 48 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 51 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 54 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 57 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 60 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 75 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 90 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 105 nucleótidos, de manera aún más preferente al menos 150 nucleótidos, o de manera mucho más preferente al menos 300 nucleótidos o más nucleótidos, como entre aproximadamente 300 y 500 nucleótidos o entre aproximadamente 500 y 1.000 nucleótidos.
Variante de una secuencia de ácido nucleico, en particular de un ARNm: Una variante de una secuencia de ácido nucleico se refiere a una variante de una secuencia de ácido nucleico que forma la base de una secuencia de ácido nucleico. Por ejemplo, una variante secuencia de ácido nucleico puede presentar una o más deleciones, inserciones, adiciones y/o sustituciones de nucleótidos en comparación con la secuencia de ácido nucleico de la cual se deriva la variante. Preferentemente, una variante de una secuencia de ácido nucleico es al menos un 40%, de manera preferente al menos 50%, de manera más preferente al menos 60%, de manera más preferente al menos 70%, de manera aún más preferente al menos 80%, de manera aún más preferente al menos 90%, de manera mucho más preferente al menos 95% idéntica a la secuencia de ácido nucleico de la que la variante se deriva. De manera preferente, la variante es una variante funcional. Una “variante” de una secuencia de ácido nucleico puede tener al menos un 70%, 75%, 80%, 85%, 90%, 95%, 98% o 99% de identidad de nucleótidos sobre un tramo de 10, 20, 30, 50, 75 o 100 nucleótidos de tal secuencia de ácido nucleico.
Homólogo de una secuencia de ácido nucleico: El término “homólogo” de una secuencia de ácido nucleico se refiere a secuencias de otras especies diferentes a la secuencia particular. Es particularmente preferente que la secuencia de ácido nucleico sea de origen humano y, por tanto, es preferente que el homólogo sea un homólogo de una secuencia de ácido nucleico humana. De manera preferente, un homólogo de una secuencia de ácido nucleico es al menos un 40%, de manera preferente al menos un 50%, de manera más preferente al menos un 60%, de manera más preferente al menos un 70%, de manera aún más preferente al menos un 80%, de manera aún más preferente al menos un 90%, de manera mucho más preferente al menos un 95% idéntica a un ácido nucleico de referencia. Un “homólogo” de una secuencia de ácido nucleico puede tener al menos al menos un 70%, 75%, 80%, 85%, 90%, 95%, 98% o 99% de identidad de nucleótidos sobre un tramo de 10, 20, 30, 50, 75 o 100 nucleótidos de tal secuencia de ácido nucleico.
Inyección a presión: El término “inyección a presión” tal como se utiliza aquí se refiere a un método de inyección sin aguja, donde un fluido que contiene al menos una secuencia de ARNm como se describe aquí y opcionalmente excipientes adecuados adicionales se hace pasar a través de un orificio, generando así una corriente de líquido ultrafina de alta presión capaz de penetrar la piel de un mamífero y, dependiendo de los ajustes de inyección, el tejido subcutáneo o el tejido muscular. En principio, la corriente de líquido provoca un orificio en la piel a través del cual es empujada la corriente de líquido al tejido diana. Preferentemente, la inyección a presión se utiliza para la inyección intradérmica, subcutánea o intramuscular de la secuencia de ARNm de acuerdo con la presente descripción. En una realización preferente, la inyección a presión se utiliza para la inyección intramuscular de la secuencia de ARNm de acuerdo con la presente descripción. En otra realización preferente, la inyección a presión se utiliza para la inyección intradérmica de la secuencia de ARNm de acuerdo con la presente descripción.
Proteínas, polipéptidos y péptidos: Los términos “proteína”, “polipéptido” y “péptido” se utilizan aquí indistintamente y se refieren a cualquier cadena de aminoácidos de unión peptídica, independientemente de la longitud de la modificación co-traduccional o post-traduccional. Especial y adicionalmente incluidas en esta definición para un polipéptido de proteína o proteína que no es codificada en un constructo de ácido nucleico son cadenas que incluyen uno o más aminoácidos no naturales o bloques de construcción similares a aminoácidos. En particular, tales péptidos no codificados pueden abarcar peptoides incluidos, péptidos N-metilados, peptidomiméticos y moléculas similares a péptidos que incorporan aminoácidos no naturales o aquellos con una quiralidad alterada. En ciertas realizaciones, una proteína o polipéptido puede consistir en más de aproximadamente 20, 30, 50, 60, 80, 100, 150, 200, 250, 300 aminoácidos (o el equivalente que incluye bloques de construcción similares a aminoácidos) y el péptido puede consistir en menos de aproximadamente 100, 80, 60, 30, 20, o 15 aminoácidos (o el equivalente que incluye bloques de construcción similares a aminoácidos), tal como entre aproximadamente 14 y 10, 12 y 8 u 11 y 6, y en ciertas realizaciones menos de 5 aminoácidos (o el equivalente que incluye bloques de construcción similares a aminoácidos). El término “co-traduccional” utilizado aquí se refiere a eventos presentes durante el proceso de traducción de un triplete de nucleótidos en una cadena de aminoácidos. Estos eventos típicamente alteran o modifican las propiedades químicas o estructurales de la cadena de aminoácidos resultante. Ejemplos de eventos co-traduccionales incluyen, pero no se limitan a, eventos que pueden detener el proceso de traducción por completo o interrumpir la formación de uniones peptídicas, dando como resultado dos productos de traducción discretos. El término “post-traduccional” aquí utilizado se refiere a eventos que suceden después de la traducción de un triplete de nucleótidos en un aminoácido y la formación de uniones peptídicas con el aminoácido precedente en la secuencia. Estos eventos post-traduccionales pueden suceder después de formarse el polipéptido completo o ya durante el proceso de traducción en durante el proceso de traducción en aquellas partes del polipéptido que ya se han traducido. Los eventos post-traduccionales típicamente alteran o modifican las propiedades químicas o estructurales del polipéptido resultante. Ejemplos de eventos post-traduccionales incluyen, pero no se limitan a, eventos tales como glicosilación o fosforilación de aminoácidos o escisión de la cadena de polipéptidos, por ejemplo por una endopeptidasa. Las proteínas, poliproteínas o péptidos a utilizar en el contexto de la presente descripción, en particular aquellos no codificados por un constructo de ácido nucleico (incluyendo derivados de proteínas, variantes de proteínas, fragmentos de proteínas, segmentos de proteínas, epítopos de proteínas y dominios de proteínas) se pueden modificar adicionalmente por modificación química. Así, en estas realizaciones, un polipéptido químicamente modificado puede comprender grupos químicos diferentes a los residuos encontrados en los 20 aminoácidos de origen natural. Ejemplos de estos otros grupos químicos incluyen, sin limitación, aminoácidos glicosilados y aminoácidos fosforilados. Las modificaciones químicas de un polipéptido pueden proporcionar propiedades ventajosas en comparación con el polipéptido precursor, por ejemplo uno o más de una estabilidad mejorada, una mayor vida media biológica o una mejor solubilidad en agua. Las modificaciones químicas aplicables a las variantes a utilizar en la presente descripción incluyen, sin limitación: PEGilación, glicosilación de polipéptidos precursores no glicosilados o modificación del patrón de glicosilación presente en el polipéptido precursor. Estas modificaciones químicas aplicables a las variantes a utilizar en la presente descripción pueden suceder co- o post-traduccionalmente. En ciertas realizaciones, un péptido puede incluir el significado de un polímero de monómeros de aminoácidos, donde normalmente los monómeros están unidos por uniones peptídicas y donde dicho término “péptido” no limita la longitud de la cadena polimérica de aminoácidos. Sin embargo, en ciertas de estas realizaciones, un péptido por ejemplo puede contener menos de 50 unidades de monómeros. En ciertas realizaciones, péptidos más largos que éstos pueden denominarse polipéptidos, ticamente con 50 a 600 unidades monoméricas, de manera más específica de 50 a o 300 unidades monoméricas, o pueden ser proteínas. En realizaciones alternativas, una proteína puede tener un significado que incluye una molécula que consiste en uno o más péptidos y/o polipéptidos plegados típicamente en forma tridimensional, por ejemplo para facilitar una función biológica.
La presente descripción, en particular los métodos, composiciones, (composiciones) vacuna (envasada) o kits aquí descritos se pueden utilizar con, en, administrar a u otros en relación a un sujeto, en particular comprendiendo el término “sujeto” términos tales como “paciente”, “individuo” o “animal” cuando se relaciona con animales pluricelulares, tales como vertebrados. Por ejemplo, los vertebrados en el contexto de la presente descripción son mamíferos, aves (por ejemplo aves de corral), reptiles, anfibios, peces con huesos y cartilaginosos, en particular animales domesticados de cualquiera de los anteriores, así como animales (en particular vertebrados) en cautiverio, tales como animales (en particular vertebrados) de zoológicos. Los mamíferos en el contexto de la presente descripción incluyen, pero no se limitan a, humanos, primates no humanos, mamíferos domésticos, como perros, gatos, ovejas, ganado vacuno, cabras, cerdos, caballos, etc., mamíferos de laboratorio, como ratones, ratas, conejos, conejillos de indias, etc., así como mamíferos en cautividad, como mamíferos de zoológicos. El término “animal” tal como se utiliza aquí también incluye humanos. Ejemplos no limitantes particulares de aves incluyen aves de corral domesticadas, y comprende aves como pollos, pavos, patos, gansos, gallinas de guinea, pichones, faisanes etc.; mientras que ejemplos no limitantes particulares de peces óseos o cartilaginosos incluyen aquellos adecuados para la acuicultura, incluyendo peces óseos como salmón, trucha, perca, carpa, pez gato, etc. En realizaciones particulares de todos los aspectos aplicables de la presente descripción, el sujeto puede ser un sujeto humano, tal como un individuo humano en necesidad de tratamiento o profilaxis de una afección, trastorno o enfermedad y/o de la inducción de una respuesta inmune y/o de la administración con una composición (vacuna) o componente de un kit o vacuna envasada como se describe aquí y/o sometido a o utilizado en uno o más regímenes de tratamiento aquí descritos, tal como un método de la presente descripción.
Los diversos aspectos aquí descritos en general se refieren a varias realizaciones de métodos, composiciones, vacunas, kits, envases y componentes de los mismos para la llamada inmunización “de sensibilización-refuerzo” y/o regímenes de vacunación.
La presente invención se basa en el descubrimiento sorprendente de los inventores de que los regímenes de administración de sensibilización-refuerzo aquí descritos, tales como aquellos descritos en general en los aspectos principales anteriores, dan como resultado una respuesta inmune aumentada o mejorada en comparación con las alternativas de regímenes de inmunización o vacunación o de la técnica anterior.
Sensibilización-refuerzo: En muchos casos, una única administración de una vacuna no es suficiente para generar la respuesta inmune (por ejemplo un número suficiente o un tipo de células inmunes de larga duración) que es requerida para el tratamiento efectivo y/o la profilaxis, tal como para la protección en caso de una futura infección por un patógeno en cuestión, para proteger contra afecciones, trastornos o enfermedades, incluyendo tumores, cáncer, alergias o afecciones autoinmunitarias, trastornos o enfermedades o para tratar terapéuticamente una afección, trastorno o enfermedad, como un cáncer, un tumor o una afección, trastorno o enfermedad autoinmune. En consecuencia, se requiere una estimulación repetida con una composición antigénica en relación a un patógeno específico o afección, trastorno o enfermedad para establecer una respuesta inmune de larga duración y protectora y/o una inmunidad contra el patógeno o afección, trastorno o enfermedad o para tratar o curar una afección, trastorno o enfermedad dados. Un régimen de administración que comprende la administración repetida de una o más composiciones antigénicas (por ejemplo una vacuna) dirigida contra o en relación al mismo patógeno o afección, trastorno o enfermedad se denomina en la presente solicitud como inmunización o régimen de vacunación “de sensibilización-refuerzo”. Preferentemente, tal inmunización o régimen de vacunación de sensibilización-refuerzo implica al menos dos administraciones de una o más composiciones antigénicas (tal como una vacuna o composición de vacuna) dirigida contra o en relación a un patógeno específico, un grupo de patógenos específico o un grupo de afecciones, trastornos o enfermedades. La primera administración de tal composición antigénica es referida como “sensibilización” o como “administración de sensibilización” y esta primera composición antigénica se puede referir como composición “de sensibilización” o “sensibilizador”. Correspondientemente, cualquier administración subsecuente de la misma composición antigénica (o diferente) dirigida contra el mismo grupo específico de patógenos, afecciones, trastornos o enfermedades que la primera composición antigénica se puede referir como “refuerzo” o como “administración de refuerzo” y está composición antigénica subsecuente administrada se puede referir como composición “de refuerzo” o “refuerzo”.
Así, ciertas realizaciones de los diversos aspectos aquí descritos incluyen aquellos donde la primera composición antigénica y la segunda composición antigénica se administran al sujeto, respectivamente, en un régimen de inmunización de sensibilización-refuerzo y/o en un régimen de vacunación de sensibilización-refuerzo. En ciertas de estas realizaciones, la segunda composición antigénica se administra subsecuentemente (es decir, se administra después) en aproximadamente 48 semanas, 24 semanas, 12 semanas, 8 semanas, 6 semanas, 5 semanas, 4 semanas, 3 semanas o en aproximadamente 28, 14 o 7 días de la administración de la primera composición antigénica. En particular en estas realizaciones, la segunda composición antigénica se administra subsecuentemente en aproximadamente 27, 24, 21, 18, 15, 12, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 o 1 día(s) después de la administración de la primera composición antigénica.
Ciertas realizaciones aquí descritas incluyen aquellas donde la primera composición antigénica (de sensibilización/sensibilizadora) y/o la segunda composición antigénica (refuerzo/de refuerzo) se administra una vez. Sin embargo, en realizaciones alternativas de la presente descripción también se prevé que la primera composición antigénica (de sensibilización/sensibilizadora) y/o la segunda composición antigénica (refuerzo/de refuerzo) se administren (o se vaya a administrar) al sujeto más de una vez, tal como en dos o más administraciones o dosis.
Por consiguiente, la presente invención también incluye realizaciones donde: la primera composición antigénica se administra en dos o más dosis antes de la administración de la segunda composición antigénica y/o la segunda composición antigénica se administra en dos o más dosis después de la administración de la primera composición antigénica, tal como a partir de 2 a 7 dosis, de 2 a 5 o de 3 a 5 dosis (tal como aproximadamente 4 dosis). En realizaciones particulares, se administran 3 dosis consecutivas de la primera y/o de la segunda composición antigénica al sujeto. En otras de estas realizaciones, se administran 2 dosis consecutivas de la primera y/o de la segunda composición antigénica al sujeto. En realizaciones particulares, la primera composición antigénica y/o la segunda composición antigénica se administran en un número de dosis seleccionada de la lista consistente en: 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 y 10 veces, o en ciertas otras realizaciones en un número de dosis superior a 10, tal como entre 10 y 20.
En particular, cuando se utiliza en la presente invención, el ARNm comprendido en la segunda composición antigénica se puede proporcionar alternativamente de manera que se administra para prevenir o tratar una afección, trastorno o enfermedad aquí descrita mediante dos o más dosis, cada dosis conteniendo la misma secuencia de ARNm (o un constructo de ARNm diferente - tal como un fragmento, variante o derivado del mismo - que codifica al menos un epítopo o antígeno inmunológicamente equivalente a aquel codificado por el constructo de ARNm anterior o que codifica un epítopo o antígeno diferente pero que aún se dirige contra o con respecto a la misma afección, trastorno o enfermedad). En ciertas de estas realizaciones, las dos o más dosis se administran consecutivamente, por ejemplo en una de estas realizaciones subsecuentemente y poco después de la otra, por ejemplo dentro de menos de 10 minutos, de manera preferente menos de 2 minutos, y/o en el mismo sitio (o diferente) del cuerpo para lograr el mismo efecto inmunológico o uno similar conforme a la administración de una dosis individual (tal como una composición que contiene ambos constructos de ARNm). En otras de estas realizaciones, las dos o más dosis se administran dentro de aproximadamente 15 minutos, 30 minutos, 1 hora, 3 horas, 6 horas, 12 horas entre sí.
En otras realizaciones de la presente invención, el intervalo entre la administración de uno o más pares de dosis consecutivas de la primera composición antigénica (y/o dosis consecutivas de la segunda composición antigénica) es de aproximadamente 1 a 180 días, tal como aproximadamente de 5 a 120 días, incluyendo tales realizaciones de aproximadamente 7 a 15 días o 15 a 30 días, y de aproximadamente 7 a 14 días, 14 a 21 días, de 21 a 28 días, de 28 a 35 días, de 35 a 45 días, de 45 a 60 días, de 60 a 75 días, de 75 a 90 días, o de 90 a 120 días. La presente invención también incluye realizaciones donde el intervalo entre la administración de dos o más dosis de la primera composición antigénica (y/o dosis de la segunda composición antigénica) se ocurre en al menos aproximadamente 7 días, tal como aproximadamente 28 días. Por ejemplo, para la administración de refuerzo al menos 5 dosis de la segunda composición antigénica (que comprende ARNm) se pueden administrar en aproximadamente 20-30 días.
Los diversos aspectos de la presente invención también incluyen realizaciones donde una única dosis del ARNm comprendido en la segunda composición antigénica (o composición de vacuna) comprende una cantidad efectiva del constructo de ARNm que codifica el al menos un péptido o polipéptido inmunogénico y/o una cantidad específica de este constructo de ARN. Preferentemente, este constructo de ARNm se proporciona en una cantidad de al menos 40 |jg por dosis, de manera preferente en una cantidad de 40 a 700 |jg por dosis, de manera más preferente en una cantidad de 80 a 400 jg por dosis. De manera más específica, en el caso de una inyección intradérmica, que preferentemente se lleva a cabo con una aguja convencional, la cantidad de este constructo de ARNm comprendida en una única dosis es típicamente al menos 200 jg , de manera preferente de 200 jg a 1.000 jg , de manera más preferente de 300 jg a 850 jg , de manera aún más preferente de 300 jg a 700 jg . En el caso de la inyección intradérmica que preferentemente se lleva a cabo por inyección a presión (por ejemplo utilizando un dispositivo Tropis; PharmaJet Inc, Boulder CO, US), la cantidad de este constructo de ARNm comprendido en una única dosis es típicamente al menos 80 jg , de manera preferente de 80 jg a 700 jg , de manera más preferente de 80 jg a 400 jg . Además, en el caso de la inyección intramuscular que preferentemente se lleva a cabo con una aguja convencional o por inyección a presión, la cantidad de este constructo de ARNm comprendido en una única dosis es típicamente al menos 80 jg , de manera preferente de 80 jg a 1.000 jg , de manera más preferente de 80 jg a 850 jg , de manera aún más preferente de 80 jg a 700 jg .
De acuerdo con una realización preferente, la primera composición antigénica como se describe aquí y la segunda composición antigénica típicamente no se administran concurrentemente. En este contexto, el término “concurrentemente” preferentemente se refiere a eventos que se suceden dentro de 30 minutos, de manera más preferente una hora o de manera aún más preferente dentro de 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 o 24 horas. Además, es preferente que la segunda composición antigénica se administre dentro de aproximadamente 27, 24, 21, 18, 15, 12, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 o 1 día(s) después de la administración de la primera composición antigénica.
La primera y/o segunda composición antigénica en el contexto de cualquiera de los aspectos de la presente invención se puede administrar vía oral, parenteral, por inhalación en pulverización, vía tópica, rectal, nasal, bucal, vaginal o mediante un depósito implantado. El término parenteral tal como se utiliza aquí incluye técnicas de inyección o infusión subcutáneas, intravenosas, intramusculares, intra-articulares, intra-sinoviales, intraesternales, intratecales, intrahepáticas, intralesionales, intracraneales, transdérmicas, intradérmicas, intrapulmonares, intraperitoneales, intracardiacas, intraarteriales y sublinguales. También se prevén realizaciones donde la primera y/o segunda composición antigénica se administra intra-nodalmente o intra-tumoralmente.
En realizaciones particulares, la primera composición antigénica y/o la segunda composición antigénica se administran por inyección subcutánea, intramuscular y/o intradérmica. Las formas inyectables estériles de las composiciones farmacéuticas aquí descritas pueden estar en suspensión acuosa u oleosa. Estas suspensiones se pueden formular de acuerdo con técnicas conocidas en el campo utilizando agentes de dispersión o humectantes adecuados y agentes de suspensión.
Es particularmente preferente la inyección intradérmica e intramuscular. Las formas inyectables estériles de las composiciones o vacunas aquí descritas pueden estar en suspensión acuosa u oleosa. Estas suspensiones se pueden formular de acuerdo con las técnicas conocidas en el campo utilizando agentes de dispersión o humectantes adecuados y agentes de suspensión.
En realizaciones más particulares, la primera composición antigénica y/o la segunda composición antigénica (preferentemente al menos una dosis de la segunda composición antigénica que contiene ARNm) se puede administrar por inyección con aguja convencional y/o por inyección a presión sin aguja; en especial aquellas realizaciones donde una composición antigénica en el contexto de cualquiera de los aspectos de la presente invención se administra por inyección a presión como se define aquí, preferentemente vía intramuscular o intradérmica, de manera más preferente intradérmica. Enfoques particulares, métodos y características particulares de la administración de una composición que comprende ARNm se describen en la WO2015/024667.
Además, los inventores han encontrado que, sorprendentemente, la administración de un constructo de ARNm incluido en una composición antigénica como se expone aquí, en particular un ARNm que tiene una o más de ciertas características aquí descritas, proporciona una respuesta inmunitaria aumentada o mejorada cuando esta composición antigénica que contiene ARNm se utiliza como un “refuerzo” en un régimen de administración de sensibilizaciónrefuerzo.
Una de las características del constructo de ARNm que codifica al menos un epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico es que está modificado, por ejemplo modificado químicamente y/o en la secuencia, en comparación con el ARNm de tipo natural que codifica dicho epítopo.
Modificaciones Químicas:
El término “modificación de ARN” tal como se utiliza aquí puede referirse a modificaciones químicas que comprenden modificaciones de la cadena principal, así como modificaciones de azúcar o modificaciones de bases.
En este contexto, una molécula de ARN modificada como se define aquí puede contener análogos/modificaciones de nucleótidos, por ejemplo modificaciones de cadena principal, modificaciones de azúcar o modificaciones de bases. Una modificación de cadena principal en relación con la presente invención es una modificación donde los fosfatos de la cadena principal de los nucleótidos contenidos en una molécula de ARN como se define aquí se modifican químicamente. Una modificación de azúcar en relación con la presente invención es una modificación química del azúcar de los nucleótidos de la molécula de ARN como se define aquí. Además, una modificación de bases en relación con la presente invención es una modificación química de la porción de las bases de los nucleótidos de la molécula de ARN. En este contexto, los análogos o modificaciones de nucleótidos se seleccionan preferentemente de análogos de nucleótidos que son aplicables para la transcripción y/o traducción.
Modificaciones de Azúcar:
Los nucleósidos y nucleótidos modificados que se pueden incorporar en una molécula de ARN modificada como se describe aquí se pueden modificar en la porción azúcar. Por ejemplo, el grupo 2'-hidroxilo (OH) se puede modificar o reemplazar con un número de diferentes sustituyentes de “oxi” o “desoxi”. Ejemplos de modificaciones de grupo “oxi” -2' -hidroxilo incluyen, pero no se limitan a, alcoxi o ariloxi (-OR, por ejemplo, R = H, alquilo, cicloalquilo, arilo, aralquilo, heteroarilo o azúcar); polietilenglicoles (PEG), -O(CH2CH2O)nC^CH 2OR; ácidos nucleicos “bloqueados” (LNA) en los que el 2'-hidroxilo está unido, por ejemplo por un puente metileno, al carbono 4' de del mismo azúcar ribosa; y grupos amino (-O-amino, donde el grupo amino, por ejemplo, NRR, puede ser alquilaminio, dialquilaminio, heterociclilo, arilamino, diarilamino, heteroarilamino o diheteroarilamino, etilendiamina, poliamino) o aminoalcoxi.
Las modificaciones “desoxi” incluyen hidrógeno, amino (por ejemplo NH2 ; alquilamino, dialquilamino, heterociclilo, arilamino, diarilamino, heteroarilamino, diheteroarilamino, o aminoácido); o el grupo amino se puede unir al azúcar a través de un enlazante, comprendiendo el enlazante uno o más de los átomos C, N, y O.
El grupo azúcar también puede contener uno o más carbonos con una configuración estereoquímica opuesta a aquella del carbono correspondiente en la ribosa. Así, una molécula de ARN modificada puede incluir nucleótidos que contienen, por ejemplo, arabinosa como azúcar.
Modificaciones de Cadena Principal:
La cadena principal fosfato se puede modificar adicionalmente en residuos modificados y nucleótidos, que se pueden incorporar en una molécula de ARN modificada como se describe aquí. Los grupos fosfato de la cadena principal se pueden modificar reemplazando uno o más de los átomos de oxígeno por un sustituyente diferente. Además, los nucleósidos y nucleótidos modificados pueden incluir el reemplazo completo de una porción fosfato no modificada con un fosfato modificado como se describe aquí. Ejemplos de grupos fosfato modificados incluyen, pero no se limitan a, fosforotioato, fosforoseleniatos, boranofosfatos, borano fosfato ésteres, hidrogenofosfonatos, fosforoamidatos, alquil o aril fosfonatos y fosfotriésteres. En los fosforoditioatos ambos oxígenos no enlazantes se reemplazan por azufre. El enlazante de fosfato también se puede modificar reemplazando un oxígeno enlazante por nitrógeno (fosforoamidatos enlazados), azufre (fosforotioatos enlazados) y carbono (metileno-fosfonatos enlazados).
Modificaciones de Bases:
Los nucleósidos y nucleótidos modificados que se pueden incorporar en una molécula de ARN modificada como se describe aquí pueden estar además modificados en la porción de nucleobases. Ejemplos de nucleobases encontradas en el ARN incluyen, pero no se limitan a, adenina, guanina, citosina y uracilo. Por ejemplo, los nucleósidos y nucleótidos aquí descritos se pueden modificar químicamente en la superficie de la hendidura mayor. En algunas realizaciones, las modificaciones químicas de la hendidura mayor pueden incluir un grupo amino, un grupo tiol, un grupo alquilo o un grupo halo.
En realizaciones particularmente preferentes de la presente invención, los análogos/modificaciones de nucleótidos se seleccionan de modificaciones de bases, preferentemente seleccionadas de 2-amino-6-cloropurina-ribosido-5'-trifosfato, 2-aminopurina-ribosido-5'-trifosfato; 2-aminoadenosina-5'-trifosfato, 2'-amino-2'-deoxicitidina-trifosfato, 2-tiocitidina-5'-trifosfato, 2-tiouridina-5'-trifosfato, 2'-fluorotimidina-5'-trifosfato, 2'-O-metilinosina-5'-trifosfato, 4-tiouridina-5'-trifosfato, 5-aminoalilcitidina-5'-trifosfato, 5-aminoaliluridina-5'-trifosfato, 5-bromocitidina-5'-trifosfato, 5-bromouridina-5'-trifosfato, 5-bromo-2'-desoxicitidina-5'-trifosfato, 5-bromo-2'-desoxiuridina-5'-trifosfato, 5-yodocitidina-5'-trifosfato, 5-yodo-2'-desoxicitidina-5'-trifosfato, 5-yodouridina-5'-trifosfato, 5-yodo-2'-deoxiuridina-5'-trifosfato, 5-metilcitidina-5'-trifosfato, 5-metiluridina-5'-trifosfato, 5-propinil-2'-desoxicitidina-5'-trifosfato, 5-propinil-2'-desoxiuridina-5'-trifosfato, 6-azacitidina-5'-trifosfato, 6-azauridina-5'-trifosfato, 6-cloropurina-ribosido-5'-trifosfato, 7-deazaadenosina-5'-trifosfato, 7-deazaguanosina-5'-trifosfato, 8-azaadenosina-5'-trifosfato, 8-azidoadenosina-5'-trifosfato, benzimidazol-ribosido-5'-trifosfato, N1-metiladenosina-5'-trifosfato, N1-metilguanosina-5'-trifosfato, N6-metiladenosina-5'-trifosfato, O6-metilguanosina-5'-trifosfato, pseudouridina-5'-trifosfato o puromicina-5'-trifosfato, xantosina-5'-trifosfato. Se da preferencia particular a nucleótidos para modificaciones de bases seleccionados del grupo de nucleótidos modificados en bases que consisten en 5-metilcitidina-5'-trifosfato, 7-deazaguanosina-5'-trifosfato, 5-bromocitidina-5'-trifosfato y pseudouridina-5'-trifosfato.
En algunas realizaciones, los nucleósidos modificados incluyen piridin-4-ona ribonucleósido, 5-azauridina, 2-tio-5-azauridina, 2-tiouridina, 4-tiopseudouridina, 2-tiopseudouridina, 5-hidroxiuridina, 3-metiluridina, 5-carboximetiluridina, 1-carboximetilpseudouridina, 5-propiniluridina, 1-propinilpseudouridina, 5-taurinometiluridina, 1-taurinometilpseudouridina, 5-taurinometil-2-tiouridina, 1-taurinometil-4-tiouridina, 5-metiluridina, 1-metilpseudouridina, 4-tio-1-metilpseudouridina, 2-tio-1-metilpseudouridina, 1-metil-1-deazapseudouridina, 2-tio-1-metil-1-deazapseudouridina, dihidrouridina, dihidropseudouridina, 2-tiodihodrouridina, 2-tiodihidropseudouridina, 2-metoxiuridina, 2-metoxi-4-tiouridina, 4-metoxipseudouridina y 4-metoxi-2-tiopseudouridina.
En algunas realizaciones, los nucleósidos modificados incluyen 5-azacitidina, pseudoisocitidina, 3-metilcitidina, N4-acetilcitidina, 5-formilcitidina, N4-metilcitidina, 5-hidroximetilcitidina, 1-metilpseudoisocitidina, pirrolocitidina, pirrolopseudoisocitidina, 2-tiocitidina, 2-tio-5-metilcitidina, 4-tiopseudoisocitidina, 4-tio-1-metilpseudoisocitidina, 4-tio-1-metil-1-deazapseudoisocitidina, 1-metil-1-deazapseudoisocitidina, zebularina, 5-azazebularina, 5-metilzebularina, 5-aza-2-tiozebularina, 2-tiozebularina, 2-metoxicitidina, 2-metoxi-5-metilcitidina, 4-metoxipseudoisocitidina y 4-metoxi-1-metilpseudoisocitidina.
En otras realizaciones, los nucleósidos modificados incluyen 2-aminopurina, 2,6-diaminopurina, 7-deazaadenina, 7-deaza-8-azaadenina, 7-deaza-2-aminopurina, 7-deaza-8-aza-2-aminopurina, 7-deaza-2,6-diaminopurina, 7-deaza-8-aza-2,6-diaminopurina, 1-metiladenosina, N6-metiladenosina, N6-isopenteniladenosina, N6-(cishidroxiisopentenil)adenosina, 2-metiltio-N6-(cis-hidroxiisopentenil)adenosina, N6-glicinilcarbamoiladenosina, N6-treonilcarbamoiladenosina, 2-metiltio-N6-treonil-carbamoiladenosina, N6,N6-dimetiladenosina, 7-metiladenina, 2-metiltioadenina y 2-metoxiadenina.
En otras realizaciones, los nucleósidos modificados incluyen inosina, 1-metilinosina, wiosina, wibutosina, 7-deazaguanosina, 7-deaza-8-azaguanosina, 6-tioguanosina, 6-tio-7-deazaguanosina, 6-tio-7-deaza-8-azaguanosina, 7-metilguanosina, 6-tio-7-metilguanosina, 7-metilinosina, 6-metoxiguanosina, 1-metilguanosina, N2-metilguanosina, N2,N2-dimetilguanosina, 8-oxoguanosina, 7-metil-8-oxoguanosina, 1-metil-6-tioguanosina, N2-metil-6-tioguanosina y N2,N2-dimetil-6-tioguanosina.
En algunas realizaciones, el nucleósido se puede modificar en la superficie de la hendidura mayor y puede incluir reemplazar el hidrógeno en el C-5 de uracilo por un grupo metilo o halo.
En realizaciones específicas, un nucleósido modificado es 5'-O-(1-tiofosfato)adenosina, 5'-O-(1-tiofosfato)citidina, 5'-O-(1-tiofosfato)guanosina, 5'-O-(1-tiofosfato)uridina o 5'-O-(1-tiofosfato)pseudouridina.
En realizaciones específicas adicionales, un ARN modificado puede comprender modificaciones de nucleósido seleccionadas de 6-azacitidina, 2-tiocitidina, a-tiocitidina, pseudoisocitidina, 5-aminoaliluridina, 5-yodouridina, N1-metilpseudouridina, 5,6-dihidrouridina, a-tiouridina, 4-tiouridina, 6-azauridina, 5-hidroxiuridina, desoxitimidina, 5-metiluridina, pirrolocitidina, inosina, a-tioguanosina, 6-metilguanosina, 5-metilcitdina, 8-oxoguanosina, 7-deazaguanosina, Nl-metiladenosina, 2-amino-6-cloropurina, N6-metil-2-aminopurina, pseudoisocitidina, 6-cloropurina, N6-metiladenosina, a-tioadenosina, 8-azidoadenosina, 7-deazaadenosina.
Modificación de Lípidos:
De acuerdo con una realización adicional, una molécula de ARN modificada como se define aquí puede contener una modificación de lípidos. Esta molécula de ARN modificada con lípidos comprende típicamente un ARN como se define aquí. Esta molécula de ARN modificada con lípidos como se define aquí comprende típicamente además al menos un enlazante unido covalentemente a la molécula de ARN y al menos un lípido enlazado covalentemente al enlazante respectivo. Alternativamente, la molécula de ARN modificada con lípidos comprende al menos una molécula de ARN como se define aquí y al menos un lípido (bifuncional) unido covalentemente (sin enlazante) a esta molécula de ARN. De acuerdo con una tercera alternativa, la molécula de ARN modificada con lípidos comprende una molécula de ARN como se define aquí, al menos un enlazante unido covalentemente a esa molécula de a Rn y al menos un lípido unido covalentemente al enlazante respectivo y también al menos un lípido (bifuncional) unido covalentemente (sin enlazante) a esa molécula de ARN. En este contexto, se prefiere particularmente que la modificación de lípidos esté presente en los extremos terminales de una secuencia de ARN lineal.
Modificación del extremo 5' de una molécula de ARN modificada:
De acuerdo con otra realización preferente de la invención, una molécula de ARN modificada tal como se define aquí puede modificarse por la adición de la llamada estructura “5' CAP”. Una 5'-cap es una entidad, típicamente una entidad de nucleótidos modificada, que generalmente “termina” el extremo 5'- de un ARNm maduro. Una 5'-cap puede estar típicamente formada por un nucleótido modificado, en particular por un derivado de un nucleótido de guanina. Preferentemente, la 5'-CAP se une al extremo 5' mediante un enlace 5'-5'-trifosfato. La 5'-CAP puede estar metilada, por ejemplo m7GpppN, donde N es el nucleótido 5'-terminal del ácido nucleico que lleva la 5'-CAP, típicamente el extremo 5' de un a Rn . m7GpppN es la estructura 5'-CAP está naturalmente presente en el ARNm transcrito por la polimerasa II y, por tanto, no se considera como una modificación comprendida en un ARN modificado en este contexto. Así, un ARN modificado de la presente invención puede comprender un m7GpppN como 5'-CAP, pero además el ARN modificado comprende al menos una modificación adicional tal como se define aquí.
Otros ejemplo de estructuras de 5'-cap incluyen glicerilo, residuo abásico desoxi invertido (parte), nucleótidos 4',5'-metileno, nucleótidos l-(beta-D-eritrofuranosilo), nucleótidos 4'-tio, nucleósidos carbocíclicos, nucleótidos 1,5-anhidrohexitol, L-nucleótidos, alfa-nucleótidos, nucleótidos modificados en bases, nucleótido treo-pentofuranosilo, nucleótidos 3',4'-seco acíclicos, nucleótidos 3,4-dihidroxibutilo acíclicos, nucleótidos 3,5-dihidroxipentilo acíclicos, residuo nucleótido 3'-3'-invertido, residuo abásico 3'-3'-invertido, residuo nucleótido 3'-2'-invertido, residuo abásico 3'-2'-invertido, fosfato de 1,4-butanodiol, 3'-fosforamidato, hexilfosfato, fosfato de aminohexilo, 3'-fosfato, 3'-fosforotioato, fosforoditioato, o residuos metilfosfonato de enlace o no de enlace. Estas estructuras 5'-CAP modificadas se consideran como al menos una modificación en este contexto.
Estructuras 5'-CAP modificadas particularmente preferentes son CAP1 (metilación de la ribosa del nucleótido adyacente a m7G), CAP2 (metilación de la ribosa del segundo nucleótido aguas abajo de m7G), CAP3 (metilación de la ribosa del tercer nucleótido aguas abajo de m7G), CAP4 (mutilación de la ribosa del cuarto nucleótido aguas abajo de m7G), ARCA (análogo de CAP anti-inverso, ARCA modificado (por ejemplo ARCA modificado con fosfotioato), inosina, N1-metilguanosina, 2'-fluoroguanosina, 7-deazaguanosina, 8-oxoguanosina, 2-aminoguanosina, LNA-guanosina y 2-azidoguanosina.
En otras realizaciones de la presente invención, esa región del constructo de ARNm que codifica el epítopo está modificada (por ejemplo para incrementar la estabilidad del constructo ARNm) incrementando el contenido en G (guanosina)/C (citosina) del ARNm de al menos esa región de la región de codificación de la misma. En ciertas de estas realizaciones, la región de codificación del ARNm tiene un contenido en G/C incrementado. Aquí, el contenido de G/C de esta región (codificación) del ARNm de la región de codificación está incrementado en comparación con el contenido en G/C de la región (de codificación) de su secuencia de tipo natural particular (codificación), es decir el ARNm no modificado. Sin embargo, la secuencia de aminoácidos codificada de esta región del ARNm preferentemente no está modificada en comparación con la secuencia de aminoácidos correspondiente del ARNm de tipo natural particular/no modificado.
Por consiguiente, en los diversos aspectos de la presente invención, el contenido en G/C de la región del constructo de ARNm que codifica al menos un epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico está incrementado en comparación con el contenido en G/C de la región del ARNm de tipo natural que codifica el péptido o polipéptido inmunogénico. En ciertas de estas realizaciones, las secuencias de aminoácidos del péptido o polipéptido inmunogénico codificado por el ARNm enriquecido con G/C no están modificadas en comparación con la secuencia de aminoácidos del epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico codificado por el ARNm de tipo natural. En otras realizaciones particulares, el contenido en G/C de la región del constructo de ARNm que codifica el péptido o polipéptido inmunogénico se incrementa en comparación con el contenido en G/C de la región del ARNm de tipo natural que codifica el péptido o polipéptido inmunogénico.
Sin limitarse a la teoría, la modificación del contenido en G/C de esta región (de codificación) del ARNm lleva a constructos de ARN que tienen un contenido de G (guanosina)/C (citosina) incrementado que son más estables que las secuencias de ARN que tienen un contenido de A (adenosina)/U (uracilo) incrementado. Así, los codones de una secuencia de codificación o un ARN completo podrían variar en comparación con la secuencia de codificación o ARNm de tipo natural de manera que incluyan una cantidad incrementada de nucleótidos G/C, a la vez que se mantiene la secuencia de aminoácidos traducida. Con respecto al hecho de que varios codones codifican para uno y el mismo aminoácido (la llamada degeneración del código genético), pueden determinarse los codones más favorables para la estabilidad (el llamado uso de codón alternativo). De manera preferente, el contenido en G/C de la región (de codificación) del constructo de ARNm tal como se establece en todos los aspectos de la presente invención está incrementado en al menos un 7%, de manera más preferente en al menos un 15%, con particular preferencia en al menos un 20%, en comparación con el contenido en G/C de la región (de codificación) del ARN de tipo natural. De acuerdo con una realización específica, al menos un 5%, 10%, 20%, 30%, 40%, 50%, 60%, con especial preferencia al menos un 70%, de manera aún más preferente al menos un 80% y con particular preferencia al menos un 90%, 95% o incluso el 100% de los codones sustituibles en la región que codifica para una proteína o péptido como se define aquí o su fragmento o variante o la secuencia completa de la secuencia de ARNm de tipo natural o la secuencia de codificación se sustituyen, incrementando así el contenido en G/C de la secuencia. En este contexto, es particularmente preferente incrementar el contenido en G/C de la región (de codificación) del constructo de ARNm al máximo (es decir el 100% de los codones sustituibles), en particular en la región (de codificación), en comparación con la secuencia de tipo natural.
Modificación del contenido en G/C:
De acuerdo con otra realización, el ARNm como se describe aquí se puede modificar, y con ello estabilizar, modificando el contenido de guanosina/citosina (G/C) del ARNm, preferentemente de una secuencia de codificación del ARNm.
En una realización particularmente preferente de la presente invención, el contenido en G/C de una región de codificación del ARNm como se describe aquí está modificado, en particular incrementado, en comparación con el contenido en G/C de la región de codificación del ARN de tipo natural respectivo, es decir el ARNm no modificado. La secuencia de aminoácidos codificada por el ARNm preferentemente no se modifica en comparación con la secuencia de aminoácidos codificada por el ARNm de tipo natural respectivo. Esta modificación del ARNm se basa en el hecho de que la secuencia de cualquier región de ARNm a traducirse es importante para la traducción eficiente de ese ARNm. De esta manera, la composición de ARNm y la secuencia de varios nucleótidos son importantes. En particular, las secuencias que tienen un contenido de G (guanosina)/C (citosina) incrementado son más estables que las secuencias que tienen un contenido de A (adenosina)/U (uracilo) incrementado. De acuerdo con la invención, los codones del ARNm varían así en comparación con el ARNm de tipo natural respectivo, mientras que se mantiene la secuencia de aminoácidos traducida, de forma que incluyen una mayor cantidad de nucleótidos G/C. Con respecto al hecho de que varios codones codifican para uno y el mismo aminoácido (la llamada degeneración del código genético), pueden determinarse los codones más favorables para la estabilidad (el llamado uso de codón alternativo). Dependiendo del aminoácido que es codificado por el ARNm, existen varias posibilidades de modificar la secuencia de ARNm en comparación con su secuencia de tipo natural. En el caso de los aminoácidos, que están codificados por codones que contienen exclusivamente nucleótidos G o C, no es necesaria la modificación del codón. Así, los codones para Pro (CCC o CCG), Arg (CGC o CGG), Ala (GCC o GCG) y Gly (GGC o GGG) no requieren modificación, puesto que ni A o U están presentes. Por el contrario, los codones que contienen los nucleótidos A y/o U se puede modificar por sustitución con otros codones que codifican para los mismos aminoácidos pero no contienen A y/o U. Ejemplos de éstos son: los codones para Pro se pueden modificar de CCU o CCA a CCC o CCG; los codones para Arg se pueden modificar de CGU o CGA o AGA o Ag G a CGC o CGG; los codones para Ala se pueden modificar de GCU o GCA a GCC o GCG; los codones para Gly se pueden modificar de GGU o GGA a GGC o GGG. En otros casos, aunque los nucleótidos A o U no se pueden eliminar de los codones, es sin embargo posible disminuir el contenido de A y U utilizando codones con un menor contenido de nucleótidos A y/o U. Ejemplos de éstos son: los codones para Phe se pueden modificar de UUU a UUC; los codones para Leu se pueden modificar de UUA, UUG, CUU o c Ua a CUC o CUG; los codones para Ser se pueden modificar de UCU o UCA o AGU a UCC, UCG o AGC; el codón para Tyr se puede modificar de UAU a UAC; el codón para Cys se puede modificar de UGU a UGC; el codón para His se puede modificar de CAU a CAC; el codón para Gln se puede modificar de CAA a CAG; los codones para Ile se pueden modificar de AUU o AUA a AUC; los codones para Thr se pueden modificar de ACU o ACA a ACC o ACG; el codón para Asn se puede modificar de AAU a AAC; el codón para Lys se puede modificar de AAA a AAG; los codones para Val se pueden modificar de GUU o GUA a GUC o GUG; el codón para Asp se puede modificar de GAU a GAC; el codón para Glu se puede modificar de GAA a GAG; el codón de parada UAA se puede modificar para ser UAG o UGA. En el caso de los codones para Met (AUG) y Trp (UGG), por otra parte, no existe posibilidad de modificación de secuencia. Las sustituciones citadas anteriormente se pueden emplear ya sea individualmente o en todas las combinaciones posibles para incrementar el contenido en G/C del al menos un ARNm de la composición aquí descrita en comparación con su ARNm de tipo natural particular (es decir la secuencia original). Así, por ejemplo, todos los codones para Thr que están presentes en la secuencia de tipo natural se pueden modificar para ser ACC (o ACG). De manera preferente, sin embargo, se utilizan por ejemplo combinaciones de las posibilidades descritas anteriormente:
sustitución de todos los codones que codifican para Thr en la secuencia original (ARNm de tipo natural) por ACC (o ACG) y
sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Ser a UCC (o UCG o AGC);
sustitución de todos los codones que codifican para Ile en la secuencia original por AUC y
sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Lys por AAG y
sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Tyr por UAC;
sustitución de todos los codones que codifican para Val en la secuencia original por GUC (o GUG) y sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Glu por GAG y
sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Ala por GCC (o GCG) y
sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Arg por CGC (o CGG);
sustitución de todos los codones que codifican para Val en la secuencia original por GUC (o GUG) y sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Glu por GAG y
sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Ala por GCC (o GCG) y
sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Gly por GGC (o GGG) y
sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Asn por AAC;
sustitución de todos los codones que codifican para Val en la secuencia original por GUC (o GUG) y sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Phe por UUC y
sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Cys por UGC y
sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Leu por CUG (o CUC) y
sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Gln por CAG y
sustitución de todos los codones que codifican originalmente para Pro por CCC (o CCG); etc.
De manera preferente, el contenido en G/C de una región de codificación del ARNm como se describe aquí está incrementado en al menos un 7%, de manera más preferente en al menos un 15%, con particular preferencia en al menos un 20%, en comparación con el contenido en G/C de la región de codificación del ARNm de tipo natural que codifica para un antígeno como se define aquí o para un fragmento o variante del mismo. De acuerdo con una realización específica al menos el 5%, 10%, 20%, 30%, 40%, 50%, 60%, de manera más preferente al menos el 70%, de manera aún más preferente al menos el 80% y con total preferencia al menos el 90%, 95% o incluso el 100% de los codones sustituibles de la región que codifica para un antígeno como se define aquí, o para un fragmento o variante del mismo o para la secuencia completa de la secuencia de ARN de tipo natural, están sustituidos, incrementando así el contenido en G/C de dicha secuencia. En este contexto, es particularmente preferible incrementar el contenido en G/C del ARNm aquí descrito, preferentemente de una región de codificación del ARNm, al máximo (es decir el 100% de los codones sustituibles) en comparación con la secuencia de tipo natural. De acuerdo con la invención, otra modificación preferente del ARNm se basa en el descubrimiento de que la eficiencia de traducción también está determinada por una frecuencia diferente en la ocurrencia de los ARNt en las células. Así, si los llamados “codones raros” están presentes en el ARNm en un grado incrementado, la secuencia de ARNm modificada correspondiente es traducida en un grado significativamente más deficiente que en el caso en que están presentes codones que codifican para ARNt relativamente “frecuentes”. De acuerdo con la invención, en el ARNm modificado, la región que codifica para un antígeno como se define aquí o un fragmento o variante del mismo está modificada en comparación con la región correspondiente del ARNm de tipo natural de manera que al menos un codón de la secuencia de tipo natural que codifica para un ARNt que es relativamente raro en la célula se intercambia por un codón que codifica para un ARNt que es relativamente frecuente en la célula y lleva al mismo aminoácido que el ARNt relativamente raro. Con esta modificación, las secuencias del ARN aquí descrito se modifican de manera que se insertan los codones para los cuales los ARNt disponibles están presentes con mayor frecuencia. En otras palabras, de acuerdo con la invención, mediante esta modificación todos los codones de la secuencia de tipo natural que codifican para un ARNt que es relativamente raro en la célula se pueden intercambiar en cada caso por un codón que codifica para un ARNt que es relativamente frecuente en la célula y que, en cada caso, lleva al mismo aminoácido que el ARNt relativamente raro. Qué ARNt están presentes con relativa frecuencia en la célula y cuales, por el contrario, están presentes relativamente algunas veces son conocidos por el experto en la técnica; véase, por ejemplo, Akashi, Curr. Opin. Genet. Dev. 2001, 11(6): 660-666. Son particularmente preferentes los codones que se usan para el aminoácido particular el ARNt que está presente con mayor frecuencia, por ejemplo el codón Gly, que utiliza el ARNt, que está presente con mayor frecuencia en la célula (humana). De acuerdo con la invención, es particularmente preferente combinar el contenido en G/C de la secuencia incrementado, en particular maximizado, en el ARNm con los codones “frecuentes” sin modificar la secuencia de aminoácidos de la proteína codificada por la región de codificación del ARNm. Esta realización preferente permite proporcionar un ARNm traducido y estabilizado (modificado) de manera particularmente eficiente. La determinación de un ARNm modificado como se describe anteriormente (contenido en G/C incrementado; intercambio de ARNt) se puede llevar a cabo utilizando el programa de ordenador explicado en la WO 02/098443 -cuya descripción se incluye en todo su alcance en la presente invención. Utilizando este programa de ordenador, se puede modificar la secuencia de nucleótidos de cualquier ARN deseado con la ayuda del código genético o la naturaleza degenerativa del mismo de manera que resulta un contenido en G/C máximo, en combinación con el uso de codones que codifican para ARNt que están presentes tan frecuentemente como sea posible en la célula, preferentemente sin modificar la secuencia de aminoácidos codificada por el ARN modificado en comparación con la secuencia no modificada. Alternativamente, también es posible modificar solo el contenido en G/C o solo emplear los codones en comparación con la secuencia original. El código fuente en Visual Basic 6.0 (entorno de desarrollo utilizado: Microsoft Visual Studio Enterprise 6.0 con Servicepack 3) también se describe en WO 02/098443. En una realización preferente adicional de la presente invención, el contenido de A/U en el medio circundante al sitio de unión al ribosoma del ARNm se incrementa en comparación con el contenido de A/U del medio circundante al sitio de unión al ribosoma del en comparación con su ARNm de tipo natural respectivo. Esta modificación (un contenido de A/U incrementado alrededor del sitio de unión a ribosoma) incrementa la eficiencia de unión al ribosoma del ARNm. A su vez, una unión efectiva de los ribosomas al sitio de unión al ribosoma (secuencia Kozak) tiene el efecto de una traducción eficiente del ARNm. De acuerdo con una realización adicional de la presente invención, el ARNm se puede modificar con respecto a los elementos de secuencia que potencialmente se desestabilizan. En particular, la región de codificación y/o la región no traducida 5' y/o 3' de este ARNm se puede modificar en comparación con el ARNm de tipo natural respectivo de manera que no contiene elementos de secuencia desestabilizantes, preferentemente no modificándose la secuencia de aminoácido codificada del ARNm modificado en comparación con su ARNm de tipo natural respectivo. Es conocido que, por ejemplo en las secuencias de ARNm eucariotas, están presentes elementos desestabilizantes de secuencia (DSE) a los cuales se unen las proteínas señal y regulan la degradación enzimática del ARN in vivo. una la estabilización adicional del ARNm modificado, opcionalmente en la región que codifica un antígeno como se define aquí o un fragmento o variante del mismo, se pueden así llevar a cabo una o más de estas modificaciones en comparación con la región correspondiente del ARNm de tipo natural de forma que no está presente ninguno o esencialmente ninguno de los elementos desestabilizadores en la misma. De acuerdo con la invención, Los DSE presentes en las regiones no traducidas (3'- y/o 5'-UTR) también se pueden eliminar del ARNm mediante estas modificaciones. Estas secuencias desestabilizantes son, por ejemplo, secuencias ricas en AU (AURES), presentes en las secciones 3'-UTR de numerosos ARN inestables (Caput y col.., Proc. Natl. Acad. Sci. USA 1986, 83: 1670 a 1674). Así, preferentemente el ARNm está modificado en comparación con el ARNm de tipo natural respectivo de manera que el ARNm como se describe aquí no contiene estas secuencias desestabilizadoras. Esto también se aplica a aquellos motivos de secuencia que son reconocidos por posibles endonucleasas, por ejemplo la secuencia GAACAAG, contenida en el segmento 3'-UTr del gen que codifica el receptor de transferrina (Binder y col.., EMBO J. 1994, 13: 1969 a 1980). Preferentemente, estos motivos de secuencia también se eliminan en el ARNm tal como se describe aquí.
Secuencias adaptadas al uso de codón humano:
De acuerdo con la invención, una modificación preferente adicional del ARNm como se describe aquí se basa en el descubrimiento de que los codones que codifican el mismo aminoácido típicamente están presentes en diferentes frecuencias. De acuerdo con la invención, en el ARNm modificado como se describe aquí, una secuencia de codificación (región de codificación) como se define aquí preferentemente está modificada en comparación con la región correspondiente del ARNm de tipo natural respectivo de manera que la frecuencia de los codones que codifican el mimo aminoácido se corresponde con la frecuencia natural de ese codón según el uso de codón humano, tal como, por ejemplo, se muestra en la Tabla 1.
Por ejemplo, en el caso del aminoácido alanina (Ala) presente en una secuencia de aminoácidos codificada por una secuencia codificadora del ARNm como se describe aquí, la secuencia codificadora de tipo natural preferentemente se adapta de forma que el codón “GCC” se utiliza con una frecuencia de 0,40, el codón “GCT” se utiliza con una frecuencia de 0,28, el codón “GCA” se utiliza con una frecuencia de 0,22 y el codón “GCG” se utiliza con una frecuencia de 0,10, etc. (ver Tabla 2).
Tabla 1: Tabla de uso de codón humano
Figure imgf000024_0001
Figure imgf000025_0001
Secuencias optimizadas con codón:
Como se describe anteriormente, se prefiere de acuerdo con la invención que todos los codones de la secuencia de tipo natural que codifican para un ARNt que es relativamente raro en la célula se intercambien por un codón que codifique para un ARNt que es relativamente frecuente en la célula y que, en cada caso, lleve al mismo aminoácido que el ARNt relativamente raro. Por tanto, es particularmente preferente que se utilicen los codones más frecuentes para cada aminoácido codificado (ver Tabla 1, los codones más frecuentes se marcan con asteriscos). Este procedimiento de optimización incrementa el índice de adaptación de codón (CAI) y finalmente maximiza el CAI. En el contexto de la invención, las secuencias con CAI incrementado o maximizado son referidas típicamente como secuencias “optimizadas con codón” y/o secuencias incrementadas y maximizadas CAI. De acuerdo con una realización preferente, el ARNm como se describe aquí comprende al menos una secuencia de codificación donde la secuencia de codificación está optimizada con codón tal como se describe aquí. De manera más preferente, el índice de adaptación de codón (CAI) de la al menos una secuencia de codificación es al menos 0,5, al menos 0,8, al menos 0,9 o al menos 0,95. De manera especialmente preferente, el índice de adaptación de codón (CAI) de la al menos una secuencia de codificación es 1.
Por ejemplo, en el caso del aminoácido alanina (Ala) presente en la secuencia de aminoácidos codificada por al menos una secuencia de codificación del ARNm como se describe aquí, la secuencia de codificación de tipo natural se adapta de forma en que el codón humano más frecuente “GCC” siempre se utiliza para el aminoácido, o para el aminoácido Cisteína (Cys), la secuencia de tipo natural se adapta de forma en que el codón humano más frecuente “TGC” siempre se utiliza para el aminoácido, etc.
Secuencias optimizadas con C:
De acuerdo con otra realización, el ARNm como se describe aquí se puede modificar cambian, preferentemente incrementando, el contenido de citosina (C) del ARNm, preferentemente de una región de codificación del ARNm.
En una realización particularmente preferente de la presente invención, el contenido de C de una región de codificación del ARNm se modifica, preferentemente se incrementa, en comparación con el contenido de C de la región de codificación del ARN de tipo natural respectivo, es decir el ARN no modificado. La secuencia de aminoácidos codificada por una secuencia de codificación de ARNm como se describe aquí preferentemente no está modificada en comparación con la secuencia de aminoácidos codificada por el ARNm de tipo natural respectivo.
En una realización preferente de la presente invención, el ARNm modificado se modifica de forma que se consigue al menos el 10%, 20%, 30%, 40%, 50%, 60%, 70% o 80% o al menos el 90% del contenido de citosina máximo teóricamente posible o incluso el máximo contenido de citosina.
En otras realizaciones preferentes, al menos el 10%, 20%, 30%, 40%, 50%, 60%, 70%, 80%, 90% o incluso 100% de los codones de la secuencia de tipo natural del ARNm que son “optimizables en su contenido de citosina” se reemplazan por codones que tienen un contenido de citosina más alto que los presentes en la secuencia de tipo natural.
En una realización preferente adicional, algunos de los codones de la secuencia de codificación de tipo natural se pueden modificar además de forma que un codón para un ARNt relativamente raro en la célula se intercambia por un codón para un ARNt relativamente frecuente en la célula, con la condición de que el codón sustituido para un ARNt relativamente frecuente lleve al mismo aminoácido que el codón del ARNt relativamente raro de tipo natural original. De manera preferente, todos los codones para un ARNt relativamente raro se reemplazan por un codón para un ARNt relativamente frecuente en la célula, excepto los codones que codifican aminoácidos que están codificados exclusivamente por codones que no contienen citosina, o excepto para glutamina (Gln), que es codificada por dos codones que contienen cada uno el mismo número de citosinas.
En una realización preferente adicional de la presente invención, el ARNm como se describe aquí se modifica de forma que se consigue al menos el 80% o al menos el 90% del contenido de citosinas máximo teóricamente posible o incluso un contenido de citosinas máximo mediante codones que codifican para ARNt relativamente frecuentes en la célula, permaneciendo sin cambios la secuencia de aminoácidos.
Debido a la degeneración natural del código genético, más de un codón puede codificar un aminoácido particular. Por consiguiente, 18 de 20 aminoácidos de origen natural son codificados por más de un codón (siendo Tryp y Met una excepción), por ejemplo por 2 codones (por ejemplo Cys, Asp, Glu), por tres codones (por ejemplo Ile), por 4 codones (por ejemplo Ala, Gly, Pro) o por 6 codones (por ejemplo Leu, Arg, Ser). Sin embargo, no todos los codones que codifican el mismo aminoácido se utilizan con la misma frecuencia bajo condiciones in vivo. Dependiendo de cada organismo individual, se establece un perfil de uso de codón típico.
El término “codón optimizable por su contenido en citosina” como se utiliza dentro del contexto de la presente invención se refiere a codones que presentan un contenido más bajo de citocinas que otros codones que codifican el mismo aminoácido. Así, cualquier codón de tipo natural que se puede reemplazar por otro codón que codifica el mismo aminoácido y que tiene un mayor número de citosinas dentro de ese codón se considera optimizable con citosina (optimizable con C). Cualquiera de tales sustituciones de un codón de tipo natural optimizable con C por el codón optimizado con C específico dentro de una región de codificación de tipo natural incrementa su contenido de C total y refleja una secuencia de ARNm modificada enriquecida con C. De acuerdo con una realización preferente, el ARNm como se describe aquí, preferentemente una secuencia de codificación del ARNm, comprende o consiste en una secuencia de ARN maximizada con C que contiene codones optimizados con C para todos los codones potencialmente optimizables con C. Por consiguiente, el 100% o todos los codones optimizables con C teóricamente reemplazables preferentemente se reemplazan por codones optimizados con C en toda la longitud completa de la región de codificación.
En este contexto, los codones optimizables con contenido de citosina son codones que contienen un número reducido de citosina que otros codones que codifican para el mismo aminoácido.
Cualquiera de los codones GCG, GCA, GCU codifica para el aminoácido Ala, que se puede intercambiar por el codón GCC que codifica el mismo aminoácido, y/o
el codón UGU que codifica para Cys se puede intercambiar por el codón UGC que codifica el mismo aminoácido, y/o el codón GAU que codifica para Asp se puede intercambiar por el codón GAC que codifica el mismo aminoácido, y/o el codón UUU que codifica para Phe se puede intercambiar por el codón UUC que codifica el mismo aminoácido, y/o cualquiera de los codones GGG, GGA, GGU que codifican Gly se puede intercambiar por el codón GGC que codifica el mismo aminoácido, y/o
el codón CAU que codifica para His se puede intercambiar por el codón CAC que codifica el mismo aminoácido, y/o cualquiera de los codones AUA, AUU que codifican para Ile se pueden intercambiar por el codón AUC, y/o cualquiera de los codones UUG, UUA, CUG, CUA, CUU que codifican para Leu se puede intercambiar por el codón CUC que codifica el mismo aminoácido, y/o
el codón AAU que codifica para Asn se puede intercambiar por el codón AAC que codifica el mismo aminoácido, y/o cualquiera de los codones CCG, CCA, CCU que codifica para Pro se puede intercambiar por el codón CCC que codifica el mismo aminoácido, y/o
cualquiera de los codones AGG, AGA, CGG, CGA, CGU que codifican para Arg se puede intercambiar por el codón CGC que codifica el mismo aminoácido, y/o
cualquiera de los codones AGU, AGC, UCG, UCA, UCU que codifican para Ser se puede intercambiar por el codón UCC que codifica el mismo aminoácido, y/o
cualquiera de los codones ACG, ACA, ACU que codifican para Thr se pueden intercambiar por el codón ACC que codifica el mismo aminoácido, y/o
cualquiera de los codones GUG, GUA, GUU que codifican para Val se pueden intercambiar por el codón GUC que codifica el mismo aminoácido, y/o
el codón UAU que codifica para Tyr se puede intercambiar por el codón UAC que codifica el mismo aminoácido.
En cualquiera de los casos anteriores, el número de citosinas se incrementa en una por codón intercambiado. El intercambio de todos los codones no optimizados con C (que corresponden a los codones optimizables con C) de la región de codificación da como resultado una secuencia de codificación maximizada con C. En el contexto de la invención, al menos el 70%, de manera preferente al menos el 80%, de manera más preferente al menos el 90% de los codones no optimizados con C dentro de al menos una región de codificación del ARNm como se describe aquí se reemplazan por codones optimizados con C.
Puede ser preferente que, para algunos aminoácidos, el porcentaje de codones optimizables con C reemplazados por codones optimizados con C sea inferior al 70%, mientras que para otros aminoácidos el porcentaje de codones reemplazados sea mayor al 70% para cumplir el porcentaje total de optimización con C de al menos el 70% de todos los codones de tipo natural optimizables con C de la región de codificación.
Preferentemente, en un ARNm optimizado con C como se describe aquí, al menos el 50% de los codones de tipo natural optimizables con C para cualquier aminoácido dado se reemplazan por codones optimizados con C, por ejemplo cualquier ARN enriquecido con C modificado contiene preferentemente al menos el 50% de los codones optimizados con C en las posiciones de codones de tipo natural optimizables con C que codifican cualquiera de los aminoácidos mencionados anteriormente Ala, Cys, Asp, Phe, Gly, His, Ile, Leu, Asn, Pro, Arg, Ser, Thr, Val y Tyr, de manera preferente al menos el 60%.
En este contexto, los codones que codifican aminoácidos que no son optimizables en su contenido de citosina y que, sin embargo, son codificados por al menos dos codones, se pueden utilizar sin ningún proceso de selección adicional. Sin embargo, el codón de la secuencia de tipo natural que codifica para un ARNt relativamente raro en la célula, por ejemplo una célula humana, se puede intercambiar para un codón que codifica para un ARNt relativamente frecuente en la célula, codificando ambos para el mismo aminoácido. Por consiguiente, el codón relativamente raro GAA que codifica para Glu se puede intercambiar por el codón frecuente relativo GAG que codifica para el mismo aminoácido, y/o
el codón relativamente raro AAA que codifica para Lys se puede intercambiar por el codón frecuente relativo AAG que codifica para el mismo aminoácido, y/o
el codón relativamente raro CAA que codifica para Gln se puede intercambiar por el codón relativamente frecuente CAG que codifica el mismo aminoácido.
En este contexto, los aminoácidos Met (AUG) y Trp (UGG), que son codificados por solo un codón cada uno, permanecen sin cambio. Los codones de parada no se optimizan en su contenido de citosina; sin embargo, los codones relativamente raros ámbar, ocre (UAA, UAG) se pueden intercambiar por el codón de parada relativamente frecuente ópalo (UGA).
Las sustituciones individuales citadas anteriormente se pueden utilizar individualmente, así como en todas las combinaciones posibles, para optimizar el contenido de citosina del ARNm modificado en comparación con la secuencia de ARNm de tipo natural.
Por consiguiente, una secuencia de codificación como se define aquí puede estar modificada en comparación con la región de codificación del ARNm de tipo natural respectivo de manera que un aminoácido codificado por al menos dos o más codones, de los cuales uno comprende una citosina adicional, tal codón se puede intercambiar por el codón optimizado con C que comprende una citosina adicional, donde preferentemente el aminoácido no está alterado en comparación con la secuencia de tipo natural.
De acuerdo con otra realización aquí descrita, la descripción también se refiere a un ARNm que comprende al menos una secuencia de codificación como se define aquí donde el contenido de G/C de la al menos una secuencia de codificación del ARN se incrementa en comparación con el contenido de G/C de la secuencia de codificación correspondiente del ARNm de tipo natural correspondiente, y/o
donde el contenido de C de la al menos una secuencia de codificación del ARNm se incrementa en comparación con el contenido de C de la secuencia de codificación correspondiente del ARNm de tipo natural correspondiente, y/o
donde los codones de la al menos una secuencia de codificación del ARNm se adaptan para uso de codón humano, donde el índice de adaptación de codón (CAI) preferentemente se aumenta o maximiza en la al menos una secuencia de codificación del ARNm y donde la secuencia de aminoácidos codificada por el ARNm preferentemente no está modificada en comparación con la secuencia de aminoácidos codificada por el ARNm de tipo natural correspondiente.
Otra de estas características del constructo de ARNm que codifica al menos un epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico es que se puede modificar para incluir y/o comprende, por ejemplo adicionalmente, una o más de una estructura 5'-CAP (tal como m7GpppN), una secuencia poli(A) y/o una secuencia poli(C). En particular en estas realizaciones, el constructo de ARNm comprende (adicionalmente) una estructura 5'-CAP y una secuencia poli(A) y opcionalmente una secuencia poli(C). Ejemplos no limitativos específicos de ciertas estructuras 5'-CAP, secuencias poli(C) y secuencias poli(A) se describen en cualquier lugar aquí. Sin embargo, si se incluye una secuencia poli(A) en el constructo de ARNm, entonces se prevén realizaciones de tal secuencia poli(A) donde la secuencia poli(A) comprende una secuencia de aproximadamente 25 a aproximadamente 400 nucleótidos adenosina, por ejemplo una secuencia poli(A) de aproximadamente 50 a aproximadamente 400 nucleótidos adenosina, una secuencia poli(A) de aproximadamente 50 a aproximadamente 300 nucleótidos adenosina, una secuencia poli(A) de aproximadamente 50 a aproximadamente 250 nucleótidos adenosina o una secuencia poli(A) de aproximadamente 60 a aproximadamente 250 nucleótidos adenosina; y si se incluye una secuencia poli(C) en el constructo de ARNm, entonces se prevén realizaciones de tal secuencia poli(C) donde la secuencia poli(C) comprende aproximadamente 10 a aproximadamente 200 nucleótidos citosina, de manera preferente aproximadamente 10 a aproximadamente 100 nucleótidos citosina, de manera más preferente aproximadamente 10 a aproximadamente 70 nucleótidos de citosina o de manera aún más preferente aproximadamente 20 a aproximadamente 50 o incluso aproximadamente 20 a aproximadamente 30 nucleótidos citosina. Una secuencia poli(C) preferentemente puede situarse 3' de la región de codificación comprendida en un ácido nucleico.
Otra característica del constructo de ARNm que codifica al menos un epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico es que puede comprender (adicionalmente) al menos un tallo-bucle de histona, tal como una secuencia tallo-bucle de histona y/o una estructura tallo-bucle de histona. Estas secuencias tallo-bucle de histona preferentemente se seleccionan de las secuencias tallo-bucle de histona descritas en la WO2012/019780. Una estructura tallo-bucle de histona es una estructura de ARNm que es formable o está formada por una secuencia de ARN tallo-bucle de histona en condiciones fisiológicas, por ejemplo intracelular, y/o cuando se incluye en una formulación farmacéutica.
Una secuencia tallo-bucle de histona adecuada para su uso con la presente invención preferentemente se selecciona de al menos una de las siguientes fórmulas (I) o (II):
fórmula (I) (secuencia tallo-bucle sin elementos frontera de tallo):
Figure imgf000028_0001
fórmula (II) (secuencia tallo-bucle con elementos frontera de tallo):
Figure imgf000028_0002
Elemento tallo 1 bucle tallo 2 Elemento
frontera tallo 1 frontera tallo 2
donde
elementos frontera de tallo 1 o tallo 2 N1-6 son una secuencia consecutiva de 1 a 6, de preferencia de 2 a 6, con mayor preferencia de 2 a 5, incluso con mayor preferencia de 3 a 5, con máxima preferencia de 4 a 5 o 5N, donde cada N se selecciona independientemente de un nucleótido seleccionado de A, U, T, G y C, o un nucleótido análogo de los mismos;
Tallo 1 [N0-2GN3-5] es complementario inverso o complementario parcialmente inverso con el elemento de tallo 2 y es una secuencia consecutiva de entre 5 a 7 nucleótidos; donde N0-2 es una secuencia consecutiva de 0 a 2, de preferencia 0 a 1, con mayor preferencia 1 N, donde cada N se selecciona independientemente de un nucleótido seleccionado de A, U, T, G y C, o un nucleótido análogo de los mismos; donde N3-5 es una secuencia consecutiva de 3 a 5, de preferencia 4 a 5, con mayor preferencia 4 N, donde cada N se selecciona independientemente de un nucleótido seleccionado de A, U, T, G y C, o un nucleótido análogo de los mismos; y donde G es guanosina o un análogo de la misma y se puede remplazar opcionalmente por una citidina o un análogo de la misma, con la condición de que su nucleótido citidina complementario en el tallo 2 se reemplace por guanosina;
Secuencia bucle [No-4(U/T)No-4] está ubicada entre los elementos tallo 1 y tallo 2 y es una secuencia consecutiva de 3 a 5 nucleótidos, con mayor preferencia de 4 nucleótidos, donde cada N0-4 es independientemente una secuencia consecutiva de 0 a 4, de preferencia de 1 a 3, con mayor preferencia 1 a 2 N, donde cada N se selecciona independientemente de un nucleótido seleccionado de A, U, T, G y C, o un nucleótido análogo de los mismos; y donde U/T representa uridina u opcionalmente timidina;
Tallo 2 [N3-5CN0-2] es complementaria inversa o complementaria parcialmente inversa con el elemento tallo 1, y es una secuencia consecutiva de 5 a 7 nucleótidos; donde N3-5 es una secuencia consecutiva de 3 a 5, de preferencia 4 a 5, con mayor preferencia 4 N, donde cada N se selecciona independientemente de un nucleótido seleccionado de A, U, T, G y C, o un nucleótido análogo de los mismos; donde N0-2 es una secuencia consecutiva de 0 a 2, de preferencia 0 a 1, con mayor preferencia 1 N, donde cada N se selecciona independientemente de un nucleótido seleccionado de A, U, T, G y C, o un nucleótido análogo de los mismos; y donde C es citidina o un análogo de la misma y se puede remplazar opcionalmente por una guanosina o un análogo de la misma, con la condición de que su nucleótido guanosina complementario en el tallo 1 se remplace por citidina;
donde
el tallo 1 y el tallo 2 son capaces de realizar un apareamiento de bases entre sí formando una secuencia complementaria inversa, donde el apareamiento de bases se puede presentar entre el tallo 1 y el tallo 2, por ejemplo un apareamiento de bases Watson-Crick de nucleótidos A y U/T o G y C o un apareamiento de bases no Watson-Crick, por ejemplo un apareamiento de bases de tambaleo, un apareamiento de bases Watson-Crick reverso, un apareamiento de bases Hoogsteen, un apareamiento de bases Hoogsteen reverso o son capaces de un apareamiento de bases uno con otro formando una secuencia parcialmente inversa, donde puede estar presente un apareamiento de bases incompleto entre el tallo 1 y el tallo 2, en base a que una o más bases de un tallo no tienen una base complementaria en la secuencia inversa complementaria del otro tallo.
De acuerdo con una realización preferente adicional, al menos una secuencia tallo-bucle de histona, si está incluida en el constructo de ARNm, puede comprender al menos una de las siguientes fórmulas específicas (Ia) o (IIa):
fórmula (Ia) (secuencia tallo-bucle sin elementos frontera de tallo):
[NwG NjJ [N,. 3 (U/T)N0.2] [Nj.sCNo.,1
tallo 1 bucle tallo 2
fórmula (IIa) (secuencia tallo-bucle con elementos frontera de tallo):
N 2.5
Figure imgf000029_0001
Elemento tallo 1 bucle tallo 2 Elemento frontera tallo 1 frontera tallo 2
donde N, C, G, T y U son como se definió anteriormente.
De acuerdo con otra realización preferente de la presente invención, al menos una secuencia tallo-bucle de histona, si está incluida en el constructo de ARNm, puede comprender al menos una de las siguientes fórmulas específicas (Ib) o (IIb):
fórmula (Ib) (secuencia de tallo-bucle sin elementos frontera de tallo):
Figure imgf000029_0002
fórmula (IIb) (secuencia de tallo-bucle con elementos frontera de tallo):
Figure imgf000029_0003
Elemento tallo 1 bucle tallo 2 Elemento
frontera tallo 1 frontera tallo 2
donde N, C, G, T y U son como se definió anteriormente.
Una secuencia tallo-bucle de histona preferente particular es la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 1 (o un homologo, fragmento o variante de la misma):
Secuencia de nucleótidos tallo-bucle de histona (SEQ ID NO. 1) CAAAGGCTCTTTTCAGAGCCACCA
De manera más preferente, la secuencia tallo-bucle es la secuencia de ARN correspondiente de la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 2 (o un homólogo, fragmento o variante de la misma):
Secuencia de ARN tallo-bucle de histona (SEQ ID NO. 2) CAAAGGCUCUUUUCAGAGCCACCA
Dos características adicionales del constructo de ARNm que codifica al menos un epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico son que puede comprender (adicionalmente) al menos uno de los siguientes elementos estructurales: un elemento de región 5'- y/o 3'- no traducida (elemento UTR), en particular un elemento 5'-UTR que comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de la 5'-UTR de un gen TOP o de un fragmento, homólogo o variante del mismo, o un elemento 5'- y/o 3'-UTR que puede ser derivable de un gen que proporciona un ARNm estable o un homólogo, fragmento o variante del mismo; una estructura tallo-bucle de histona, preferentemente un tallo-bucle de histona en su región 3' no traducida; una estructura 5'-CAP; una cola poli-A; o una secuencia poli(C).
Así, en una de tales realizaciones de los diversos aspectos de la presente descripción, el constructo de ARNm comprende al menos un elemento 5'- o 3'-UTR. En este contexto, un elemento UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de la 5'- o 3'-UTR de cualquier gen de origen natural o que se deriva de un fragmento, homólogo o variante de la 5'- o 3'-UTR de un gen. De manera preferente, el elemento de 5'- o 3'-UTR utilizado de acuerdo con la presente invención es heterólogo en la región de codificación del constructo de ARNm. Incluso siendo preferentes elementos de 5'- o 3'-UTR derivados de genes de origen natural, también se pueden emplear elementos UTR obtenidos por ingeniería genética en el contexto de la presente invención.
Con respecto a un elemento 3'-UTR, la presente descripción también incluye constructos de ARNm que incluyen un elemento 3'-UTR que comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico derivada de la 3'-UTR de un gen cordado, preferentemente un gen vertebrado, de manera más preferente un gen de mamífero, con especial preferencia un gen humano, de una variante de la 3'-UTR de un gen cordado, de manera preferente un gen vertebrado, de manera más preferente un gen de mamífero, con especial preferencia un gen humano.
El término “elemento 3'-UTR” se refiere a una secuencia de ácido nucleico que comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de una 3'-UTR o de una variante de una 3'-UTR. Un elemento 3'-UTR en el sentido de la presente invención puede estar representado por la 3'-UTR de un ARNm. Así, en el sentido de la presente invención, preferentemente un elemento 3'-UTR puede ser la 3'-UTR de un ARNm, de manera preferente de un ARNm artificial, o puede ser la plantilla de transcripción para una 3'-UTR de un ARNm. De esta manera, un elemento 3'-UTR preferentemente es una secuencia de ácido nucleico que corresponde a la 3'-UTR de un ARNm, de manera preferente a la 3'-UTR de un ARNm artificial, tal como un ARNm obtenido por transcripción de un constructo de un vector genéticamente modificado. Preferentemente, el elemento 3'-UTR cumple la función de una 3'-UTR o codifica una secuencia que cumple la función de una 3'-UTR.
En una realización aquí descrita, el constructo de ARNm, si comprende una 3'-UTR, la 3'-UTR puede comprender o consistir en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de una 3'-UTR de un gen que proporciona un ARNm estable o de un homólogo, o puede ser un fragmento o variante de este gen. En ciertas realizaciones, el constructo de ARNm comprende un elemento 3'-UTR que puede ser derivable de un gen que se refiere a un ARNm con una vida media mejorada (que proporciona un ARNm estable), por ejemplo un elemento 3'-UTR como se define y se describe a continuación.
Por ejemplo, en una realización particular, el elemento 3'-UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de una 3'-UTR de un gen seleccionado del grupo consistente en un gen de albúmina, un gen de a-albúmina, un gen de p-globina, un gen de tirosina-hidroxilasa, un gen de lipoxigenasa y un gen de colágeno-alfa, tal como un gen de colágeno-alfa 1(I), o una variante de una 3'-UTR de un gen seleccionado del grupo consistente en un gen de albúmina, un gen de a-globina, un gen de p-globina, un gen de tirosina-hidroxilasa, un gen de lipoxigenasa, y un gen de colágeno-alfa, tal como un gen de colágeno-alfa 1(I) de acuerdo con las SEQ ID NO. 1369-1390 de la solicitud de patente WO2013/143700. En una realización particularmente preferente, el elemento 3'-UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de una 3'-UTR de un gen de albúmina, preferentemente de un gen de albúmina de vertebrado, de manera más preferente de un gen de albúmina de mamífero, con mayor preferencia de un gen de albúmina humano de acuerdo con la SEQ ID NO. 1369 de la solicitud de patente WO2013/143700. La secuencia de ARNm puede comprender o consistir en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de la 3'-UTR del gen de albúmina humano de acuerdo con el número de Acceso al GenBank NM_000477.5, o de un fragmento o variante de la misma.
Por consiguiente, en ciertas realizaciones aquí descritas, el constructo de ARNm comprende un elemento 3'-UTR que comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico derivada de una 3'-UTR de un gen seleccionado del grupo consistente en un gen de albúmina, un gen de alfa-globina, un gen de beta-globina, un gen de tirosina-hidroxilasa, un gen de lipoxigenasa y un gen de colágeno-alfa, o de un homólogo o fragmento o variante de la misma.
Con mayor preferencia, el elemento 3'-UTR comprende la secuencia de ácido nucleico derivada de un fragmento del gen de albúmina humana de acuerdo con la Se Q ID NO. 1376 de la solicitud de patente WO2013/143700, en lo que sigue referida como SEQ ID NO. 3, o un homólogo, fragmento o variante de la misma.
Secuencia de nucleótidos del elemento 3’-UTR del gen de albúmina humano (SEQ ID NO. 3)
CATCACATTTAAAAGCATCTCAGCCTACCATGAGAATAAGAGAAAGAAAATGAAGATCAATAGCTT ATTCATCTCTTTTTCTTTTTCGTTGGTGTAAAGCCAACACCCTGTCTAAAAAACATAAATTTCTTT AATCATTTTGCCTCTTTTCTCTGTGCTTCAATTAATAAAAAATGGAAAGAACCT
En otra realización particularmente preferente, el elemento 3'-UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de una 3'-UTR de un gen de alfa-globina, preferentemente de un gen de alfa o beta-globina de vertebrado, de manera más preferente de un gen de alfa o beta-globina de mamífero, con especial preferencia de un gen de alfa o beta-globina humano de acuerdo con la SEQ ID NO. 1370 de la solicitud de patente WO2013/143700 (3'-UTR de hemoglobina de Homo sapiens, alfa 1 (HBA1)), o de acuerdo con la SEQ ID n O. 1371 de la solicitud de patente WO2013/143700 (3'-UTR de hemoglobina de Homo sapiens, alfa 2 (HBA2)) o de acuerdo con la SEQ ID NO.
1372 de la solicitud de patente WO2013/143700 (3'-UTR de hemoglobina de Homo sapiens, beta (HBB)).
Por ejemplo, el elemento 3'-UTR puede comprender o consistir en la parte de unión al complejo alfa central de la 3’-UTR de un gen de alfa-globina, tal como un gen de alfa-globina humano, preferentemente de acuerdo con la SEQ ID NO. 4 (que corresponde a la SEQ ID NO. 1393 de la solicitud de patente WO2013/143700), o un homólogo, fragmento o variante del mismo.
Secuencia de nucleótidos del elemento 3’ UTR de un gen de alfa-globina (SEQ ID NO. 4)
GCCCGATGGGCCTCCCAACGGGCCCTCCTCCCCTCCTTGCACCG
Por consiguiente, en ciertas realizaciones, el elemento 3’-UTR comprende o consiste en y/o se deriva o es derivable de una secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 3 o la SEQ ID NO. 4, o de una secuencia de ARN correspondiente, homólogo, fragmento o variante de la misma.
El término “una secuencia de ácido nucleico que se deriva de la 3’-UTR de un gen [...]” preferentemente se refiere a una secuencia de ácido nucleico basada en la secuencia 3’-UTR de un gen [...] o en una parte del mismo, tal como en la 3’-UTR de un gen de albúmina, un gen de alfa-globina, un gen de beta-globina, un gen de tirosina-hidroxilasa, un gen de lipoxigenasa o un gen de colágeno-alfa, tal como un gen de colágeno-alfa 1(I), de manera preferente de un gen de albúmina o parte del mismo. Este término incluye secuencias que corresponden a la secuencia 3’-UTR completa, es decir a la secuencia de 3’-UTR de longitud completa de un gen, y a secuencias que corresponden a un fragmento de la secuencia 3’-UTR de un gen, tal como un gen de albúmina, de alfa-globina, de beta-globina, de tirosina-hidroxilasa, de lipoxigenasa o de colágeno-alfa, tal como un gen de colágeno-alfa 1(I), preferentemente un gen de albúmina.
El término “una secuencia de ácido nucleico que se deriva de una variante de la 3’-UTR de un gen [...]” preferentemente se refiere a una secuencia de ácido nucleico basada en una variante de la secuencia de 3’-UTR de un gen, tal como en una variante de la 3’-UTR de un gen de albúmina, de alfa-globina, de beta-globina, de tirosinahidroxilasa, de lipoxigenasa o de colágeno-alfa, tal como un gen de colágeno-alfa 1(I) o una parte del mismo como se describe anteriormente. Este término incluye secuencias que corresponden a la secuencia completa de la variante de la 3’-UTR de un gen, es decir la variante de secuencia 3’-UTR de longitud completa de un gen, y secuencias que corresponden a un fragmento de la variante de secuencia de la 3’-UTR de un gen. Un fragmento en este contexto preferentemente consiste en un tramo continuo de nucleótidos que corresponden a un tramo continuo de nucleótidos de la variante de la 3’-UTR de longitud completa que representa al menos el 20%, de manera preferente al menos el 30%, de manera más preferente al menos el 40%, con mayor preferencia al menos el 50%, de manera aún más preferente al menos el 60%, con especial preferencia al menos el 70%, con particular preferencia al menos el 80% y con total preferencia al menos el 90% de la variante de la 3’-UTR de longitud completa. Este fragmento de variante, en el sentido de la presente descripción, preferentemente es un fragmento funcional de variante como se describe aquí.
En realizaciones particulares de los diversos aspectos aquí descritos, el constructo de ARNm comprende (en la dirección 5’ a 3’): (a) una estructura 5’-CAP (por ejemplo m7GpppN); y (b) una región de codificación que codifica al menos un péptido o polipéptido inmunogénico; y (c) un elemento 3'-UTR que comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de un gen de alfa-globina (tal como uno que comprende la secuencia de ARN correspondiente de la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 4, o un homólogo, fragmento o variante de la misma), donde cualquiera de estos constructos de ARNm pueden comprender además una o más de las características (d) a (f) siguientes: (d) una secuencia poli(A) (tal como una que comprende aproximadamente 64 adenosinas); (e) una secuencia poli(C) (tal como una que comprende aproximadamente 30 citosinas); y/o (f) un tallobucle de histona (tal como uno que comprende la secuencia de ARN correspondiente a la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 1, o un homólogo, fragmento o variante de la misma).
Con respecto a un elemento 3'-UTR, la presente descripción también incluye realizaciones del constructo de ARNm que comprenden al menos un elemento de región 5'-no traducida, el constructo de ARNm comprende adicionalmente al menos un elemento 5'-UTR que comprende o consiste en secuencia de ácido nucleico que se deriva de la 5'-UTR de un gen TOP, o de una secuencia de ARN correspondiente, homólogo, fragmento o variante de la misma. En ciertas de estas realizaciones, el elemento 5'-UTR preferentemente no comprende (por ejemplo carece de) un motivo 5'TOP o un 5'TOP (como se define anteriormente).
En realizaciones adicionales, el constructo de ARNm (además) comprende un elemento 5'-UTR que comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de la 5'-UTr de un gen TOP o de una secuencia de ARN correspondiente, homólogo, fragmento o variante de la misma. En ciertas de estas realizaciones, el elemento 5'-UTR preferentemente no comprende (por ejemplo carece de) un motivo 5'TOP o un 5'TOP (como se define anteriormente).
En todavía otras realizaciones, la secuencia de ácido nucleico del elemento 5'-UTR que se deriva de una 5'-UTR de un gen TOP termina en su extremo 3' con un nucleótido en la posición 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 o 10 aguas arriba del codón de inicio (por ejemplo A(U/T)G) del gen o del ARNm del que se deriva. Así, el elemento 5'-UTR no comprende ninguna parte de la región de codificación de proteínas. De esta manera, preferentemente la parte de codificación de proteínas del constructo de ARNm sólo es proporcionada por la región de codificación.
La secuencia ácido nucleico que se deriva de la 5'-UTR de un gen TOP preferentemente se deriva de un gen TOP eucariota, de manera preferente de un gen TOP de planta o animal, con mayor preferencia de un gen TOP cordado, con especial preferencia de un gen TOP vertebrado, con total preferencia de un gen TOP mamífero, tal como un gen TOP humano.
Por ejemplo, el elemento 5'-UTR preferentemente se selecciona de elementos 5'-UTR que comprenden o consisten en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de una secuencia de ácido nucleico seleccionada del grupo consistente en las SEQ ID NO. 1-1363, SEQ ID NO. 1395, SEQ ID NO. 1421 y SEQ ID NO. 1422 de la solicitud de patente WO2013/143700, de homólogos de las SEQ ID NO. 1-1363, SEQ ID NO. 1395, SEQ ID NO. 1421 y SEQ ID NO. 1422 de la solicitud de patente WO2013/143700, de una variante de la misma o preferentemente de una secuencia de ARN correspondiente. El término “homólogos de las SEQ ID NO. 1-1363, SEQ ID NO. 1395, SEQ ID NO. 1421 y SEQ ID NO. 1422 de la solicitud de patente WO2013/143700” se refiere a secuencias de otras especies distintas a homo sapiens que son homólogos a las secuencias de acuerdo con las SEQ ID NO. 1-1363, SEQ ID NO. 1395, SEQ ID NO. 1421 y SEQ ID NO. 1422 de la solicitud de patente WO2013/143700.
En una realización preferente, el elemento 5'-UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de una secuencia de ácido nucleico que se extiende desde la posición de nucleótidos 5 (es decir el nucleótido situado en la posición 5 en la secuencia) a la posición de nucleótidos inmediatamente 5' al codón de inicio (situado en el extremo 3' de la secuencia), por ejemplo la posición de nucleótidos inmediatamente 5' a la secuencia ATG de una secuencia de ácido nucleico seleccionada de las SEQ ID NO. 1-1363, SEQ ID NO. 1395, SEQ ID NO. 1421 y SEQ ID NO. 1422 de la solicitud de patente WO2013/143700, de los homólogos de SEQ ID NO. 1-1363, SEQ ID NO. 1395, SEQ ID NO. 1421 y SEQ ID NO. 1422 de la solicitud de patente WO2013/143700, de una variante de la misma, o una secuencia de ARN correspondiente. Es particularmente preferente que el elemento 5' UTR se derive de una secuencia de ácido nucleico que se extiende desde la posición de nucleótidos inmediatamente 3' al 5'TOP a la posición de nucleótidos inmediatamente 5' al codón de inicio (situado en el extremo 3' de la secuencia), por ejemplo la posición de nucleótidos inmediatamente 5' a la secuencia ATG, de una secuencia de ácido nucleico seleccionada de las SEQ ID NO. 1-1363, SEQ ID NO. 1395, SEQ ID NO. 1421 y SEQ ID NO. 1422 de la solicitud de patente WO2013/143700, de los homólogos de SEQ ID NO. 1-1363, SEQ ID NO. 1395, SEQ ID NO. 1421 y SEQ ID NO. 1422 de la solicitud de patente WO2013/143700, de variante de las mismas, o de una secuencia de ARN correspondiente.
En una realización particularmente preferente, el elemento 5'-UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de una 5'-UTr de un gen TOP que codifica una proteína ribosómica o de una variante de una 5'-UTR de un gen TOP que codifica una proteína ribosómica. Por ejemplo, el elemento 5'-UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de una 5'-UTR de una secuencia de ácido nucleico de acuerdo con cualquiera de las SEQ ID NO: 67, 170, 193, 244, 259, 554, 650, 675, 700, 721, 913, 1016, 1063, 1120, 1138 y 1284­ 1360 de la solicitud de patente WO2013/143700, una secuencia de ARN correspondiente, un homólogo de la misma, o una variante de la misma como se describe aquí, que preferentemente carece del motivo 5'TOP. Como se describe anteriormente, la secuencia que se extiende desde la posición 5 al nucleótido inmediatamente 5' a ATG (que se sitúa en el extremo 3' de la secuencia) corresponde a la 5'-UTR de dichas secuencias.
Preferentemente, el elemento 5'-UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de una 5'-UTR de un gen TOP que codifica una proteína ribosómica Large (RPL) o de un homólogo o variante de una 5'-UTR de un gen TOP que codifica una proteína ribosómica Large (RPL). Por ejemplo, el elemento 5'-UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de una 5'-UTR de una secuencia de ácido nucleico de acuerdo con cualquiera de las SEQ ID NO: 67, 259, 1284-1318, 1344, 1346, 1348-1354, 1357, 1358, 1421 y 1422 de la solicitud de patente WO2013/143700, una secuencia de ARN correspondiente, un homólogo de la misma, o una variante de la misma como se describe aquí, preferentemente que carece del motivo 5'TOP.
En una realización particularmente preferente, el elemento 5'-UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de la 5'-UTR del gen 32 de una proteína ribosómica Large, preferentemente de un gen de proteína ribosómica de vertebrado Large 32 (L32), más preferentemente de un gen de proteína ribosómica de mamífero Large 32 (L32), de manera mucho más preferente de un gen de proteína ribosómica humana Large 32 (L32), o de una variante de la 5'-UTR de un gen de proteína ribosómica Large 32, de manera preferente de un gen de proteína ribosómica de vertebrado Large 32 (L32), de manera más preferente de un gen de proteína ribosómica de mamífero Large 32 (L32), de manera mucho más preferente de un gen de proteína ribosómica humana Large 32 (L32), donde preferentemente el elemento 5'-UTR no comprende la 5'TOP del gen.
Una secuencia preferente para un elemento 5'-UTR corresponde a la SEQ ID NO. 1368 de la solicitud de patente WO2013/143700 (u homólogo, fragmento o variante de la misma) y que es la siguiente:
Secuencia de nucleótidos para el elemento 5'-UTR (SEQ ID NO. 5)
Así en una realización particularmente preferente, el elemento 5'-UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que tiene una identidad de al menos aproximadamente un 40%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 50%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 60%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 70%, de manera más preferente de al menos aproximadamente un 80%, de manera más preferente de al menos aproximadamente un 90%, de manera aún más preferente de al menos aproximadamente un 95%, de manera aún más preferente de al menos aproximadamente un 99% con la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 1368 de la solicitud de patente WO2013/143700 (5'-UTR de la proteína ribosómica humana Large 32 sin el tracto de oligopirimidina 5'-terminal, SEQ ID NO. 5) o preferentemente a una secuencia de ARN correspondiente, o donde el al menos un elemento 5'-UTR comprende o consiste en un fragmento de una secuencia de ácido nucleico que tiene una identidad de al menos aproximadamente un 40%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 50%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 60%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 70%, de manera más preferente de al menos aproximadamente un 80%, de manera más preferente de al menos aproximadamente un 90%, de manera aún más preferente de al menos aproximadamente un 95%, de manera aún más preferente de al menos aproximadamente un 99% con la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 9 o preferentemente de una secuencia de ARN correspondiente, donde preferentemente el fragmento es como se describe anteriormente, es decir un tramo continuo de nucleótidos que representan al menos el 20%, etc., de la 5'-UTR de longitud completa. De manera preferente, el fragmento tiene una longitud de al menos aproximadamente 20 nucleótidos o más, preferentemente de al menos aproximadamente 30 nucleótidos o más, con especial preferencia de al menos aproximadamente 40 nucleótidos o más. Preferentemente, el fragmento es un fragmento funcional como se describe aquí.
En algunas realizaciones, el constructo de ARNm comprende un elemento 5'-UTR que comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de 5'-UTR de un gen TOP de vertebrado, tal como un gen TOP de mamífero, por ejemplo humano, seleccionado de RPSA, RPS2, RPS3, RPS3A, RPS4, RPS5, RPS6, RPS7, RPS8, RPS9, RPS10, RPS11, RPS12, RPS13, RPS14, RPS15, RPS15A, RPS16, RPS17, RPS18, RPS19, RPS20, RPS21, RPS23, RPS24, RPS25, RPS26, RPS27, RPS27A, RPS28, RPS29, RPS30, RPL3, RPL4, RPL5, RPL6, RPL7, RPL7A, RPL8, RPL9, RPL10, RPL10A, RPL11, RPL12, RPL13, RPL13A, RPL14, RPL15, RPL17, RPL18, RPL18A, RPL19, RPL21, RPL22, RPL23, RPL23A, RPL24, RPL26, RPL27, RPL27A, RPL28, RPL29, RPL30, RPL31, RPL32, RPL34, RPL35, RPL35A, RPL36, RPL36A, RPL37, RPL37A, RPL38, RPL39, RPL40, RPL41, RPLP0, RPLP1, RPLP2, RPLP3, RPLP0, RPLP1, RPLP2, EEF1A1, EEF1B2, EEF1D, EEF1G, EEF2, EIF3E, EIF3F, EIF3H, EIF2S3, EIF3C, EIF3K, EIF3EIP, EIF4A2, PABPC1, HNRNPA1, TPT1, TUBB1, UBA52, NPM1, ATP5G2, GNB2L1, NME2, UQCRB, o de un homólogo o variante del mismo, donde preferentemente el elemento 5'-UTR no comprende un motivo TOP o el 5'TOP de dichos genes y donde opcionalmente el elemento 5'-UTR comienza en su extremo 5' con un nucleótido situado en la posición 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 o 10 aguas abajo del tracto de oligopirimidina 5'-terminal (TOP) y donde opcionalmente además el elemento 5'-UTR que se deriva de una 5'-UTR de un gen TOP termina en su extremo 3' con un nucleótido situado en la posición 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 o 10 aguas arriba del codón de inicio (A(U/T)G) del gen del que se deriva.
En realizaciones particularmente preferentes adicionales, el elemento 5'-UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de la 5'-UTR de un gen de proteína ribosómica Large 32 (RPL32), un gen de proteína ribosómica Large 35 (RPL35), un gen de proteína ribosómica Large 21 (RPL21), una ATP sintasa, un transportador de H+, un complejo F1 mitocondrial, subunidad alfa 1, gen de músculo cardíaco (ATP5A1), un gen de hidroxiesteroide (17-beta) deshidrogenasa 4 (HSD17B4), un gen 1 inducido por andrógeno (AIG1), un gen VIc de subunidad de oxidasa de citocromo C (COX6C) o un gen de N-acilesfingosina amidohidrolasa 1 (ceramidasa ácida) (ASAH1) o de una variante de los mismos, preferentemente de un gen de proteína ribosómica de vertebrado Large 32 (RPL32), un gen de proteína ribosómica de vertebrado Large 35 (RPL35), un gen de proteína ribosómica de vertebrado Large 21 (RPL21), una ATP sintasa de vertebrado, un transportador H+, un complejo F1 mitocondrial, subunidad alta 1, gen de músculo cardíaco (ATP5A1), un gen de hidroxiesteroide (17-beta) deshidrogenasa 4 de vertebrado (HSD17B4), un gen 1 inducido por andrógeno de vertebrado (AIG1), un gen de Vlc de subunidad de oxidasa de citocromo c de vertebrado (COX6C) o un gen de N-acilesfingosina amidohidrolasa 1 (ceramidasa ácida) de vertebrado (ASAH1) o de una variante de los mismos, preferentemente de un gen de proteína ribosómica de mamífero Large 32 (RPL32), un gen de proteína ribosómica Large 35 (RPL35), un gen de proteína ribosómica Large 21 (RPL21), una ATP sintasa de mamífero, un complejo F1 mitocondrial, transportador H+, subunidad alfa 1, gen de músculo cardíaco (ATP5A1), un gen de hidroxiesteroide (17-beta) deshidrogenasa 4 de mamífero (HSD17B4), un gen 1 inducido por andrógeno de mamífero (AIG1), un gen de Vlc de subunidad de oxidasa de citocromo c de mamífero (COX6C) o un gen de N-acilesfingosina amidohidrolasa 1 (ceramidasa ácida) de mamífero (ASAH1) o de una variante de los mismos, de manera mucho más preferente de un gen Large 32 de proteína ribosómica humana (RPL32), un gen Large 35 de proteína ribosómica humana (RPL35), un gen Large 21 de proteína ribosómica humana (RPL21), una ATP sintasa humana, un complejo mitocondrial F1 de transporte H+, subunidad alfa 1, gen de músculo cardíaco (ATP5A1), un gen de hidroxiesteroide (17-beta) deshidrogenase 4 humana (HSD17B4), un gen 1 inducido por andrógeno humano (AIG1), un gen de Vic de subunidad de oxidasa de citocromo c humano (COX6C), o un gen de N-acilesfingosinaamidohidrolasa 1 (ceramidasa ácida) humana (ASAH1) o de una variante de los mismos, donde preferentemente el elemento 5'-UTR no comprende la 5'TOP de dicho gen.
Así, en una realización particularmente preferente, el elemento 5'-UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que tiene una identidad de al menos aproximadamente un 40%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 50%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 60%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 70%, de manera más preferente de al menos aproximadamente un 80%, de manera más preferente de al menos aproximadamente un 90%, de manera aún más preferente de al menos aproximadamente un 95%, de manera aún más preferente de al menos aproximadamente un 99% con la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID n O. 1368 o las SEQ ID NO. 1412-1420 de la solicitud de patente WO2013/143700, o una secuencia de ARN correspondiente, o donde el al menos un elemento 5'-UTR comprende o consiste en un fragmento de una secuencia de ácido nucleico que tiene una identidad de al menos aproximadamente un 40%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 50%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 60%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 70%, de manera más preferente de al menos aproximadamente un 80%, de manera más preferente de al menos aproximadamente un 90%, de manera aún más preferente de al menos aproximadamente un 95%, de manera aún más preferente de al menos aproximadamente un 99% con la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 1368 o las SEQ ID NO. 1412-1420 de la solicitud de patente WO2013/143700, donde preferentemente el fragmento es como se describe anteriormente, es decir, un tramo continuo de nucleótidos que representan al menos el 20%, etc., de la 5'-UTR de longitud completa. Preferentemente, el fragmento tiene una longitud de al menos aproximadamente 20 nucleótidos o más, de manera preferente de al menos aproximadamente 30 nucleótidos o más, con mayor preferencia de al menos aproximadamente 40 nucleótidos o más. Preferentemente, el fragmento es un fragmento funcional como se describe aquí.
Por consiguiente, en una realización particularmente preferente, el elemento 5'-UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico con al menos una identidad de secuencia de al menos aproximadamente un 40%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 50%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 60%, de manera preferente de al menos aproximadamente un 70%, de manera más preferente de al menos aproximadamente un 80%, de manera más preferente de al menos aproximadamente un 90%, de manera aún más preferente de al menos aproximadamente un 95%, de manera aún más preferente de al menos aproximadamente un 99% con la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 1414 de la solicitud de patente WO2013/143700 (5'-UTR de ATP5A1 sin el tracto de oligopiridina 5'-terminal) o preferentemente con una secuencia de ARN correspondiente, o donde el al menos un elemento 5'-UTR comprende o consiste en un fragmento de una secuencia de ácido nucleico con una identidad de al menos aproximadamente el 40%, de manera preferente de al menos aproximadamente el 50%, de manera preferente de al menos aproximadamente el 60%, de manera preferente de al menos aproximadamente el 70%, de manera más preferente de al menos aproximadamente el 80%, de manera más preferente de al menos aproximadamente el 90%, de manera aún más preferente de al menos aproximadamente el 95%, de manera aún más preferente de al menos aproximadamente el 99% con la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 1414 de la solicitud de patente WO2013/143700 o preferentemente con una secuencia de ADN correspondiente, donde preferentemente el fragmento es como se describe anteriormente, es decir es un tramo continuo de nucleótidos que representan al menos el 20%, etc. de la 5'-UTR de longitud completa. De manera preferente, el fragmento tiene una longitud de al menos aproximadamente 20 nucleótidos o más, de manera preferente de al menos aproximadamente 30 nucleótidos o más, de manera más preferente de al menos aproximadamente 40 nucleótidos o más. Preferentemente, el fragmento es un fragmento funcional como se describe aquí.
Preferentemente, el al menos un elemento 5'-UTR y el al menos un elemento 3'-UTR actúan sinérgicamente para incrementar la producción de proteínas de la secuencia de ARNm como se describe anteriormente.
Como se indicó previamente, en una realización especialmente preferente de la presente invención la región del constructo de ARNm que codifica al menos un epítopo de un péptido o polipéptido inmunogénico (por ejemplo una región (de codificación) que codifica un péptido o polipéptido inmunogénico) se optimiza para los propósitos de la invención, incrementándose el contenido de G/C de la región de codificación en comparación con el contenido de G/C de la región de codificación del ARNm de tipo natural. En este contexto, la secuencia de nucleótidos de tipo natural modificada que incluye el sitio de edición modificado de un tramo de ocho nucleótidos de adenosina como se define anteriormente se entiende como un ARNm de tipo natural respectivo como base para la optimización.
Para mejorar adicionalmente la resistencia a, por ejemplo, la degradación in vivo (por ejemplo por una exo- o endonucleasa), el constructo de ARNm utilizado en el contexto de la presente invención se proporciona como un ácido nucleico estabilizado, por ejemplo en forma de un ácido nucleico modificado. En este contexto, el contenido de G/C preferentemente se incrementa como se ha descrito anteriormente. De acuerdo con una realización adicional de la invención, es por tanto preferente que el constructo de ARNm esté además estabilizado, preferentemente mediante modificaciones de la cadena principal, modificaciones de azúcar y/o modificaciones de bases. Todas estas modificaciones se pueden introducir en el constructo de ARNm sin deteriorar la función del ARNm a traducir en la función antigénica derivada de un péptido o polipéptido codificado.
Una modificación de esqueleto en el contexto de la presente invención preferentemente es una modificación donde los fosfatos de la cadena principal de los nucleótidos contenidos en el constructo de ARNm se modifican químicamente, por ejemplo unión de internucleósido aniónica, modificaciones N3'^P5', reemplazo de átomos de oxígeno no enlazantes por boranos, unión de internucleósidos neutros, enlace amida de los nucleósidos, enlaces metileno (metilimino), enlaces formacetilo y tioformacetilo, introducción del grupo sulfonilo, o similares.
Una modificación de azúcar en el contexto de la presente invención preferentemente es una modificación química del azúcar de los nucleótidos del constructo de ARNm, por ejemplo metilación del residuo de ribosa o similar.
De acuerdo con una realización preferente adicional de la invención, el constructo de ARNm se optimiza para la traducción, preferentemente se optimiza para la traducción reemplazando los codones para los ARNt menos frecuentes de un aminoácido dado por codones para los ARNt que están presentes más frecuentemente del aminoácido respectivo. Sin limitarse a una teoría, se cree que la eficiencia de la traducción también está determinada por una frecuencia diferente en la ocurrencia de los ARNt en las células. Así, si los llamados “codones menos frecuentes” están presentes en el constructo de ARNm en un grado incrementado, la secuencia de ARN modificada correspondiente se traduce en un grado significativamente más deficiente que en el caso de estar presentes codones que codifican para los ARNt más frecuentes. Por consiguiente, en ciertas realizaciones de la presente invención, la región de codificación del constructo de ARNm está modificada en comparación con la región correspondiente de la secuencia de ARNm de tipo natural o de la secuencia de codificación de manera que al menos un codón de la secuencia de tipo natural que codifica para un ARNt que es relativamente raro o menos frecuente en la célula se intercambia por un codón que codifica para un ARNt que es más o mucho más frecuente en la célula y que lleva al mismo aminoácido que el ARNt relativamente raro o menos frecuente. Mediante esta modificación, las secuencias del constructo de ARNm se pueden modificar de manera que se insertan los codones para los cuales los ARNt que están presentes más frecuentemente están disponibles. En otras palabras, en el contexto de la presente invención, mediante esta modificación todos los codones de la secuencia de tipo natural que codifican para un ARNt que es relativamente raro en la célula se pueden intercambiar en cada caso por un codón que codifica para un ARNt respectivo que es relativamente frecuente en la célula y que, en cada caso, lleva al mismo aminoácido que el ARNt relativamente raro. Además, es particularmente preferente combinar un contenido incrementado de G/C en la secuencia, en particular maximizado, en el constructo de ARNm con los codones “frecuentes” sin modificar la secuencia de aminoácidos del péptido o polipéptido codificado por la región de codificación del constructo de ARNm. Esta realización preferida permite proporcionar un constructo de ARNm particularmente eficiente traducido y estabilizado (modificado).
Preferentemente, las sustituciones, adiciones o deleciones de bases se llevan a cabo utilizando una matriz de ADN para la preparación de la molécula de ácido nucleico por técnicas de la mutagénesis dirigida a sitio, bien conocida, o por unión de oligonucleótido. En este proceso, para preparar el constructo de ARNm como se define aquí, se puede transcribir in vitro una molécula de ADN correspondiente. Esta matriz de ADN preferentemente comprende un promotor adecuado, por ejemplo un promotor T7 o SP6, para la transcripción in vitro, seguido por la secuencia de nucleótidos deseada para el constructo de ARNm a preparar y una señal de terminación para la transcripción in vitro. La molécula de ADN que forma la matriz del ARNm de interés se puede preparar por proliferación fermentativa y aislamiento subsecuente como parte de un plásmido que se puede replicar en bacterias. Plásmidos que se pueden mencionar como adecuados para la presente invención son, por ejemplo, plásmidos pT7Ts (número de acceso de GenBank AB255037.1; Lai y col.., Development 1995, 121: 2349 a 2360), las series pGEMMR, por ejemplo pGEMMR-1 (Número de acceso de GenBank X65300.1; de Promega) y pSP64 (Número de acceso de GenBank X65327.1); véase también Mezei and Storts, Purification of PCR Products, en: Griffin and Griffin (ed.), PCR Technology: Current Innovation, CRC Press, Boca Raton, FL, 2001.
En realizaciones particulares aquí descritas, el constructo de ARNm comprende (tal como, en la dirección 5' a 3') una combinación de ciertas de estas características: (a) una 5'-CAP (por ejemplo m7GpppN); y (b) un elemento 5'-UTR que comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de la 5'-UTr de un gen TOP (por ejemplo que comprenden o consiste en la secuencia de ARN correspondiente de la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la s Eq ID NO. 5) o un homólogo, fragmento o variante de la misma; y (c) una región de codificación que codifica al menos un péptido o polipéptido inmunogénico; y (d) un elemento 3'-UTR que comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de un gen que proporciona un ARNm estable (por ejemplo que comprende o que consiste en la secuencia de ARN correspondiente de una secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 3) u homólogo, fragmento o variante de la misma; y (e) una secuencia poli(A) (por ejemplo una que comprende aproximadamente 64 adenosinas); y (f) una secuencia poli(C) (por ejemplo una que comprende aproximadamente 30 citosinas); y (g) un tallo-bucle de histona (por ejemplo que comprende la secuencia de ARN correspondiente de la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 1) o un homólogo, fragmento o variante de la misma.
Con especial preferencia, el constructo de ARNm comprende o consiste en las secuencias de ARNm correspondientes de las siguientes secuencias de nucleótidos optimizados: secuencia de nucleótidos optimizada en GC que codifica el péptido o polipéptido inmunogénico con la 5'-UTR: 32L TOP UTR y con la 3'-UTR: albúmina7-A64-N5-C30-histonaSL-N5.
La región de codificación del constructo de ARNm con respecto a varios aspectos de la presente invención puede estar presente de forma mono, di, incluso multicistrónica, es decir una secuencia de ARNm que lleva las secuencias de codificación de una, dos o más proteínas o péptidos. Estas secuencias de codificación de los ARNm di o multicistrónicos puede estar separada por al menos una secuencia de sitio de entrada al ribosoma interno (IRES). Por ejemplo, la secuencia de sito de entrada al ribosoma interno se puede derivar de EMCV (virus de la encefalomiocarditis) o de FMDV (virus de la enfermedad de pies y boca). Se pueden utilizar péptidos señal adicionales que inducen la escisión del polipéptido receptor que comprende varias proteínas o péptidos, por ejemplo una secuencia de péptido señal derivada del péptido F2A de FMDV.
La siguiente secuencia de nucleótidos de acuerdo con la SEQ ID NO. 6 muestra un ejemplo de un sito de entrada al ribosoma interno de EMCV a utilizar en el contexto de la presente invención.
Secuencia de nucleótidos de IRES de EMCV (SEQ ID NO. 6)
TTGAAAGCCGGGGGTGGGAGATCCGGATTGCCAGTCTGCTCGATATCGCAGGCTGGGTCCGTGACT ACCCACTCCCCCTTTAATTCCGCCCCTCTCCCTCCCCCCCCCCTAACGTTACTGGCCGAAGCCGCT TGGAATAAGGCCGGTGTGCGTTTGTCTATATGTTATTTTCCACCATATTGCCGTCTTTTGGCAATG TGAGGGCCCGGAAACCTGGCCCTGTCTTCTTGACGAGCATTCCTAGGGGTCTTTCCCCTCTCGCCA AAGGAATGCAAGGTCTGTTGAATGTCGTGAAGGAAGCAGTTCCTCTGGAAGCTTCTTGAAGACAAA CAACGTCTGTAGCGACCCTTTGCAGGCAGCGGAACCCCCCACCTGGCGACAGGTGCCTCTGCGGCC AAAAGCCACGTGTATAAGATACACCTGCAAAGGCGGCACAACCCCAGTGCCACGTTGTGAGTTGGA TAGTTGTGGAAAGAGTCAAATGGCTCTCCTCAAGCGTATTCAACAAGGGGCTGAAGGATGCCCAGA AGGTACCCCATTGTATGGGATCTGATCTGGGGCCTCGGTGCACATGCTTTACGTGTGTTTAGTCGA GGTTAAAAAACGTCTAGGCCCCCCGAACCACGGGGACGTGGTTTTCCTTTGAAAAACACGATGATA ATAGATCTACC
La siguiente secuencia de nucleótidos de acuerdo con la SEQ ID NO. 7 muestra un ejemplo de un sito de entrada al ribosoma interno de FMDV (GenBank: AJ133357.1, GI:6318187; 5' UTR pos. 578-1038; mutación puntual de 86 T ^ C de PMID: 8389904; mutación puntual 454 T ^ A; eliminación del primer codón de inicio pos. 454-456) útil para los propósitos de la presente invención.
Secuencia de nucleótidos de IRES de EMCV (SEQ ID NO. 7)
AGCAGGTTTCCCCAACTGACACAAAACGTGCAACTTGAAACTCCGCCTGGTCTTTCCAGGTCTAGA
GGGGTAACACTTTGTACTGCGTTTGGCTCCACGCTCGATCCACTGGCGAGTGTTAGTAACAGCACT GTTGCTTCGTAGCGGAGCATGACGGCCGTGGGAACTCCTCCTTGGTAACAAGGACCCACGGGGCCA AAAGCCACGCCCACACGGGCCCGTCATGTGTGCAACCCCAGCACGGCGACTTTACTGCGAAACCCA CTTTAAAGTGACATTGAAACTGGTACCCACACACTGGTGACAGGCTAAGGATGCCCTTCAGGTACC CCGAGGTAACACGCGACACTCGGGATCTGAGAAGGGGACTGGGGCTTCTATAAAAGCGCTCGGTTT AAAAAGCTTCTATGCCTGAATAGGTGACCGGAGGTCGGCACCTTTCCTTTACAATTAAAGACCCT
Las siguientes secuencias de nucleótidos de acuerdo con las SEQ ID NO. 8 y 9 muestran ejemplos de péptidos F2A de FMDV que median la escisión co-traducción útil para los propósitos de la presente invención.
Secuencia de nucleótidos del péptido F2A, versión 1, de FMDV (SEQ ID NO. 8)
Secuencia de nucleótidos del péptido F2A, versión 2, de FMDV (SEQ ID NO. 9)
Así, en realizaciones específicas adicionales, el constructo de ARNm útil en la presente invención puede comprender además una o más secuencias de sito de entrada a ribosoma interno (IRES) o motivos IRES, los cuales pueden separar varios marcos de lectura abiertos, por ejemplo si el constructo de ARNm codifica para dos o más péptidos o proteínas antigénicos. Una secuencia IRES puede ser particularmente útil si el ARNm es un ARNm bi- o multicistrónico. Son particularmente preferentes las secuencias IRES de acuerdo con las SEQ ID NO. 6 y SEQ ID NO. 7.
En una realización preferente, el constructo de ARNm en el contexto de la presente invención no comprende un gen reportero o un gen marcador. Preferentemente, el constructo de ARNm no codifica, por ejemplo, luciferasa, proteína fluorescente verde (GFP) y sus variantes (tales como eGFP, RFP o BFP), a-globina, hipoxantina-guaninafosforibosiltransferasa (HGPRT), p-galactosidasa, galactocinasa, fosfatasa alcalina, fosfatasa alcalina embriónica secretada (SEAP) o un gen de resistencia (tal como un gen de resistencia a neomicina, puromicina, higromicina y zeocina). En una realización preferente, el constructo de ARNm no codifica luciferasa. En otra realización, el constructo de ARNm no codifica GFP o una variante de la misma.
En otra realización preferente, el constructo de ARNm no codifica una proteína (o un fragmento de proteína) derivada de un virus que pertenece a la familia de Ortomixoviridae. Preferentemente, el constructo de ARNm no codifica una proteína que se deriva de un virus de la influenza, de manera más preferente un virus de la influenza A. Preferentemente, el constructo de ARNm no codifica una proteína de la influenza A seleccionada del grupo consistente en hemaglutinina (HA), neuraminidasa (NA), nucleoproteína (NP), M1, M2, NS1, NS2 (NEP: proteína de exportación nuclear), PA, PB1 (polimerasa básica 1), PB1-F2 y PB2. En otra realización preferente, el constructo de ARNm no codifica ovalbúmina (OVA) o un fragmento de la misma. Preferentemente, el constructo de ARNm no codifica una proteína de la influenza A u ovalbúmina.
En ciertas realizaciones, el constructo de ARNm útil en el contexto de la presente invención se puede preparar utilizando cualquier método conocido en la técnica, incluyendo métodos sintéticos, por ejemplo síntesis en fase sólida, así como métodos in vitro, tal como reacciones de transcripción in vitro.
Los métodos para la transcripción in vitro son conocidos en la técnica (Geall y col., 2013. Semin. Immunol. 25(2): 152­ 159; Brunelle y col., 2013. Methods Enzymol. 530:101-14). Los reactivos utilizados en el método incluyen típicamente:
1) una plantilla de ADN linealizada con una secuencia promotora que tiene una alta afinidad de unión para su ARN polimerasa respectiva, tal como ARN polimerasas codificadas por bacteriófago,
2) ribonucleósido-trifosfatos (NTP) para las cuatro bases (adenina, citosina, guanina y uracilo);
3) un análogo de CAP que conduce a una estructura 5'-CAP como se define anteriormente (por ejemplo m7G(5')ppp(5')G (m7G));
4) una ARN polimerasa dependiente de ADN (por ejemplo T7, T3 o SP6 ARN polimerasa);
5) un inhibidor de ribonucleasa (RNasa) para inactivar cualquier RNasa contaminante;
6) una pirofosfatasa para degradar pirofosfato, que puede inhibir la transcripción;
7) MgCl2 , que suministra Mg2+ como cofactor para la polimerasa;
8) un tampón para mantener un valor pH adecuado, que puede también contener antioxidantes y poliaminas como espermidina a concentraciones óptimas.
En ciertas realizaciones, el constructo de ARNm útil en el contexto de la presente invención se puede purificar utilizando cualquier método conocido en la técnica, incluyendo métodos de Cromatografía Líquida de Alta Resolución (Alta Presión) (HPLC) (WO2008/077592).
De acuerdo con una realización de los diversos aspectos de la presente invención, el constructo de ARNm que codifica al menos un péptido o polipéptido inmunogénico como se describe anteriormente se puede proporcionar (por ejemplo administrar al sujeto) desnudo, sin asociarse con ningún otro vehículo adicional, agente de transfección o de complejación (tal como aquel para incrementar la eficiencia de transfección de y/o las propiedades inmunoestimuladoras del constructo de ARNm) o además comprender una molécula o constructo de ácido nucleico diferente.
De acuerdo con una realización alternativa de los diversos aspectos de la presente invención, el constructo de ARNm que codifica al menos un péptido o polipéptido inmunogénico como se describe anteriormente se puede proporcionar (por ejemplo administrar al sujeto) y/o formular junto con uno o más compuestos catiónicos o policatiónicos, preferentemente con polímeros catiónicos o policatiónicos, péptidos o proteínas catiónicos o policatiónicos, por ejemplo protamina, polisacáridos catiónicos o policatiónicos y/o lípidos catiónicos y policatiónicos.
De acuerdo con una realización preferente, el constructo de ARNm de acuerdo con la presente descripción se puede complejar con lípidos para formar uno o más liposomas, lipoplexos o nanopartículas lipídicas. Por tanto, en una realización, la segunda composición antigénica comprende liposomas, lipoplexos y/o nanopartículas lipídicas que comprenden el al menos un constructo de ARNm.
Las formulaciones basadas en lípidos son cada vez más reconocidas como uno de los sistemas de suministro más prometedores para el ARN debido a su biocompatibilidad y su facilidad de producción a gran escala. Los lípidos catiónicos se han estudiado ampliamente como materiales sintéticos para el suministro de ARN. Después de mezclarlos conjuntamente, los ácidos nucleicos son condensados por lípidos catiónicos para formar complejos lípidos/ácido nucleico, conocidos como lipoplexos. Estos complejos de lípidos son capaces de proteger el material genético de la acción de las nucleasas y suministrarlo a las células interactuando con la membrana celular cargada negativamente. Los lipoplexos se pueden preparar mezclando directamente lípidos cargados positivamente a pH fisiológico con ácidos nucleicos cargados negativamente.
Los liposomas convencionales consisten en una bicapa lipídica que puede estar compuesta de (fosfo)lípidos catiónicos, aniónicos o neutros o colesterol, la cual encierra un núcleo acuoso. Tanto la bicapa lipídica como el espacio acuoso pueden incorporar compuestos hidrofóbicos o hidrofílicos, respectivamente. Las características del liposoma y el comportamiento in vivo se pueden modificar por la adición de un recubrimiento polimérico hidrofílico, por ejemplo polietilenglicol (PEG), en la superficie de los liposomas para dotarles de estabilización estérica. Además, los liposomas se pueden utilizar para la una diana específica uniendo ligandos (por ejemplo anticuerpos, péptidos y carbohidratos) a su superficie o al extremo terminal de las cadenas unidas de PEG (Front Pharmacol. 1 Dic 2015;6:286).
Los liposomas son sistemas de suministro coloidales basados en surfactantes y lípidos compuestos por una bicapa fosfolipídica que rodea un compartimento acuoso. Pueden estar presentes como vesículas esféricas y pueden variar en tamaño de 20 nm a pocas micras. Los liposomas basados en lípidos catiónicos son capaces de complejarse con ácidos nucleicos cargados negativamente mediante interacciones electrostáticas, dando como resultado complejos que ofrecen biocompatibilidad, baja toxicidad y la posibilidad de producción a gran escala requerida para las aplicaciones clínicas in vivo. Los liposomas pueden fusionarse con la membrana plasmática para la captación; una vez dentro de la célula, los liposomas son procesados por la ruta endocítica y el material genético después se libera desde el endosoma/portador en el citoplasma. Durante mucho tiempo, los liposomas han sido percibidos como vehículos de suministro de fármacos debido a su alta biocompatibilidad, dado que los liposomas son básicamente análogos a las membranas biológicas y se pueden preparar tanto a partir de fosfolípidos naturales como sintéticos (Int J Nanomedicine. 2014; 9: 1833-1843).
Tradicionalmente, los liposomas catiónicos han sido los sistemas de suministro no virales más comúnmente utilizados para los oligonucleótidos, incluyendo ADN plasmático, oligos antisentido y ARNsi/ARN de horquilla pequeña (ARNsh). Los lípidos catiónicos, tales como DOTAP (1,2-dioleoil-3-trimetilamoniopropano) y DOTMA (sulfato de N-[1-(2,3-dioleoiloxi)propil]-N,N,N-trimetilamoniometilo) pueden formar complejos o lipoplexos con ácidos nucleicos cargados negativamente formando nanopartículas por interacción electrostática, proporcionando una alta deficiencia de transfección in vitro. Además, se han desarrollado nanoliposomas basados en lípidos neutros para el suministro de ARN, por ejemplo nanoliposomas basados en 1,2-dioleoil-sn-glicero-3-fosfatidilcolina (DOPC) neutro (Adv Drug Deliv Rev. 2014 Feb; 66: 110-116).
Así, en una realización, el al menos un constructo de ARNm de la segunda composición antigénica de acuerdo con la presente descripción está complejado con lípidos catiónicos y/o lípidos neutros y forman entonces liposomas, nanopartículas lipídicas, lipoplexos o nanoliposomas basados en lípidos neutros.
Por consiguiente, en una realización adicional de la invención, es preferente que el constructo de ARNm o de cualquier otro ácido nucleico comprendido en la composición antigénica (o componente de vacuna) que incluye el constructo de ARNm esté asociado o complejado con un compuesto catiónico o policatiónico o con un portador polimérico, opcionalmente en una relación en peso seleccionada de un intervalo de aproximadamente 6:1 (p/p) a aproximadamente 0,25:1 (p/p), preferentemente de aproximadamente 5:1 (p/p) a aproximadamente 0,5:1 (p/p), de manera aún más preferente de aproximadamente 4:1 (p/p) a aproximadamente 1:1 (p/p) o de aproximadamente 3:1 (p/p) a aproximadamente 1:1 (p/p) y con total preferencia una relación de aproximadamente 3:1 (p/p) a aproximadamente 2:1 (p/p) ARNm o ácido nucleico:compuesto catiónico o policatiónico y/o con un portador polimérico; u opcionalmente en una relación nitrógeno/fosfato ARNm o ácido nucleico:compuesto catiónico o policatiónico y/o portador polimérico en el intervalo de aproximadamente 0,1-10, preferentemente en un intervalo de aproximadamente 0,3-4 o 0,3-1, y con mayor preferencia en un intervalo de aproximadamente 0,5-1 o 0,7-1 y con especial preferencia en un intervalo de aproximadamente 0,3-0,9 o 0,5-0,9.
Así, el constructo de ARNm o cualquier otro ácido nucleico comprendido en la composición antigénica (o componente de vacuna) que incluya el constructo de ARNm también se puede asociar a un vehículo, agente transfección o de complejación para incrementar la eficiencia de transfección y/o las propiedades inmunoestimuladoras del constructo de ARNm u opcionalmente de los ácidos nucleicos incluidos adicionales comprendidos.
Los compuestos catiónicos o policatiónicos, que son agentes particularmente preferentes en este contexto de la presente invención, incluyen protamina, nucleolina, espermina o espermidina u otros péptidos o proteínas catiónicos, tales como poli-L-lisina (PLL), poli-arginina, polipéptidos básicos, péptidos de penetración celular (CPP), incluyendo péptidos de unión a VIH, VIH-1 Tat (VIH), péptidos derivados de Tat, penetratina, péptidos análogos o derivados de VP22, VP22 de HSV (Herpes simple), Ma P, KALA o dominios de transducción de proteínas (PTD), PpT620, péptidos ricos en prolina, péptidos ricos en arginina, péptidos ricos en lisina, MPG-péptido(s), Pep-1, L-oligómeros, péptido(s) de calcitonina, péptidos derivados de Antenapedia (en particular de Drosophila antennapedia), pAntp, pIsl, FGF, lactoferrina, transportano, buforina-2, Bac715-24, SynB, SynB(1), pVEC, péptidos derivados de hCT, SAP o histonas.
Por consiguiente, en ciertas de estas realizaciones, el constructo de ARNm está asociada o complejado con una proteína o péptido catiónico; y en otras de estas realizaciones, el constructo de ARNm está asociado o complejado con protamina.
En otras realizaciones, el constructo de ARNm está asociado o complejado con proteínas o péptidos catiónicos o policatiónicos que se pueden seleccionar de las siguientes proteínas o péptidos con la siguiente fórmula genérica (III):
(Arg)l;(Lis)m;(His)n;(Orn)o;(Xaa)x, (formula (III))
donde l m n o x = 8-15 y l, m, n u o, independientemente entre sí, pueden ser cualquier número seleccionado de 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 o 15, con la condición de que el contenido total de Arg, Lis, His y Orn representan al menos el 50% de todos los aminoácidos del oligopéptido; y Xaa puede ser cualquier aminoácido seleccionado de aminoácidos nativos (= de origen natural) o no nativos, excepto Arg, Lis, His o Orn; y x puede ser cualquier número seleccionado de 0, 1, 2, 3 o 4, con la condición de que el contenido total de Xaa no exceda 50% de todos los aminoácidos del oligopéptido. Péptidos catiónicos particularmente preferentes en este contexto son, por ejemplo, Arg7, Arga, Argg, H3R9 , R9H3 , H3R9H3 , YSSRgSSY, (RKH)4 , Y(Rk H)2R, etc. En este contexto, se hace referencia a la descripción de la WO2009/030481.
Otros compuestos catiónicos o policatiónicos preferentes que se pueden utilizar como agentes de transfección o complejación pueden incluir polisacáridos catiónicos, por ejemplo quitosano, polibreno, polímeros catiónicos, por ejemplo polietilenimina (PEI), lípidos catiónicos, por ejemplo Do t MA: cloruro de [1-(2,3-sioleiloxi)propil)]-N,N,N-trimetilamonio, DMRIE, di-C14-amidina, DOTIM, SAINT, DC-Chol, BGTC, CTAP, DOPC, DODAP, DOPE: dioleil fosfatidiletanolamina, DOSPA, DODAB, DOIC, DMEPC, DOGS: dioctadecilamidoglicilespermina, DIMRI: bromuro de dimiristooxipropil-dimetilhidroxietilamonio, DOTAP: dioleoiloxi-3-(trimetilamonio)propano, DC-6-14: cloruro de O,O-ditetradecanoil-N-(a-trimetilamonioacetil)dietanolamina, CLIP1: cloruro de rac-[(2,3-dioctadeciloxipropil)(2-hidroxietil)]-dimetilamonio, CLIP6: rac-[2(2,3-dihexadeciloxipropil-oximetiloxi)etil]trimetilamonio, CLIP9: rac-[2-(2,3-dihexadeciloxipropil-oxisucciniloxi)etil]trimetilamonio, oligofectamina, o polímeros catiónicos o policatiónicos, por ejemplo poliaminoácidos modificados, tales como polímeros de p-aminoácidos o poliamidas inversas, etc., polietilenos modificados, como PVP (bromuro de poli(N-etil-4-vinilpiridinio)), etc., acrilatos modificados, tales como pDMAEMA (poli(dimetilaminoetil-metilacrilato)), etc., amidoaminas modificadas tales como pAMAM (poli(amidoamina)), etc., polibeta-aminoésteres modificados (PBAE), como polímeros 1,4-butanodiol-diacrilato-co-5-amino-1-pentanol modificados en el extremo diamina etc., dendrímeros, tales como dendrímeros de polipropilamina o dendrímeros basados en pAMAM, etc., poliimina(s), como PEI: poli(etilenimina), poli(propilenimina), etc., polialilamina, polímeros basados en el esqueleto azúcar, tales como polímeros basados en ciclodextrina, polímeros basados en dextrano, quitosano, etc., polímeros basados esqueletos silano, tales como copolímeros PMOXA-PDMS, etc., polímeros en bloque consistentes en una combinación de uno o más bloques catiónicos (por ejemplo seleccionados de polímeros catiónicos como se menciona anteriormente) y uno más bloques hidrofílicos o hidrofóbicos (por ejemplo polietilenglicol); etc.
Un portador polimérico útil en el contexto de la presente invención puede ser un portador polimérico formado por componentes catiónicos disulfuro-reticulados. Los componentes catiónicos disulfuro-reticulados pueden ser iguales o diferentes entre sí. El portador polimérico también puede contener componentes adicionales. También es particularmente preferente que el portador polimérico útil en el contexto de la presente invención comprenda mezclas de péptidos catiónicos, proteínas o polímeros y otros componentes opcionales como se definen aquí, disulfuroreticulados mediante enlaces disulfuro como se describe aquí. En este contexto, se hace referencia a la descripción de la WO2012/013326.
En este contexto, los componentes catiónicos que forman la base para el portador polimérico por reticulación con disulfuro se seleccionan típicamente de cualquier péptido catiónico o policatiónico adecuado, proteína o polímero adecuado para este propósito, en particular cualquier péptido catiónico o policatiónico, proteína o polímero capaz de formar complejos con un ARNm o un ácido nucleico como se define en el contexto de la presente invención y preferentemente condensar así el ARNm o el ácido nucleico. El péptido catiónico o policatiónico o la proteína o polímero preferentemente es una molécula lineal; sin embargo, también pueden emplearse péptidos catiónicos o policatiónicos, proteínas o polímeros ramificados.
Cada proteína catiónica o policatiónica, péptido o polímero del portador polimérico disulfuro-reticulado utilizado para asociarse con o complejarse con el constructo de ARNm o cualquier otro ácido nucleico comprendido en la composición antigénica (o componente de vacuna) que incluye el constructo de ARNm contiene al menos una porción -SH-, en especial al menos un residuo cisteína o cualquier otro grupo químico que tenga una porción -SH capaz de formar un enlace disulfuro en la condensación con al menos una proteína catiónica o policatiónica adicional, péptido o polímero como componente catiónico del portador polimérico, como se mencionan aquí.
Tal como se ha definido anteriormente, el portador polimérico que se puede utilizar para complejar el constructo de ARNm o de cualquier ácido nucleico adicional comprendido en las composiciones antigénicas, composiciones farmacéuticas o vacunas aquí descritas puede estar formado por componentes catiónicos (o policatiónicos) disulfuroreticulados.
Preferentemente, tales péptidos catiónicos o policatiónicos o proteínas o polímeros del portador polimérico, que comprenden o están modificados para comprender al menos una porción -SH-, se seleccionan de proteínas, péptidos y polímeros como se definen anteriormente para el agente de complejación.
En una realización particular adicional, el portador polimérico que se puede utilizar para asociarse con o complejar el constructo de ARNm o cualquier otro ácido nucleico comprendido en las composiciones antigénicas, composiciones o vacunas farmacéuticas (o componentes de vacuna) se puede seleccionar de una molécula portadora polimérica de acuerdo con la fórmula genérica (IV):
L-P1-S-[S-P2-S]n-S-P3-L fórmula (IV)
donde,
P1 y P3 son iguales o diferentes y representan una cadena polimérica hidrofílica lineal o ramificada, presentando cada P1 y P3 al menos una porción -SH- capaz de formar un enlace disulfuro con la condensación con el componente P2, o alternativamente con (AA), (AA)x o [(AA)x]z si estos componentes se utilizan como enlazante entre P1 y P2 o P3 y P2 y/o con otros componentes adicionales (por ejemplo (AA), (AA)x, [(AA)x]z o L), seleccionándose la cadena polimérica hidrofílica lineal o ramificada, independientemente entre sí, de polietilenglicol (PEG), poli-N-(2-hidroxipropil)metacrilamida, poli-2-(metacriloiloxi)etil fosofrilcolinas, poli(hidroxialquil-L-asparagina), poli(2-(metacriloiloxi)etil-fosforilcolina), hidroxietilalmidón o poli(hidroxialquil-L-glutamina), donde la cadena polimérica hidrofílica tiene un peso molecular de aproximadamente 1 kDa a aproximadamente 100 kDa, preferentemente de aproximadamente 2 kDa a aproximadamente 25 kDa; o más preferentemente de aproximadamente 2 kDa a aproximadamente 10 kDa, por ejemplo de aproximadamente 5 kDa a aproximadamente 25 kDa o de 5 kDa a aproximadamente 10 kDa;
P2 es un péptido o proteína catiónico o policatiónico, por ejemplo como se define anteriormente para el portador polimérico formado por componentes catiónicos disulfuro-reticulados y preferentemente tiene una longitud de aproximadamente 3 a aproximadamente 100 aminoácidos, de manera más preferente de aproximadamente 3 a aproximadamente 50 aminoácidos, con mayor preferencia de aproximadamente 3 a aproximadamente 25 aminoácidos, por ejemplo una longitud de aproximadamente 3 a 10, de 5 a 15, de 10 a 20 o de 15 a 25 aminoácidos, de manera más preferente una longitud de aproximadamente 5 a aproximadamente 20 y aún con mayor preferencia una longitud de aproximadamente de 10 a aproximadamente 20; o
es un polímero catiónico o policatiónico, por ejemplo como se define anteriormente para el portador polimérico formado por componentes catiónicos disulfuro-reticulados, tienen típicamente con un peso molecular de aproximadamente 0,5 kDa a aproximadamente 30 kDa, incluyendo un peso molecular de aproximadamente 1 kDa a aproximadamente 20 kDa, con mayor preferencia de aproximadamente 1,5 kDa a aproximadamente 10 kDa, o con un peso molecular de aproximadamente 0,5 kDa a aproximadamente 100 kDa, incluyendo un peso molecular de aproximadamente 10 kDa a aproximadamente 50 kDa, aún de manera más preferente de aproximadamente 10 kDa a aproximadamente 30 kDa;
presentando cada P2 al menos dos porciones -SH capaces de formar un enlace disulfuro en la condensación con los otros componentes P2 o con el o los componentes P1 y/o P3 o alternativamente con otros componentes adicionales (por ejemplo (AA), (AA)x o [(AA)x]z);
-S-S- es un enlace disulfuro (reversible) (los corchetes se omiten para mejor legibilidad), preferentemente donde S representa azufre o una porción que porta-SH-, que forma un enlace disulfuro (reversible). Preferentemente, el enlace disulfuro (reversible) se forma por condensación de las porciones -SH- de cualquiera de los componentes P1 y P2, P2 y P2 o P2 y P3, u opcionalmente de otros componentes como se definen aquí (por ejemplo L, (AA), (AA)x, [(AA)x]z, etc.); la porción -SH- puede ser parte de la estructura de estos componentes o añadirse mediante una modificación como se define a continuación;
L es un ligando opcional, que puede estar o no presente y se puede seleccionar, independientemente, de RGD, transferrina, folato, un péptido o secuencia señal, una señal o secuencia de localización, una señal o secuencia de localización nuclear (n Ls ), un anticuerpo, un péptido de penetración celular (por ejemplo TAT o KALA), un ligando de receptor (por ejemplo citoquinas, hormonas, factores de crecimiento etc.), moléculas pequeñas (por ejemplo carbohidratos tipo manosa o galactosa o ligandos sintéticos), agonistas de moléculas pequeñas, inhibidores o antagonistas de receptores (por ejemplo análogos peptidomiméticos de RGD) o cualquier otra proteína como se define aquí, etc.;
n es entero seleccionado típicamente de un intervalo de aproximadamente 1 a 50, de manera preferente de un intervalo de aproximadamente 1, 2 o 3 a 30, de manera más preferente de un intervalo de aproximadamente 1, 2, 3, 4, o 5 a 25, o un intervalo de aproximadamente 1, 2, 3, 4, o 5 a 20, o un intervalo de aproximadamente 1, 2, 3, 4, o 5 a 15, o un intervalo de aproximadamente 1,2, 3, 4, o 5 a 10, incluyendo por ejemplo un intervalo de aproximadamente de 4 a 9, 4 a 10, 3 a 20, 4 a 20, 5 a 20, o 10 a 20, o un intervalo de aproximadamente 3 a 15, 4 a 15, 5 a 15, o 10 a 15, o un intervalo de aproximadamente 6 a 11 o 7 a 10. Con especial preferencia, n está un intervalo de aproximadamente 1, 2, 3, 4, o 5 a 10, de manera más preferente en un intervalo de aproximadamente 1, 2, 3, o 4 a 9, en un intervalo de aproximadamente 1, 2, 3, o 4 a 8, o en un intervalo de aproximadamente 1, 2, o 3 a 7.
En este contexto se hace referencia a la descripción de la WO2011/026641. Cada uno de los polímeros hidrofílicos P1 y P3 tienen típicamente al menos una porción -SH-, donde la al menos una porción -SH- es capaz de formar un enlace disulfuro en la reacción con el componente P2 o con el componente (AA) o (AA)x, si se usa como enlazador entre P1 y P2 o P3 y P2 como se define a continuación y opcionalmente con un componente adicional, por ejemplo L y/o (AA) o (AA)x, por ejemplo cuando están presentes dos o más porciones -SH-. Las siguientes subfórmulas “P1-S-S-P2” y “P2-S-S-P3” dentro de la fórmula genérica (V) anterior (los corchetes se omiten para mejor legibilidad), donde cualquiera de S, P1 y P3 son como se definen aquí, representan típicamente una situación donde una porción -SH- de los polímeros hidrofílicos P1 y P3 se ha condensado con una porción -SH- del componente P2 de fórmula general (V) anterior, donde ambos azufres de estas porciones -SH- forman un enlace disulfuro -S-S- como se define aquí en la fórmula (V). Estas porciones -SH- son proporcionadas típicamente por cada uno de los polímeros hidrofílicos P1 y P3, por ejemplo mediante una cisteína interna o cualquier aminoácido adicional (modificado) o compuesto que tenga una porción -SH-. Así, las subfórmulas “P1-S-S-P2” y “P2-S-S-P3” también pueden describirse como “P1-Cis-Cis-P2” y “P2-Cis-Cis-P3” cuando la porción -SH- la proporciona una cisteína, donde el término Cis-Cis representa dos cisteínas unidas por un enlace disulfuro, no por un enlace peptídico. En este caso, el término “-S-S-” de estas fórmulas también se puede escribir como “-S-Cis”, como “-Cis-S” o como “-Cis-Cis-”. En este contexto, el término “-Cis-Cis-” no representa un enlace peptídico, sino un enlace de dos cisteínas a través de sus porciones -SH- formando un enlace disulfuro. Por consiguiente, el término “-Cis-Cis-” también se puede entender en general como “-(Cis-S)-(S-Cis)-”, donde en este caso específico S indica el azufre de la porción -SH- de la cisteína. Del mismo modo, los términos “-S-Cis” y “-Cis-S” indican un enlace disulfuro entre una porción que contiene -SH y una cisteína, que también se puede escribir como “-S-(S-Cis)” y “-(Cis-S)-S”. Alternativamente, los polímeros hidrofílicos P1 y P3 se pueden modificar con una porción -SH, preferentemente mediante una reacción química con un compuesto que tiene una porción -SH de manera que cada uno de los polímeros hidrofílicos P1 y P3 lleva al menos una de estas porciones -SH. Este compuesto que lleva una porción -SH puede ser, por ejemplo, una cisteína (adicional) o cualquier aminoácido adicional (modificado) que lleve una porción -SH. Tal compuesto también puede ser cualquier compuesto o porción no amino que contiene o permite introducir una porción -SH- en los polímeros hidrofílicos P1 y P3 como se definen aquí. Estos compuestos no amino se pueden unir a los polímeros hidrofílicos P1 y P3 de la fórmula (VI) del portador polimérico según la presente descripción mediante reacciones químicas o enlace de compuestos, por ejemplo por enlace de un ácido 3-tiopropiónico o tioimolano, por formación de amida (por ejemplo ácidos carboxílicos, ácidos sulfónicos, aminas, etc.), por adición de Michael (por ejemplo porciones maleimida, a,p-carbonilos insaturados, etc.), por química clic (por ejemplo azidas o alquinos), por metátesis alqueno/alquino (por ejemplo alquenos o alquinos), por formación de imida o hidrozona (aldehídos o cetonas, hidrazinas, hidroxilaminas, aminas), por reacciones de complejación (avidina, biotina, proteína G) o mediante componentes que permiten reacciones de sustitución tipo Sn- (por ejemplo haloalcanos, tioles, alcoholes, aminas, hidrazinas, hidrazidas, ésteres sulfónicos, sales oxifosfonio) u otras porciones químicas que se pueden utilizar en la unión de componentes adicionales. Un derivado de PEG particularmente preferente en este contexto es alfa-metoxi-omega-mercapto poli(etilenglicol). En cada caso, la porción -SH-, por ejemplo de una cisteína o de cualquier aminoácido o compuesto adicional (modificado), puede estar presente en los extremos terminales o internamente en cualquier posición de los polímeros hidrofílicos P1 y P3. Como se define aquí, cada uno de los polímeros hidrofílicos P1 y P3 tiene típicamente el menos una porción -SH-, preferentemente en un extremo terminal, pero también puede contener dos o más porciones -SH-, que se pueden utilizar para unir adicionalmente componentes adicionales como se definen aquí, preferentemente péptidos o proteínas adicionales funcionales, por ejemplo un ligando, un componente aminoácido (AA) o (AA)x, anticuerpos, péptidos de penetración celular o péptido mejoradores (por ejemplo TAT, KALA), etc.
En este contexto, se prefiere particularmente que el constructo de ARNm esté asociado o complejado con al menos parcialmente con un compuesto catiónico o policatiónico y/o un portador polimérico, preferentemente con proteínas o péptidos catiónicos. En este contexto, se hacer referencia a la descripción de la WO2010/037539 y WO2012/113513. En este contexto, “parcialmente” significa que solo parte del constructo de ARNm está asociado o complejado con un compuesto catiónico y que el resto del constructo de ARNm (comprendido en la composición antigénica o vacuna aquí descrita) está en forma no complejado (“libre”). Preferentemente la relación entre el ARNm complejado y el ARNm libre (en las composiciones antigénicas, composiciones farmacéuticas, vacunas o composiciones de vacunas) se seleccione de un intervalo de aproximadamente 5:1 (p/p) a aproximadamente 1:10 (p/p), de manera más preferente de un intervalo de aproximadamente 4:1 (p/p) a aproximadamente 1:8 (p/p), aún de manera más preferente de un intervalo de aproximadamente 3:1 (p/p) a aproximadamente 1:5 (p/p) o 1:3 (p/p) y de manera mucho más preferente la relación entre el ARNm complejado y el ARNm libre en la composición antigénica o vacuna de la presente descripción se selecciona de una relación de aproximadamente 1:1 (p/p).
Así, en ciertas realizaciones, el constructo de ARNm está asociado o complejado al menos parcialmente con un compuesto catiónico o policatiónico y/o un portador polimérico, preferentemente proteínas o péptidos catiónicos y en especial con protamina. En realizaciones particulares, la relación entre el ARNm asociado o complejado y el ARNm libre se selecciona de un intervalo de aproximadamente 5:1 (p/p) a aproximadamente 1:10 (p/p), de manera preferente de un intervalo de aproximadamente 4:1 (p/p) a aproximadamente 1:8 (p/p), de manera más preferente de un intervalo de aproximadamente 3:1 (p/p) a aproximadamente 1:5 (p/p) o 1:3 (p/p), y de manera mucho más preferente la relación entre el ARNm complejado y el ARNm libre es una relación de aproximadamente 2:1 (p/p) a aproximadamente 1:2 (p/p), tal como aproximadamente 1:1 (p/p).
Un constructo de ARNm complejado, cuando se utiliza en el contexto de la presente invención, preferentemente se prepara siguiendo un primer paso, complejando el constructo de ARNm con un compuesto catiónico o policatiónico y/o con un portador polimérico, preferentemente como se define aquí, en una relación específica, para formar un complejo estable. En este contexto, es sumamente preferible que ningún compuesto catiónico o policatiónico libre o portador polimérico o solo una cantidad insignificantemente pequeña del mismo permanezca en el componente de ARNm complejado después de la complejación del ARNm. Por consiguiente, la relación entre el ARNm y el compuesto catiónico o policatiónico y/o el portador polimérico en el componente del ARNm complejado se selecciona típicamente de un intervalo de forma que el ARNm está complejado completamente y no hay compuesto catiónico o policatiónico o portador polimérico libre o solo una cantidad insignificantemente pequeña del mismo permanece en la composición.
Preferentemente, la relación entre el ARNm y el compuesto catiónico o policatiónico y/o portador polimérico, preferentemente tal como se define aquí, se selecciona de un intervalo de aproximadamente 6:1 (p/p) a aproximadamente 0,25:1 (p/p), de manera más preferente de aproximadamente 5:1 (p/p) a aproximadamente 0,5:1 (p/p), aún de manera más preferente de aproximadamente 4:1 (p/p) a aproximadamente 1:1 (p/p) o de aproximadamente 3:1 (p/p) a aproximadamente 1:1 (p/p), y de manera mucho más preferente de una relación de aproximadamente 3:1 (p/p) a aproximadamente 2:1 (p/p). Alternativamente, la relación entre el ARNm y el compuesto catiónico o policatiónico y/o portador polimérico, preferentemente como se define aquí, en el componente del ARNm complejado también se puede calcular según la relación nitrógeno/fosfato (relación N/P) del complejo completo. En el contexto de la presente invención, preferentemente la relación N/P está en el intervalo de aproximadamente 0,1-10, de manera preferente en un intervalo de aproximadamente 0,3-4 y de manera mucho más preferente en un intervalo de aproximadamente 0,5-2 o 0,7-2 en referencia a la relación ARNm:compuesto catiónico o policatiónico y/o portador polimérico, preferentemente como se define aquí, en el complejo, y con espécial preferencia en un intervalo de aproximadamente 0,7-1,5, 0,5-1 o 0,7-1, y con particular preferencia en un intervalo de aproximadamente 0,3-0,9 o 0,5-0,9, preferentemente con la condición de que el compuesto catiónico o policatiónico en el complejo sea una proteína o péptido catiónico o policatiónico y/o portador polimérico como se define anteriormente. En esta realización específica, el ARNm complejado también está incluido en el término “componente adyuvante”.
En un aspecto adicional, la presente descripción proporciona una segunda composición antigénica que comprende una pluralidad o más de uno, preferentemente 2 a 10, de manera más preferente 2 a 5, con especial preferencia 2 a 4 de los constructos de ARNm como se definen aquí. Estas segundas composiciones antigénicas comprenden más de un constructo de ARNm que codifican preferentemente diferentes epítopos de diferentes péptidos o polipéptidos inmunogénicos, que comprenden tanto antígenos patogénicos o fragmentos, variantes o derivados de los mismos iguales o, preferentemente, diferentes.
En ciertas realizaciones de la presente invención, la composición antigénica que comprende al menos un constructo de ARNm puede comprender una pluralidad de más de un constructo de ARNm como se establece aquí. Por ejemplo, tal composición antigénica puede comprender dos, tres, cuatro, cinco, seis, siete, ocho, nueve, diez o más de diez (tal como entre aproximadamente 10 y 20) constructos de ARNm, cada uno como se establece aquí.
En ciertas realizaciones relacionadas de la presente invención, la composición antigénica que comprende al menos un péptido o polipéptido inmunogénico puede comprender una pluralidad o más de un péptido o polipéptido inmunogénico, en cada cado como se describen aquí. Por ejemplo, tal composición antigénica puede comprender dos, tres, cuatro, cinco, seis, siete, ocho, nueve, diez o más de diez (tal como entre aproximadamente 10 y 20) péptidos o polipéptidos inmunogénicos, en cada caso como se establece aquí.
En otras ciertas realizaciones relacionadas de la presente invención, la composición antigénica que comprende al menos un constructo de ácido nucleico (que no es un constructo de ARNm) puede comprender una pluralidad o más de uno de tales constructos de ácido nucleico, en cada caso como se exponen aquí. Por ejemplo, tal composición antigénica puede comprender dos, tres, cuatro, cinco, seis, siete, ocho, nueve, diez o más de diez (tal como entre aproximadamente 10 y 20) de estos constructos de ácido nucleico, en cada caso como se exponen aquí.
Cada elemento de tal pluralidad de péptidos o polipéptidos inmunogénicos comprendidos en una composición antigénica (o codificados por un constructo de ácido nucleico/ARNm comprendido en una composición antigénica) puede representar un antígeno (o epítopo) con respecto al mismo patógeno o la misma afección, trastorno o enfermedad. Alternativamente, uno más elementos (tal como dos, tres, cuatro, cinco o más) de esta pluralidad pueden representar un antígeno (o epítopo) con respecto a un patógeno diferente o a una afección, trastorno o enfermedad diferente del o de los otros elementos comprendidos en tal composición antigénica. En particular, estas realizaciones son útiles para la vacunación contra o para provocar (en un sujeto) una respuesta inmunitaria contra más de un patógeno o para permitir el tratamiento o la profilaxis de más de una afección, trastorno o enfermedad.
Así, en una realización particularmente preferente adicional, la presente descripción también proporciona una segunda composición antigénica que comprende una pluralidad de constructos de ARNm como se definen aquí y opcionalmente un portador y/o vehículo farmacéuticamente aceptable.
Como primer ingrediente, la segunda composición antigénica aquí descrita comprende al menos un constructo de ARNm como se define aquí; y la primera composición antigénica aquí descrita comprende al menos un epítopo de un péptido o polipéptido inmunogénico (o no un constructo de ácido nucleico de ARNm que codifica al menos un epítopo). Sin embargo, cualquiera (o ambas) de estas composiciones antigénicas aquí descritas pueden comprender (adicionalmente) un segundo ingrediente como componente farmacéuticamente activo. Un componente farmacéuticamente activo a este respecto es un compuesto con un efecto terapéutico para sanar, mejorar o prevenir una indicación o enfermedad particular como se menciona aquí, preferentemente uno relativo a un patógeno, un tumor o cáncer, una alergia o un trastorno autoinmune. Estos compuestos incluyen, sin implicar ninguna limitación, péptidos o proteínas, preferentemente como se definen aquí, ácidos nucleicos, preferentemente como se definen aquí, compuestos orgánicos o inorgánicos de bajo peso molecular (terapéuticamente activos) (peso molecular inferior a 5.000, de manera preferente inferior a 1.000), azucares o anticuerpos, preferentemente como se definen aquí, agentes terapéuticos ya conocidos en la técnica anterior, células antigénicas, fragmentos celulares antigénicos, fracciones celulares, componentes de pared celular (por ejemplo polisacáridos), patógenos modificados, atenuados o desactivados (por ejemplo químicamente o por irradiación) (virus, bacterias etc.), adyuvantes, preferentemente como se definen aquí, etc.
La primera composición antigénica (por ejemplo sensiibilizadora) aquí descrita comprende al menos un péptido o polipéptido inmunogénico. Por ejemplo, puede comprender una proteína inmunogénica, un péptido inmunogénico y/o un polipéptido inmunogénico (en cada caso pudiendo ser como se indica en cualquier lugar aquí).
En realizaciones particulares, tal primera composición antigénica comprende una solución de al menos una proteína inmunogénica, un péptido inmunogénico y/o un polipéptido inmunogénico. Esta solución puede consistir en la proteína inmunogénica, péptido inmunogénico y/o polipéptido inmunogénico solubilizados (por ejemplo disueltos) en un disolvente acuoso (u otros disolventes), pudiendo comprender opcionalmente solutos adicionales tales como sales, otras proteínas/polipéptidos/péptidos, moléculas orgánicas y/o moléculas contaminantes.
En ciertas realizaciones de la primera composición antigénica aquí descrita, una proteína inmunogénica, un péptido inmunogénico y/o un polipéptido inmunogénico comprendido allí comprendido se proporciona en una forma aislada o purificada. Por ejemplo, esta proteína/polipéptido/péptido se proporciona con un grado de pureza seleccionado de la lista consistente en mayor que aproximadamente: 50%, 75%, 80%, 90, 95%, 98%, 99% o entre 99% y 100% de pureza con respecto a cualquiera de las moléculas indeseadas o contaminantes, tales como proteínas. Esta forma aislada o purificada de proteína/polipéptido/péptido se puede preparar por expresión recombinante de dicha proteína/polipéptido/péptido o por purificación a partir de fuentes naturales. Alternativamente, y en particular donde el (poli)péptido tiene una longitud inferior a aproximadamente 100 aminoácidos o porciones tipo aminoácidos, entonces este (poli)péptido se puede preparar por métodos sintéticos como será conocido por el experto.
En otras determinadas realizaciones, la primera composición antigénica de la presente descripción, una proteína inmunogénica, péptido inmunogénico y/o polipéptido inmunogénico comprendido en la misma es aquel comprendido en una preparación o mezcla de otras moléculas (tales como proteínas/polipéptidos/proteínas) que incluye dicha proteína inmunogénica, péptido inmunogénico y/o polipéptido inmunogénico. En una de tales realizaciones, esta preparación se puede seleccionar de la lista consistente en una preparación de virus, una preparación celular y una preparación de bacterias. Una composición de vacuna fabricada a partir de un virus inactivado (tal como RABIPURMR®, preparado a partir del virus de la rabia inactivado) es un ejemplo no limitante de una primera composición antigénica que comprende una preparación del virus que incluye al menos una proteína inmunogénica, péptido inmunogénico o polipéptido inmunogénico.
Vector: Tal como se utiliza aquí, el término “vector” se refiere a al menos un polinucleótido o a una mezcla de al menos un polinucleótido y al menos una proteína que es capaz de introducir el polinucleótido comprendido en la misma en una célula. Al menos un polinucleótido comprendido en el vector consiste en o comprende al menos un constructo de ácido nucleico que codifica al menos un péptido o polipéptido inmunogénico. Además del polinucleótido que consiste en o que comprende el constructo de ácido nucleico aquí descrito, se pueden introducir polinucleótidos y/o polipéptidos adicionales en la célula. La adición de polinucleótidos y/o polipéptidos adicionales es especialmente deseable si los polinucleótidos y/o polipéptidos adicionales son requeridos para introducir el constructo de ácido nucleico aquí descrito en la célula y si la introducción de los polinucleótidos y/o polipéptidos adicionales incrementa la expresión del péptido o polipéptido inmunogénico codificado por el constructo de ácido nucleico de la presente descripción.
En el contexto de la presente invención, al menos un epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico comprendido en la primera composición antigénica (sensibilizadora) es idéntico a al menos un epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico codificado por el constructo de ARNm de la segunda composición antigénica.
En todos los aspectos de la presente descripción, un epítopo, antígeno, péptido inmunogénico y/o polipéptido inmunogénico útil en la presente invención puede ser (tal como aislados de, derivados de, con respecto a o tiene una secuencia homóloga a una variante de) de una secuencia de aminoácidos de un patógeno, por ejemplo un agente infeccioso que provoca enfermedad o malestar al sujeto. En realizaciones particulares, el epítopo, antígeno, péptido inmunogénico y/o polipéptido inmunogénico útil en la presente invención puede ser de un patógeno de humano (por ejemplo un agente infeccioso patogénico para los humanos). En realizaciones alternativas, el epítopo, antígeno, péptido inmunogénico y/o polipéptido inmunogénico útil en la presente invención puede ser de un patógeno de animal no humano, tal como un mamífero domesticado, un ave domesticada o un pez de granja. En otras realizaciones, el epítopo, antígeno, péptido inmunogénico y/o polipéptido inmunogénico útil en la presente invención puede ser de (tal como aislados de, derivados de, con respecto a o con una secuencia que es homóloga a o una variante de) una secuencia de aminoácidos de un antígeno patogénico.
Por consiguiente, en ciertas realizaciones la secuencia de aminoácidos de al menos el epítopo puede ser de un patógeno o un homólogo, fragmento o variante del mismo. En realizaciones particulares, el péptido o polipéptido inmunogénico comprendido en la primera composición antigénica y el péptido o polipéptido inmunogénico codificado por el constructo de ARNm comprendido en la segunda composición antigénica pueden ser de un patógeno o antígenos patogénicos, o un homólogo, fragmento o variante de los mismos.
En todas las realizaciones, los tipos particulares de patógenos de los cuales puede ser el aminoácido del epítopo, el péptido inmunogénico y/o el polipéptido inmunogénico incluyen un patógeno seleccionado de la lista consistente en: un virus, una bacteria, un hongo y un protozoo, en particular cualquiera de estos patógenos que son patogénicos para un sujeto humano. En todas estas realizaciones, un epítopo, antígeno, péptido inmunogénico y/o polipéptido inmunogénico de un patógeno se puede describir alternativamente como un “antígeno patogénico”.
Por consiguiente, en los diversos aspectos de la presente invención, el epítopo, péptido inmunogénico y/o polipéptido inmunogénico de un patógeno puede ser, puede comprender o puede estar comprendido en un antígeno patogénico o un fragmento, variante o derivado del mismo. Estos antígenos patogénicos se derivan de organismos patógenos, en particular organismos patógenos bacterianos, virales o protozoarios (multicelulares), que evocan una reacción inmunológica en el sujeto, en particular un sujeto mamífero, concreto un humano. De manera más específica, los antígenos patogénicos son preferiblemente antigénicos de superficie, por ejemplo proteínas (o fragmentos de proteínas, por ejemplo la porción exterior de un antígeno de superficie) situadas en la superficie del virus o del organismo bacteriano o protozoario.
Los antígenos patogénicos son antígenos de péptidos o proteínas derivados preferiblemente de un patógeno asociado a una enfermedad infecciosa, preferentemente seleccionados de antígenos derivados de patógenos Acinetobacter baumannii, Anaplasma genus, Anaplasma phagocytophilum, Ancylostoma braziliense, Ancylostoma duodenale, Arcanobacterium haemolyticum, Ascaris lumbricoides, Aspergillus genus, Astroviridae, Babesia genus, Bacillus anthracis, Bacillus cereus, Bartonella henselae, virus BK, Blastocystis hominis, Blastomyces dermatitidis, Bordetella pertussis, Borrelia burgdorferi, Borrelia genus, Borrelia spp, Brucella genus, Brugia malayi, familia de Bunyaviridae, Burkholderia cepacia y otras especies Burkholderia, Burkholderia mallei, Burkholderia pseudomallei, familia Caliciviridae, género Campylobacter, Candida albicans, Candida spp, Chlamydia trachomatis, Chlamydophila pneumoniae, Chlamydophila psittaci, CJD prion, Clonorchis sinensis, Clostridium botulinum, Clostridium difficile, Clostridium perfringens, Clostridium perfringens, Clostridium spp, Clostridium tetani, Coccidioides spp, coronaviruses, Corynebacterium diphtheriae, Coxiella burnetii, virus de fiebre hemorrágica de Crimean-Congo, Cryptococcus neoformans, Cryptosporidium genus, Citomegalovirus (CMV), virus de Dengue (DEN-1, DEN-2, DEN-3 y DEN-4), Dientamoeba fragilis, Virus de Ébola (EBOV), género Echinococcus, Ehrlichia chaffeensis, Ehrlichia ewingii, género Ehrlichia, Entamoeba histolytica, género Enterococcus, género Enterovirus, Enterovirus, principalmente virus A Coxsackie y Enterovirus 71 (EV71), Epidermophyton spp, Virus de Epstein-Barr (EBV), Escherichia coli 0157:H7, 0111 y O104:H4, Fasciola hepática y Fasciola gigantica, FFI prion, superfamilia Filarioidea, Flavivirus, Francisella tularensis, género Fusobacterium, Geotrichum candidum, Giardia intestinalis, Gnathostoma spp, prion GSS, virus Guanarito, Haemophilus ducreyi, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, Henipavirus (virus Hendra, virus Nipah), Virus de Hepatitis A, Virus de Hepatitis B (HBV), Virus de Hepatitis C (HCV), Virus de Hepatitis D, Virus de Hepatitis E, virus de Herpes simple 1 y 2 (HSV-1 y HSV-2), Histoplasma capsulatum, VIH (virus de inmunodeficiencia humana), Hortaea werneckii, bocavirus humano (HBoV), virus de herpes 6 humano (HHV-6) y virus de herpes 7 humano (HHV-7), metapneumovirus humanos (hMPV), virus del papiloma humano (HPV), virus de parainfluenza humana (HPIV), virus de encefalitis Japonesa, virus JC, virus Junin, Kingella kingae, Klebsiella granulomatis, prion Kuru, virus Lassa, Legionella pneumophila, género Leishmania, género Leptospira, monocitogenes Listeria, virus coriomeningitis linfocítico (LCMV), virus Machupo, Malassezia spp, virus Marburg, virus de sarampión, Metagonimus yokagawai, Microsporidia phylum, virus de contagio muscular (MCV), virus de paperas, Mycobacterium leprae y Mycobacterium lepromatosis, Mycobacterium tuberculosis, Mycobacterium ulcerans, Mycoplasma pneumoniae, Naegleria fowleri, Necator americanus, gonorrea de Neisseria, meningitidis de Neisseria, Nocardia asteroides, Nocardia spp, Onchocerca volvulus, Orientia tsutsugamushi, familia Orthomyxoviridae (Influenza), Paracoccidioides brasiliensis, Paragonimus spp, Paragonimus westermani, Parvovirus B19, género Pasteurella, género Plasmodium, Pneumocystis jirovecii, virus de la polio, virus de la rabia, virus sincitial respiratorio (RSV), Rinovirus, rinovirus, Rickettsia akari, género Rickettsia, Rickettsia prowazekii, Rickettsia rickettsii, Rickettsia typhi, virus de fiebre del Valle de Rift, Rotavirus, virus de rubeola, virus Sabia, género Salmonella, Sarcoptes scabiei, coronavirus SARS, género Schistosoma, género Shigella, virus Sin Nombre, Hantavirus, Sporothrix schenckii, género Staphylococcus, género Staphylococcus, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus piogenes, Strongyloides stereoralis, género Taenia, Taenia solium, virus de encefalitis transmitido por garrapatas (TBEV), Toxocara canis o Toxocara cati, Toxoplasma gondii, Treponema pallidum, Trichinella spiralis, Trichomonas vaginalis, Trichophyton spp, Trichuris trichiura, Trypanosoma brucei, Trypanosoma cruzi, Ureaplasma urealyticum, virus de varicela zoster (VZV), virus de varicela zoster (VZV), Varicela mayor o Varicela menor, prion vCJD, virus de encefalitis equina Venezolana, Vibrio cholerae, virus del Nilo del Oeste, virus de encefalitis equina del Oeste, Wuchereria bancrofti, virus de fiebre amarilla, Yersinia enterocolitica, Yersinia pestis y pseudotuberculosis por Yersinia.
En este contexto se prefieren particularmente antígenos de patógenos seleccionados del virus de la Influenza, virus sincitial respiratorio (RSV), virus de Herpes simple (HSV), virus de papiloma humano (HPV), virus de inmunodeficiencia humana (HIV), Plasmodio, Staphylococcus aureus, virus de Dengue, Chlamydia trachomatis, Citomegalovirus (CMV), virus de Hepatitis B (HBV), Mycobacterium tuberculosis, virus de rabia y Virus de Fiebre Amarilla.
De acuerdo con una realización alternativa, la primera composición antigénica y/o la segunda composición antigénica como se describen aquí no comprenden un antígeno (o un fragmento o variante del mismo) derivado de RSV, preferentemente de un patógeno respiratorio. Alternativamente, la primera composición antigénica y/o la segunda composición antigénica como se describen aquí preferentemente no comprenden un antígeno (o un fragmento o variante del mismo) derivado de VIH. En este contexto, un antígeno puede ser un péptido o proteína o un ácido nucleico que codifica un péptido o proteína derivado de RSV o VIH, respectivamente.
Además, el antígeno patogénico (antígeno derivado de un patógeno asociado a una enfermedad infecciosa) preferentemente se puede seleccionar de los siguientes antígenos: proteína de membrana exterior A OmpA, proteína asociada a biopelícula Bap, proteína de transporte MucK (infecciones de Acinetobacter baumannii, Acinetobacter)); glicoproteína de superficie variable VSG, proteína asociada a microtúbulos MAPP1 5, TSA trans-sialidasa (Trypanosoma brucei, enfermedad del sueño Africana (tripanosomiasis Africana)); antígeno VIH p24, proteínas de envoltura de VIH (Gp120, Gp41, Gp160), poliproteína GAG, proteína del factor negativo Nef, trans-activador de la transcripción Tat (VIH (Virus de inmunodeficiencia humana), SIDA (Síndrome de inmunodeficiencia adquirida)); proteína de adherencia inevitable de galactosa GIAP, antígeno Eh29 de 29 kDa, Gal/GalNAc lectina, proteína CRT, antígeno inmunodominante de 125 kDa, proteína M1 7, adhesina ADH112, proteína STIRP (Entamoeba histolytica, Amoebiasis); proteínas de superficie mayor 1-5 (MSP1 a, MSP1 b, MSP2, MSP3, MSP4, MSP5), proteínas del sistema de secreción tipo IV (VirB2, VirB7, VirBI 1, VirD4) (género Anaplasma, Anaplasmosis); antígeno protector PA, factor de edema EF, factor letal LF, proteínas de homología de capa S SLH (Bacillus anthracis, Anthrax); acranolisina, fosfolipasa D, proteína de unión a colágeno CbpA (infección por Arcanobacterium haemolyticum, Arcanobacterium haemolyticum); proteína de nucleocápside NP, precursor de glicoproteína GPC, glicoproteína GP1, virus Gunin de glicoproteína GP2, fiebre hemorrágica Argentina); proteínas de capa de proteína quitina, antígeno de superficie A14 de 14 kDa, proteína de esperma mayor MSP, proteína de organización de polimerización MSP MPOP, proteína de fibra MSP 2 MFP2, cinasa MSP que activa la polimerización MPAK, proteína ALB similar a ABA-1, proteína ABA-1, cuticulina CUT-1 (Ascaris lumbricoides, Ascariasis); alérgeno de 41 kDa Asp v1 3, alérgeno Asp f3, proteína de superficie conidial mayor rodlet A, proteasa Pepl p, proteína anclada a GPI Gel1 p, proteína anclada a GPI Crfl p (género Aspergillus, Aspergillosis); familia de proteína VP26, proteína VP29 (Astroviridae, infección por Astrovirus); proteína 1 asociada a Rhoptry RAP-1, antígenos de superficie de merozoito m Sa -1, MSA-2 (a1, a2, b, c), 12D3, 11C5, 21B4, P29, antígeno de superficie de eritrocitos variante VESA1, Antígeno de Membrana Apical 1 AMA-1 (género Babesia, Babesiosis); hemolisina, enterotoxina C, PX01-51, glicolato-oxidasa, transportador ABC, proteína ligada a penicilina, proteína de la familia transportador de zinc, pseudouridina sintasa Rsu, proteína de replicación de plásmido RepX, oligoendopeptidasa F, proteína de membrana profago, proteína HemK, antígeno flagelar H, antígeno de superficie celular de 28.5-kDa (Bacillus cereus, infección por Bacillus cereus); antígeno T grande LT, antígeno T pequeño, proteína de la cápside VP1, proteína de la cápside VP2 (virus BK, infección por virus BK); proteína de 29 kDa, antígenos similar caspasa-3, glicoproteínas (Blastocystis hominis, infección Blastocystis hominis); adhesina de superficie de levadura WI-1 (Blastomyces dermatitidis, Blastomycosis); nucleoproteína N, polimerasa L, proteína de matriz Z, glicoproteína GP (virus Machupo, fiebre hemorrágica Boliviana); proteína de superficie exterior A OspA, proteína de superficie exterior OspB, proteína de superficie exterior OspC, proteína de unión de decorina A DbpA, proteína de legación de decorina B DbpB, proteína de núcleo de 41 kDa de filamento flagelar Fla, precursor de proteína A de membrana básica BmpA (antígeno inmunodominante P39), precursor de lipoproteína de i22 kDa de superficie exterior (antígeno IPLA7), lipoproteína de superficie variable vlsE (género Borrelia, infección por Borrelia); nerotoxinas de Botulinum BoNT/Al, BoNT/A2, BoNT/A3, BoNT/B, BoNT/C, BoNT/D, BoNT/E, BoNT/F, BoNT/G, dominio He de toxina F de botulinio recombinante FHc (Clostridium botulinum, Botulismo (y botulismo infantil)); nucleocápside, precursor de glicoproteína (virus Sabia, fiebre hemorrágica brasileña); superóxido dismutasa de cobre/Zinc SodC, bacterioferritina Bfr, proteína ribosómica 50S plL, proteína Omp31 que contiene el dominio transmembrana similar a OmpA, proteína M5 P39 de 39-kDa inmunogénica, proteína znuA de unión a zinc periplásmica transportador de ABC de zinc, proteína inmunogénica periplásmica Bp26, proteína ribosomal de 30S SI2 RpsL, gliceraldehído-3-fosfatodeshidrogenasa Gap, precursor de proteína inmunogénica de membrana exterior de 25 kDa Omp25, proteína de invasión BlalB, factor desencadenador Tig, chaperona molecular DnaK, isomerasa SurA cis-trans de peptidilo-prolilo putativa, lipoproteína Omp19, proteína de membrana exterior MotY Omp1 6, proteína de membrana exterior conservada D15, malato-deshidrogenasa Mdh, componente del sistema de secreción tipo IV (T4SS) VirJ, lipoproteína de función desconocida BAB1 _0187 (género Brucella, Brucellosis); miembros de la familia de transportadora ABC (LolC, OppA, y PotF), proteína transmembrana del sistema liberador de lipoproteínas putativa LolC E, flagelina FliC, motilidad intracelular Burkholderia A BimA, factor de alargamiento bacteriano-Tu EF-Tu, proteína similar a OmpA de 17 kDa, proteína de codificación boaA, proteína de codificación boaB (Burkholderia cepacia y otras especies de Burkholderia, infección por Burkholderia); micolil-transferasa Ag85A, proteína de choque térmico Hsp65, proteína TB10.4, proteína de antígeno PstS3 de 19 kDa, proteína de choque térmico Hsp70 (Mycobacterium ulcerans, úlcera por Buruli); proteína de la cápside virales mayores y menores de monorovirus VP1 y VP2, glicoproteína de genoma, proteína de la cápside de Sapoviurus VP1, proteína Vp3, poliproteína de genoma (familia Caliciviridae, infección por Calicivirus (Norovirus y Sapovirus)); proteína de membrana exterior mayor PorA, flagelina FlaA, antígeno superficial CjaA, proteína de unión a fibronectina CadF, proteína transortadora de ABC de unión aspartato/glutamato PebIA, proteína FspA1, proteína FspA2 (género Campylobacter, Campylobacteriosis); enzima glicolítica enolasa, aspartil proteinasas secretadas SAP1-10, proteína de pared celular ligada a glicofosfatidilinositol (GPI), proteína Hyr1, proteína CR3-RP relacionada con el receptor 3 de complemento, adesina Als3p, proteína de choque térmico 90 kDa hsp90, proteína de hidrofobicidad de superficie celular CSH (usualmente Candida albicans y otras especies Candida, Candidiasis); antígeno de 17-kDa, proteína P26, adesinas auto-transportadoras triméricas TAAs, adesina A de Bartonella BadA, proteínas de membrana exterior variablemente expresadas Vomps, proteína Pap3, proteína HbpA, proteasa asociada a envoltura HtrA, proteína OMP89, proteína GroEL, proteína LalB, proteína OMP43, dihidrolipoamida-succiniltransferasa SucB (Bartonella henselae, enfermedad de Cat-scratch); proteína 2 superficial a amastigote, proteína de superficie específica de amastigote SSP4, cruzipaína, trans-sialidasa TS, glicoproteína de superficie de tripomastigote TSA-1, proteína reguladora de complemento CRP-10, proteína G4, proteína G2, proteína de barra paraxonemal PAR2, componente de barra para paraflagelar Pari, proteínas de suerficie asociada a mucina MPSP (Trypanosoma cruzi, enfermedad de Chagas (tripanosomiasis Americana)); glicoproteínas de envoltura (gB, gC, gE, gH, gl, gK, gl_) (virus zoster de Varicela (VZV), viruela aviar); proteína de membrana exterior mayor MOMP, proteína de membrana exterior probable PMPC, proteína de complejo de membrana exterior B OmcB, proteínas de choque térmico Hsp60 HSP10, proteína IncA, proteínas del sistema de secreción tipo III, proteína de cadena pequeña de ribonucleótido reductasa NrdB, proteína plasmídica Pgp3, proteína exterior de clamidia N CopN, antígeno CT521, antígeno CT425, antígeno CT043, antígeno TC0052, antígeno TC0189, antígeno TC0582, antígeno TC0660, antígeno TC0726, antígeno TC0816, antígeno TC0828 (Chlamydia trachomatis, Chlamydia); proteína de respuesta de calcio baja E LCrE, proteína exterior de clamidia N CopN, proteína cinasa de serina/treonina PknD, proteína portadora de acilo S-maloniltransferasa FabD, s proteína de unión a ADN de hebra individual Ssb, proteína de membrana exterior mayor MOMP, proteína de membrana exterior 2 Omp2, familia de la proteína de membrana polimórfica (Pmp1, Pmp2, Pmp3, Pmp4, Pmp5, Pmp6, Pmp7, Pmp8, Pmp9, Pmp10, Pmp11, Pmp12, Pmp13, Pmp14, Pmp15, Pmp16, Pmp17, Pmp18, Pmp19, Pmp20, Pmp21) (infección por Chlamydophila pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae); toxina de cólera B CTB, pilina A TcpA co-regulada con toxina, pilina TcpF co-regulada con toxina, proteína F TcpF de biosíntesis de pilo co-regulada con toxina, subunidad A de enterotoxina de cólera, subunidad B de enterotoxina de cólera, enterotoxina estable con calor ST, MSHA de hemaglutinina sensible a manosa, proteína de membrana exterior U Porin ompU, proteína Poring B, proteína de membrana polimórfica D (Vibrio cholerae, Cholera); propionil-CoA carboxilasa PCC, proteína 14-3-3, prohibitina, cisteína proteasas, glutationa transferasas, gelsolina, catepsina L proteinasa CatL, proteína Tegumental de 20.8 kDa TP20.8, proteína tegumental 31.8 de kDa TP31.8, ácido lisofosfatídico fosfatasa LPAP, (Clonorchis sinensis, Clonorchiasis); proteínas de la capa superficiales SLPs, antígeno GDH de glutamato deshidrogenasa, toxina A, toxina B, cisteína proteasa Cwp84, cisteína proteasa Cwp13, cisteína proteasa Cwp19, proteína de pared celular CwpV, proteína flagelar FliC, proteína flagelar FliD (Clostridium difficile, infección de Clostridium difficile); rinovirus: proteínas de la cápside v P1, VP2, VP3, VP4; coronavirus: proteínas de tramo S, proteínas de envoltura E, proteínas de membrana M, proteínas de nucleocápside N (usualmente rinovirus y coronavirus, resfriado común (rinofaringitis viral aguda; coryza aguda)); proteína prion Prp (prion CJD, enfermedad de Creutzfeldt-Jakob (CJD)); proteína de envoltura Gc, proteína de envoltura Gn, proteínas de la nucleocápside (virus de fiebre hemorrágica de Crimean-Congo, fiebre hemorrágica de Crimean-Congo (CCHF)); ARN helicasa VAD1 de secuencia de DEAD asociadas a virulencia, proteína de galactoxilomanano GalXM, glucuronoxilomanano GXM, manoproteína MP (Cryptococcus neoformans, Cryptococcosis); proteína ribosómica ácida P2 CpP2, antígenos de mucina Mud, Muc2, Muc3 Muc4, Muc5, Muc6, Muc7, proteína de adherencia superficial CP20, proteína de adherencia superficial CP23, proteína superficial CP12, proteína superficial CP21, proteína superficial CP40, proteína superficial CP60, proteína superficial CP15, glicopéptidos asociados a superficie gp40, glicopéptidos asociados a superficie gp1 5, proteína de pared de ovocitos AB, profilina PRF, apirasa (género Cryptosporidium, Cryptosporidiosis); ácido graso y proteína de unión de retinol-1 FAR-1, inhibidor de tejido de metaloproteinasa TIMP (TMP), cisteína-proteinasa ACEY-1, cisteína-proteinasa ACCP-1, antígeno superficial Ac-16, proteína secretora 2 ASP-2, metaloproteasa 1 MTP-1, inhibidor de aspartil proteasa API-1, antígeno asociado a superficie SAA-1, anticoagulante AP de inhibidor de serina proteasa de factor Xa secretado específico de adulto, proteasa aspártica ARR-1 similar a catepsina D (usualmente Ancylostoma braziliense; varios otros parásitos, migrañas por larva cutánea (CLM)); proteasas similar catepsina L, antígeno de 53/25-kDa, miembros de la familia 8kDa, proteína de cisticerco con una actividad similar a tripsina marginal TsAg5, proteína de oncoesferas TSOL18, proteína de oncoesferas TSOL45-1A, lactato-deshidrogenasa A LDHA, lactato-deshidrogenasa B LDHB (Taenia solium, Cysticercosis); antígeno pp65, proteína de membrana pp15, proteína de tegumento próxima a la cápside pp150, proteína M45, ADN-polimerasa UL54, helicasa UL105, glicoproteína gM, glicoproteína gN, glicoproteína H, glicoproteína B gB, proteína UL83, proteína UL94, proteína UL99 (Citomegalovirus (CMV), infección por Citomegalovirus); proteína de la cápside C, proteína de membrana prM, proteína de membrana M, proteína de envoltura E (dominio I, dominio II, dominio II), proteína NS1, proteína NS2a , proteína NS2B, proteína NS3, proteína NS4A, proteína 2K, proteína NS4B, proteína n S5 (virus de Dengue (DEN-1, DEN-2, DEN-3 y DEN-4)-Flavivirus, fiebre de Dengue); proteína de 39 kDa (Dientamoeba fragilis, Dientamoebiasis); precursor de toxina de difteria Tox, toxina difteria DT, sortasa específica de pilina SrtA, proteína pilina de eje SpaA, proteína pilina de punta SpaC, proteína pilina menor SpaB, proteína asociada a superficie DIP1281 (Corynebacterium diphtheriae, Diphtheria); glicoproteína GP, nucleoproteína NP, proteína de matriz menor VP24, proteína de matriz mayor VP40, activador de transcripción VP30, co-factor de polimerasa VP35, ARN-polimerasa L (virus de ébola EBOV), fiebre hemorrágica de ébola); proteína prion (prion vCJD, enfermedad de Variant Creutzfeldt-Jakob (vCJD, nvCJD)); proteína B del sistema UvrABC, proteína Flp1, proteína Flp2, proteína Flp3, proteína TadA, receptor de hemoglobina HgbA, proteína de membrana exterior TdhA, proteína CpsRA, proteína CpxR de reguladores, SapA, antígeno de 18 kDa, proteína de membrana exterior NcaA, proteína LspA, proteína LspA1, proteína LspA2, proteína LspB, componente de membrana exterior DsrA, lectina DltA, lipoproteína Hip, proteína de membrana exterior mayor OMP, proteína de membrana exterior OmpA2 (Haemophilus ducreyi, Chancroid); aspartil-proteasa 1 Pep1, fosfolipasa B PLB, alfa-manosidasa 1 AMN1, glucanosiltransferasa GEL1, ureasa URE, proteína de matriz peroxisomal Pmpl, antígeno rico en prolina Pra, proteína reactiva de células T humana TcrP (Coccidioides immitis y Coccidioides posadasii, Coccidioidomycosis); alérgeno Trir2, proteína de choque térmico 60 Hsp60, actina fúngica Act, antígeno Trir2, antígeno Trir4, antígeno Trit1, proteína IV, glicerol-3-fosfato-deshidrogenasa Gpdl, osmosensor HwShol A, osmosensor HwShol B, histidina-cinasa alHwHhk7B, alérgeno Mala s1, alérgeno Mala s11, tioredoxina Trx Malla s13, alérgeno Mala f, alérgeno Mala s (usualmente Trichophyton spp, Epidermophyton spp., Malassezia spp., Hortaea werneckii, Dermatophytosis); proteína EG95, proteína e G10, proteína EG18, proteína EgA31, proteína EM18, antígeno EPC1, antígeno B, antígeno 5, proteína P29, proteína 14-3-3, proteína de 8-kDa, miofilina, proteína de choque térmico 20 HSP20, glicoproteína GP-89, proteína de unión de ácido graso FAPB (género Echinococcus, Echinococcosis); proteína de superficie mayor 2 MSP2, proteína superficie mayor 4 MSP4, variante MSP SGV1, variante MSP SGV2, proteína de membrana exterior OMP, proteína de membrana exterior 19 OMP-19, proteína antigénica mayor MAPI, proteína antigénica mayor MAP1-2, proteína antigénica mayor MAPI B, proteína antigénica mayor MAP1-3, proteína de codificación Erum2510, proteína GroEL, proteína GroES, proteínas de membrana exterior mayor 30-kDA, proteína GE de 100-kDa, proteína GE 130-kDa, proteína de GE 160-kDa (género Ehrlichia, Ehrlichiosis); antígeno secretado SagA, proteínas similar a sagA SalA y SalB, colágeno adesina Scm, proteínas de superficie Fms1 (EbpA(fm), Fms5 (EbpB(fm), Fms9 (EpbC(fm) y Fms10, proteína EbpC(fm), glicoproteína inmunoprotectora G1 de 96 kDa (género Enterococcus, infección por Enterococcus); poliproteína de genoma, polimerasa 3D, proteína de la cápside viral VP1, proteína de la cápside viral VP2, proteína de la cápside viral VP3, proteína de la cápside viral VP4, proteasa 2A, proteasa 3C (género Enterovirus, infección por Enterovirus); proteínas de membrana exterior OM, proteína de membrana exterior de 60 kDa, antígeno de superficie celular OmpA, antígeno de superficie celular OmpB (sca5), proteína de membrana exterior 134 kDa, proteína de membrana exterior 31 kDa, proteína de membrana exterior 29.5 kDa, proteína de superficie celular SCA4, proteína de superficie celular Adrl (RP827), proteína de superficie celular Adr2 (RP828), proteína de superficie celular SCA1, proteína de invasión invA, proteína de división celular fts, proteínas de secreción sec de la familia O, proteínas de virulencia virB, tlyA, tlyC, proteína similar a parvulina Pip, pre-proteína translocasa SecA, antígeno de proteína superficial de 120-kDa SPA, antígeno de complejo de 138 kD, proteína de 100-kD mayor (proteína I), proteína intracitoplásmica D, antígeno de proteína superficial protectora SPA (Rickettsia prowazekii, tipo Epidémico); antígenos nucleares de Epstein-Barr (EBNA-1, EBNA-2, EBNA-3A, EBNA-3B, EBNA-3C, proteína líder de EBNA (EBNA-LP)), proteínas de membrana latente (LMP-1, LMP-2A, LMP-2B), antígeno temprano EBV-EA, antígeno de membrana EBV-MA, antígeno de la cápside viral EBV-VCA, nucleasa alcalina EBV-AN, glicoproteína H, glicoproteína gp350, glicoproteína gpH O, glicoproteína gp42, glicoproteína gHgL, glicoproteína gB (virus de Epstein-Barr (EBV), Mononucleosis Infecciosa por Virus de Epstein-Barr); proteína de la cápside VP2, proteína de la cápside VP1, proteína mayor NS1 (Parvovirus B19, Erythema infectiosum (quinta enfermedad)); antígeno pp65, glicoproteína 105, proteína de la cápside, glicoproteína de envoltura H, proteína U51 (Virus de herpes humano 6 (HHV-6) y virus de herpes humano 7 (HHV-7), Exanthem subitum); tioredoxina-glutationa-reductasa TGR, catepsinas L1 y l2, proteína de tipo Kunitz KTM, leucina aminopeptidasa LAP, cisteína proteinasa Fas2, rot proteína-2 SAP-2 similar a saposina, tioredoxina peroxidasas TPx, Prx-1, Prx-2, cisteína proteinasa CL3 de catepsina I, catepsina de proteasa L CL1, fosfoglicerato-cinasa PGK, proteína secretora de 27-kDa, proteína de 60 kDa HSP35alpha, glutationa-transferasa GST, antígeno tegumental 28.5 kDa, TA de 28.5 kDa, proteasa CatB3 de catepsina B3, cistatina estefina-1- tipo I, catepsina L5, catepsina LI g ay catepsina B, f proteína de unión a ácido graso FABP, leucina aminopeptidasas LAP (Fasciola hepática y Fasciola gigantica, Fasciolosis); proteína prion (prion FFI, insomnio familiar Fatal (FFI)); proteína VAL-1 similar a homólogo de alérgeno venoso, transcripto larval abundante ALT-1, transcripto larval abundante ALT-2, tioredoxina-peroxidasa TPX, homólogo de alérgeno vespido VAH, tiordoxina-peroxidasa 2 TPX-2, proteína antigénica SXP (péptidos N, N1, N2, y N3), proteína asociada a activación 1 ASP-1, Tioredoxina TRX, transglutaminasa BmTGA, glutationa-S-transferasas GST, miosina, homólogo de alérgeno vespido VAH, colagenasa de 175 kDa, gliceraldehído-3-fosfato-deshidrogenasa GAPDH, colágeno cuticular Col-4, proteínas ácidas larvales secretadas SLAPs, quitinasa CHI-1, proteína de unión a maltosa MBP, enzima glicolítica fructosa-1, 6-bisfosfatoaldolasa Fba, tropomiosina TMY-1, producto génico específico de nematodo OvB20, oncocistatina CPI-2, Cox-2 (superfamilia Filarioidea, Filariasis); fosfolipasa C PLC, enterotoxina B lábil al calor, componente lb de toxina lota, proteína CPE1281, piruvato ferredoxina-oxidoreductasa, factor de alargamiento G EF-G, perfringolisina O Pfo, gliceraldehído-3-fosfato deshidrogenasa GapC, Fructosa-bifosfato aldolasa Alf2, enterotoxina CPE Clostridium perfringens, toxina alfa AT, toxina alfa ATd, épsilon-toxoide ETd, proteína HP, citotoxina larga TpeL, endo-beta-N-acetilglucosaminidasa Naglu, fosfogliceromutasa Pgm (Clostridium perfringens, envenenamiento por alimento por Clostridium perfringens); leucotoxina IktA, FadA de adhesión, proteína de membrana exterior RadD, proteína de unión a arginina de peso molecular alto (género Fusobacterium, infección por Fusobacterium); fosfolipasa C PLC, enterotoxina B de lábil al calor, componente lb de toxina lota, proteína CPE1281, piruvato ferredoxina-oxidoreductasa, factor de alargamiento G EF-G, perfringolisina O Pfo, gliceraldehído-3-fosfato deshidrogenasa GapC, fructosabisfosfato aldolasa Alf2, enterotoxina CPE de Clostridium perfringens, toxina alfa AT, toxoide alfa ATd, toxoide épsilon ETd, proteína HP, citotoxina grande TpeL, endo-beta-N-acetilglucosaminidasa Naglu, fosfogliceromutasa Pgm (usualmente Clostridium perfringens; otras especies de Clostridium, gangrena de Gas (Clostridial myonecrosis)); lipasa A, lipasa B, peroxidasa Dec1 (Geotrichum candidum, Geotrichosis); proteína prion (prion GSS, síndrome de Gerstmann-Straussler-Scheinker (GSS)); proteínas de pared cística CWP1, CWP2, CWP3, proteínas de superficie variantes VSP, VSP1, VSP2, Vs P3, VSP4, VSP5, Vs P6, antígeno de 56 kDa, piruvato-ferredoxina-oxidoreductasa PFOR, alcohol-deshidrogenasa E ADHE, alfa-giardina, alfa8-giardina, alfa1-guiardina, beta-giardina, cisteínaproteasas, glutationa-S-transferasa GST, arginina desiminasa ADI, fructosa-1,6-bisfosfato-aldolasa FBA, antígenos de trofozoito Giardia GTA (GTA1, GTA2), ornitina carboxil-transferasa OCT, proteína SALP similar a fibra-aseblina estriadas, proteína UPL similar a uridina fosforilo, alfa-tubulina, beta-tubulina (Giardia intestinalis, Giardiasis); miembros de la familia de transportador ABC (LolC, OppA, y PotF), proteína transmembrana LolC/E de sistema liberador de lipoproteína putativo, flagelina FliC, motilidad intracelular a BimA Burkholderia, factor-Tu de alargamiento bacteriano EF-Tu, proteína similar a OmpA de 17 kDa, proteína de codificación boaA (Burkholderia mallei, Glanders); ciclofilina CyP, proteína GS24 de larva de tercera etapa de 24 kDa, productos de excreción-secreción ESPs (40, 80, 120 y 208 kDa) (Gnathostoma spinigerum y Gnathostoma hispidum, Gnathostomiasis); proteínas pilina, subunidad PilC asociadas a pilina menor, subunidad de pilina mayor y variantes pilE, pilS, proteína de variación de fase porA, Porina B PorB, proteína TraD, antígeno de membrana exterior de Neisserial H.8, antígeno 70kDa, proteína de membrana exterior mayor PI, proteínas de membrana exterior PIA y PIB, antígeno W, proteína de superficie A NspA, proteína de unión a transferina TbpA, proteína de unión de transferina TbpB, PBP2, proteína de codificación mtrR, proteína de codificación ponA, membrana-permeasa FbpBC, sistema de proteína FbpABC, proteínas LbpAB, proteína de membrana exterior Opa, transportador de membrana exterior FetA, regulador reprimido con hierro MpeR (Neisseria gonorrhoeae, Gonorrhea); proteína de membrana exterior A OmpA, proteína de membrana exterior C OmpC, proteína de membrana exterior K17 OmpK17 (Klebsiella granulomatis, Granuloma inguinale (Donovanosis)); proteína de unión a fibronectina Sfb, proteína de unión a fibronectina/fibrinógeno FBP54, proteína de unión a fibronectina FbaA, proteína M tipo 1 Emml, proteína M tipo 6 Emm6, proteína de unión a inmunoglobulina 35 Sib35, proteína de superficie R28 Spr28, superóxido dismutasa SOD, C5a peptidasa ScpA, antígeno l/ll Agl/ll, adesina AspA, proteína GRAB de unión a alfa2-macroglobulina relacionada con, proteína fibrilar de superficie M5 (Streptococcus pyogenes, infección por estreptococo grupo A); antígeno p de proteína C, proteínas arginina-desiminasa, adesina BibA, proteína de 105 kDA BPS, antígenos superficiales c, antígenos superficiales R, antígenos superficiales X, proteína resistente a tripsina R1, proteína resistente a tripsina R3, proteína resistente a tripsina R4, proteína inmunogénica superficial Sip, proteína de superficie Rib, proteína LrrG de repetición ricas en leucina, proteína de repetición rica en serina Srr-2, alfa-antígeno de proteína C Bca, antígeno Beta Bag, antígeno de superficie épsilon, proteína similar a alfa ALP1, antígeno delta de superficie ALP5 de proteína similar a alfa, proteína ALP2 similar a alfa, proteína ALP3 similar a alfa, proteína ALP4 similar a alfa, proteína Cbeta Bac (Streptococcus agalactiae, infección por estreptococo grupo B); proteína de unión a transferrina 2 Tbp2, fosfatasa P4, proteína de membrana exterior P6, lipoproteína asociada a peptidoglicano Pal, proteína D, proteína E, proteína de adherencia y penetración Hap, proteína de membrana exterior 26 Omp26, proteína de membrana exterior P5 (Fimbrin), proteína de membrana exterior D15, proteína de membrana exterior OmpP2, 5'-nucleotidasa NucA, proteína de membrana exterior PI, proteína de membrana exterior P2, lipoproteína de membrana exterior Pep, Lipoproteína E, proteína de membrana exterior P4, fuculocinasa FucK, [Cu,Zn]-superóxido dismutasa SodC, proteasa HtrA, proteína 0145, alfa-galactosilceramida (Haemophilus influenzae, infección por Haemophilus influenzae); polimerasa 3D, proteína de la cápside viral VP1, proteína de la cápside viral VP2, proteína de la cápside viral VP3, proteína de la cápside viral VP4, proteasa 2A, proteasa 3C (Enterovirus, principalmente virus Coxsackie A y Enterovirus 71 (EV71), Hand, enfermedad de manos, pies boca (HFMD)); ARN polimerasa L, proteína L, glicoproteína Gn, glicoproteína Gc, proteína de la cápside viral de nucleocápside S, glicoproteína de envoltura G1, nucleoproteína NP, proteína N, poliproteína M (virus Sin Nombre, Hantavirus, Síndrome Pulmonar de Hantavirus (HPS)); proteína de choque térmico HspA, proteína de choque térmico HspB, citrato sintasa GltA, proteína UreB, proteína de choque térmico Hsp60, proteína de activación de neutrófilos NAP, catalasa KatA, citotoxina de vacuolación VacA, ureasa-alfa UreA, ureasa-beta Ureb, proteína Cpn10, proteína groES, proteína de choque térmico Hsp10, proteína MopB, proteína CAG de 1' kDa asociadas a citotoxicidad, antígeno de 36 kDa, beta-lactamasa HcpA, Betalactamasa HcpB (Helicobacter pylori, infección por Helicobacter pylori); proteínas de membrana integrales, proteínas propensas a agregación, O-antígeno, antígenos toxina Stx2B, antígeno toxina Stxl B, fragmento de antígeno de adhesión proteína Int28, proteína EspA, proteína EspB, Intimina, proteína Tir, proteína lntC300, proteína Eae (Escherichia coli 0157:H7, 0111 y O104:h 4, síndrome Hemolítico-urémico (HUS)); ARN polimerasa L, proteína L, glicoproteína Gn, glicoproteína Gc, proteína de nucleocápside S, glicoproteína de envoltura G1, nucleoproteína NP, proteína N, poliproteína M (familia de Bunyaviridae, fiebre hemorrágica con síndrome renal (HFRS)); glicoproteína G, proteína de matriz M, nucleoproteína N, proteína de fusión F, polimerasa L, proteína W, proteína, fosfoproteína p, proteína no estructural V (Henipavirus (virus Hendra, virus Nipah), infecciones por Henipavirus); poliproteína, glicoproteína Gp2, antígeno de superficie de hepatitis A HBAg, proteína 2A, proteína de virus VP1, proteína de virus VP2, proteína virus VP3, proteína virus VP4, proteína P1 B, proteína P2A, proteína P3AB, proteína P3D (Virus de Hepatitis A, Hepatitis A); antígeno de superficie de hepatitis B HBsAg, antígeno de núcleo de Hepatitis B HbcAg, polimerasa, proteína Hbx, proteína de superficie intermedia preS2, proteína de superficie L, proteína S grande, proteína de virus VP1, proteína de virus VP2, proteína de virus VP3, proteína de virus VP4 (Virus de Hepatitis B (HBV), Hepatitis B); glicoproteína de envoltura E1 gp32 gp35, glicoproteína de envoltura E2 NS1 gp68 gp70, proteína de la cápside C, proteína de núcleo, poliproteína, proteína de virus VP1, proteína de virus VP2, proteína de virus VP3, proteína de virus VP4, antígeno G, proteína NS3, proteína NS5A, (Virus de Hepatitis C, Hepatitis C); proteína de virus VP1, proteína de virus VP2, proteína de virus VP3, proteína de virus VP4, antígeno delta de hepatitis grande, antígeno delta de hepatitis pequeño (Virus de Hepatitis D, Hepatitis D); proteína de virus VP1, proteína de virus VP2, proteína de virus VP3, proteína de virus VP4, proteína de la cápside E2 (Virus de Hepatitis E, Hepatitis E); glicoproteína L UL1, uracilo-ADN-glicosilasa UL2, proteína UL3, proteína UL4, proteína de replicación de ADN UL5, proteína portal UL6, proteína de maduración de virones UL7, ADN-helicasa UL8, proteína de unión de origen de replicación UL9, glicoproteína M UL10, proteína UL11, exonucleasa alcalina UL12, proteína cinasa de serina-treonina UL13, proteína de tegumento UL14, terminasa UL1 5, proteína de tegumento UL1 6, proteína UL1 7, proteína de la cápside VP23 UL18, proteína de la cápside mayor VP5 UL19, proteína de membrana UL20, proteína de tegumento UL21, Glicoproteína H (UL22), Timidina-Cinasa UL23, proteína UL24, proteína UL25, proteína de la cápside P40 (UL26, VP24, VP22A), glicoproteína B (UL27), proteína ICP18.5 (UL28), proteína de unión a ADN mayor ICP8 (UL29), ADN-polimerasa UL30, proteína de matriz nuclear UL31, glicoproteína de envoltura UL32, proteína UL33, proteína de membrana nuclear interior UL34, proteína de la cápside VP26 (UL35), proteína de tegumento grande UL36, proteína de ensamblaje de la cápside UL37, proteína VP19C (UL38), ribonucleótido-reductasa (Subunidad grande) UL39, ribonucleótido-reductasa (subunidad pequeña) UL40, proteína de tegumento/proteína VHS de apagado de hospedero de virón (UL41), factor de procesamiento de ADN-polimerasa UL42, proteína de membrana UL43, glicoproteína C (UL44), proteína de membrana UL45, proteína de tegumento VP1 1/12 (UL46), proteína de tegumento VP13/14 (UL47), proteína de maduración de viriones VP16 (UL48, Alfa-TIF), proteína de envoltura UL49, dUTP difosfatasa UL50, proteína de tegumento UL51, DNA proteína de complejo de ADN helicasa/primasa UL52, glicoproteína K (UL53), proteína de regulación transcripcional IE63 (ICP27, UL54), proteína UL55, proteína UL56, proteína de replicación viral ICP22 (IE68, US1), proteína US2, proteína cinasa US3 serina/treonina, glicoproteína G (US4), glicoproteína J (US5), glicoproteína D (US6), glicoproteína I (US7), glicoproteína E (US8), proteína de tegumento US9, proteína de la cápside/tegumento US10, proteína Vmw21 (US11), proteína ICP47 (IE12, US12), activador transcripcional mayor ICP4 (IE1 75, RSI), E3 ubiquitina ligasa ICPO (IE110), proteína 1 relacionada a latencia LRP1, proteína 2 relacionada a latencia LRP2, factor de neurovirulencia RL1 (ICP34.5), transcripto asociado a latencia LAT (virus de herpes simple 1 y 2 (HSV-1 y HSV-2), Herpes simple); proteína de choque térmico Hsp60, proteína de superficie celular H1C, dipeptidil-peptidasa tipo IV DppIV, antígeno M, proteína de 70 kDa, proteína similar a histona de 17 kDa (Histoplasma capsulatum, Histoplasmosis); ácido graso y proteína de unión a retinol-1 FAR-1, inhibidor de tejido de lipoproteinasa de metal TIMP (TMP), cisteína proteinasa ACEY-1, cisteína proteinasa ACCP-1, antígeno de suerficie Ac-16, proteína secretadas 2 ASP-2, loproteasa de metal 1 MTP-T, inhibidor de aspartil-proteasa API-1, antígeno asociados a superficie SAA-1, antígeno asociado a superficie SAA-2, factor secretado específico de adulto Xa, anticoagulante de inhibidor de serina-proteasa AP, proteasa ARR-1 aspártica similar a catepsina D, glutationa S-transferasa GST, proteasa aspártica APR-1, acetilcolinesterasa AChE (Ancylostoma duodenale y Necator americanus, infección por gusano de gancho); proteína NSl, proteína NPl, proteína VPl, proteína VP2, proteína VP3 (bocavirus humano (HBoV), infección por bocavirus humano); proteína de superficie mayor 2 MSP2, proteína de superficie mayor 4 MSP4, variante MSP s G v i, variante MSP s GV2, proteína de membrana exterior OMP, proteína de membrana exterior 19 OMP-19, proteína antigénica mayor MAPI, proteína antigénica mayor MAPI-2, proteína antigénica mayor MAPI B, proteína antigénica mayor MAPI-3, proteína de codificación Erum2510, proteína GroEL, proteína GroEs, proteínas de membrana exterior mayores de 30-kDA, proteína GE 100-kDa, proteína GE 130-kDa, proteína GE 160-kDa (Ehrlichia ewingii, ehrlichiosis ewingii humana); proteínas de superficie mayor 1-5 (MSPl a, MSPI b, MSP2, MSP3, MSP4, MSP5), proteínas de sistema de secreción tipo IV VirB2, VirB7, VirBll, VirD4 (Anaplasma phagocytophilum, anaplasmosis granulocítica humana (HGA)); proteína NSl, proteína hidrofóbica pequeña NS2, proteína SH, proteína de fusión F, glicoproteína G, proteína de matriz M, proteína de matriz M2-1, proteína de matriz M2-2, fosfoproteína P, nucleoproteína N, polimerasa L (metapneumovirus humano (hMPV), infección por metapneumovirus humano); proteína de superficie mayor 2 MSP2, proteína de superficie mayor 4 MSP4, variante MSP SGV1, variante MSP SGV2, proteína de membrana exterior OMP, proteína de membrana exterior 19 OMP-19, proteína antigénica mayor MAPI, proteína antigénica mayor MAPI-2, proteína antigénica mayor MAP1 B, proteína antigénica mayor MAPI-3, proteína de codificación Erum2510, proteína GroEL, proteína GroES, proteínas de membrana exteriores mayores 30-kDA, proteína GE 100-kDa, proteína GE 130-kDa, proteína GE 160-kDa (Ehrlichia chaffeensis, ehrliquiosis monocítica humana); proteína de replicación E1, proteína reguladora E2, proteína E3, proteína E4, proteína E5, proteína E6, proteína E7, proteína E8, proteína de la cápside mayor LI, proteína de la cápside menor L2 (virus de papiloma humano (HPV), infección por virus de papiloma humano (HPV)); proteína de fusión F, hemaglutinina-neuramidasa HN, glicoproteína G, proteína de matriz M, fosfoproteína P, nucleoproteína N, polimerasa L (virus de parainfluenza humano (HPIV), infección por virus de parainfluenza humano); Hemaglutinina (HA), Neuraminidasa (NA), Nucleoproteína (NP), proteína M1, proteína M2, proteína NS1, proteína NS2 (proteína NEP: proteína de exportación nuclear), proteína PA, proteína PB1 (proteína 1 básica de polimerasa), proteína PB1-F2 y proteína PB2 (familia de Orthomyxoviridae, virus de Influenza (gripe)); poliproteína de genoma, proteína E, proteína M, virus de encefalitis Japonesa proteína de la cápside C, encefalitis Japonesa); toxina RTX, pilipipoide tipo IV, subunidad de virus mayor PilA, factor de transcripción reguladores PilS y PilR, proteína sigma54, proteínas de membrana exterior (Kingella kingae, infección por Kingella kingae); proteína prion (prion Kuru, Kuru); nucleoproteína N, polimerasa L, proteína de matriz Z, glicoproteína GP (virus Lassa, fiebre Lassa); lipoproteína asociada a péptidoglicano PAL, chaperonina 60 kDa Cpn60 (groEL, HspB), pilin tipo IV PilE, proteína de membrana exterior MIP, proteína de membrana exterior mayor MompS, metaloproteinasa de zinc MSP (Legionella pneumophila, Legionellosis (enfermedad de Legionario, fiebre Pontiac)); P4 nuclease, proteína WD, ribonucleótido reductaseaM2, glicoproteína de membrana de superficie Pg46, cisteína proteinasa CP, proteína regulada con glucosa 78 GRP-78, proteína similar a antígeno S específico de etapa A2, ATPasa F1, betatubulina, proteína de choque térmico 70 Hsp70, KMP-1 1, glicoproteína GP63, proteína BT1, nucleósido hidrolasa NH, proteína de superficie celular B1, proteína PI-similar a proteína PI ribosómica, esterol 24-c-metiltransferasa SMT, proteína LACK, histona H1, proteína SPB1, antioxidante específico de tiol TSA, antígeno proteínico STI1, peptidasa señal SP, histona H2B, antígeno de superficie cisteína proteinasa PSA-2, b Cpb (género Leishmania, Leishmaniasis); proteína de membrana mayor I, antígeno rico en serina 45 kDa, chaperonina 10 kDa GroES, antígeno HSP kDa, amino-oxononanoato-sintasa AONS, proteína recombinasa A RecA, Acetil-/propionil-coenzima A carboxilasa alfa, alanina racemasa, chaperonina 2 de 60 kDa, proteína EcxB similar a ESAT-6 (L-ESAT-6), proteína Lsr2, proteína ML0276, hemaglutinina de unión a Heparina HBHA, proteína de choque térmico 65 Hsp65, proteína de codificación mycP1 o ML0041, proteína de codificación htrA2 o ML01 76, proteína de codificación htrA4 o ML2659, proteína de codificación gcp o ML0379, proteína de codificación clpC o ML0235 (Mycobacterium leprae y lepromatosis por Mycobacterium, Leprosy); proteína de membrana exterior LipL32, proteína de membrana LIC10258, proteína de membrana LP30, proteína de membrana LIC12238, proteína similar a Ompa Lsa66, proteína de superficie LigA, proteína de superficie LigB, proteína de membrana exterior mayor OmpLl, proteína de membrana exterior LipL41, proteína LigAni, proteína de superficie LcpA, proteína de adhesión LipL53, proteína de membrana exterior UpL32, proteína de superficie Lsa63, flagelina FlaB1, lipoproteína de membrana LipL21, proteína de membrana pL40, adhesina de superficie leptospiral Lsa27, proteína de membrana exterior OmpL36, proteína de membrana exterior OmpL37, proteína de membrana exterior OmpL47, proteína de membrana exterior OmpL54, acil-transferasa LpxA (género Leptospira, Leptospirosis); precursor O de listeriolisina Hly (LLO), proteína asociada e invasión lap (P60), proteína reguladora Listeriolisina PrfA, metal de Zinc loproteinasa Mpl, fosfolipasa específica de fosfatidilinositol C PLC (PIcA, PIcB), O-acetiltransferasa Oat, ABC-transportador permeasa lm.G_1 771, proteína de adhesión LAP, receptor LAP Hsp60, adhesina LapB, haemolisina listeriolisina O LLO, proteína ActA, Internalina A InIA, proteína InlB (monocitogenes de Listeria, Listeriosis); proteína de superficie exterior A OspA, proteína de superficie exterior OspB, proteína de superficie exterior OspC, proteína de unión de decorina A DbpA, proteína de unión de decorina B DbpB, proteína de núcleo Fla de filamento flagelar de 41 kDa, proteína de membrana básica A BmpA (antígeno inmunodominante P39), precursor de lipoproteína de superficie de 22 kDa (antígeno IPLA7), lipoproteína de superficie variable vIsE (usualmente Borrelia burgdorferi y otra especie de Borrelia, enfermedad de Lyme (borreliosis de Lyme)); proteína VAL-1 similar a homólogo de alérgeno venoso, transcripto larval abundante ALT-1, transcripto larval abundante ALT-2, tioredoxina peroxidasa TPX, homólogo de alérgeno de véspido VAH, tiordoxina peroxidasa 2 TPX-2, proteína antigénica SXP (péptidos N, N1, N2, y N3), proteína 1 asociada a activación ASP-1, tioredoxina TRX, transglutaminasa BmTGA, glutationa-S-transferasas g St , miosina, homólogo de alérgeno de vespido VAH, colagenasa de 175 kDa, gliceraldehído-3-fosfato deshidrogenasa GAPDH, colágeno cuticular Col-4, Proteínas Ácidas Larvales Secreteadas SLAPs, quinasa CHI-1, proteína de unión maltosa MBP, enzima glicolíticas fructosa-1,6-bisfosfato-aldolasa Fba, tropomiosina TMY-1, producto génico específico nematodos OvB20, oncocistatina CPI-2, proteína Cox-2 (Wuchereria bancrofti y Brugia malayi, filariasis linfática (Elefantiasis)); glicoproteína GP, proteína de matriz Z, polimerasa L, nucleoproteína N (virus de coriomeningitis linfocítica (LCMV), coriomeningitis linfocítica); proteína anónima relacionadas con trombospondina TRAP, proteína de superficie de Sporozoito SSP22, antígeno de membrana apical 1 AMA1, antígeno de membrana de rhoptry RMA1, antígeno de repetición básico ácido ABRA, proteína de células transversales PF, proteína Pvs25, proteína de superficie de merozoito 1 MSP-1, proteína de superficie de merozoito 2 MSP-2, antígeno de etapa RESALiver de antígeno de superficie de eritrocitos infectado en el anillo 3 LSA-3, proteína Eba-1 75, antígeno de repetición a serina 5 SERA-5, proteína de circumsporozoito CS, proteína de superficie de merozoito 3 MSP3, proteína de superficie de merozoito 8 MSP8, enolasa PF10, proteína de eritrocitos hepatocitos 17 kDa HEP1 7, proteína de membrana de eritrocitos 1 EMP1 proteína de superficie de Kbetamerozoite proteínico 4/5 MSP 4/5, proteína de choque térmico Hsp90, proteína rica en glutamato GLURP, proteína de superficie de merozoito 4 MSP-4, proteína STARP, precursor de antígeno relacionado con proteína de circumsporozoito CRA (género Plasmodium, Malaria); nucleoproteína N, proteína asociada a membrana VP24, nucleoproteína menor VP30, co-factor de polimerasa VP35, polimerasa L, proteína de matriz VP40, glicoproteína de envoltura GP (virus Marburg, fiebre hemorrágica de Marburg (MHF)); proteína C, proteína de matriz M, fosfoproteína P, proteína no estructural V, glicoproteína de hemaglutinina H, polimerasa L, nucleoproteína N, proteína de fusión F (virus de sarampión, sarampión); miembros de la familia transportadora ABC (LolC, OppA, y PotF), transpoproteína transmembrana del sistema liberador de lipoproteína putativo LolC/E, flagelina FliC, motilidad intracelular de Burkholderia A BimA, factor de alargamiento bacteriano-Tu EF-Tu, proteína similar a OmpA de 17 kDa, proteína de codificación boaA, proteína de codificación boaB (Burkholderia pseudomallei, Melioidosis (enfermedad de Whitmore)); proteínas pilina, subunidad asociada a piI menor pilC, subunidad de pilina mayor y variantes pilE, pilS, proteína de variación de fase porA, Porina B PorB, proteína TraD, antígeno de membrana exterior Neisseria1H.8, antígeno de 70kDa, proteína de membrana exterior mayor PI, proteínas de membrana exterior PIA y PIB, antígeno W, proteína de superficie A NspA, proteína de unión de transferina TbpA, proteína de unión a transferina TbpB, PBP2, proteína de codificación mtrR, proteína de codificación ponA, permeasa de membrana FbpBC, sistema de proteína FbpABC, proteínas LbpAB, proteína de membrana exterior Opa, transportador de membrana exterior FetA, regulador reprimido con hierro MpeR, factor de proteína de unión a H fHbp, adesina NadA, proteína NhbA, represor de FarR (Neisseria meningitidis, enfermedad por Meningococcal); proteína de 66 kDa, proteína de 22 kDa (usualmente Metagonimus yokagawai, Metagonimiasis); proteínas de tubo polar (34, 75, y 170 kDa en Glugea, 35, 55 y 150kDa en Encephalitozoon), proteína relacionadas a cinesina, subunidad más grande de ARN-polimerasa II, proteína de membrana similar o integral YIPA, proteína de anti-silenciamiento 1, factor de transcripción de choque térmico HSF, proteína cinasa, timidina cinasa, proteína nucleolar similar a NOP-2 (Microsporidia phylum, Microsporidiosis); regulador de apoptosis similar a CASP8 y Fa DD, Glutationa peroxidasa GPX1, ARNA-elicasa NPH-II NPH2, subunidad catalítica de Poli(A) polimerasa PAPL, proteína de envoltura mayor P43K, subunidad de 70 kDa de factor de transcripción temprano VETFS, subunidad 82 kDa de factor de transcripción temprano VETFL, metaloendopeptidasa tipo G1, nucleósido trifosfatasa I NPH1, MC134L similar a proteína de replicación A28, subunidad 7 kDa de ARN-polimerasa RP07 (virus Molluscum contagiosum (MCV), Molluscum contagiosum (MQ); proteína de matriz M, fosfoproteína P/V, proteína hidrofóbica pequeña SH, nucleoproteína N, proteína V, glicoproteína de fusión F, hemaglutininaneuraminidasa HN, ARN-polimerasa L (virus de sarampión, sarampión); Proteínas de membrana exterior OM, antígeno de superficie celular, antígeno de superficie celular OmpB (sca5), proteína de superficie celular SCA4, proteína de superficie celular SCA1, proteína intracitoplásmica D, proteína de capa de superficie cristalina SLP, antígeno de proteína de superficie protectora SPA (Rickettsia typhi, tifo de murino (tifo endémico)); adesina P1, adhesión P30, proteína p116, proteína P40, proteína citoesquelética HMW1, proteína citoesquelética HMW2, proteína citoesquelética HMW3, proteína de codificación MPN152, proteína de codificación MPN426, proteína de codificación MPN456, proteína de codificación MPN-500 (Mycoplasma pneumoniae, Mycoplasma pneumonia); NocA, Proteína reguladora dependiente de hierro, VapA, VapD, VapF, VapG, proteasa Caseínaolítica, proteína 43-kDa asociadas a la punta de filamento, proteína P24, proteína P61, proteína 15-kDa, proteína 56-kDa (usualmente Nocardia asteroides y otra especie de Nocardia, Nocardiosis); proteína similar a homólogo de alérgeno de veneno VAL-1, transcripto larval abundante ALT-1, transcripto larval abundante ALT-2, tioredoxina-peroxidasa TPX, homólogo de alérgeno de vespido VAH, tiordoxina-peroxidasa 2 TPX-2, proteína anti-génica SXP (péptidos N, N1, N2, y N3), proteína asociada a activación-1ASP-1, Tioredoxina TRX, transglutaminasa BmTGA, glutationa-S-transferasas GST, miosina, homólogo de alérgeno de véspido VAH, colagenasa de 175 kDa, gliceraldehído-3-fosfato-deshidrogenasa GAPDH, colágeno cuticular Col-4, Proteínas Ácidas Larvales Secretadas SLAPs, quitinasa CHI-1, proteína de unión a maltosa MBP, fructosa de enzima glicolítica-1,6-bisfosfato aldolasa Fba, tropomiosina TMY-1, producto génico específico de nematodo OvB20, oncocistatina CPI-2, Cox-2 (Onchocerca volvulus, Onchocerciasis (Ceguera de Río)); glicoproteína secretada 43 kDa, glicoproteína gpO, glicoproteína gp75, antígeno Pb27, antígeno Pb40, proteína de choque térmico Hsp65, proteína de choque térmico Hsp70, proteína de choque térmico Hsp90, proteína P10, triosefosfato isomerasa TPI, lectina de unión a N-acetil-glucosamina Paracoccina, proteína 28 kDa Pb28 (Paracoccidioides brasiliensis, Paracoccidioidomicosis (blastomicosis de Sudamérica)); cisteína proteasa similar a cruzipaína 28-kDa Pw28CCP (usualmente Paragonimus westermani y otra especie de Paragonimus, Paragonimiasis); proteína de membrana exterior OmpH, proteína de membrana exterior Omp28, proteína PM1539, proteína PM0355, proteína PM1417, proteína de reparación MutL, proteína BcbC, proteína PM0305, formiato-deshidrogenasa-N, proteína PM0698, proteína PM1422, ADN girasa, lipoproteína PlpE, proteína adhesiva Cp39, resultados de sistema de adquisición heme HasR, proteína capsular 39 kDa, OMP regulado con hierro IROMP, proteína de membrana exterior OmpA87, proteína fibrial Ptf, proteína de subunidad fimbrial PtfA, proteína de unión a transferina Tbpl, enzima esterasa MesA, toxina multocida de Pasteurella PMT, proteína adhesiva Cp39 (género Pasteurella, Pasteurelosis); “hemaglutinina filamentosa FhaB, adenilato-ciclasa CyaA, precursor de subunidad 4 de toxina pertussis PtxD, precursor de pertactina Prn, subunidad de toxina 1 PtxA, proteína Cpn60, proteína brkA, precursor de subunidad 2 de toxina de pertussis PtxB, precursor de subunidad 3 de toxina de pertussis PtxC, precursor de subunidad 5 de toxina de pertussis PtxE, pertactina Prn, proteína Fim2, proteína Fim3; “(Bordetella pertussis, Pertussis (Tos de Whooping)); “antígeno capsular F1, antígeno V asociado a virulencia, proteína efectora secretada LcrV, antígeno V, proteasa de membrana exterior Pla, proteína efectora secretada YopD, proteína secretada putativa -tirosina fosfatasa YopH, subunidad mayor de complejo de aguja YscF, proteína cinasa YopO, proteína auto-transportadora putativa YapF, transportadora ABC de membrana interior YbtQ (Irp7), proteína de unión de azúcar putativa YPO0612, proteína de choque térmico 90 HtpG, proteína de sulfatasa putativa YdeN, proteína portadora de lipoproteína de membrana exterior LolA, chaperona de secreción YerA, lipoproteína putativa YPO0420, proteína de activador de hemolisina HpmB, receptor de membrana exterior de pesticina/yersiniabactina Psn, proteína efectora secretada YopE, proteína efectora secretadas YopF, proteína efectora secretada YopK, proteína de membrana exterior YopN, proteína de membrana exterior YopM, precursor de Coagulasa/fibrinolisina Pla; “(Yersinia pestis, Plaga); proteína PhpA, adesina de superficie PsaA, pneumolisina Ply, proteasa dependiente de ATP Clp, lipoato-proteína ligasa LplA, proteína anclada a superficie de pared celular psrP, sortasa SrtA, glutamil-ARNt sintetasa GItX, proteína de unión a colina A CbpA, proteína de superficie neumocócica A PspA, proteína de superficie neumocócica C PspC, 6-fosfogluconato-deshidrogenasa Gnd, proteína de unión a hierro PiaA, Mureina-hidrolasa LytB, proteon LytC, proteasa A1 (Streptococcus pneumoniae, infección neumocócica); proteína de superficie mayor B, proteasa similar a kexina KEX1, proteína A12, antígeno 55 kDa P55, glicoproteína de superficie mayor Msg (Pneumocystis jirovecii, neumonía Pneumocystis (PCP)); poliproteína de genoma, polimerasa 3D, proteína de la cápside viral VP1, proteína de la cápside viral VP2, proteína de la cápside viral VP3, proteína de la cápside viral VP4, proteasa 2A, proteasa 3C (Poliovirus, Poliomielitis); proteína Nfa1, exendina-3, lipasa secretora, proteasa similar acatepsina B, cisteína proteasa, catepsina, peroxiredoxina, proteína Cryl Ac (usualmente Naegleria fowleri, meningoencefalitis amoebica primaria (PAM)); agnoproteína, antígeno T grande, antígeno T pequeño, proteína de la cápside mayor VP1, proteína de la cápside menor Vp2 (virus JC, lecoencefalopatía multlifocal progresiva); proteína de respuesta de calcio baja E LCrE, proteína exterior de clamidia N CopN, proteína serina/treonina-cinasa PknD, proteína portadora de acilo S-maloniltransferasa FabD, proteína de unión a ADN de hebra individual Ssb, proteína de membrana exterior mayor MOMP, proteína de membrana exterior 2 Omp2, familia de la proteína de membrana polimórfica (Pmp1, Pmp2, Pmp3, Pmp4, Pmp5, Pmp6, Pmp7, Pmp8, Pmp9, Pmp10, Pmp11, Pmp12, Pmp13, Pmp14, Pmp15, Pmp16, Pmp17, Pmp18, Pmp19, Pmp20, Pmp21) (Chlamydophila psittaci, Psittacosis); proteína de membrana exterior PI, proteína de choque térmico B HspB, transportador de péptido ABC, proteína de unión a GTP, proteína IcmB, ribonucleasa R, fosfatasa SixA, proteína DsbD, proteína de membrana exterior TolC, proteína de unión a ADN PhoB, ATPasa DotB, proteína de choque térmico B HspB, proteína de membrana Coml, proteína 28 kDa, ADN-3-metiladenina-glicosidasa I, proteína de membrana exterior OmpH, proteína de membrana exterior AdaA, proteína T de sistema de escisión de glicina (Coxiella burnetii, fuebre Q); nucleoproteína N, proteína estructural grande L, fosfoproteína P, proteína de matriz M, glicoproteína G (virus de la rabia, Rabia); proteína de fusión F, nucleoproteína N, proteína de matriz M, proteína de matriz M2-1, proteína de matriz M2-2, fosfoproteína P, proteína hidrofóbica pequeña SH, glicoproteína de superficie mayor G, polimerasa L, proteína no estructural 1NS1, proteína no estructural 2 NS2 (virus sincitial respiratorio (RSV), infección por virus sincitial respiratorio); poliproteína de genoma, polimerasa 3D, proteína de la cápside viral VP1, proteína de la cápside viral VP2, proteína de la cápside viral VP3, proteína de la cápside viral VP4, proteasa 2A, proteasa 3C (Rhinovirus, infección por Rinovirus); otras proteínas de membrana OM, antígeno de superficie celular OmpA, antígeno de superficie celular OmpB (sca5), proteína de superficie celular SCA4, proteína de superficie celular SCA1, proteína PS120, proteína intracitoplásmica D, antígeno de proteína superficial protectora SPA (género Rickettsia, infección Rickettsial); otras proteínas de membrana OM, antígeno de superficie celular OmpA, antígeno de superficie celular OmpB (sca5), proteína de superficie celular SCA4, proteína de superficie celular SCA1, proteína intracitoplásmica D (Rickettsia akari, Rickettsialpox); glicoproteína de envoltura Gp , polimerasa L, nucleoproteína N, proteína no estructural NSS (virus de fiebre del valle de Rift, fiebre del Valle de Rift (RVF)); proteínas de membrana exterior OM, antígeno de superficie celular OmpA, antígeno de superficie celular OmpB (sca5), proteína de superficie celular SCA4, proteína de superficie celular SCA1, proteína introcitoplásmica D (Rickettsia rickettsii, fiebre manchada de la montaña rocosas (RMSF)); “proteína no estructural 6 NS6, proteína no estructural 2 NS2, proteína de la cápside intermedia VP6, proteína de la cápside interior VP2, proteína no estructural 3 NS3, ARNA-polimerasa L dirigida a ARN L, proteína VP3, proteína no estructural 1 NS1, proteína no estructural 5 NS5, glicoproteína de la cápside exterior VP7, glicoproteína no estructural 4 NS4, proteína de la cápside exterior VP4; “(Rotavirus, infección por Rotavirus); poliproteína P200, glicoproteína E1, glicoproteína E2, proteína NS2, proteína de la cápside C (virus de Rubeola, Rubeola); chaperonina GroEL (MopA), inositol fosfato fosfatasa SopB, proteína de choque térmico HslU, proteína chaperona DnaJ, proteína TviB, proteína IroN, flagelina FliC, proteína de invasión SipC, glicoproteína gp43, proteína de membrana exterior LamB, proteína de membrana exterior PagC, proteína de membrana exterior TolC, proteína de membrana exterior NmpC, proteína de membrana exterior FadL, proteína de transporte SadA, transferasa WgaP, proteínas efectoras SifA, SteC, SseL, SseJ y SseF (género Salmonella, Salmonellosis); “proteína 14, proteína no estructural NS7b, proteína no estructural NS8a, proteína 9b, proteína 3a, nucleoproteína N, proteína no estructural NS3b, proteína no estructural NS6, proteína 7a, proteína no estructural NS8b, proteína de membrana M, proteína de membrana pequeña de envoltura EsM, poliproteína replicasa 1a, glicoproteína de pico S, poliproteína replicasa 1ab; “(coronavirus SARS, SARS (Síndrome Respiratorio Agudo Grave)); serina-proteasa, Antígeno Sarcoptes Atípico 1ASA1, glutationa S-transferasa GST, cisteína-proteasa, serina-proteasa, apolipoproteína (Sarcoptes scabiei, Scabies); glutationa S-transferasas GST, paramiosina, hemoglobinas SM32, antígeno de huevo mayor, proteína de unión a ácido graso 14 kDa Sml 4, antígeno de superficie larval mayor P37, antígeno tegumental 22.6 kDa, calpaína CANP, trifosfato isomerasa Tim, proteína de superficie 9B, proteína de la cápside exterior VP2, proteína de membrana integral de 23 kDa Sm23, Cu/Zn-superóxido dismutasa, glicoproteína Gp, miosina (género Schistosoma, Schistosomiasis (Bilharziosis)); chaperonina 60 kDa, antígeno de tipo específico 56 kDa, piruvato-fosfato di-cinasa, 4-hidroxibenzoato octapreniltransferasa (Orientia tsutsugamushi, tifo Scrub); deshidrogenasa GuaB, proteína de invasión Spa32, invasina IpaA, invasina IpaB, invasina IpaC, invasina IpaD, invasina IpaH, invasina IpaJ (género Shigella, Shigellosis (disentería Bacilar)); proteína P53, homólogo de proteína virión US10, regulador transcripcional IE63, transactivador transcripcional IE62, proteasa P33, proteína 74 kDa de factor inductor trans-alfa, desoxiuridina 5'-trifosfato-nucleotidohidrolasa, transactivador transcripcional IE4, homólogo de proteína de membrana UL43, homólogo de fosfoproteína nuclear UL3, homólogo de proteína nuclear UL4, proteína de unión de origen de replicación, proteína de membrana 2, fosfoproteína 32, proteína 57, factor de procesamiento de ADN-polimerasa, proteína portal 54, ADN-primasa, homólogo de proteína de tegumento UL14, homólogo de proteína de tegumento UL21, homólogo de proteína de tegumento UL55, homólogo de subunidad de terminasa tripartita UL33, homólogo de subunidad terminasa tripartita UL15, proteína de unión a cápside 44, proteína de empaque de virión 43 (virus de Varicella zoster (VZV), herpes (Herpes zoster)); homólogo de 3-betahidroxi-5-eno-esteroide deshidrogenasa truncado, proteína de membrana de virión A13, proteína A1 9, proteína A31, homólogo de proteína truncada A35, homólogo de proteína A37.5 h, proteína A47, proteína A49, proteína A51, proteína similar a semaforina A43, inhibidor de proteína serina-proteasa 1, inhibidor de serina proteasa 2, inhibidor de serina proteasa 3, proteína A6, proteína B15, proteína C1, proteína C5, proteína C6, proteína F7, proteína F8, proteína F9, proteína F11, proteína F14, proteína F15, proteína F16 (Viruela mayor o Viruela menor, Smallpox (Viruela)); adesina/glicoproteína gp70, proteasas (Sporothrix schenckii, Esporotricosis); proteína de unión heme-hierro IsdB, adhesina colágeno Cna, factor de aglutinamiento A ClfA, proteína MecA, proteína de unión a fibronectina A FnbA, enterotoxina tipo A EntA, enterotoxina tipo B EntB, enterotoxina tipo C EntCI, enterotoxina tipo C EntC2, enterotoxina tipo D EntD, enterotoxina tipo E EntE, toxina-1 de síndrome de choque tóxico TSST-1, Estafilocinasa, proteína de unión a penicilina 2a PBP2a (MecA), antígeno secretor SssA (género Staphylococcus, envenenamiento por alimentos estafilocócico); proteína de litación a heme-hierro IsdB, colágeno adhesina Cna, factor de aglutinamiento A ClfA, proteína MecA, proteína de unión a fibronectina A FnbA, enterotoxina tipo A EntA, enterotoxina tipo B EntB, enterotoxina tipo C EntCI, enterotoxina tipo C EntC2, enterotoxina tipo D EntD, enterotoxina tipo E EntE, toxina-1 de síndrome de choque tóxico TSST-1, Estafilocinasa, Proteína de unión a penicilina 2a PBP2a (MecA), antígeno secretor SssA (género Staphylococcus por ejemplo aureus, infección por estafilococo); antígeno Ss-IR, antígeno NIE, estrongilastacina, Na+-K+ ATPasa Sseat-6, troponina SsTmy-1, proteína LEC-5, antígeno 41 kDa P5, proteína larval 41-kDa, proteína larva 31-kDa, proteína larval 28-kDa (Strongyloides stercoralis, Estrongiloidiasis); glicerofosfodiéster fosfodiesterasa GlpQ (Gpd), proteína de membrana exterior TmpB, proteína Tp92, antígeno TpF1, proteína de repetición Tpr, proteína de repetición F TprF, proteína de repetición G TprG, proteína de repetición I Tprl, proteína de repetición J TprJ, proteína de repetición K TprK, proteína de membrana treponemal A TmpA, lipoproteína, 15 kDa Tpp15, antígeno de membrana 47 kDa, miniferritina TpF1, adesina Tp0751, lipoproteína TP0136, proteína TpN1 7, proteína TpN47, proteína de membrana exterior TP0136, proteína de membrana exterior TP0155, proteína de membrana exterior TP0326, proteína de membrana exterior TP0483, proteína de membrana exterior TP0956 (Treponema pallidum, Sífilis); proteasas similar a Catepsina L, antígeno 53/25-kDa, miembros de la familia 8kDa, proteína cisticerco con una actividad similar a tripsina marginal TsAg5, proteína de oncoesfera TSOL18, proteína de oncoesferas TSOL45-1 A, lactato-deshidrogenasa A LDHA, lactato deshidrogenasa B LDHB (género Taenia, Taeniasis); toxina de tétano TetX, toxina de tétano C TTC, proteína de capa 140 kDa S, flavoproteína beta-subunidad t CT3, fosfolipasa (lecitinasa), proteína fosfo-portadora HPr (Clostridium tetani, Tétano (Lockjaw)); poliproteína de genoma, proteína E, proteína M, proteína de la cápside C (virus de encefalitis transmitida por garrapata (TBEV), encefalitis transmitida por garrapatas); antígeno 58-kDa, antígenos 68-kDa, antígeno secretor excretor de larvas Toxocara TES, glicoproteína 32-kDa, glicoproteína TES-70, glicoproteína GP31, antígeno excretor-secretor TcES-57, antígeno de fluido perientérico Pe, antígenos de extracto solubles Ex, antígenos larvales excretores/secretores ES, antígeno TES- 120, alérgeno de poliproteína TBA-1, cisteína proteasa similar a catepsina L c-cpl-1, proteína 26-kDa (Toxocara canis o Toxocara cati, Toxocariasis (Migrañas Larvales Oculares (OLM) y Migrañas Larvales Viscerales (VLM))); proteínas de micronemo (MIC1, MIc 2, MIC3, MIC4, MIC5, MIC6, MIC7, MIC8), proteína rhoptry Rop2, proteínas rhoptry (Rop1, Rop2, Rop3, Rop4, Rop5, Rop6, Rop7, Rop16, Rjop1 7), proteína SR1, antígeno de superficie P22, antígeno mayor p24, antígeno de superficie mayor p30, proteínas de granos densos (GRA1, GRA2, GRA3, GRA4, GRA5, GRA6, g Ra 7, GRA8, GRA9, GRA10), antígeno 28 kDa, antígeno de superficie SAG1, antígeno relacionado SAG2, nucleósido-trifosfatasa 1, nucleósido-trifosfatasa 2, proteína Stt3, proteína que contiene el dominio similar a HesB, proteasa 5 similar a romboide, toxomepsina 1 (Toxoplasma gondii, Toxoplasmosis); glicoproteína secretada 43 kDa, glicoproteína secretada 53 kDa, paramiosina, antígeno Ts21, antígeno Ts87, antígeno p46000, antígenos TSL-1, caveolina-1 CAV-1, antígeno de larva recién nacida 49 kDa, homólogo de prosaposina, serina proteasa, inhibidor de serina proteasa, glicoproteína 45-kDa Gp45 (Trichinella spiralis, Triquinelosis); factores transcripcionales similares a Myb (Myb1, Myb2, Myb3), proteína de adhesión AP23, proteína de adhesión AP33, proteína adhesina AP33-3, adhesinas AP51, adhesina AP65, proteína de adhesión AP65-1, alfa-actinina, proteína asociada a cinesina, teneurina, proteinasa 62 kDa, serina proteasa similar a Subtilisina SUB1, gen cisteína-proteinasa 3 CP3, alfa-enolasa Eno1, cisteína proteinasa CP30, proteínas de choque térmico (Hsp70, Hsp60), proteína inmunogénica P270, (Trichomonas vaginalis, Tricomoniasis); beta-tubulina, proteína 47-kDa, proteinas-1 similar a leucocitos secretores SLP-1, proteína 50-kDa 'II T50, antígeno 17 kDa, proteína 43/47 kDa (Trichuris trichiura, Tricuriasis (infección de gusano látigo)); proteína ESAT-6 (EsxA), antígeno de filtrado 10 kDa EsxB, antígeno secretado 85-B FBPB, proteína de unión a fibronectina A FbpA (Ag85A), serina proteasa PepA, proteína de la familia PPE PPE18, proteína de unión a fibronectina D FbpD, proteína inmunogénica MPT64, proteína secretada MPT51, catalasa-peroxidasa-peroxinitritasa T KATG, lipoproteína de unión a fosfato periplásmico PSTS3 (PBP-3, Phos-1), hemaglutinina de unión a heparina regulada con hierro Hbha, proteína de la familia PPE PPE14, proteína de la familia PPE PPE68, proteína Mtb72F, proteína Apa, proteína inmunogénica MPT63, lipoproteína de unión a fosfato periplásmico PSTS1 (PBP-1), chaperona molecular DnaK, lipoproteína de superficie celular Mpt83, lipoproteína P23, proteína permeasa del sistema de transporte de fosfato pstA, antígeno 14 kDa, proteína de unión a fibronectina C FbpCl, Alanina-deshidrogenasa TB43, Glutaminasintetasa 1, proteína ESX-1, proteína CFP10, proteína TBI 0.4, proteína MPT83, proteína MTB12, proteína MTB8, proteínas similares a Rpf, proteína MTB32, proteína MTB39, cristalina, proteína de choque térmico HSP65, proteína PST-S (usualmente Mycobacterium tuberculosis, Tuberculosis); proteína de membrana exterior FobA, proteína de membrana exterior FobB, sitio de crecimiento intracelular IglCl, sitio de crecimiento intracelular lglC2, aminotransferasa Wbtl, chaperonina GroEL, proteína de membrana mayor 17 kDa TUL4, lipoproteína LpnA, proteína de la familia de quitinasa 18, isocitrato deshidrogenasa, proteína de la familia Nif3, proteína de glicosilación pili tipo IV, proteína de membrana exterior tolC, proteína de la familia de unión FAD, proteína de membrana exterior multimérica pilina tipo IV, proteína detectora de dos componentes KdpD, proteína chaperona DnaK, proteína TolQ (Francisella tularensis, Tularemia); “antígeno MB, ureasa, proteína GyrA, proteína GyrB, proteína ParC, proteína ParE, proteínas de membrana asociada a lípidos LAMP, timidina cinasa TK, fosfolipasa PL-A1, fosfolipasa PL-A2, fosfolipasa PL-C, antígeno 96-kDa expresado sobre la superficie”; (Ureaplasma urealyticum, infección por Ureaplasma urealyticum); poliproteína no estructura, poliproteína estructural, proteína de la cápside CP, proteína E1, proteína E2, proteína E3, proteasa P1, proteasa P2, proteasa P3 (Virus de encefalitis equina venezolana, encefalitis equina Venezolana); glicoproteína GP, proteína de matriz Z, polimerasa L, nucleoproteína N (virus Guanarito, fiebre hemorrágica Venezolana r); poliproteína, proteína E, proteína M, proteína de la cápside C, proteasa NS3, proteína NS1, proteína NS2A, proteína a S2B, proteína NS4A, proteína NS4B, proteína Ns 5 (Virus de Nilo del Oeste, Fiebre del Nilo del Oeste); proteína de la cápside CP, proteína E1, proteína E2, proteína E3, proteasa P2 (Virus de encefalitis equina del Oeste, encefalitis equina del Oeste); poliproteína de genoma, proteína E, proteína M, proteína de la cápside C, proteasa NS3, proteína NS1, proteína Ns 2A, proteína AS2B, proteína NS4A, proteína Ns 4b , proteína NS5 (Virus de fiebre amarilla, Fiebre amarilla); proteína de orientación a Yop putativa YobB, proteína efectora YopD, proteína efectora YopE, proteína YopH, proteína efectora YopJ, proteína de translocación proteínica YopK, proteína efectora YopT, proteína YpkA, proteína de biosíntesis flagelar FlhA, peptidasa M48, sistema de flujo de potasio KefA, regulador transcripcional RovA, adhesina Ifp, proteína translocadora LcrV, proteína PcrV, invasina Inv, purina similar a proteína de membrana exterior OmpF, adhesina YadA, proteína cinasa C, fosfolipasa CI, proteína PsaA, proteína similar a manosiltransferasa WbyK, proteína YscU, antígeno YPMa (pseudotuberculosis de Yersinia, infección por pseudotuberculosis de Yersinia); proteína efectora YopB, 60 chaperonina kDa, proteína WbcP, tirosina-proteínafosfatasa YopH, proteína YopQ, enterotoxina, Galactosido permeasa, reductaasa NrdE, proteína YasN, Invasina Inv, adhesina YadA, porina de membrana exterior F OmpF, proteína UspA1, proteína EibA, proteína Hia, proteína de superficie celular Ail, chaperona SycD, proteína LcrD, proteína LcrG, proteína LcrV, proteína SycE, proteína YopE, proteína reguladora TyeA, proteína YopM, proteína YopN, proteína YopO, proteína YopT, proteína YopD, proteasa ClpP, proteína MyfA, proteína FilA, y proteína PsaA (Yersinia enterocolítica, Yersiniosis); donde, entre corchetes está el patógeno particular o la familia de patógenos de los cuales el antígeno(s) se deriva y la enfermedad infecciosa con la cual el patógeno se asocia.
Así, en una cierta realización, la primera composición antigénica y/o la segunda composición antigénica es para (o es útil para) el tratamiento o la profilaxis de infección por uno o más de los patógenos aquí citados; o es para (o es útil para) el tratamiento o la profilaxis de una afección, trastorno o enfermedad asociada a tal patógeno.
En todos los aspectos de la presente invención, un epítopo, antígeno, péptido inmunogénico y/o polipéptido inmunogénico útil en la presente invención pueden ser alternativamente de (tal como se aísla de, deriva de, con respecto a o tiene una secuencia que es homóloga a o una variante de) una secuencia de aminoácidos de una célula tumoral o cancerosa.
Los términos “tumor” y “cáncer” son bien entendidos por el experto en la técnica e incluyen el significado de una cantidad de tejido que se ha desarrollado (o está desarrollándose) anormalmente, y el cáncer incluye el significado de un tumor maligno, esto es un grupo de enfermedades que implican el crecimiento celular anormal junto con el potencial para invadir o propagarse a otras partes del cuerpo del sujeto. Sin embargo, no todos los tumores son cancerosos; los tumores benignos no se esparcen a otras partes del cuerpo del sujeto. Una célula tumoral o una célula cancerosa incluye por lo tanto el significado de una célula que es (o estuvo) comprendida en el tumor o cáncer, respectivamente, por ejemplo incluyendo células cancerosas que forman o dan origen a metástasis.
Por consiguiente, y en ciertas realizaciones de la primera composición antigénica y/o la segunda composición antigénica, la secuencia de aminoácidos de al menos el epítopo es de una célula tumoral o cancerosa, o un homólogo, fragmento o variante del mismo. En ciertas de estas realizaciones, el péptido o polipéptido inmunogénico comprendido en la primera composición antigénica y el péptido o polipéptido inmunogénico codificado por el constructo de ARNm comprendido en la segunda composición antigénica es de una célula tumoral o cancerosa, o un homólogo, fragmento o variante del mismo.
En todas estas realizaciones, un epítopo, antígeno, péptido inmunogénico y/o polipéptido inmunogénico de una célula tumoral o cancerosa se puede describir alternativamente como un “antígeno tumoral”.
Los antígenos tumorales preferentemente se localizan sobre la superficie de la célula (tumoral) que caracteriza un mamífero, en particular un tumor humano (en por ejemplo enfermedades tumorales sistémicas o sólidas). Los antígenos tumorales también se pueden seleccionar de proteínas que se sobreexpresan en células tumorales en comparación con una célula normal. Además, los antígenos tumorales también incluyen antígenos expresados en las células que están (estuvieron) no por sí mismos (u originalmente no por sí mismos) degenerados, sino asociados al supuesto tumor. Los antígenos que se conectan con los vasos de suministro a los tumores o de (re)formación del mismo, en particular aquellos antígenos asociados a la neovascularización, por ejemplo factores de crecimiento tales como VEGF, bFGF etc., también se incluyen aquí. Los antígenos conectados con un tumor incluyen además antígenos de células o tejidos que típicamente se incrustan en el tumor. Además, algunas sustancias (usualmente proteínas o péptidos) se expresan en pacientes que sufren (con o sin conocimiento) una enfermedad cancerosa y están presentes en concentraciones incrementadas en los fluidos corporales de los pacientes. Estas sustancias también son referidas como “antígenos tumorales”, sin embargo no son antígenos en su significado riguroso de una sustancia que induce una respuesta inmunitaria. La clase de antígenos tumorales se puede dividir además en antígenos específicos de tumor (TSA) y antígenos asociados a tumor (TAA). Los TSA solo se pueden expresar por células tumorales y nunca por células “sanas” normales. Resultan típicamente de una mutación específica de tumor. Los TAA, que son más comunes, son expresados usualmente por células tanto tumorales como sanas. Estos antígenos son reconocidos y la célula que expresa el antígeno puede ser destruida por las células T citotóxicas. Adicionalmente, los antígenos tumorales también pueden estar presentes sobre la superficie del tumor en forma de, por ejemplo, un receptor mutado. En este caso, pueden ser reconocidos por anticuerpos.
Además, los antígenos asociados a tumor se pueden clasificar como antígenos específicos de tejido, también llamados antígenos específicos de melanocitos, antígenos de cáncer de testículo y antígenos específicos de tumor. Los antígenos de cáncer de testículo se entienden típicamente como péptidos o proteínas de genes asociados a líneas germinales que se pueden activar en una amplia variedad de tumores. Los antígenos de cáncer de testículo humanos se pueden subdividir además en antígenos que se codifican en el cromosoma X, los llamados antígenos CT-X, y aquellos antígenos que no se codifican en el cromosoma X, los llamados (antígenos no X CT). Los antígenos de cáncer de testículo que se codifican en el cromosoma X comprenden, por ejemplo, la familia de los genes de antígeno de melanoma, la llamada familia MAGE. Los genes de la familia MAGe se pueden caracterizar por un dominio de homología MAGE compartido (MHD). Cada uno de estos antígenos, es decir antígenos específicos de melanocitos, antígenos de cáncer de testículo y antígenos específicos de tumor, pueden inducir una respuesta inmunitaria celular y humoral autóloga. Por consiguiente, el antígeno tumoral codificado por la secuencia de ácido nucleico aquí descrita es preferentemente un antígeno específico de melanocitos, un antígeno de cáncer de testículo o antígenos específicos de tumor, preferentemente puede ser un antígeno CT-X, antígenos CT no X, un socio de unión para un antígeno CT-X o un socio de unión a un antígeno CT no X o un antígeno especifico de tumor, de manera más preferente un antígeno CT-X, un socio de unión para un antígeno CT no X o un antígeno específico de tumor. Los antígenos tumorales preferidos particulares se seleccionan de la lista consistente en 5T4, 707-AP, 9D7, AFP, AlbZIP HPG1 , alfa-5-beta-1 -integrina, alfa-5-beta-6-integrina, alfa-actinina- 4/m, alfa-metilacil-coenzima A racemasa, ART-4, ARTC1/m, B7H4, BAGE-1, BCL-2, bcr/abl, beta-catenina/m, BING-4, BRCA1/m, BRCA2/m, CA 15-3/CA 27-29, CA 19-9, CA72-4, CA125, calreticulina, CAMEL, CASP-8/m, catepsina B, catepsina L, CD1, CD20, CD22, CD25, CDE30, CD33, CD4, CD52, CD55, CD56, CD80, CDC27/m, CDK4/m, CDKN2A/m, CEA, CLCA2, CML28, CML66, COA-1/m, proteína similar a coactosina, colágeno XXIII, COX-2, CT-9/BRD6, Cten, ciclina B1 , ciclina D1, cyp-B, CYPB1, DAM-10, DAM-6, DEK-CAN, EFTUD2/m, EGFR, ELF2/m, EMMPRIN, EpCam, EphA2, EphA3, ErbB3, ETV6-AML1, EZH2, FGF-5, FN, Frau-1, G250, GAGE-1, GAGE-2, GAGE-3, GAGE-4, GAGE-5, GAGE-6, GAGE7b, GAGE-8, GDEP, GnT-V, gpl OO, GPC3, GPNMB/m, HAGE, HAST-2, hepsina, Her2/neu, HERV-K-MEL, HLA-A*0201 -R1 71, HLA-A1 1 /m, HLA-A2/m, HNE, homo-secuencia NKX3.1, HOM-TES-14/SCP-1, HOM-TES-85, HPV-E6, HPV-E7, HSP70-2M, HST-2, hTERT, iCE, IGF-1R, IL-13Ra2, IL-2R, IL-5, receptor de laminina inmadura, kalikreina-2, kalikreina-4, Ki67, KIAA0205, KIAA0205/m, KK-LC-1, K-Ras/m, LAGE-A1, LDLR-FUT, MAGE-A1, MAGE-A2, MAGE- A3, MAGE-A4, MAGE-A6, MAGE-A9, MAGE-A10, MAGE-A12, MAGE-B1, MAGE-B2, MAGE-B3, MAGE-B4, MAGE-B5, MAGE-B6, MAGE-B10, MAGE-B16, MAGE-B17, MAGE-C1, MAGE-C2, MAGE-C3, MAGE-D1, MAGE-D2, MAGE-D4, MAGE-El, MAGE-E2, MAGE-F1, MAGE-H1, MAGEL2, mamaglobina A, MART-1/melan-A, MART-2, MART-2/m, proteína de matriz 22, MC1 R, M-CSF, MEI/m, mesotelina, MG50/PXDN, MMP11, antígeno MN/CA IX, MRP-3, MUC-1, MUC-2, MUM-1/m, MUM-2/m, MUM-3/m, miosina clase l/m, NA88-A, N-acetilglucosaminiltransferasa-V, Neo-PAP, Neo-PAP/m, NFYC/m, NGEP, NMP22, NPM/ALK, N-Ras/m, NSE, NY-ESO-B, NY-ESO-1, OA1, OFA-iLRP, OGT, OGT/m, OS-9, OS-9/m, osteocalcina, osteopontina, pi 5, p190 menor bcr-abl, p53, p53/m, PAGE-4, PAI-1, PAI-2, PAP, PART-1, PATE, PDEF, Pim-1-Cinasa, Pin-1, Pml/PARalfa, POTE, PRAME, PRDX5/m, proteína, proteinasa-3, PSA, PSCA, PSGR, PSM, PSMA, PTPRK m, RAGE-1, RBAF600/m, RHAMM/CD1 68, RU1, RU2, S-100, SAGE, SART-1, SART-2, SART-3, SCC, SIRT2/m, Sp17, SSX-1, SSX-2/HOM-MEL-40, SSX-4, STAMP-1, STEAP-1, survivina, survivina-2B, SYT-SSX-1, SYT-SSX-2, TA-90, TAG-72, TARP, TEL-AML1, TGFbeta, TGFbetaRII, TGM-4, TPI/m, TRAG-3, TRG, TRP-1, TRP-2/6b, TRP/INT2, TRP-p8, tirosinasa, UPA, VEGFR1 , VEGFR-2/FLK-1, y WT1. Estos antígenos tumorales se pueden seleccionar de manera preferente del grupo consistente en p53, CA125, EGFR, Her2/neu, hTERT, PAP, MAGE- A1, MAGE- A3, Mesotelina, MUC-1, GP100, MART-1, Tirosinasa, PSA, PSCA, PSMA, STEAP-1, VEGF, VEGFR1, VEGFR2, Ras, CEA o WT1, y de manera más preferente de PAP, MAGE-A3, WT1, y MUC-1. Estos antígenos tumorales se pueden seleccionar preferentemente del grupo consistente en MAGE-A1 (por ejemplo MAGE-A1 de acuerdo con el número de acceso M77481), MAGE-A2, MAGE-A3, MAGE-A6 (por ejemplo MAGE-A6 de acuerdo con el número de acceso NM_005363), MAGE-C1, MAGE-C2, melan-A (por ejemplo melan-A de acuerdo con el número de acceso NM_00551 1), GP100 (por ejemplo GP100 de acuerdo con el número de acceso M77348), tirosinasa (por ejemplo tirosinasa de acuerdo con el número de acceso NM_000372), survivina (por ejemplo survivina de acuerdo con el número de acceso AF077350), CEA (por ejemplo CEA de acuerdo con el número de acceso NM_004363), Her-2/neu (por ejemplo Her-2/neu de acuerdo con el número de acceso M1 1730), WT1 (por ejemplo WT1 de acuerdo con el número de acceso NM_000378), PRAME (por ejemplo PRAME de acuerdo con el número de acceso NM_0061 15), EGFRI (receptor de factor de crecimiento epidérmico 1) (por ejemplo EGFRI (receptor de factor de crecimiento epidérmico 1) de acuerdo con el número de acceso AF288738), MUC1, mucina-1 (por ejemplo mucina-1 de acuerdo con el número de acceso NMJD02456), SEC61 G (por ejemplo SEC61 G de acuerdo con el número de acceso NM_014302), hTERT (por ejemplo hTERT número de acceso Nm_ 198253), 5T4 (por ejemplo 5T4 de acuerdo con el número de acceso n M_006670), TRP-2 (por ejemplo TRP- 2 de acuerdo con el número de acceso NM_001922), STEAP1, PCA, PSA, PSMA, etc.
Otros antígenos tumorales también pueden abarcar antígenos idiotípicos asociados a una enfermedad cancerosa o tumoral, en particular linfoma o una enfermedad asociada a linfoma, donde el antígeno idiotípico es un idiotipo de inmunoglobulina de una célula sanguínea linfoide o un idiotipo de receptor de células T de una célula sanguínea linfoide.
Los antígenos tumorales para el tratamiento de enfermedades cancerosas tumorales son típicamente proteínas de origen mamífero, preferentemente humano. Su selección para el tratamiento del sujeto depende del tipo tumoral a tratar y del perfil de expresión del tumor individual. Un humano que sufre de cáncer de próstata preferentemente es tratado, por ejemplo, con un antígeno tumoral que se expresa típicamente (o se sobreexpresa) en el carcinoma de próstata o se sobreexpresa específicamente en el sujeto a tratar, por ejemplo cualquiera de PSMA, PSCA y/o PSA.
En realizaciones particulares, la célula tumoral o cancerosa es una célula que es (o fue) una de una enfermedad cancerosa o tumoral que incluye preferentemente uno de, por ejemplo, leucemia linfoblástica aguda, leucemia mieloide aguda, carcinoma adrenocortical, cánceres relacionados con SIDA, linfoma relacionado con SIDA, Cáncer anal, Cáncer de apéndice, Astrocitoma, Carcinoma de células basales, Cáncer del conducto biliar, Cáncer de vejiga, Cáncer óseo, Osteosarcoma/Histiocitoma fibroso maligno, Glioma del tallo cerebral, Tumor cerebral, astrocitoma cerebelar, astrocitoma cerebral/glioma maligno, ependimoma, meduloblastoma, tumores neuroectodérmicos primitivos suprasensoriales, glioma de la ruta visual e hipotalámico, Cáncer de mama, Adenomas bronquiales/carcinoides, linfoma de Burkitt, Tumor carcinoide de la niñez, Tumor carcinoide gastrointestinal, Carcinoma de sistema nervioso primario desconocido o sistema nervioso central primario, astrocitoma cerebelar de la niñez, astrocitoma cerebral de la niñez/glioma maligno, Cáncer cervical, Cánceres de la niñez, Leucemia linfocítica crónica, Leucemia mielogenosa crónica, trastornos mieloproliferativos crónicos, Cáncer de colon, Linfoma de células T cutáneo, Tumor de células redondas pequeñas desmoplásicas, cáncer de endometrio, Ependimoma, Cáncer de esófago, Sarcoma de Ewing, en la familia de Ewing de tumores, tumor de células germinales extracraneales de la niñez, tumor de células terminales Extragonadales, Cáncer del conducto biliar extrahepático, Melanoma intraocular, Retinoblastoma, Cáncer de vesícula biliar, Cáncer gástrico (Estómago), Tmor Carcinoide Gastrointestinal, Tumor estromal gastrointestinal (GIST), tumor de células germinales extracraneales, extragonadales, o de ovario, Tumor trofoblástico gestacional, Glioma del tallo cerebral, Astrocitoma Cerebral de la Niñez, Glioma de la Ruta Visual de la Niñez e Hipotalámico, Carcinoide gástrico, leucemia de células pilosas, cáncer de cabeza y cuello, cáncer de corazón, Cáncer hepatocelular (hígado), linfoma de Hodgkin, Cáncer hipofaríngeo, Glioma hipotalámico de la niñez y de la ruta visual, Melanoma Intraocular, Carcinoma de Célula de los Islotes (Páncreas Endocrino), sarcoma de Kaposi, Cáncer de riñón (cáncer de células renales), Cáncer de laringe, Leucemias, Leucemia linfoblástica aguda, leucemia mieloide aguda, leucemia linfocítica crónica, leucemia mielogenosa crónica, leucemia de células pilosas, Cáncer de Labios y Cavidad Oral, Liposarcoma, Cáncer de Hígado, Cáncer de Pulmón de Células no Pequeñas, Cáncer de Pulmón y Células Pequeñas, Linfomas, linfoma relacionado con SIDA, Linfoma de Burkitt, Linfoma de células T cutáneo, Linfoma de Hodgkin, Linfoma no de Hodgkin, Linfoma del Sistema Nervioso Central Primario, Macroglobulinemia de Waldenstrom, Histiocitoma Fibroso Maligno de Hueso/Osteosarcoma, Meduloblastoma de la Niñez, Melanoma, Melanoma Intraocular (Ojo), Carcinoma de Células de Merkel, Mesotelioma Maligno Adulto, Mesotelioma de la Niñez, Cáncer de Cuello Escamoso Metastásico con Cáncer de Boca, Primario Oculto, Síndrome de Neoplasia Endocrina Múltiple de la Niñez, Mieloma Múltiple/Neoplasma de Células Plasmáticas, Micosis Fungoides, Síndromes Mielodisplásicos, Enfermedades Iterativas Mielodisplásicas/Mieloprol, Leucemia Mielogenosa Crónica, Leucemia Mieloide Aguda Adulta, Leucemia Mieloide Aguda de la Niñez, Melanoma Múltiple (Cáncer de la Médula Ósea), Trastornos Proliferativos Crónicos, Cáncer de la Cavidad Nasal y seno paranasal, Carcinoma nasofaríngeo, Neuroblastoma, Cáncer Oral, Cáncer orofaringe, Osteosarcoma/histiocitoma fibroso maligno de huesos, Cáncer de ovario, Cáncer epitelial ovárico (Tumor estromal epitelial de superficie), Tumor de células germinales de ovario, Tumor potencial maligno bajo de ovario, cáncer pancreático, cáncer pancreático de célula de los islotes, cáncer de la cavidad del seno y nasal paranasal, cáncer de paratiroides, cáncer de pene, Cáncer faríngeo, Feocromocitoma, Astrocitoma pineal, Germinoma pineal, Pineoblastoma de la niñez y tumores neuroectodérmicos primitivos sensoriales, Adenoma de la pituitaria, mieloma múltiple de neoplasia de células plasmáticas, Blastoma pleuropulmonar, Linfoma del sistema nervioso central primario, Cáncer de próstata, Cáncer rectal, Carcinoma de células renales (cáncer de riñón), Cáncer de la pelvis renal y uréter, Retinoblastoma, Rabdomiosarcoma de la niñez, Cáncer de las glándulas salívales, Sarcoma de la familia de Ewing de tumores, Sarcoma de Kaposi, Sarcoma de tejido blando, Sarcoma uterino, Síndrome de Sezary, Cáncer de piel (no de melanoma), Cáncer de piel (melanoma), Carcinoma de piel de células de Merkel, Cáncer de intestino delgado, Carcinoma de células escamosas, Cáncer de cuello escamoso metastásico con primario oculto, tumor neuroectodérmico primitivo Suprasensorial de la niñez, Cáncer testicular, Cáncer de garganta, Timoma de la niñez, Timoma y carcinoma tímico, Cáncer de tiroides, Cáncer de la tiroides de la niñez, Cáncer de células transicionales de la pelvis renal y uréter, tumor trofoblástico gestacional, cáncer de uretra, Cáncer uterino de endometrio, Sarcoma uterino, Cáncer vaginal, Glioma de la ruta visual de la niñez e hipotalámico, cáncer vulvar, Macroglobulinemia de Waldenstrom y Tumor de Wilms de la niñez (cáncer de riñón).
En realizaciones particulares, la célula tumoral o cancerosa es una célula de un tumor o cáncer seleccionado de: cáncer de próstata, cáncer de pulmón, cáncer de mama, cáncer de cerebro, cáncer de colon, cáncer de estómago, cáncer de hígado, cáncer de páncreas, cáncer de ovario, linfoma, leucemia y mieloma.
Así, en otra cierta realización de la presente invención, la primera composición antigénica y/o la segunda composición antigénica es para (o es útil para) el tratamiento o la profilaxis de un tumor o cáncer (tal como uno o más de aquellos aquí descritos); o es para (o es útil para) el tratamiento o la profilaxis de una afección, trastorno o enfermedad asociada a uno o más de los tumores o cánceres aquí descritos.
En todos los aspectos de la presente invención, un epítopo, antígeno, péptido inmunogénico y/o polipéptido inmunogénico útil en la presente invención puede además alternativamente ser de (tal como aislado de, derivado de, con respecto a o tiene una secuencia que es homóloga a una variante de) una secuencia de aminoácidos de un antígeno alergénico o un autoantígeno autoinmune o un fragmento, variante o derivado de los mismos.
Los antígenos alergénicos se pueden seleccionar de antígenos derivados de diferentes fuentes, por ejemplo de animales, plantas, hongos, bacterias, etc. Las fuentes de alérgenos en este contexto incluyen por ejemplo pastos, polen, mohos, fármacos o numerosos desencadenantes ambientales, etc. Los antígenos alergénicos pertenecen típicamente a diferentes clases de compuestos, tales como ácidos nucleicos y sus fragmentos, proteínas o péptidos y sus fragmentos, carbohidratos, polisacáridos, azúcares, lípidos, fosfolípidos etc. De interés particular en el contexto de la presente invención son antígenos de proteínas o péptidos y sus fragmentos o epítopos, o ácidos nucleicos y sus fragmentos, particularmente ácidos nucleicos y sus fragmentos, que codifican estos antígenos de proteína o péptido y sus fragmentos o epítopos.
Los antígenos asociados con alergias o enfermedades alérgicas (alérgenos o antígenos alergénicos) preferentemente se derivan de una fuente seleccionada de la lista consistente en:
Acarus spp (Aca s 1, Aca s 10, Aca s 10.0101, Aca s 13, Aca s 13.0101, Aca s 2, Aca s 3, Aca s 7, Aca s 8), Acanthocybium spp (Aca so 1), Acanthocheilonema spp (Aca v 3, Aca v 3.0101), Acetes spp (Ace ja 1), Actinidia spp (Act a 1, Act c 1, Act c 10, Act c 10.0101, Act c 2, Act c 4, Act c 5, Act c 5.0101, Act c 8, Act c 8.0101, Act c Chitinase, Act d 1, Act d 1.0101, Act d 10, Act d 10.0101, Act d 10.0201, Act d 11, Act d 11.0101, Act d 2, Act d 2.0101, Act d 3, Act d 3.0101, Act d 3.02, Act d 4, Act d 4.0101, Act d 5, Act d 5.0101, Act d 6, Act d 6.0101, Act d 7, Act d 7.0101, Act d 8, Act d 8.0101, Act d 9, Act d 9.0101, Act d Chitinase, Act e 1, Act e 5), Acyrthosiphon spp (Acy pi 7, Acy pi 7.0101, Acy pi 7.0102), Adenia spp (Ade v RIP), Aedes spp (Aed a 1, Aed a 1.0101, Aed a 2, Aed a 2.0101, Aed a 3, Aed a 3.0101, Aed a 4, Aed a 7, Aed a 7.0101, Aed a 7.0102, Aed a 7.0103, Aed a 7.0104, Aed a 7.0105, Aed a 7.0106, Aed a 7.0107, Aed a 7.0108, Aed a 7.0109, Aed a 7.0110, Aed a 7.0111, Aed al 1, Aed al 3, Aed al 37kD, Aed v 37kD, Aed v 63kD), Aegilops spp (Aeg ta 28, Aeg ta alfa_Gliadin, Aeg um 28, Aeg un 28), Aethaloperca spp (Aet ro 1), Agropyron spp (Agr c 7), Agrostis spp (Agr ca 1, Agr ca 5, Agr g 1, Agr g 4, Agr s 5), Agrobacterium spp (Agr sp CP4 EPSPS), Ailuropoda spp (Ail me Phosvitin, Ail me TCTP), Aix spp (Aix ga 1, Aix sp 1), Aleuroglyphus spp (Ale o 1, Ale o 10, Ale o 10.0101, Ale o 10.0102, Ale o 13, Ale o 14, Ale o 2, Ale o 20, Ale o 3, Ale o 5, Ale o 7, Ale o 8, Ale o 9), Allium spp (All a 3, All a Alliin lyase, All c 3, All c 30kD, All c 4, All c Alliin lyase, All p Alliin lyase, All s Alliin lyase), Alnus spp (Aln g 1, Aln g 1.0101, Aln g 1/Bet v 1/Cor a 1 TPC7, Aln g 1/Bet v 1/Cor a 1 TPC9, Aln g 2, Aln g 4, Aln g 4.0101), Alopochen spp (Alo ae 1), Alopecurus spp (Alo p 1, Alo p 5), Alternaría spp (Alt a 1, Alt a 1.0101, Alt a 1.0102, Alt a 10, Alt a 10.0101, Alt a 12, Alt a 12.0101, Alt a 13, Alt a 13.0101, Alt a 2, Alt a 3, Alt a 3.0101, Alt a 4, Alt a 4.0101, Alt a 5, Alt a 5.0101, Alt a 6, Alt a 6.0101, Alt a 7, Alt a 7.0101, Alt a 70kD, Alt a 8, Alt a 8.0101, Alt a 9, Alt a MnSOD, Alt a NTF2, Alt a TCTP, Alt ar 1, Alt arg 1, Alt b 1, Alt bl 1, Alt br 1, Alt c 1, Alt ca 1, Alt ce 1, Alt ch 1, Alt ci 1, Alt co 1, Alt cr 1, Alt ct 1, Alt cu 1, Alt cy 1, Alt d 1, Alt du 1, Alt e 1, Alt et 1, Alt eu 1, Alt ga 1, Alt gr 1, Alt j 1, Alt l 1, Alt lo 1, Alt m 1, Alt me 1, Alt mi 1, Alt mo 1, Alt o 1, Alt p 1, Alt ph 1, Alt po 1, Alt ps 1, Alt r 1, Alt s 1, Alt se 1, Alt sm 1, Alt so 1, Alt su 1, Alt t 1, Alt te 1, Alt a 1), Amaranthus spp (Ama r 2, Ama r 2.0101, Ama v 2, Ama v 2.0101, Ama v 2.0201), Ambrosia spp (Amb a 1, Amb a 1.0101, Amb a 1.0201, Amb a 1.0202, Amb a 1.0301, Amb a 1.0302, Amb a 1.0303, Amb a 1.0304, Amb a 1.0305, Amb a 1.0401, Amb a 1.0402, Amb a 1.0501, Amb a 1.0502, Amb a 10, Amb a 10.0101, Amb a 3, Amb a 3.0101, Amb a 4, Amb a 4.0101, Amb a 5, Amb a 5.0101, Amb a 6, Amb a 6.0101, Amb a 7, Amb a 7.0101, Amb a 8, Amb a 8.0101, Amb a 8.0102, Amb a 9, Amb a 9.0101, Amb a 9.0102, Amb a CPI, Amb p 1, Amb p 5, Amb p 5.0101, Amb p 5.0201, Amb t 5, Amb t 5.0101, Amb t 8), Ammothea spp (Amm h 7, Amm h 7.0101), Anadara spp (Ana br 1), Ananas spp (Ana c 1, Ana c 1.0101, Ana c 2, Ana c 2.0101, Ana c 2.0101 (MUXF3)), Anas spp (Ana ca 1), Anarhichas spp (Ana l 1), Anacardium spp (Ana o 1, Ana o 1.0101, Ana o 1.0102, Ana o 2, Ana o 2.0101, Ana o 3, Ana o 3.0101), Anas spp (Ana p 1, Ana p 2, Ana p 3), Anguilla spp (Ang a 1, Ang j 1), Anisakis spp (Ani s 1, Ani s 1.0101, Ani s 10, Ani s 10.0101, Ani s 11, Ani s 11.0101, Ani s 12, Ani s 12.0101, Ani s 2, Ani s 2.0101, Ani s 24kD, Ani s 3, Ani s 3.0101, Ani s 4, Ani s 4.0101, Ani s 5, Ani s 5.0101, Ani s 6, Ani s 6.0101, Ani s 7, Ani s 7.0101, Ani s 8, Ani s 8.0101, Ani s 9, Ani s 9.0101, Ani s CCOS3, Ani s Cytochrome B, Ani s FBPP, Ani s NADHDS4L, Ani s NARaS, Ani s PEPB, Ani s Troponin), Annona spp (Ann c Chitinase), Anopheles spp (Ano da 17, Ano da 17.0101, Ano da 27, Ano da 27.0101, Ano da 7, Ano da 7.0101, Ano g 7, Ano g 7.0101), Anser spp (Ans a 1, Ans a 2, Ans a 3, Ans in 1), Anthoxanthum spp (Ant o 1, Ant o 1.0101, Ant o 12, Ant o 13, Ant o 2, Ant o 4, Ant o 5, Ant o 6, Ant o 7), Apis spp (Api c 1, Api c 1.0101, Api c 10, Api c 2, Api c 4, Api d 1, Api d 1.0101, Api d 4, Api fl 4), Apium spp (Api g 1, Api g 1.0101, Api g 1.0201, Api g 2, Api g 2.0101, Api g 3, Api g 3.0101, Api g 4, Api g 4.0101, Api g 5, Api g 5.0101, Api g 6, Api g 6.0101), Apis spp (Api m 1, Api m 1.0101, Api m 10, Api m 10.0101, Api m 11, Api m 11.0101, Api m 11.0201, Api m 13kD, Api m 2, Api m 2.0101, Api m 3, Api m 3.0101, Api m 4, Api m 4.0101, Api m 5, Api m 5.0101, Api m 6, Api m 6.0101, Api m 7, Api m 7.0101, Api m 8, Api m 8.0101, Api m 9, Api m 9.0101, Api m A1-A2, Api m A1-A2-A3, Api m Apalbumin 1, Api m Apalbumin 2, Api me 1, Api me 4), Arachis spp (Ara d 2, Ara d 6, Ara f 3, Ara f 4, Ara h 1, Ara h 1.0101, Ara h 10, Ara h 10.0101, Ara h 10.0102, Ara h 11, Ara h 11.0101, Ara h 2, Ara h 2.0101, Ara h 2.0102, Ara h 2.0201, Ara h 2.0202, Ara h 3, Ara h 3.0101, Ara h 4, Ara h 4.0101, Ara h 5, Ara h 5.0101, Ara h 6, Ara h 6.0101, Ara h 7, Ara h 7.0101, Ara h 7.0201, Ara h 7.0202, Ara h 8, Ara h 8.0101, Ara h 8.0201, Ara h 9, Ara h 9.0101, Ara h 9.0201, Ara h Agglutinin, Ara h Oleosin 18kD, Ara i 2, Ara i 6), Arabidopsis spp (Ara t 3, Ara t 8, Ara t GLP), Archosargus spp (Arc pr 1), Archaeopotamobius spp (Arc s 8, Arc s 8.0101), Aequipecten spp (Arg i 1), Argas spp (Arg r 1, Arg r 1.0101), Ariopsis spp (Ari fe 1), Armoracia spp (Arm r HRP), Arrhenatherum spp (Arr e 1, Arr e 5), Artemisia spp (Art a 1, Art ap 1), Artemia spp (Art fr 1, Art fr 1.0101, Art fr 5, Art fr 5.0101), Arthrobacter spp (Art gl CO), Achorion spp (Art gy 7), Artocarpus spp (Art h 17kD, Art h 4), Arthrospira spp (Art pl beta_Phycocyanin), Artemisia spp (Art v 1, Art v 1.0101, Art v 1.0102, Art v 1.0103, Art v 1.0104, Art v 1.0105, Art v 1.0106, Art v 1.0107, Art v 2, Art v 2.0101, Art v 3, Art v 3.0101, Art v 3.0201, Art v 3.0202, Art v 3.0301, Art v 4, Art v 4.0101, Art v 4.0201, Art v 47kD, Art v 5, Art v 5.0101, Art v 6, Art v 6.0101, Art v 60kD), Arthroderma spp (Art va 4), Ascaris spp (Asc l 3, Asc l 3.0101, Asc l 3.0102, Asc l 34kD, Asc s 1, Asc s 1.0101, Asc s 3, Asc s 3.0101, Asc s Gs T), Aspergillus spp (Asp aw Glucoamylase, Asp c 22, Asp f 1, Asp f 1.0101, Asp f 10, Asp f 10.0101, Asp f 11, Asp f 11.0101, Asp f 12, Asp f 12.0101, Asp f 13, Asp f 13.0101, Asp f 15, Asp f 15.0101, Asp f 16, Asp f 16.0101, Asp f 17, Asp f 17.0101, Asp f 18, Asp f 18.0101, Asp f 2, Asp f 2.0101, Asp f 22, Asp f 22.0101, Asp f 23, Asp f 23.0101, Asp f 27, Asp f 27.0101, Asp f 28, Asp f 28.0101, Asp f 29, Asp f 29.0101, Asp f 3, Asp f 3.0101, Asp f 34, Asp f 34.0101, Asp f 4, Asp f 4.0101, Asp f 5, Asp f 5.0101, Asp f 56kD, Asp f 6, Asp f 6.0101, Asp f 7, Asp f 7.0101, Asp f 8, Asp f 8.0101, Asp f 9, Asp f 9.0101, Asp f AfCalAp, Asp f AT_V, Asp f Catalasa, Asp f Quitosanasa, Asp f CP, Asp f DPPV, Asp f FDH, Asp f gamma_Actina, Asp f Glucosidasa, Asp f GPI, Asp f GST, Asp f GT, Asp f IAO, Asp f IPMI, Asp f LPL1, Asp f LPL3, Asp f Manosidasa, Asp f MDH, Asp f PL, Asp f PUP, Asp f RPS3, Asp f SXR, Asp fl 13, Asp fl 13.0101, Asp fl 18, Asp fl 2, Asp fl 21, Asp fl 3, Asp fl 4, Asp fl 7, Asp fl 8, Asp fl 9, Asp me Seaprosa, Asp n 14, Asp n 14.0101, Asp n 18, Asp n 18.0101, Asp n 25, Asp n 25.0101, Asp n 30, Asp n Glucoamilasa, Asp n Hemicelulasa, Asp n Pectinasa, Asp o 13, Asp o 13.0101, Asp o 21, Asp o 21.0101, Asp o 3, Asp o 4, Asp o 7, Asp o 8, Asp o Lactase, Asp o Lipasa, Asp oc 13, Asp r 1, Asp sa AP, Asp sp Glucoamilasa, Asp sp Glucoseoxidasa, Asp sp PL, Asp sp PME, Asp sy 13, Asp v 13, Asp v 13.0101, Asp v Catalasa A, Asp v Enolasa, Asp v GAPDH, Asp v Md H, Asp v SXR), Asparagus spp (Aspa o 1, Aspa o 1.01, Aspa o 1.02, Aspa o 17kD, Aspa o 4), Aspergillus spp (Aspe ni 2, Aspe ni 3, Aspe ni 4, Aspe ni 7, Aspe ni 8, Aspe ni 9), Avena spp (Ave s 1, Ave s 12, Ave s 13, Ave s 2, Ave s 4, Ave s 5, Ave s 7), Babylonia spp (Bab ja 1), Bacillus spp (Bac al Subtilisina, Bac cl Subtilisina, Bac l Subtilisina, Bac li aA, Bac li Subtilisina), Bactrocera spp (Bac ol 27, Bac ol 27.0101), Bacillus spp (Bac sp aA1, Bac sp aA3, Bac sp Decarboxilasa, Bac st amyM, Bac su Subtilisina, Bac t Cry1Ab, Bac t Cry1Fa, Bac t Cry3Bb1, Bac t Cry9c), Bagre spp (Bag ma 1), Balistes spp (Bal ca 1), Balanus spp (Bal r 1, Bal r 1.0101), Beauveria spp (Bea b Ald, Bea b Enol, Bea b f2, Bea b Hex), Bertholletia spp (Ber e 1, Ber e 1.0101, Ber e 2, Ber e 2.0101), Beryx spp (Ber sp 1), Betula spp (Bet ab 1, Bet al 1, Bet ch 1, Bet co 1, Bet da 1, Bet gr 1, Bet hu 1, Bet le 1, Bet me 1, Bet n 1, Bet p 1, Bet pa 1, Bet po 1, Bet pu 1, Bet pu 2, Bet pu 4, Bet pu 6, Bet pu 7, Bet sc 1, Bet ut 1, Bet v 1, Bet v 1 B1-B1-B1, Bet v 1 fv Mal 4x, Bet v 1.0101, Bet v 1.0102, Bet v 1.0103, Bet v 1.0201, Bet v 1.0301, Bet v 1.0401, Bet v 1.0402, Bet v 1.0501, Bet v 1.0601, Bet v 1.0602, Bet v 1.0701, Bet v 1.0801, Bet v 1.0901, Bet v 1.1001, Bet v 1.1101, Bet v 1.1201, Bet v 1.1301, Bet v 1.1401, Bet v 1.1402, Bet v 1.1501, Bet v 1.1502, Bet v 1.1601, Bet v 1.1701, Bet v 1.1801, Bet v 1.1901, Bet v 1.2001, Bet v 1.2101, Bet v 1.2201, Bet v 1.2301, Bet v 1.2401, Bet v 1.2501, Bet v 1.2601, Bet v 1.2701, Bet v 1.2801, Bet v 1.2901, Bet v 1.3001, Bet v 1.3101, Bet v 2, Bet v 2.0101, Bet v 3, Bet v 3.0101, Bet v 4, Bet v 4.0101, Bet v 6, Bet v 6.0101, Bet v 6.0102, Bet v 7, Bet v 7.0101, Bet v 8, Bet v Glucanasa), Beta spp (Beta v 1, Beta v 1.0101, Beta v 2, Beta v 2.0101), Blattella spp (Bla g 1, Bla g 1.0101, Bla g 1.0102, Bla g 1.0103, Bla g 1.0201, Bla g 1.0202, Bla g 2, Bla g 2.0101, Bla g 2.0201, Bla g 36kD, Bla g 4, Bla g 4.0101, Bla g 4.0201, Bla g 5, Bla g 5.0101, Bla g 5.0201, Bla g 6, Bla g 6.0101, Bla g 6.0201, Bla g 6.0301, Bla g 7, Bla g 7.0101, Bla g 8, Bla g 8.0101, Bla g 9, Bla g Enolasa, Bla g GSTD1, Bla g RACK1, Bla g TPI, Bla g Tripsina, Bla g Vitelogenina), Blatta spp (Bla o 1, Bla o 7), Blomia spp (Blo t 1, Blo t 1.0101, Blo t 1.0201, Blo t 10, Blo t 10.0101, Blo t 10.0102, Blo t 11, Blo t 11.0101, Blo t 12, Blo t 12.0101, Blo t 12.0102, Blo t 13, Blo t 13.0101, Blo t 14, Blo t 15, Blo t 18, Blo t 19, Blo t 19.0101, Blo t 2, Blo t 2.0101, Blo t 2.0102, Blo t 2.0103, Blo t 20, Blo t 21, Blo t 21.0101, Blo t 3, Blo t 3.0101, Blo t 4, Blo t 4.0101, Blo t 5, Blo t 5.0101, Blo t 6, Blo t 6.0101, Blo t 7, Blo t 8, Blo t 9, Blo t HSP70), Bombus spp (Bom ar 4, Bom hy 4, Bom p 1, Bom p 1.0101, Bom p 2, Bom p 3, Bom p 4, Bom p 4.0101, Bom t 1, Bom t 1.0101, Bom t 4, Bom t 4.0101), Bombyx spp (Bomb m 1, Bomb m 1.0101, Bomb m 7, Bomb m 7.0101, Bomb m 7.0102, Bomb m 7.0103, Bomb m 7.0104, Bomb m 7.0105, Bomb m 7.0106), Boophilus spp (Boo m 1, Boo m 7, Boo m 7.0101), Bos spp (Bos d 2, Bos d 2.0101, Bos d 2.0102, Bos d 2.0103, Bos d 3, Bos d 3.0101, Bos d 4, Bos d 4.0101, Bos d 5, Bos d 5.0101, Bos d 5.0102, Bos d 6, Bos d 6 (MDA), Bos d 6.0101, Bos d 7, Bos d 7.0101, Bos d 8, Bos d 8 alfaS1, Bos d 8 alphaS2, Bos d 8 beta, Bos d 8 kappa, Bos d alfa2I, Bos d alpha2I.0101, Bos d quimosina, Bos d Fibrina, Bos d Gelatina, Bos d HG, Bos d Insulina, Bos d Lactoferrina, Bos d Lactoperoxidasa, Bos d Mioglobina, Bos d OBP, Bos d OSCP, Bos d Fosvitina, Bos d PLA2, Bos d PRVB, Bos d Trombina, Bos d TI, Bos gr ALA, Bos gr Mioglobina), Bothrops spp (Bot as 1, Bot at 1), Bouteloua spp (Bou g 1), Biting spp (Bov ov 1), Brama spp (Bra du 1), Brassica spp (Bra j 1, Bra j 1.0101, Bra n 1, Bra n 1.0101, Bra n 4, Bra n 7, Bra n 8, Bra n PG, Bra ni 8, Bra o 3, Bra o 3.0101, Bra r 1, Bra r 1.0101, Bra r 2, Bra r 2.0101, Bra r 3, Bra r 4, Bra r 7), Bromus spp (Bro a 1, Bro a 4), Brosme spp (Bro br 1), Bromus spp (Bro i 1, Bro i 5, Bro i 7), Brugia spp (Bru m 3, Bru m 3.0101, Bru m Bm33), Bubalus spp (Bub b ALA, Bub b BLG, Bub b Casen, Bub b Casen alfaS1, Bub b Caseína alfaS2, Bub b Casen beta, Bub b Casen kappa), Caenorhabditis spp (Cae b 3, Cae b 3.0101, Cae br 3, Cae br 3.0101, Cae e 3, Cae e 3.0101, Cae e 3.0102, Cae re 13, Cae re 13.0101), Cajanus spp (Caj c 1), Caligus spp (Cal cl 1, Cal cl 1.0101, Cal cl 1.0102), Calamus spp (Cal le 1), Callinectes spp (Cal s 2), Camelus spp (Cam d ALA, Cam d Caseína, Cam d Casen alfaS1, Cam d Casen alfaS2, Cam d Casen beta, Cam d Casen kappa), Camponotus spp (Cam fl 7, Cam fl 7.0101), Canis spp (Can f 1, Can f 1.0101, Can f 2, Can f 2.0101, Can f 3, Can f 3.0101, Can f 4, Can f 4.0101, Can f 5, Can f 5.0101, Can f 6, Can f 6.0101, similar a Can f Feld1, similar a Can f Homs2, Can f Fosvitina, Can f TCTP), Canthidermis spp (Can ma 1), Cancer spp (Can mg 2, Can p 1), Cannabis spp (Can s 3), Candida spp (Cand a 1, Cand a 1.0101, Cand a 3, Cand a 3.0101, Cand a CAAP, Cand a CyP, Cand a Enolasa, Cand a FPA, Cand a MnSOD, Cand a PGK, Cand b 2, Cand b 2.0101, Cand b FDH, Cand r Lipasa), Capsicum spp (Cap a 1, Cap a 1.0101, Cap a 17kD, Cap a 2, Cap a 2.0101, Cap a 30kD, Cap a Glucanasa, Cap ch 17kD), Caprella spp (Cap e 1), Capra spp (Cap h ALA, Cap h BLG, Cap h caseína, Cap h caseína alfaS1, Cap h caseína alfaS2, Cap h caseína beta, Cap h caseína kappa, Cap h GSA), Capitulum spp (Cap m 1), Carassius spp (Car au 1), Carpinus spp (Car b 1, Car b 1.0101, Car b 1.0102, Car b 1.0103, Car b 1.0104, Car b 1.0105, Car b 1.0106, Car b 1.0107, Car b 1.0108, Car b 1.0109, Car b 1.0110, Car b 1.0111, Car b 1.0112, Car b 1.0113, Car b 1.0201, Car b 1.0301, Car b 1.0302, Car b 2, Car b 4), Caranx spp (Car cr 1), Carya spp (Car i 1, Car i 1.0101, Car i 2, Car i 4, Car i 4.0101), Carcinus spp (Car ma 2), Caryota spp (Car mi 2), Carica spp (Car p 1, Car p Quitinasa, Car p quimiopapaína, Car p Endoproteinasa), Castanea spp (Cas c 24kD, Cas s 1, Cas s 1.0101, Cas s 1.0102, Cas s 1.0103, Cas s 2, Cas s 5, Cas s 5.0101, Cas s 8, Cas s 8.0101, Cas s 9, Cas s 9.0101), Catharanthus spp (Cat r 1, Cat r 1.0101, Cat r 17kD, Cat r 2), Caulolatilus spp (Cau ch 1), Cavia spp (Cav p 1, Cav p 1.0101, Cav p 2, Cav p 2.0101, Cav p 3, Cav p 3.0101, Cav p Gelatina, Cav p GSA), Centropristis spp (Cen s 1), Cephalopholis spp (Cep so 1), Charybdis spp (Cha f 1, Cha f 1.0101), Chaetodipterus spp (Cha fa 1), Chamaecyparis spp (Cha o 1, Cha o 1.0101, Cha o 2, Cha o 2.0101), Chenopodium spp (Che a 1, Che a 1.0101, Che a 2, Che a 2.0101, Che a 3, Che a 3.0101), Chironomus spp (Chi k 1, Chi k 10, Chi k 10.0101), Chinchilla spp (Chi l 21kD_a, Chi l 21kD_b), Chionoecetes spp (Chi o 1, Chi o 1.0101, Chi o 2, Chi o 4, Chi o 6, Chi o alfa_Actina, Chi o SERCA), Chironomus spp (Chi t 1, Chi t 1.0101, Chi t 1.0201, Chi t 2, Chi t 2.0101, Chi t 2.0102, Chi t 3, Chi t 3.0101, Chi t 4, Chi t 4.0101, Chi t 5, Chi t 5.0101, Chi t 6, Chi t 6.0101, Chi t 6.0201, Chi t 7, Chi t 7.0101, Chi t 8, Chi t 8.0101, Chi t 9, Chi t 9.0101), Chlamys spp (Chl n 1), Chloephaga spp (Chl pi 1), Chortoglyphus spp (Cho a 10), Chrysomela spp (Chr tr 7, Chr tr 7.0101), Cicer spp (Cic a 2S Albúmina, Cic a Albúmina), Cichorium spp (Cic i 1), Cimex spp (Cim l Nitroforina), Citrus spp (Cit l 1, Cit l 3, Cit l 3.0101), Citrullus spp (Cit la 2, Cit la MDH, Cit la TPI), Citrus spp (Cit r 3, Cit r 3.0101, Cit s 1, Cit s 1.0101, Cit s 2, Cit s 2.0101, Cit s 3, Cit s 3.0101, Cit s 3.0102, Cit s IFR), Cladosporium spp (Cla c 14, Cla c 14.0101, Cla c 9, Cla c 9.0101, Cla h 1, Cla h 10, Cla h 10.0101, Cla h 12, Cla h 12.0101, Cla h 2, Cla h 2.0101, Cla h 42kD, Cla h 5, Cla h 5.0101, Cla h 6, Cla h 6.0101, Cla h 7, Cla h 7.0101, Cla h 8, Cla h 8 CSP, Cla h 8.0101, Cla h 9, Cla h 9.0101, Cla h abH, Cla h GST, Cla h HCh1, Cla h HSP70, Cla h NTF2, Cla h TCTP), Clostridium spp (Clo hi Colagenasa, Clo t Toxoide), Clupea spp (Clu h 1, Clu h 1.0101, Clu h 1.0201, Clu h 1.0301), Cocos spp (Coc n 2, Coc n 4, Coc n 5), Coccidioides spp (Coc po 8), Coffea spp (Cof a 1, Cof a 1.0101), Columba spp (Col l PSA), Coprinus spp (Cop c 1, Cop c 1.0101, Cop c 2, Cop c 2.0101, Cop c 3, Cop c 3.0101, Cop c 4, Cop c 5, Cop c 5.0101, Cop c 6, Cop c 7, Cop c 7.0101), Corylus spp (Cor a 1, Cor a 1.0101, Cor a 1.0102, Cor a 1.0103, Cor a 1.0104, Cor a 1.0201, Cor a 1.0301, Cor a 1.0401, Cor a 1.0402, Cor a 1.0403, Cor a 1.0404, Cor a 10, Cor a 10.0101, Cor a 11, Cor a 11.0101, Cor a 12, Cor a 12.0101, Cor a 13, Cor a 13.0101, Cor a 14, Cor a 14.0101, Cor a 2, Cor a 2.0101, Cor a 2.0102, Cor a 8, Cor a 8.0101, Cor a 9, Cor a 9.0101), Corynebacterium spp (Cor d Toxoid), Corylus spp (Cor he 1), Coryphaena spp (Cor hi 1), Coriandrum spp (Cor s 1, Cor s 11kD, Cor s 2), Cotoneaster spp (Cot l 3), Crangon spp (Cra c 1, Cra c 1.0101, Cra c 2, Cra c 2.0101, Cra c 4, Cra c 4.0101, Cra c 5, Cra c 5.0101, Cra c 6, Cra c 6.0101, Cra c 8, Cra c 8.0101), Crassostrea spp (Cra g 1), Cricetus spp (Cri c HSA), Crivellia spp (Cri pa 1), Crocus spp (Cro s 1, Cro s 1.0101, Cro s 2, Cro s 2.0101, Cro s 3, Cro s 3.01, Cro s 3.02), Cryptomeria spp (Cry j 1, Cry j 1.0101, Cry j 1.0102, Cry j 1.0103, Cry j 2, Cry j 2.0101, Cry j 2.0102, Cry j 3, Cry j 3.1, Cry j 3.2, Cry j 3.3, Cry j 3.4, Cry j 3.5, Cry j 3.6, Cry j 3.7, Cry j 3.8, Cry j 4, Cry j AP, Cry j Quitinasa, Cry j CpA9, Cry j IFR, Cry j LTP, Cry j P1-P2), Cryphonectria spp (Cry p AP), Ctenocephalides spp (Cte f 1, Cte f 1.0101, Cte f 2, Cte f 2.0101, Cte f 3, Cte f 3.0101), Ctenopharyngodon spp (Cte id 1), Cucumis spp (Cuc m 1, Cuc m 1.0101, Cuc m 2, Cuc m 2.0101, Cuc m 3, Cuc m 3.0101, Cuc m Lec17, Cuc m MDH), Cucurbita spp (Cuc ma 18kD, Cuc ma 2, Cuc p 2, Cuc p AscO), Cucumis spp (Cuc s 2), Culicoides spp (Cul n 1, Cul n 10, Cul n 11, Cul n 2, Cul n 3, Cul n 4, Cul n 5, Cul n 6, Cul n 7, Cul n 8, Cul n 9, Cul n HSP70), Culex spp (Cul q 28kD, Cul q 35kD, Cul q 7, Cul q 7.0101, Cul q 7.0102), Culicoides spp (Cul so 1), Cuminum spp (Cum c 1, Cum c 2), Cupressus spp (Cup a 1, Cup a 1.0101, Cup a 1.02, Cup a 2, Cup a 3, Cup a 4, Cup a 4.0101, Cup s 1, Cup s 1.0101, Cup s 1.0102, Cup s 1.0103, Cup s 1.0104, Cup s 1.0105, Cup s 3, Cup s 3.0101, Cup s 3.0102, Cup s 3.0103, Cup s 8), Cochliobolus spp (Cur l 1, Cur l 1.0101, Cur l 2, Cur l 2.0101, Cur l 3, Cur l 3.0101, Cur l 4, Cur l 4.0101, Cur l ADH, Cur l GST, Cur l MnSOD, Cur l Oryzin, Cur l Trx, Cur l ZPS1), Cyanochen spp (Cya cy 1), Cynoscion spp (Cyn ar 1), Cynosurus spp (Cyn cr 1, Cyn cr 5), Cynodon spp (Cyn d 1, Cyn d 1.0101, Cyn d 1.0102, Cyn d 1.0103, Cyn d 1.0104, Cyn d 1.0105, Cyn d 1.0106, Cyn d 1.0107, Cyn d 1.0201, Cyn d 1.0202, Cyn d 1.0203, Cyn d 1.0204, Cyn d 10, Cyn d 11, Cyn d 12, Cyn d 12.0101, Cyn d 13, Cyn d 15, Cyn d 15.0101, Cyn d 2, Cyn d 22, Cyn d 22.0101, Cyn d 23, Cyn d 23.0101, Cyn d 24, Cyn d 24.0101, Cyn d 4, Cyn d 5, Cyn d 6, Cyn d 7, Cyn d 7.0101), Cynoscion spp (Cyn ne 1), Cynomys spp (Cyn sp Lipocalin), Cyprinus spp (Cyp c 1, Cyp c 1.01, Cyp c 1.02), Daboia spp (Dab ru 1), Dactylis spp (Dac g 1, Dac g 1.01, Dac g 1.0101, Dac g 1.02, Dac g 12, Dac g 13, Dac g 2, Dac g 2.0101, Dac g 3, Dac g 3.0101, Dac g 4, Dac g 4.0101, Dac g 5, Dac g 5.0101, Dac g 7), Dama spp (Dam d CSA), Danio spp (Dan re 1, Dan re 2, Dan re alpha2I, Dan re CK), Dasyatis spp (Das ak 1, Das am 1, Das sa 1), Daucus spp (Dau c 1, Dau c 1.0101, Dau c 1.0102, Dau c 1.0103, Dau c 1.0104, Dau c 1.0105, Dau c 1.0201, Dau c 1.0301, Dau c 3, Dau c 4, Dau c 4.0101, Dau c CyP), Decapterus spp (Dec ru 1), Dendronephthya spp (Den n 1, Den n 1.0101), Dermatophagoides spp (Der f 1, Der f 1.0101, Der f 1.0102, Der f 1.0103, Der f 1.0104, Der f 1.0105, Der f 1.0106, Der f 1.0107, Der f 1.0108, Der f 1.0109, Der f 1.0110, Der f 10, Der f 10.0101, Der f 10.0102, Der f 11, Der f 11.0101, Der f 13, Der f 13.0101, Der f 14, Der f 14.0101, Der f 15, Der f 15.0101, Der f 16, Der f 16.0101, Der f 17, Der f 17.0101, Der f 18, Der f 18.0101, Der f 2, Der f 2.0101, Der f 2.0102, Der f 2.0103, Der f 2.0104, Der f 2.0105, Der f 2.0106, Der f 2.0107, Der f 2.0108, Der f 2.0109, Der f 2.0110, Der f 2.0111, Der f 2.0112, Der f 2.0113, Der f 2.0114, Der f 2.0115, Der f 2.0116, Der f 2.0117, Der f 20, Der f 21, Der f 22, Der f 22.0101, Der f 3, Der f 3.0101, Der f 4, Der f 5, Der f 6, Der f 6.0101, Der f 7, Der f 7.0101, Der f 8, Der f 9, Der f HSP70), Dermanyssus spp (Der g 10, Der g 10.0101), Dermatophagoides spp (Der m 1, Der m 1.0101, Der p 1, Der p 1.0101, Der p 1.0102, Der p 1.0103, Der p 1.0104, Der p 1.0105, Der p 1.0106, Der p 1.0107, Der p 1.0108, Der p 1.0109, Der p 1.0110, Der p 1.0111, Der p 1.0112, Der p 1.0113, Der p 1.0114, Der p 1.0115, Der p 1.0116, Der p 1.0117, Der p 1.0118, Der p 1.0119, Der p 1.0120, Der p 1.0121, Der p 1.0122, Der p 1.0123, Der p 1.0124, Der p 10, Der p 10.0101, Der p 10.0102, Der p 10.0103, Der p 11, Der p 11.0101, Der p 13, Der p 14, Der p 14.0101, Der p 15, Der p 18, Der p 2, Der p 2.0101, Der p 2.0102, Der p 2.0103, Der p 2.0104, Der p 2.0105, Der p 2.0106, Der p 2.0107, Der p 2.0108, Der p 2.0109, Der p 2.0110, Der p 2.0111, Der p 2.0112, Der p 2.0113, Der p 2.0114, Der p 2.0115, Der p 20, Der p 20.0101, Der p 21, Der p 21.0101, Der p 23, Der p 23.0101, Der p 3, Der p 3.0101, Der p 4, Der p 4.0101, Der p 5, Der p 5.0101, Der p 5.0102, Der p 6, Der p 6.0101, Der p 7, Der p 7.0101, Der p 8, Der p 8.0101, Der p 9, Der p 9.0101, Der p 9.0102, Der p P1-P2, Der p P2-P1, Der s 1, Der s 2, Der s 3), Dianthus spp (Dia c RIP), Dicranopteris spp (Dic l 2S Albumin), Diospyros spp (Dio k 17kD, Dio k 4, Dio k IFR), Dioscorea spp (Dio p TSP), Diplodus spp (Dip ho 1), Distichlis spp (Dis s 1, Dis s 7), Ditrema spp (Dit te 1), Dolichovespula spp (Dol a 1, Dol a 2, Dol a 5, Dol a 5.0101), Dolichos spp (Dol b Aglutinina), Dolichovespula spp (Dol m 1, Dol m 1.0101, Dol m 1.02, Dol m 2, Dol m 2.0101, Dol m 5, Dol m 5.0101, Dol m 5.02), Drosophila spp (Dro an 7, Dro an 7.0101, Dro er 7, Dro er 7.0101, Dro er 7.0102, Dro gr 7, Dro gr 7.0101, Dro gr 7.0102, Dro m 7, Dro m 7.0101, Dro m 7.0102, Dro m 7.0103, Dro m 7.0104, Dro m 7.0105, Dro m 7.0106, Dro m 7.0107, Dro m 7.0108, Dro m 7.0109, Dro m 7.0110, Dro m 7.0111, Dro m 7.0112, Dro m 7.0113, Dro m 9, Dro m MnSOD, Dro mo 7, Dro mo 7.0101, Dro pp 7, Dro pp 7.0101, Dro se 7, Dro se 7.0101, Dro si 7, Dro si 7.0101, Dro si 7.0102, Dro vi 7, Dro vi 7.0101, Dro wi 7, Dro wi 7.0101, Dro y 7, Dro y 7.0101, Dro y 7.0102, Dro y 7.0103), Echium spp (Ech p Cytochrome C), Elaeis spp (Ela g 2, Ela g Bd31kD), Elops spp (Elo sa 1), Embellisia spp (Emb a 1, Emb i 1, Emb nz 1, Emb t 1), Engraulis spp (Eng e 1), Enteroctopus spp (Ent d 1), Epinephelus spp (Epi bl 1, Epi co 1, Epi fl 1, Epi mc 1, Epi mo 1), Epicoccum spp (Epi p 1, Epi p 1.0101, Epi p 12kD, Epi p GST), Epinephelus spp (Epi po 1, Epi un 1), Equisetum spp (Equ a 17kD), Equus spp (Equ as 4, Equ as DSA, Equ bu 4, Equ c 1, Equ c 1.0101, Equ c 2, Equ c 2.0101, Equ c 2.0102, Equ c 3, Equ c 3.0101, Equ c 4, Equ c 4.0101, Equ c 5, Equ c 5.0101, Equ c ALA, Equ c b Lg , Equ c Caseína, Equ c Caseína beta, Equ c Caseína kappa, Equ c PRVB, Equ he 4, Equ z ZSA), Erimacrus spp (Eri i 1, Eri i 1.0101, Eri i 1.0102), Eriocheir spp (Eri s 1, Eri s 1.0101, Eri s 2), Erwinia spp (Erw ch Asparaginasa), Escherichia spp (Esc c Asparaginasa, Esc c beta GAL), Esox spp (Eso l 1), Euphausia spp (Eup p 1, Eup p 1.0101), Euphasia spp (Eup s 1, Eup s 1.0101), Euroglyphus spp (Eur m 1, Eur m 1.0101, Eur m 1.0102, Eur m 1.0103, Eur m 10, Eur m 14, Eur m 14.0101, Eur m 2, Eur m 2.0101, Eur m 2.0102, Eur m 3, Eur m 3.0101, Eur m 4, Eur m 4.0101), Evynnis spp (Evy j 1), Fagopyrum spp (Fag e 1, Fag e 1.0101, Fag e 10kD, Fag e 19kD, Fag e 2, Fag e 2.0101, Fag e TI), Fagus spp (Fag s 1, Fag s 1.0101, Fag s 2, Fag s 4), Fagopyrum spp (Fag t 1, Fag t 10kD, Fag t 2, Fag t 2.0101), Felis spp (Fel d 1, Fel d 1.0101, Fel d 2, Fel d 2.0101, Fel d 3, Fel d 3.0101, Fel d 4, Fel d 4.0101, Fel d 5, Fel d 5.0101, Fel d 6, Fel d 6.0101, Fel d 7, Fel d 7.0101, Fel d 8, Fel d 8.0101, Fel d IgG), Fenneropenaeus spp (Fen c 1, Fen c 2, Fen me 1, Fen me 1.0101), Festuca spp (Fes e 1, Fes e 13, Fes e 4, Fes e 5, Fes e 7, Fes p 1, Fes p 13, Fes p 4, Fes p 4.0101, Fes p 5, Fes r 1, Fes r 5), Ficus spp (Fic c 17kD, Fic c 4, Fic c Ficin), Foeniculum spp (Foe v 1, Foe v 2), Forsythia spp (For s 1), Forcipomyia spp (For t 1, For t 1.0101, For t 2, For t 2.0101, For t 7, For t FPA, For t Myosin, For t TPI), Fragaria spp (Fra a 1, Fra a 1.0101, Fra a 3, Fra a 3.0101, Fra a 3.0102, Fra a 3.0201, Fra a 3.0202, Fra a 3.0203, Fra a 3.0204, Fra a 3.0301, Fra a 4, Fra a 4.0101, Fra c 1), Fraxinus spp (Fra e 1, Fra e 1.0101, Fra e 1.0102, Fra e 1.0201, Fra e 12, Fra e 2, Fra e 3, Fra e 9), Fragaria spp (Fra v 1), Fusarium spp (Fus c 1, Fus c 1.0101, Fus c 2, Fus c 2.0101, Fus c 3, Fus s 1, Fus s 45kD, Fus sp Lipase), Gadus spp (Gad c 1, Gad c 1.0101, Gad c APDH, Gad m 1, Gad m 1.0101, Gad m 1.0102, Gad m 1.0201, Gad m 1.0202, Gad m 45kD, Gad m Gelatin, Gad ma 1), Gallus spp (Gal d 1, Gal d 1.0101, Gal d 2, Gal d 2.0101, Gal d 3, Gal d 3.0101, Gal d 4, Gal d 4.0101, Gal d 5, Gal d 5.0101, Gal d 6, Gal d 6.0101, Gal d Apo I, Gal d Apo VI, Gal d GPI, Gal d HG, Gal d IgY, Gal d L-PGDS, Gal d Ovomucin, Gal d Fosvitina, Gal d PRVB, Gal la 4), Galleria spp (Gal m 18kD, Gal m 24kD), Gallus spp (Gal so 4), Gammarus spp (Gam s TM), Gelonium spp (Gel m RIP), Geothelphusa spp (Geo de 1), Glossina spp (Glo m 5, Glo m 5.0101, Glo m 7, Glo m 7.0101, Glo m 7.0102, Glo m 7.0103), Glycine spp (Gly a Bd30K, Gly ar Bd30K, Gly ca Bd30K, Gly cl Bd30K, Gly cu Bd30K, Gly cy Bd30K), Glycyphagus spp (Gly d 10, Gly d 10.0101, Gly d 13, Gly d 2, Gly d 2.0101, Gly d 2.0201, Gly d 2.03, Gly d 2/Lep d 2 L1, Gly d 2/Lep d 2 L2, Gly d 2/Lep d 2 L3, Gly d 2/Lep d 2 L4, Gly d 2/Lep d 2 R1, Gly d 2/Lep d 2 R2, Gly d 2/Lep d 2 R3, Gly d 2/Lep d 2 R4, Gly d 2/Lep d 2 R5, Gly d 20, Gly d 3, Gly d 5, Gly d 5.01, Gly d 5.02, Gly d 7, Gly d 8), Glycine spp (Gly f Bd30K, Gly l Bd30K, Gly m 1, Gly m 1.0101, Gly m 1.0102, Gly m 2, Gly m 2.0101, Gly m 2S Albumin, Gly m 3, Gly m 3.0101, Gly m 3.0102, Gly m 39kD, Gly m 4, Gly m 4.0101, Gly m 5, Gly m 5.0101, Gly m 5.0201, Gly m 5.0301, Gly m 5.0302, Gly m 50kD, Gly m 6, Gly m 6.0101, Gly m 6.0201, Gly m 6.0301, Gly m 6.0401, Gly m 6.0501, Gly m 68kD, Gly m Agglutinin, Gly m Bd28K, Gly m Bd30K, Gly m Bd60K, Gly m CPI, Gly m EAP, Gly m TI, Gly mi Bd30K, Gly s Bd30K, Gly t Bd30K, Gly a Bd30K), Gossypium spp (Gos h Vicilina), Haemophilus spp (Hae in P6), Haemaphysalis spp (Hae l 7, Hae l 7.0101, Hae q 7, Hae q 7.0101), Haliotis spp (Hal a 1, Hal d 1, Hal di 1, Hal di PM, Hal m 1, Hal m 1.0101, Hal r 1, Hal r 49kD, Hal ru 1), Harmonia spp (Har a 1, Har a 1.0101, Har a 2, Har a 2.0101), Harpegnathos spp (Har sa 7, Har sa 7.0101, Har sa 7.0102), Helianthus spp (Hel a 1, Hel a 1.0101, Hel a 2, Hel a 2.0101, Hel a 2S Albumin, Hel a 3, Hel a 3.0101, Hel a 4), Helix spp (Hel ap 1, Hel as 1, Hel as 1.0101), Heligmosomoides spp (Hel p 3, Hel p 3.0101), Helianthus spp (Hel tu 1), Hemanthias spp (Hem le 1), Hemifusus spp (Hem t 1), Heterodera spp (Het g 3, Het g 3.0101), Hevea spp (Hev b 1, Hev b 1.0101, Hev b 10, Hev b 10.0101, Hev b 10.0102, Hev b 10.0103, Hev b 11, Hev b 11.0101, Hev b 11.0102, Hev b 12, Hev b 12.0101, Hev b 13, Hev b 13.0101, Hev b 14, Hev b 14.0101, Hev b 2, Hev b 2.0101, Hev b 3, Hev b 3.0101, Hev b 4, Hev b 4.0101, Hev b 5, Hev b 5.0101, Hev b 6, Hev b 6.01, Hev b 6.02, Hev b 6.0202, Hev b 6.03, Hev b 7, Hev b 7.01, Hev b 7.02, Hev b 7.D2, Hev b 7.S2, Hev b 8, Hev b 8.0101, Hev b 8.0102, Hev b 8.0201, Hev b 8.0202, Hev b 8.0203, Hev b 8.0204, Hev b 9, Hev b 9.0101, Proteína de Ligación a Hev b Citrato, Hev b GAPDH, Hev b HSP80, Hev b IFR, Hev b Proteasome subunit, Hev b Rotamase, Hev b SPI, Hev b Trx, Hev b UDPGP), Hexagrammos spp (Hex ot 1), Hippoglossus spp (Hip h 1), Hippoglossoides spp (Hip pl 1), Hippoglossus spp (Hip st 1), Hirudo spp (Hir me Hirudin), Holcus spp (Hol l 1, Hol l 1.0101, Hol l 1.0102, Hol l 2, Hol l 4, Hol l 5, Hol l 5.0101, Hol l 5.0201), Holocnemus spp (Hol pl 9, Hol pl Hemocianina), Homarus spp (Hom a 1, Hom a 1.0101, Hom a 1.0102, Hom a 1.0103, Hom a 3, Hom a 3.0101, Hom a 4, Hom a 6, Hom a 6.0101, Hom g 1, Hom g 2), Homo spp (Hom s 1, Hom s 1.0101, Hom s 2, Hom s 2.0101, Hom s 3, Hom s 3.0101, Hom s 4, Hom s 4.0101, Hom s 5, Hom s 5.0101, Hom s AAT, Hom s ACTH, Hom s Adalimumab, Hom s ALA, Hom s alpha_Actin, Hom s alfa-Galactosidasa, Hom s APDH, Hom s Arilsulfatasa B, Hom s Caseína, Hom s CyP A, Hom s CyP B, Hom s CyP C, Hom s DSF70, Hom s DSG3, Hom s eIF6, Hom s Etanercept, Hom s Factor IX, Hom s Factor VII, Hom s Factor VIII, Hom s G-CSF, Hom s Glucocerebrosidasa, Hom s Glucosidasa, Hom s HLA-DR-alpha, Hom s HSA, Hom s Iduronidase, Hom s Idursulfase, Hom s IgA, Insulina Hom s, Hom s Lactoferrina, Hom s Laminina gamma_2, Hom s MnSOD, Hom s Oxitocina, Hom s P2, Hom s Fosvitina, Hom s Profilina, Hom s PSA, Hom s RP1, Hom s TCTP, Hom s TL, Hom s TPA, Hom s TPO, Hom s Transaldolasa, Hom s Trx, Hom s Tubulina-alfa, Hom s/Mus m Basiliximab, Hom s/Mus m Cetuximab, Hom s/Mus m Cetuximab (Gal-Gal), Hom s/Mus m Infliximab, Hom s/Mus m Natalizumab, Hom s/Mus m Omalizumab, Hom s/Mus m Palivizumab, Hom s/Mus m Rituximab, Hom s/Mus m Tocilizumab, Hom s/Mus m Trastuzumab), Hoplostethus spp (Hop a 1), Hordeum spp (Hor v 1, Hor v 12, Hor v 12.0101, Hor v 13, Hor v 14, Hor v 15, Hor v 15.0101, Hor v 16, Hor v 16.0101, Hor v 17, Hor v 17.0101, Hor v 18kD, Hor v 2, Hor v 21, Hor v 21.0101, Hor v 28, Hor v 33, Hor v 4, Hor v 5, Hor v 5.0101, Hor v BDAI, Hor v BTI), Humicola spp (Hum in Cellulase), Humulus spp (Hum j 1, Hum j 1.0101, Hum j 10kD, Hum j 2), Huso spp (Hus h 1), Hylocereus spp (Hyl un LTP), Hymenocephalus spp (Hym st 1), Hyperoglyphe spp (Hyp by 1), Hypophthalmichthys spp (Hyp mo 1), Hypophthalmichthy spp (Hyp no 1), Ictalurus spp (Ict fu 1, Ict p 1), Imperata spp (Imp c 4, Imp c 5, Imp c VIIIe1), Ixodes spp (Ixo r 2, Ixo sc 7, Ixo sc 7.0101), Jasus spp (Jas la 1, Jas la 1.0101, Jas la 1.0102), Juglans spp (Jug ca 1, Jug ca 2, Jug ci 1, Jug ci 2, Jug n 1, Jug n 1.0101, Jug n 2, Jug n 2.0101, Jug r 1, Jug r 1.0101, Jug r 2, Jug r 2.0101, Jug r 3, Jug r 3.0101, Jug r 4, Jug r 4.0101, Jug r 5), Juniperus spp (Jun a 1, Jun a 1.0101, Jun a 1.0102, Jun a 2, Jun a 2.0101, Jun a 3, Jun a 3.0101, Jun c 1, Jun o 1, Jun o 4, Jun o 4.0101, Jun r 3, Jun r 3.1, Jun r 3.2, Jun v 1, Jun v 1.0101, Jun v 1.0102, Jun v 3, Jun v 3.0101, Jun v 3.0102, Jun v 4), Katsuwonus spp (Kat p 1), Kyphosus spp (Kyp se 1), Lachnolaimus spp (Lac ma 1), Lachesis spp (Lac mu 1), Lactuca spp (Lac s 1, Lac s 1.0101), Lagocephalus spp (Lag la 1), Larus spp (Lar a 1, Lar a 2, Lar a 3), Larimichthys spp (Lar po 1), Lates spp (Lat c 1), Lateolabrax spp (Lat ja 1), Lathyrus spp (Lat oc Aggltinina), Leiostomus spp (Lei xa 1), Lens spp (Len c 1, Len c 1.0101, Len c 1.0102, Len c 1.0103, Len c 2, Len c 2.0101, Len c 3, Len c 3.0101, Len c Aglutinina), Leopardus spp (Leo p 1), Lepidoglyphus spp (Lep d 10, Lep d 10.0101, Lep d 12, Lep d 13, Lep d 13.0101, Lep d 2, Lep d 2.0101, Lep d 2.0102, Lep d 2.0201, Lep d 2.0202, Lep d 3, Lep d 39kD, Lep d 5, Lep d 5.0101, Lep d 5.0102, Lep d 5.0103, Lep d 7, Lep d 7.0101, Lep d 8, Lep d alfa Tubulina), Lepomis spp (Lep gi 1 ), Leptomelanosoma spp (Lep i 1), Lepomis spp (Lep ma 1), Lepisma spp (Lep s 1, Lep s 1.0101, Lep s 1.0102), Lepeophtheirus spp (Lep sa 1, Lep sa 1.0101, Lep sa 1.0102, Lep sa 1.0103), Leptailurus spp (Lep se 1), Lepidorhombus spp (Lep w 1, Lep w 1.0101), Lethocerus spp (Let in 7, Let in 7.0101, Let in 7.0102), Leuciscus spp (Leu ce 1), Lewia spp (Lew in 1), Ligustrum spp (Lig v 1, Lig v 1.0101, Lig v 1.0102, Lig v 2), Lilium spp (Lil l 2, Lil l PG), Limanda spp (Lim fe 1), Limnonectes spp (Lim m 1), Limulus spp (Lim p 1, Lim p 1.0101, Lim p 2, Lim p LPA), Liposcelis spp (Lip b 1, Lip b 1.0101), Litchi spp (Lit c 1, Lit c 1.0101, Lit c IFR, Lit c TPI), Lithobates spp (Lit ca 1 ), Litopenaeus spp (Lit se 1, Lit v 1, Lit v 1.0101, Lit v 2, Lit v 2.0101, Lit v 3, Lit v 3.0101, Lit v 4, Lit v 4.0101), Filiaria spp (Loa lo 3, Loa lo 3.0101), Lobotes spp (Lob su 1), Locusta spp (Loc m 7, Loc m 7.0101), Loligo spp (Lol b 1, Lol e 1), Lolium spp (Lol m 2, Lol m 5, Lol p 1, Lol p 1.0101, Lol p 1.0102, Lol p 1.0103, Lol p 10, Lol p 11, Lol p 11.0101, Lol p 12, Lol p 13, Lol p 2, Lol p 2.0101, Lol p 3, Lol p 3.0101, Lol p 4, Lol p 4.0101, Lol p 5, Lol p 5.0101, Lol p 5.0102, Lol p 7, Lol p CyP, Lol p FT, Lol p Legumina), Lonomia spp (Lon o 7, Lon o 7.0101), Lophodytes spp (Lop cu 1), Lophonetta spp (Lop sp 1), Lupinus spp (Lup a 1, Lup a alfa_Conglutina, Lup a delta_Conglutina, Lup a gamma_Conglutina, Lup an 1, Lup an 1.0101, Lup an alfa_Conglutina, Lup an delta_Conglutina, Lup an gamma_Conglutina, Lup l 17kD), Lutjanus spp (Lut a 1, Lut c 1, Lut cy 1, Lut gr 1, Lut gu 1, Lut jo 1), Lutraria spp (Lut p 1), Lutjanus spp (Lut pu 1, Lut sy 1), Lycopersicon spp (Lyc e 1, Lyc e 1.0101, Lyc e 11S Globulin, Lyc e 2, Lyc e 2.0101, Lyc e 2.0102, Lyc e 3, Lyc e 3.0101, Lyc e 4, Lyc e 4.0101, Lyc e ARP60S, Lyc e Quitinasa, Lyc e Glucanasa, Lyc e Peroxidasa, Lyc e PG, Lyc e PME, Lyc e PR23, Lyc e Vicilina), Maconellicoccus spp (Mac h 7, Mac h 7.0101), Macruronus spp (Mac ma 1, Mac n 1), Maclura spp (Mac po 17kD), Macrobrachium spp (Mac ro 1, Mac ro 1.0101, Mac ro Hemocianina), Macropus spp (Macr s Gelatina), Malus spp (Mal d 1, Mal d 1.0101, Mal d 1.0102, Mal d 1.0103, Mal d 1.0104, Mal d 1.0105, Mal d 1.0106, Mal d 1.0107, Mal d 1.0108, Mal d 1.0109, Mal d 1.0201, Mal d 1.0202, Mal d 1.0203, Mal d 1.0204, Mal d 1.0205, Mal d 1.0206, Mal d 1.0207, Mal d 1.0208, Mal d 1.0301, Mal d 1.0302, Mal d 1.0303, Mal d 1.0304, Mal d I . 0401, Mal d 1.0402, Mal d 1.0403, Mal d 2, Mal d 2.0101, Mal d 3, Mal d 3.0101, Mal d 3.0102, Mal d 3.0201, Mal d 3.0202, Mal d 3.0203, Mal d 4, Mal d 4.0101, Mal d 4.0102, Mal d 4.0201, Mal d 4.0202, Mal d 4.0301, Mal d 4.0302), Malpighia spp (Mal g 4, Mal g Hevein), Malus spp (Mal p 1), Malassezia spp (Mala f 2, Mala f 2.0101, Mala f 3, Mala f 3.0101, Mala f 4, Mala f 4.0101, Mala g 10, Mala s 1, Mala s 1.0101, Mala s 10, Mala s 10.0101, Mala s 11, Mala s I I . 0101, Mala s 12, Mala s 12.0101, Mala s 13, Mala s 13.0101, Mala s 5, Mala s 5.0101, Mala s 6, Mala s 6.0101, Mala s 7, Mala s 7.0101, Mala s 8, Mala s 8.0101, Mala s 9, Mala s 9.0101), Manihot spp (Man e 5, Man e 5.0101, Man e FPA, Man e GAPDH), Mangifera spp (Man i 1, Man i 14kD, Man i 2, Man i 3, Man i 3.01, Man i 3.02, Man i Quitinasa), Marsupenaeus spp (Mar j 1, Mar j 1.0101, Mar j 2, Mar j 4), Matricaria spp (Mat c 17kD), Mecopoda spp (Mec e 7), Megalobrama spp (Meg am 2, Meg am CK), Megathura spp (Meg c Hemocianina), Megalops spp (Meg sp 1), Melanogrammus spp (Mel a 1), Meleagris spp (Mel g 1, Mel g 2, Mel g 3, Mel g PRVB, Mel g TSA), Melicertus spp (Mel l 1), Menticirrhus spp (Men am 1), Mercurialis spp (Mer a 1, Mer a 1.0101), Merluccius spp (Mer ap 1, Mer au 1, Mer bi 1, Mer ca 1, Mer ga 1, Mer hu 1), Merlangius spp (Mer me 1), Merluccius spp (Mer mr 1, Mer pa 1, Mer po 1, Mer pr 1, Mer se 1), Meriones spp (Mer un 23kD), Metarhizium spp (Met a 30), Metapenaeopsis spp (Met ba 1), Metapenaeus spp (Met e 1, Met e 1.0101, Met e 2), Metasequoia spp (Met gl 2), Metapenaeus spp (Met j 1, Met j 2), Metanephrops spp (Met ja 1), Metapenaeopsis spp (Met la 1), Metanephrops spp (Met t 2 ), Micromesistius spp (Mic po 1), Micropogonias spp (Mic un 1), Mimachlamys spp (Mim n 1), Momordica spp (Mom c RIP), Morus spp (Mor a 17kD, Mor a 4), Morone spp (Mor am 1), Morus spp (Mor n 3, Mor n 3.0101), Morone spp (Mor sa 1, Mor sc 1), Mugil spp (Mug c 1), Muraenolepis spp (Mur mi 1), Musa spp (Mus a 1, Mus a 1.0101, Mus a 2, Mus a 2.0101, Mus a 3, Mus a 3.0101, Mus a 4, Mus a 4.0101, Mus a 5, Mus a 5.0101, Mus a 5.0102), Mus spp (Mus m 1, Mus m 1.0101, Mus m 1.0102, Mus m 2, Mus m Gelatina, Mus m IgG, Mus m MSA, Mus m Muromonab, Mus m Fosvitina), Mustela spp (Mus p 17kD), Musa spp (Mus xp 1, Mus xp 2, Mus xp 5), Mycteroperca spp (Myc bo 1, Myc mi 1, Myc ph 1), Myceliophthora spp (Myc sp Laccase), Myrmecia spp (Myr p 1, Myr p 1.0101, Myr p 2, Myr p 2.0101, Myr p 2.0102, Myr p 3, Myr p 3.0101), Mytilus spp (Myt e 1, Myt g 1, Myt g PM), Myzus spp (Myz p 7, Myz p 7.0101), Nemorhedus spp (Nae go Hya), Necator spp (Nec a Calreticulina), Nemipterus spp (Nem vi 1), Neosartorya spp (Neo fi 1, Neo fi 22), Neochen spp (Neo ju 1), Neoscona spp (Neo n 7, Neo n 7.0101), Nephelium spp (Nep l GAPDH), Nephrops spp (Nep n 1, Nep n DF9), Neptunea spp (Nep po 1, Nep po 1.0101), Nicotiana spp (Nic t 8, Nic t Osmotin, Nic t Vilina), Nimbya spp (Nim c 1, Nim s 1), Nippostrongylus spp (Nip b Ag1), Nycticebus spp (Nyc c 1), Octopus spp (Oct f 1, Oct l 1, Oct v 1, Oct v 1.0101, Oct v PM), Ocyurus spp (Ocy ch 1), Olea spp (Ole e 1, Ole e 1.0101, Ole e 1.0102, Ole e 1.0103, Ole e 1.0104, Ole e 1.0105, Ole e 1.0106, Ole e 1.0107, Ole e 10, Ole e 10.0101, Ole e 11, Ole e 11.0101, Ole e 11.0102, Ole e 12, Ole e 13, Ole e 2, Ole e 2.0101, Ole e 3, Ole e 3.0101, Ole e 36kD, Ole e 4, Ole e 4.0101, Ole e 5, Ole e 5.0101, Ole e 6, Ole e 6.0101, Ole e 7, Ole e 7.0101, Ole e 8, Ole e 8.0101, Ole e 9, Ole e 9.0101), Ommastrephes spp (Omm b 1, Omm b 1.0101), Oncorhynchus spp (Onc ke 1, Onc ke 18 kD, Onc ke alfa2I, Onc ke Vitelogenina, Onc m 1, Onc m 1.0101, Onc m 1.0201, Onc m alfa2I, Onc m Protamina, Onc m Vitelogenina, Onc ma 1, Onc ma FPA, Onc ma FSA, Onc ma TPI, Onc n 1), Onchocerca spp (Onc o 3, Onc o 3.0101), Oncorhynchus spp (Onc ts 1), Onchocerca spp (Onc v 3, Onc v 3.0101), Oratosquilla spp (Ora o 1, Ora o 1.0101), Oreochromis spp (Ore a 1, Ore mo 1, Ore mo 2, Ore mo FPA, Ore mo SCAF7145, Ore ni 1, Ore ni 18kD, Ore ni 45kD), Ornithonyssus spp (Orn sy 10, Orn sy 10.0101, Orn sy 10.0102), Oryctolagus spp (Ory c 1, Ory c 1.0101, Ory c 2, Ory c Caseína, Ory c Phosvitin, Ory c RSA), Oryza spp (Ory s 1, Ory s 1.0101, Ory s 11, Ory s 12, Ory s 12.0101, Ory s 13, Ory s 14, Ory s 17kD, Ory s 19kD, Ory s 2, Ory s 23, Ory s 3, Ory s 7, Ory s aA_TI, Ory s GLp 52, Ory s GLP63, Ory s Glyoxalase I, Ory s NRA), Ostrya spp (Ost c 1, Ost c 1.0101), Ovis spp (Ovi a ALA, Ovi a BLG, Ovi a Caseína, Ovi a Caseína alphaS1, Ovi a Caseína alphaS2, Ovi a Caseína beta, Ovi a Caseína kappa, Ovi a Fosvitina, Ovi a SSA), Pachycondyla spp (Pac c 3), Pagrus spp (Pag m 1, Pag pa 1), Pampus spp (Pam ar 1, Pam c 1), Pandalus spp (Pan b 1, Pan b 1.0101), Pangasius spp (Pan bo 1), Pandalus spp (Pan e 1, Pan e 1.0101, Pan e 4), Panulirus spp (Pan h 1, Pan hy 1), Pangasius spp (Pan hy 18kD, Pan hy 45kD), Panulirus spp (Pan j 1), Panthera spp (Pan l 1, Pan o 1, Pan p 1), Panulirus spp (Pan s 1, Pan s 1.0101), Panthera spp (Pan t 1), Pan spp (Pan tr TCTP), Papaver spp (Pap s 17kD, Pap s 2, Pap s 34kD), Papilio spp (Pap xu 7, Pap xu 7.0101, Pap xu 7.0102), Paralichthys spp (Par a 1 ), Parasilurus spp (Par as 1, Par c 1), Paralithodes spp (Par c 1.0101, Par c 1.0102, Par f 1), Parthenium spp (Par h 1), Parietaria spp (Par j 1, Par j 1.0101, Par j 1.0102, Par j 1.0103, Par j 1.0201, Par j 2, Par j 2.0101, Par j 2.0102, Par j 3, Par j 3.0101, Par j 3.0102, Par j 4, Par j 4.0101, Par j J1-J2), Paralichthys spp (Par le 1), Parietaria spp (Par m 1, Par o 1, Par o 1.0101), Paralichthys spp (Par ol 1, Par ol alpha2I), Parahucho spp (Par pe Vitellogenin), Passiflora spp (Pas e Quitinasa, Pas e Hevein), Paspalum spp (Pas n 1, Pas n 1.0101, Pas n 13), Patinopecten spp (Pat y 1), Pediculus spp (Ped h 7, Ped h 7.0101), Penaeus spp (Pen a 1, Pen a 1.0101, Pen a 1.0102, Pen a 1.0102 (103-117), Pen a 1.0102 (109-123), Pen a 1.0102 (1-15), Pen a 1.0102 (115-129), Pen a 1.0102 (121-135), Pen a 1.0102 (127-141), Pen a 1.0102 (13-27), Pen a 1.0102 (133-147), Pen a 1.0102 (139-153), Pen a 1.0102 (145-159)), Farfantepenaeus spp (Pen a 1.0102 (151-165)), Penaeus spp (Pen a 1.0102 (157-171), Pen a 1.0102 (163-177), Pen a 1.0102 (169-183), Pen a 1.0102 (175-189), Pen a 1.0102 (181-195), Pen a 1.0102 (187-201), Pen a 1.0102 (193-207), Pen a 1.0102 (19-33), Pen a 1.0102 (199-213), Pen a 1.0102 (205­ 219), Pen a 1.0102 (211-225), Pen a 1.0102 (217-231), Pen a 1.0102 (223-237), Pen a 1.0102 (229-243)), Farfantepenaeus spp (Pen a 1.0102 (235-249)), Penaeus spp (Pen a 1.0102 (241-255), Pen a 1.0102 (247-261), Pen a 1.0102 (253-267), Pen a 1.0102 (25-39), Pen a 1.0102 (259-273), Pen a 1.0102 (265-279), Pen a 1.0102 (270-284), Pen a 1.0102 (31-45), Pen a 1.0102 (37-51), Pen a 1.0102 (43-57), Pen a 1.0102 (49-63)), Farfantepenaeus spp (Pen a 1.0102 (55-69)), Penaeus spp (Pen a 1.0102 (61-75), Pen a 1.0102 (67-81), Pen a 1.0102 (7-21), Pen a 1.0102 (73­ 87), Pen a 1.0102 (79-93), Pen a 1.0102 (85-99), Pen a 1.0102 (91-105), Pen a 1.0102 (97-111), Pen a 1.0103), Penicillium spp (Pen b 13, Pen b 13.0101, Pen b 26, Pen b 26.0101, Pen c 1, Pen c 13, Pen c 13.0101, Pen c 18, Pen c 19, Pen c 19.0101, Pen c 2, Pen c 22, Pen c 22.0101, Pen c 24, Pen c 24.0101, Pen c 3, Pen c 3.0101, Pen c 30, Pen c 30.0101, Pen c 32, Pen c 32.0101, Pen c MnSOD, Pen ch 13, Pen ch 13.0101, Pen ch 18, Pen ch 18.0101, Pen ch 20, Pen ch 20.0101, Pen ch 31, Pen ch 31.0101, Pen ch 33, Pen ch 33.0101, Pen ch 35, Pen ch 35.0101, Pen ch MnSOD), Penaeus spp (Pen i 1, Pen i 1.0101, Pen m 1, Pen m 1.0101, Pen m 1.0102, Pen m 2, Pen m 2.0101, Pen m 3, Pen m 3.0101, Pen m 4, Pen m 4.0101, Pen m 6, Pen m 6.0101), Penicillium spp (Pen o 18, Pen o 18.0101), Penaeus spp (Pena o 1, Pena o 1.0101), Periplaneta spp (Per a 1, Per a 1.0101, Per a 1.0102, Per a 1.0103, Per a 1.0104, Per a 1.0105, Per a 1.0201, Per a 10, Per a 10.0101, Per a 2, Per a 3, Per a 3.0101, Per a 3.0201, Per a 3.0202, Per a 3.0203, Per a 4, Per a 5, Per a 6, Per a 6.0101, Per a 7, Per a 7.0101, Per a 7.0102, Per a 7.0103, Per a 9, Per a 9.0101, Per a Cathepsin, Per a FABP, Per a Trypsin, Per f 1, Per f 7, Per f 7.0101), Perna spp (Per v 1), Persea spp (Pers a 1, Pers a 1.0101, Pers a 4), Petroselinum spp (Pet c 1, Pet c 2, Pet c 3), Phalaris spp (Pha a 1, Pha a 1.0101, Pha a 5, Pha a 5.0101, Pha a 5.02, Pha a 5.03, Pha a 5.04), Phaseolus spp (Pha v 3, Pha v 3.0101, Pha v 3.0201, Pha v aAI, Pha v aAI.0101, Pha v Quitinasa, Pha v PHA, Pha v Faseolina), Phleum spp (Phl p 1, Phl p 1.0101, Phl p 1.0102, Phl p 11, Phl p 11.0101, Phl p 12, Phl p 12.0101, Phl p 12.0102, Phl p 12.0103, Phl p 13, Phl p 13.0101, Phl p 2, Phl p 2.0101, Phl p 3, Phl p 3.0101, Phl p 3.0102, Phl p 4, Phl p 4.0101, Phl p 4.0102, Phl p 4.0201, Phl p 4.0202, Phl p 4.0203, Phl p 4.0204, Phl p 5, Phl p 5.0101, Phl p 5.0102, Phl p 5.0103, Phl p 5.0104, Phl p 5.0105, Phl p 5.0106, Phl p 5.0107, Phl p 5.0108, Phl p 5.0109, Phl p 5.0201, Phl p 5.0202, Phl p 5.0203, Phl p 5.0204, Phl p 5.0205, Phl p 5.0206, Phl p 5.0207, Phl p 6, Phl p 6.0101, Phl p 6.0102, Phl p 7, Phl p 7.0101, Phl p P1-P2-P5-P6, Phl p P2-P6, Phl p P5-P1, Phl p P6-P2), Phoenix spp (Pho d 2, Pho d 2.0101, Pho d 40kD, Pho d 90kD), Phodopus spp (Pho s 21kD), Phoma spp (Pho t 1), Phragmites spp (Phr a 1, Phr a 12, Phr a 13, Phr a 4, Phr a 5), Phytolacca spp (Phy a RIP), Pimpinella spp (Pim a 1, Pim a 2), Pinna spp (Pin a 1), Piper spp (Pip n 14kD, Pip n 28kD), Pisum spp (Pis s 1, Pis s 1.0101, Pis s 1.0102, Pis s 2, Pis s 2.0101, Pis s 5, Pis s Agglutinin, Pis s Albumin), Pistacia spp (Pis v 1, Pis v 1.0101, Pis v 2, Pis v 2.0101, Pis v 2.0201, Pis v 3, Pis v 3.0101, Pis v 4, Pis v 4.0101, Pis v 5, Pis v 5.0101), Platanus spp (Pla a 1, Pla a 1.0101, Pla a 2, Pla a 2.0101, Pla a 3, Pla a 3.0101, Pla a 8), Platichthys spp (Pla f 1 ), Plantago spp (Pla l 1, Pla l 1.0101, Pla l 1.0102, Pla l 1.0103, Pla l Citocromo C), Platanus spp (Pla oc 1, Pla o 1, Pla o 1.0101, Pla o 2, Pla o 2.0101, Pla o 3, Pla o 3.0101, Pla o 4, Pla o CyP, Pla r 1), Plectropomus spp (Ple ar 1), Pleospora spp (Ple h 1), Plectropomus spp (Ple le 1), Plodia spp (Plo i 1, Plo i 1.0101, Plo i 2, Plo i 2.0101), Poa spp (Poa p 1, Poa p 1.0101, Poa p 10, Poa p 12, Poa p 13, Poa p 2, Poa p 4, Poa p 5, Poa p 5.0101, Poa p 6, Poa p 7), Polistes spp (Pol a 1, Pol a 1.0101, Pol a 2, Pol a 2.0101, Pol a 5, Pol a 5.0101, Pol d 1, Pol d 1.0101, Pol d 1.0102, Pol d 1.0103, Pol d 1.0104, Pol d 4, Pol d 4.0101, Pol d 5, Pol d 5.0101, Pol e 1, Pol e 1.0101, Pol e 2, Pol e 4, Pol e 4.0101, Pol e 5, Pol e 5.0101, Pol f 5, Pol f 5.0101, Pol g 1, Pol g 1.0101, Pol g 2, Pol g 4, Pol g 5, Pol g 5.0101, Pol he MLT, Pol m 5, Pol m 5.0101), Polipedilum spp (Pol n 1), Pollicipes spp (Pol po 1), Pollachius spp (Pol vi 1), Polibia spp (Poli p 1, Poli p 1.0101, Poli p 2, Poli p 5, Poli s 5, Poli s 5.0101), Pomatomus spp (Pom sa 1), Pongo spp (Pon ab h Sa ), Pontastacus spp (Pon l 4, Pon l 4.0101, Pon l 7, Pon l 7.0101), Portunus spp (Por s 1, Por s 1.0101, Por s 1.0102, Por tr 1, Por tr 1.0101), Protortonia spp (Pro ca 38kD), Procumbarus spp (Pro cl 1, Pro cl 1.0101, Pro cl 21kD), Prosopis spp (Pro j 20kD), Prunus spp (Pru ar 1, Pru ar 1.0101, Pru ar 3, Pru ar 3.0101, Pru av 1, Pru av 1.0101, Pru av 1.0201, Pru av 1.0202, Pru av 1.0203, Pru av 2, Pru av 2.0101, Pru av 3, Pru av 3.0101, Pru av 4, Pru av 4.0101, Pru c 1, Pru d 1, Pru d 2, Pru d 3, Pru d 3.0101, Pru d 4, Pru du 1, Pru du 2, Pru du 2S Albumin, Pru du 3, Pru du 3.0101, Pru du 4, Pru du 4.0101, Pru du 4.0102, Pru du 5, Pru du 5.0101, Pru du 6, Pru du 6.0101, Pru du 6.0201, Pru du Conglutin, Pru p 1, Pru p 1.0101, Pru p 2, Pru p 2.0101, Pru p 2.0201, Pru p 2.0301, Pru p 3, Pru p 3.0101, Pru p 3.0102, Pru p 4, Pru p 4.0101, Pru p 4.0201, Pru sa 3), Psilocybe spp (Psi c 1, Psi c 1.0101, Psi c 2, Psi c 2.0101), Psoroptes spp (Pso o 1, Pso o 10, Pso o 10.0101, Pso o 11, Pso o 13, Pso o 14, Pso o 2, Pso o 21, Pso o 3, Pso o 5, Pso o 7), Puma spp (Pum c 1), Punica spp (Pun g 3), Pyrus spp (Pyr c 1, Pyr c 1.0101, Pyr c 3, Pyr c 3.0101, Pyr c 4, Pyr c 4.0101, Pyr c 5, Pyr c 5.0101, Pyr py 2), Quercus spp (Que a 1, Que a 1.0101, Que a 1.0201, Que a 1.0301, Que a 1.0401, Que a 2, Que a 4), Rachycentron spp (Rac ca 1), Rana spp (Ran e 1, Ran e 1.0101, Ran e 2, Ran e 2.0101), Ranina spp (Ran ra 1), Rangifer spp (Ran t BLG), Rattus spp (Rat n 1, Rat n 1.0101, Rat n Caseína, Rat n Gelatin, Rat n IgG, Rat n Phosvitin, Rat n RSA, Rat n Transferrin), Rhizomucor spp (Rhi m AP), Rhizopus spp (Rhi nv Lipase, Rhi o Lipase), Rhomboplites spp (Rho au 1), Rhodotorula spp (Rho m 1, Rho m 1.0101, Rho m 2, Rho m 2.0101), Ricinus spp (Ric c 1, Ric c 1.0101, Ric c 2, Ric c 3, Ric c 8, Ric c RIP), Rivulus spp (Riv ma 1), Robinia spp (Rob p 2, Rob p 4, Rob p Glucanase), Rosa spp (Ros r 3), Roystonea spp (Roy e 2), Rubus spp (Rub i 1, Rub i 1.0101, Rub i 3, Rub i 3.0101, Rub i Quitinase, Rub i CyP), Saccharomyces spp (Sac c Carboxypeptidase Y, Sac c CyP, Sac c Enolase, Sac c Glucosidase, Sac c Invertasa, Sac c MnSOD, Sac c P2, Sac c Profilina), Salvelinus spp (Sal f 1), Salsola spp (Sal k 1, Sal k 1.0101, Sal k 1.0201, Sal k 1.0301, Sal k 1.0302, Sal k 2, Sal k 2.0101, Sal k 3, Sal k 3.0101, Sal k 4, Sal k 4.0101, Sal k 4.0201, Sal k 5, Sal k 5.0101), Salvelinus spp (Sal le Vitelogenina), Salmo spp (Sal s 1, Sal s 1.0101, Sal s 1.0201, Sal s 2, Sal s 2.0101, Sal s Gelatina), Sambucus spp (Sam n 1), Sander spp (San lu 1), Saponaria spp (Sap o RIP), Sardinops spp (Sar m 1), Sarkidiornis spp (Sar ml 1), Sardina spp (Sar p 1), Sarcoptes spp (Sar s 1, Sar s 14, Sar s 3, Sar s GST, Sar s PM), Sardinops spp (Sar sa 1, Sar sa 1.0101), Schistosoma spp (Sch j g St , Sch j PM, Sch j Sj22, Sch j Sj67, Sch ma Sm20, Sch ma Sm21, Sch ma Sm22, Sch ma Sm31), Sciaenops spp (Sci oc 1), Scomber spp (Sco a 1), Scombermorus spp (Sco ca 1), Scomberomorus spp (Sco g 1), Scomber spp (Sco j 1, Sco ma 1, Sco s 1), Scolopendra spp (Sco y 7, Sco y 7.0101), Scylla spp (Scy o 1, Scy o 1.0101, Scy o 2, Scy pa 1, Scy pa 2, Scy s 1, Scy s 1.0101, Scy s 2), Sebastes spp (Seb fa 1, Seb in 1, Seb m 1, Seb m 1.0101, Seb m 1.0201), Secale spp (Sec c 1, Sec c 12, Sec c 13, Sec c 2, Sec c 20, Sec c 20.0101, Sec c 20.0201, Sec c 28, Sec c 3, Sec c 4, Sec c 4.0101, Sec c 4.0201, Sec c 5, Sec c 5.0101, Sec c aA_TI, Sec c aA_TI.0101), Senecio spp (Sen j MDH, Sen j PL), Sepia spp (Sep e 1, Sep e 1.0101), Sepioteuthis spp (Sep l 1, Sep l 1.0101), Sepia spp (Sep m 1), Seriola spp (Ser d 1, Ser la 1), Sergestes spp (Ser lu 1), Seriola spp (Ser q 1, Ser ri 1), Sesamum spp (Ses i 1, Ses i 1.0101, Ses i 2, Ses i 2.0101, Ses i 3, Ses i 3.0101, Ses i 4, Ses i 4.0101, Ses i 5, Ses i 5.0101, Ses i 6, Ses i 6.0101, Ses i 7, Ses i 7.0101, Ses i 8), Shigella spp (Shi bo GST, Shi dy GST), Simulia spp (Sim vi 1, Sim vi 2, Sim vi 3, Sim vi 4, Sim vi 70kD), Sinapis spp (Sin a 1, Sin a 1.0101, Sin a 1.0104, Sin a 1.0105, Sin a 1.0106, Sin a 1.0107, Sin a 1.0108, Sin a 2, Sin a 2.0101, Sin a 3, Sin a 3.0101, Sin a 4, Sin a 4.0101), Sinonovacula spp (Sin c 1, Sin c 1.0101), Solenopsis spp (Sol g 2, Sol g 2.0101, Sol g 3, Sol g 3.0101, Sol g 4, Sol g 4.0101, Sol g 4.0201, Sol i 1, Sol i 1.0101, Sol i 2, Sol i 2.0101, Sol i 3, Sol i 3.0101, Sol i 4, Sol i 4.0101), Solenocera spp (Sol me 1), Solenopsis spp (Sol r 1, Sol r 2, Sol r 2.0101, Sol r 3, Sol r 3.0101, Sol s 2, Sol s 2.0101, Sol s 3, Sol s 3.0101, Sol s 4), Solea spp (Sol so 1, Sol so TPI), Solanum spp (Sola t 1, Sola t 1.0101, Sola t 2, Sola t 2.0101, Sola t 3, Sola t 3.0101, Sola t 3.0102, Sola t 4, Sola t 4.0101, Sola t 8, Sola t Glucanasa), Sorghum spp (Sor b 1, Sor h 1, Sor h 1.0101, Sor h 12, Sor h 7), Sparus spp (Spa a 1), Sphyrna spp (Sph ti 1), Spirulina spp (Spi mx beta_Phycocyanin), Spinacia spp (Spi o 2, Spi o RuBisCO), Squilla spp (Squ ac 1, Squ ac 1.0101, Squ o 1, Squ o 1.0101), Staphylococcus spp (Sta a FBP, Sta a SEA, Sta a Se B, Sta a Se C, Sta a s Ed , Sta a SEE, Sta a TSsT), Stachybotrys spp (Sta c 3, Sta c 3.0101, Sta c Celulasa, Sta c Hemolysin, Sta c SchS34, Sta c Stachyrase A), Stemphylium spp (Ste b 1, Ste c 1, Ste v 1), Stolephorus spp (Sto i 1), Struthio spp (Str c 1, Str c 2, Str c 3), Streptococcus spp (Str dy Streptokinase), Streptomyces spp (Str g Pronase), Streptococcus spp (Str pn PspC), Strongylocentrotus spp (Str pu 18kD, Str pu Vitelogenina), Streptococcus spp (Str py SPEA, Str py SPEC, Str py Streptokinase), Strongyloides spp (Str st 45kD), Streptomyces spp (Str v PAT), Styela spp (Sty p 1), Suidasia spp (Sui m 1, Sui m 13, Sui m 2, Sui m 3, Sui m 5, Sui m 5.01, Sui m 5.02, Sui m 5.03, Sui m 6, Sui m 7, Sui m 8, Sui m 9), Sus spp (Sus s ACTH, Sus s ALA, Sus s Amylase, Sus s BLG, Sus s Caseína, Sus s Caseína alfaS1, Sus s Caseína alfaS2, Sus s Caseína beta, Sus s Caseína kappa, Sus s Gelatina, Sus s HG, Sus s Insulina, Sus s Lipasa, Sus s Pepsina, Sus s Fosvitina, Sus s PRVB, Sus s PSA, Sus s TCTP), Syntelopodeuma spp (Syn y 7, Syn y 7.0101), Syringa spp (Syr v 1, Syr v 1.0101, Syr v 1.0102, Syr v 1.0103, Syr v 2, Syr v 3, Syr v 3.0101), Tabanus spp (Tab y 1, Tab y 1.0101, Tab y 2, Tab y 2.0101, Tab y 5, Tab y 5.0101), Tadorna spp (Tad ra 1), Talaromyces spp (Tal st 22, Tal st 3, Tal st 8), Taraxacum spp (Tar o 18kD), Taxodium spp (Tax d 2), Tegenaria spp (Teg d Hemocianina), Teladorsagia spp (Tel ci 3), Thaumetopoea spp (Tha p 1, Tha p 1.0101, Tha p 2, Tha p 2.0101), Theragra spp (The c 1), Thermomyces spp (The l Lipase, The sp Lipase, The sp Xilanasa), Thunnus spp (Thu a 1, Thu a 1.0101, Thu a Collagen, Thu al 1, Thu at 1, Thu o 1, Thu o Collagen), Thuja spp (Thu oc 3, Thu p 1), Thunnus spp (Thu t 1, Thu a 1), Thyrsites spp (Thy at 1), Thyrophygus spp (Thy y 7, Thy y 7.0101), Todarodes spp (Tod p 1, Tod p 1.0101, Tod p 1.0102), Toxoptera spp (Tox c 7, Tox c 7.0101), Toxocara spp (Tox ca TES120, Tox ca TES26, Tox ca TES30), Toxoplasma spp (Tox g HSP70), Trachypenaeus spp (Tra c 1), Trachinotus spp (Tra ca 1), Trachurus spp (Tra j 1, Tra j Gelatin, Tra tr Gelatin), Triticum spp (Tri a 1, Tri a 10kD, Tri a 12, Tri a 12.0101, Tri a 12.0102, Tri a 12.0103, Tri a 12.0104, Tri a 13, Tri a 14, Tri a 14.0101, Tri a 14.0201, Tri a 15, Tri a 15.0101, Tri a 18, Tri a 18.0101, Tri a 19, Tri a 19.0101, Tri a 2, Tri a 21, Tri a 21.0101, Tri a 23kd, Tri a 25, Tri a 25.0101, Tri a 26, Tri a 26.0101, Tri a 27, Tri a 27.0101, Tri a 28, Tri a 28.0101, Tri a 29, Tri a 29.0101, Tri a 29.0201, Tri a 3, Tri a 30, Tri a 30.0101, Tri a 31, Tri a 31.0101, Tri a 32, Tri a 32.0101, Tri a 33, Tri a 33.0101, Tri a 34, Tri a 34.0101, Tri a 35, Tri a 35.0101, Tri a 36, Tri a 36.0101, Tri a 37, Tri a 37.0101, Tri a 4, Tri a 4.0101, Tri a 4.0201, Tri a 5, Tri a 7, Tri a aA_SI, Tri a alfa_Gliadina, Tri a bA, Tri a Bd36K, Tri a beta_Gliadina, Tri a Quitinasa, Tri a CM16, Tri a DH, Tri a Endoquitinasa, Tri a gamma_Gliadina, Tri a Germina, Tri a Gliadina, Tri a GST, Tri a LMW Glu, Tri a LMW-GS B16, Tri a l Mw -GS P42, Tri a LMW-GS P73, Tri a LTP2, Tri a omega2_Gliadina, Tri a Peroxidasa, Tri a Peroxidasa 1, Tri a SPI, Tri a TLP, Tri a Tritin, Tri a XI), Tritirachium spp (Tri al Proteinasa K), Tribolium spp (Tri ca 17, Tri ca 17.0101, Tri ca 7, Tri ca 7.0101), Trichostrongylus spp (Tri co 3, Tri co 3.0101), Trichophyton spp (Tri eq 4), Trigonella spp (Tri fg 1, Tri fg 2, Tri fg 3, Tri fg 4), Trichosanthes spp (Tri k RIP), Trichiurus spp (Tri le 1), Triticum spp (Tri m Peroxidasa), Trichophyton spp (Tri me 2, Tri me 4), Trisetum spp (Tri p 1, Tri p 5), Trichinella spp (Tri ps 3, Tri ps 3.0101), Trichophyton spp (Tri r 2, Tri r 2.0101, Tri r 4, Tri r 4.0101), Trichoderma spp (Tri rs Celulasa), Triticum spp (Tri s 14), Trichophyton spp (Tri sc 2, Tri sc 4, Tri so 2), Trichinella spp (Tri sp 3, Tri sp 3.0101, Tri sp 3.0102, Tri sp 3.0103, Tri sp 3.0104, Tri sp 3.0105, Tri sp 3.0106), Trichophyton spp (Tri t 1, Tri t 1.0101, Tri t 4, Tri t 4.0101), Triticum spp (Tri td 14, Tri td aA_TI), Trichoderma spp (Tri v Cellulase), Trichophyton spp (Tri ve 4), Triatoma spp (Tria p 1, Tria p 1.0101), Triplochiton spp (Trip s 1), Turbo spp (Tur c 1, Tur c PM), Tyrophagus spp (Tyr p 1, Tyr p 10, Tyr p 10.0101, Tyr p 10.0102, Tyr p 13, Tyr p 13.0101, Tyr p 2, Tyr p 2.0101, Tyr p 24, Tyr p 24.0101, Tyr p 3, Tyr p 3.0101, Tyr p 4, Tyr p 5, Tyr p 5.01, Tyr p 5.02, Tyr p 5.03, Tyr p 7, Tyr p alfa-Tubulina), Ulocladium spp (Ulo a 1, Ulo at 1, Ulo b 1, Ulo c 1, Ulo co 1, Ulo cu 1, Ulo mu 1, Ulo ob 1, Ulo se 1, Ulo su 1, Ulo tu 1), Uncia spp (Unc u 1), Urophycis spp (Uro te 1), Vaccinium spp (Vac m 3), Varroa spp (Var j 13kD), Venerupis spp (Ven ph 1, Ven ph 1.0101), Vespula spp (Ves f 1, Ves f 2, Ves f 5, Ves f 5.0101, Ves g 1, Ves g 2, Ves g 5, Ves g 5.0101, Ves m 1, Ves m 1.0101, Ves m 2, Ves m 2.0101, Ves m 5, Ves m 5.0101, Ves m MLT, Ves p 1, Ves p 2, Ves p 5, Ves p 5.0101, Ves s 1, Ves s 1.0101, Ves s 2, Ves s 5, Ves s 5.0101, Ves v 1, Ves v 1.0101, Ves v 2, Ves v 2.0101, Ves v 2.0201, Ves v 3, Ves v 3.0101, Ves v 5, Ves v 5.0101, Ves v 5-Pol a 5, Ves vi 5, Ves vi 5.0101), Vespa spp (Vesp c 1, Vesp c 1.0101, Vesp c 2, Vesp c 5, Vesp c 5.0101, Vesp c 5.0102, Vesp m 1, Vesp m 1.0101, Vesp m 5, Vesp m 5.0101, Vesp ma 1, Vesp ma 2, Vesp ma 5, Vesp ma MLT, Vesp v MLT), Vigna spp (Vig r 1, Vig r 1.0101, Vig r 17kD, Vig r 5, Vig r 8S Globulin, Vig r Albumin, Vig r beta-Conglicinina), Vitis spp (Vit v 1, Vit v 1.0101, Vit v 4, Vit v 5, Vit v Glucanasa, Vit v TLP), Xiphias spp (Xip g 1, Xip g 1.0101, Xip g 25kD), Zea spp (Zea m 1, Zea m 1.0101, Zea m 11, Zea m 12, Zea m 12.0101, Zea m 12.0102, Zea m 12.0103, Zea m 12.0104, Zea m 12.0105, Zea m 13, Zea m 14, Zea m 14.0101, Zea m 14.0102, Zea m 2, Zea m 20S, Zea m 22, Zea m 25, Zea m 25.0101, Zea m 27kD Zein, Zea m 3, Zea m 4, Zea m 5, Zea m 50kD Zein, Zea m 7, Zea m Quitinasa, Zea m G1, Zea m G2, Zea m PAO, Zea m Zm13), Zeus spp (Zeu fa 1), Ziziphus spp (Ziz m 1, Ziz m 1.0101), Zoarces spp (Zoa a ISP III), Zygophyllum spp (Zyg f 2).
En este contexto, los términos entre corchetes indican los antígenos alergénicos particulares preferentes (alérgenos) de la fuente particular.
De manera más preferente, el antígeno alergénico se deriva preferentemente de una fuente (por ejemplo una planta (por ejemplo pasto o un árbol), un producto natural (por ejemplo leche, nueces etc.), una fuente fúngica (por ejemplo Aspergillus) o una fuente bacteriana o de una fuente animal o veneno animal (por ejemplo gato, perro, veneno de abejas etc.), seleccionados preferentemente de la lista consistente en polen de pasto (por ejemplo polen de centeno), polen de árbol (por ejemplo polen de avellana, abedul, aliso, ceniza), polen de flores, polen de hierbas (por ejemplo polen de artemisas), ácaros de polvo (por ejemplo Der f 1, Der p 1, Eur m 1, Der m 1 Der f 2, Der p 2, Eur m 2, Tyr p 2, Lep d 2), moho (por ejemplo alérgenos de Acremonium, Aspergillus, Cladosporium, Fusarium, Mucor, Penicillium, Rhizopus, Stachybotrys, Trichoderma o Alternaria), animales (por ejemplo Fel d1, Fel d2, Fel d3, o Fel d4 de gato), alimento (por ejemplo alérgenos de pescado (por ejemplo bajo, bacalao, platijas), mariscos (por ejemplo cangrejo, langosta, camarones), huevo, trigo, nueces (por ejemplo cacahuates, almendras, anacardos, nueces de castilla), soja, leche, etc.) o veneno de insectos (por ejemplo alérgenos del veneno de avispa, abeja, abejorro, hormiga, mosquito o garrapata).
Los autoantígenos autoinmunes, es decir antígenos asociados a una enfermedad autoinmunitaria o autoantígenos, se pueden asociar a una enfermedad autoinmunitaria que afecta al menos a uno o más de los siguientes sistemas orgánicos: el sistema circulatorio, el sistema digestivo, el sistema endocrino, el sistema excretor, el sistema inmunitario, el sistema tegumentario, el sistema muscular, el sistema nervioso, el sistema reproductor, el sistema respiratorio, el sistema esquelético, de manera preferente con el sistema cardiovascular, el sistema neuroendocrino, el sistema musculoesquelético o el sistema gastrointestinal. Aquí, el sistema circulatorio es el sistema orgánico que permite el bombeo y canalización de la sangre a y desde el cuerpo y los pulmones con el corazón, sangre y vasos sanguíneos. El sistema digestivo permite la digestión y procesamiento de alimentos con glándulas salivales, esófago, estómago, hígado, vesícula biliar, páncreas, intestinos, colon, recto y ano. El sistema endocrino permite la comunicación dentro del cuerpo utilizando hormonas fabricadas por las glándulas endocrinas tales como el hipotálamo, pituitaria o glándula pituitaria, cuerpo piñal o glándula piñal, glándula tiroides, glándula paratiroides y glándula suprarrenales. El sistema excretor comprende riñones, uréter, vejiga y uretra y se implica en el equilibrio de fluido, equilibrio de electrolitos y excreción de orina. El sistema inmune comprende estructuras implicadas en la transferencia de linfa entre tejidos y en el torrente sanguíneo, la linfa y los nodos y los vasos que pueden ser responsables del transporte de componentes celulares inmorales del sistema inmunitario. Es el responsable de defender contra los agentes que provocan enfermedades y comprende, entre otros, leucocitos, tonsiles, adenoides, timo y bazo. El sistema tegumentario comprende piel, cabello y uñas. El sistema muscular permite el movimiento con los músculos junto con el sistema esquelético que comprende huesos, cartílagos, ligamentos y tendones y proporciona soporte estructural. El sistema nervioso es responsable para recolectar, transferir y procesar información y comprende el cerebro, médula espinal y nervios. El sistema reproductor comprende los órganos sexuales, tales como ovarios, trompas de falopio, útero, vagina, glándulas mamarias, testículos, vas deferens, vesículas seminales, próstata y pene. El sistema respiratorio comprende los órganos utilizados para respirar, la faringe, laringe, tranquea, bronquios, pulmones y diafragma y actúa junto con el sistema circulatorio.
Los autoantígenos autoinmunes (antígenos asociados a una enfermedad autoinmune o autoantígenos) se seleccionan de autoantígenos asociados a enfermedades autoinmunes seleccionadas de enfermedad de Addison (adrenalitis autoinmunitaria, Morbus Addison), alopecia areata, anemia de Addison (Morbus Biermer), anemia hemolítica autoinmunitaria (AIHA), anemia hemolítica autoinmunitaria (AIHA) del tipo de resfriado (enfermedad de hemaglutinina del resfriado, anemia hemolítica autoinmunitaria del resfriado (AIHA) (enfermedad de aglutinina del resfriado), (CHAD)), anemia hemolítica autoinmunitaria (AIHA) del tipo caliente (AIHA caliente, anemia hemolítica autoinmunitaria caliente (AIHA)), anemia de Donath-Landsteiner hemolítica autoinmunitaria (hemoglobinuria del resfriado paroxismal), síndrome anti-fosfolípido (APS), aterosclerosis, artritis autoinmunitaria, arteriitis temporalis, arteritis de Takayasu (enfermedad de Takayasu, enfermedad del arco aórtico), arteritis temporal/arteritis de células gigantes, gastritis crónica autoinmunitaria, infertilidad autoinmunitaria, enfermedad de oído interno autoinmunitaria (AIED), enfermedad de Basedow (Morbus Basedow), enfermedad de Bechterew (Morbus Bechterew, espolndilitis alquilosante, anquilosanos de espondilitis), síndrome de Behcet (Morbus Behcet), enfermedad intestinal incluyendo enfermedad intestinal inflamatoria autoinmunitaria (incluyendo colitis ulcerosa (Morbus Crohn, enfermedad de Crohn), cardiomiopatía, cardiomiopatía, en particular autoinmune, cardiomiopatía dilatada idiopática (DCM), dermatitis celiaca (enteropatía mediada por gluten), síndrome de disfunción inmunitaria de fatiga crónica (CFIDS), polineuropatía de desmielinizante inflamatoria crónica (CIDP), poliartritis crónica, síndrome de Churg-Strauss, penfigoide cicatricial, síndrome de Cogan, síndrome de CREST (síndrome con Calcinosis cutis, fenómeno de Raynaud, trastornos de motilidad del esófago, esclerodactilia y teleangiectasia), enfermedad de Crohn (Morbus Crohn, colitis ulcerosa), durante la dermatitis herpetiformis, enfermedades autoinmunes dermatológicas, dermatomiositis, Diabetes, Diabetes mellitus Tipo 1 (diabetes tipo I, Diabetes mellitus dependiente de insulina), Diabetes mellitus Tipo 2 (diabetes tipo II), crioglobulinemia mezclada esencial, crioglobulinemia mezclada esencial, fibromialgia, fibromiositis, síndrome de Goodpasture (glomerulonefritis mediada por anti-GBM), enfermedad de injerto versus hospedero, síndrome de Guillain-Barré (GBM, Poliradiculoneuritis), enfermedades autoinmunitarias hematológicas, tiroiditis de Hashimoto, hemofilia, hemofilia adquirida, hepatitis, hepatitis autoinmunitaria, formas particularmente autoinmunitaria de hepatitis crónica, fibrosis pulmonar idiopática (IPF), purpura trombocitopenica idiopática, purpura Inmuno-trombocitopenica (Morbus Werlhof; ITP), nefropatía IgA, infertilidad, infertilidad autoinmunitaria, artritis reumatoide juvenil (Morbus Still, síndrome de Rigidez), síndrome de Lambert-Eaton, liquen plano, liquen escleroso, lupus eritematoso, lupus eritematoso sistémico (SLE), lupus eritematoso (forma discoide), artritis de Lyme (enfermedad de Lyme, artritis borrelia), enfermedad de Ménieré (Morbus Ménieré); enfermedad del tejido conjuntivo mezclado (MCTD), esclerosis múltiple (MS, encefalomielitis diseminada, enfermedad de Charcot), Miastenia grave (miastenia, MG), miosits, polimiositis, enfermedades autoinmunitarias neurales, neurodermitis, pemfigo vulgaris, pemfigoide ampolloso, pemgigoide formador de cicatrices; poliarteriitis nodosa (periarteiitis nodosa), policondritis (pancondritis), síndrome poliglandular (autoinmunitaria) (síndrome de PGA, síndrome de Schmidt), Polimialgia reumática, agamaglobulinemia primaria, cirrosis biliar primaria PBC, colangitis autoinmunitaria primaria), esclerosis sistémica progresiva (PSS), Psoriasis, Psoriasis vulgaris, fenómeno de Raynaud, síndrome de Reiter (Morbus Reiter, síndrome sinovial conjuntivo de la uretra (RA, artritis reumatoide, poliartritis crónica, enfermedad reumática de las articulaciones, fiebre remuatica), sarcoidosis (Morbus Boeck, enfermedad de Besnier-Boeck-Schaumann), síndrome del hombre rígido, Esclerodermia, Escleroderma, síndrome de Sjogren, oftalmia simpatética; intolerancia al gluten transiente, rechazo de órganos trasplantados, uveítis, uveítis autoinmunitaria, Vasculitis, Vitíligo, (leucoderma, piel manchada) y enfermedad de Wegner (Morbus Wegner, granulomatosis de Wegner).
Estas y otras proteínas que actúan como autoantígenos autoinmunes se entiende que son terapéuticas, dado que se proponen para tratar al sujeto, en particular un mamífero, en particular un ser humano, cuando es vacunado con un autoantígeno que es expresado por el mamífero, por ejemplo el humano, por sí mismo y que desencadena una respuesta inmunitaria indeseada, que no se produce en un sujeto sano. Por consiguiente, estas proteínas que actúan como autoantígenos son típicamente de mamífero, en particular de origen humano.
Son particularmente preferentes en este contexto autoantígenos autoinmunes (autoantígenos) seleccionados de:
• proteína básica de mielina (MBP), proteína proteolipídica (PLP) y glicoproteína de mielinoligodendrocitos (MOG), en cada caso asociadas esclerosis múltiple (MS);
• CD44, preproinsulina, proinsulina, insulina, ácido glutámico descarboxilasa (GAD65), antígeno 2 de insulinoma similar a tirosina fosfatasa (IA2), transportador de zinc ((ZnT8), y proteína de choque térmico 60 (HSP60), en cada caso asociadas a diabetes Tipo I;
• proteína de unión a retinoide inter-fotoreceptor (IRBP) asociada a uveítis autoinmunitaria;
• receptor de acetilcolina AchR y el receptor del factor de crecimiento 1 tipo insulina (IGF-1 R), en cada caso asociado a Miastenia gravis;
• M-proteína de estreptococos beta-hemolíticos (pseudo-autoantígeno) asociada a Fiebre Reumática;
• Factor inhibidor de migración de macrófagos asociado a Artritis;
• Complejo Ro/La RNP, alfa- y beta-fodrina, autoantígeno de células de los islotes, poli(ADP)ribosa polimerasa (PARP), NuMA, NOR-90, autoantígeno Ro60 y antígeno p27, en cada caso asociados a síndrome de Sjogren; • autoantígeno Ro60, lipoproteínas de baja densidad, antígenos Sm del complejo de ribonucleoproteína nuclear pequeña U-1 (B/B', D1, D2, D3, E, F, G), y ribonucleoproteínas RNP, en cada caso asociados a lupus eritematoso;
• oxLDL, beta(2)GPI, HSP60/65 y oxLDL/beta(2)GPI, en cada caso asociado a aterosclerosis;
• receptor beta(1)-adrenérgico cardiaco asociado a cardiomiopatía dilatada idiopática (DCM);
• histidil-ARNt sintetasa (HisRS) asociada a miositis;
• topoisomerasa I asociada a enfermedad de escleroderma.
Además, en otras realizaciones, dicho autoantígeno autoinmune está asociado a la enfermedad autoinmune respectiva, por ejemplo IL-1 7, proteínas de choque térmico, y/o a cualquier célula T patogénica de idiotipo o receptor de quimiocina que es expresada por las células inmunes implicadas en la respuesta autoinmunitaria de la enfermedad autoinmune (tal como cualquiera de las enfermedades autoinmunes aquí descritas).
En el contexto de cada una de los diversos aspectos de la presente descripción, ciertas realizaciones de los métodos, composiciones, vacunas o kits pueden (además) comprender o comprenden el uso de un adyuvante. En este contexto, un adyuvante se puede entender como cualquier compuesto adecuado para iniciar o incrementar una respuesta inmunitaria del sistema inmunitario innato, es decir una respuesta inmunitaria no específica. Con otras palabras, cuando se administran, las composiciones antigénicas, la composición farmacéutica y/o las vacunas de la presente descripción preferentemente inducen una respuesta inmunitaria innata debido al adyuvante opcionalmente contenido en las mismas. Preferentemente, este adyuvante se puede seleccionar de un adyuvante conocido por el experto y adecuado para el presente caso, es decir, que ayuda a la inducción de una respuesta inmunitaria innata en un mamífero, por ejemplo una proteína adyuvante como se define anteriormente o un adyuvante como se define a continuación.
Adyuvantes adecuados particularmente preferentes para depósito y suministro son compuestos catiónicos o policatiónicos como se definen anteriormente para la secuencia de ARNm aquí descrita como vehículo, agente transfección o agente de complejación.
Adicionalmente, otras realizaciones de los diversos aspectos de la presente descripción pueden comprender (o comprenden el uso de) uno o más adyuvantes adicionales adecuados para iniciar o incrementar una respuesta inmune del sistema inmunitario innato, es decir, una respuesta inmunitaria no específica, en particular uniéndose a patrones moleculares asociados a patógenos (PAMP). Con otras palabras, cuando se administran, la composición farmacéutica o la vacuna preferentemente inducen una respuesta inmune innata debido al adyuvante opcionalmente contenido en las mismas. De manera preferente, este adyuvante se puede seleccionar de un adyuvante conocido por el experto y adecuado para el presente caso, es decir que ayuda a la inducción de una respuesta inmunitaria innata en un mamífero, por ejemplo una proteína adyuvante como se define anteriormente o un adyuvante como se define a continuación. De acuerdo con una realización, este adyuvante se puede seleccionar de un adyuvante como se define anteriormente.
También tal adyuvante se puede seleccionar de cualquier adyuvante conocido por el experto y adecuado para el presente caso, es decir, que ayuda a la inducción de una respuesta inmunitaria innata en un mamífero y/o adecuado para el depósito y suministro de los componentes de la composición farmacéutica o de la vacuna aquí descritas. Adyuvantes adecuados preferentes para el depósito y suministro son compuestos catiónicos o policatiónicos tales como se han definido anteriormente. Igualmente, el adyuvante se puede seleccionar del grupo consistente en, por ejemplo, compuestos catiónicos o policatiónicos como se definen en lo anterior, de quitosano, TDM, MDP, dipéptido de muramilo, plurónicos, solución de alumbre, hidróxido de aluminio, ADJUMER® (polifosfaceno); gel de fosfato de aluminio; glucanos de algas; algamulina; gel de hidróxido de aluminio (alumbre); gel de hidróxido de aluminio sumamente absorbente de proteínas; gel de hidróxido de aluminio de baja viscosidad; AF o SPT (emulsión de escualeno (5%), Tween 80 (0.2%), Pluronic L121 (1.25%), soluc8in salina amortiguada con fosfato, pH 7.4); AVRIDINE® (propanodiamina); BAY R1005® hidroacetato de ((N-(2-desoxi-2-L-leucilaminob-D-glucopiranosil)-N-octadecil-dodecanoil-amida); CALCITRIOL® (1-alfa,25-dihidroxi-vitamina D3); gel de fosfato de calcio; c Ap® (nanopartículas de fosfato de calcio); holotoxina de cólera, proteína de fusión de cólera-toxina-AI-proteína-A-D-fragmento, subunidad B de la toxina de cólera; CRL 1005 (copolímero del bloque P1205); liposomas que contienen citoquinas; DDA (bromuro de dimetildioctadecilamonio); DHEA (deshidroepiandrosterona); DMPC (dimiristoilfosfatidilcolina); DMPG (dimiristoilfosfatidilglicerol); complejo de DOC/alumbre (tal de sodio de ácido de desoxicólico); adyuvante completo de Freund; adyuvante incompleto de Freund; gamma-inulina; adyuvante Gerbu (mezcla de: i) N-acetilglucosaminil-(P1-4)-N-acetilmuramil-L-alanil-D35 glutamina (GMDP), ii) cloruro de dimetildioctadecilamonio (DDA), iii) complejo de sal de zinc-L-prolina (ZnPro-8); GM-Cs F); GMDP (N-acetilglucosaminil-(b1-4)-N-acetilmuramil-L47 alanil-D-isoglutamina); imiquimod (1-(2-metipropil)-1H-imidazo[4,5-c]quinolina-4-amina); ImmTher® (dipalmitato de N-acetilglucosaminil-N-acetilmuramil-L-Ala-D-isoGlu-L-Ala-glicerol); DRVs (inmunoliposomas preparados de vesículas de deshidratación-rehidratación); interferón gamma; interleucina-1beta; interleucina-2; interleucina-7; interleucina-12; ISCOMS®; ISCOPREP 7.0.3.MR; liposomas; LOXORIBINE® (7-alil-8-oxoguanosina); adyuvante oral LT-5 (enterotoxina-protoxina lábil de E.coli); microesferas y micropartículas de cualquier composición; MF59®; (emulsión de escualeno-agua); MONTANIDE ISA 51MR (adyuvante de Freund incompleto purificado); MONTANiDe ISA 720® (adyuvante de aceite metabolizable); MPLMR (lípido A de 3-Q-desacil-4'-monofosforilo); MTP-PE y liposomas de MTP-PE ((N-acetil-L-alanil-D-isoglutaminil-L-alanina-2-(1,2-dipalmitoil-snglicero-3-(hidroxifosforiloxi))-etilamida, sal de monosodio); MURAMETIDE® (Nac-Mur-L-Ala-D-Gln-OCH3); MURAPALMITINE® y Dm UrAPALMITINE® (Nac-Mur-L-Thr-D-isoGIn-sn-gliceroldipalmitoil); NAGO (neuraminidasagalactosa oxidasa); nanoesferas o nanopartículas de cualquier composición; NISVs (vesículas tensoactivas no iónicas); PLEURAN® (p-glucano); PLGA, PGA y PLA (homo- y copolímeros de ácido láctico y ácido glicólico; microesferas/nanoesferas); PLURONIC L121® PMMA (polimetilmetacrilato); PODDS® (microesferas proteinoides); derivados de polietilen carbamato; poli-rA: poli-rU (complejo de ácido poliadenilico- ácido poliuridílico); polisorbato 80 (Tween 80); cocleatos de proteína (Avanti Polar Lipids, Inc., Alabaster, AL); STIMULON® (QS-21); Quil-A (saponina Quil-A); S-28463 (4-amino-otec-dimetil-2-etoximetil-1H-imidazo[4,5-c]quinolina-1-etanol); SAF-1® (“Formulación adyuvante sintex”); proteoliposomas Sendai y matrices lipídicas que contienen Sendai; Span-85 (trioleato de sorbitán); Specol (emulsión de Marcol 52, Span 85 y Tween 85); escualeno o Robane® (2,6,10,15,19,23-hexametiltetracosan y 2,6,10,15,19,23-hexametil-2,6,10,14,18,22-tetracosahexano); esteariltirosina (clorhidrato de octadeciltirosina); Theramid® (N-acetilglucosaminil-N-acetilmuramil-L-Ala-D-isoGlu-L-Aladipalmitoxipropilamida); Theronyl-MDP (Termurtide® o [thr 1]-MDP; N-acetilmuramil-Ltreonil-D-isoglutamina); partículas Ty (Ty-VLPs o partículas tipo virus); liposomas de Walter-Reed (liposomas que contienen lípido A absorbido en hidróxido de aluminio) y lipopéptidos, incluyendo Pam3Cys, en particular sales de aluminio, tales como Adju-phos, Alhydrogel, Rehydragel; emulsiones, que incluyen CFA, SAF, IFA, MF59, Provax, TiterMax, Montanido, Vaxfectina; copolímeros, incluyendo Optivax (CRL1005), L121, Poloaxmer4010), etc.; liposomas, incluyendo Stealth, cocleatos, incluyendo BIORAL; adyuvantes derivados de vegetales incluyendo QS21, Quil A, Iscomatrix, ISCOM; adyuvantes adecuados para co-estimulación incluyendo Tomatina, biopolímeros, incluyendo PLG, PMM, Inulina, adyuvantes derivados de microbios, incluyendo Romurtide, DETOX, MPL, CWS, Manosa, secuencia de ácido nucleico CpG, CpG7909, ligandos de TLR 1-10 humano, ligandos de TLR 1-13 de murino, ISS-1018, 35 IC31, Imidazoquinolinas, Ampligen, Ribi529, IMOxine, IRIVs, VLPs, toxina de cólera, toxina de lábil térmicaPam3Cys, Flagelina, ancla GPI, LNFPIII/Lewis X, péptidos antimicrobianos, UC-1V150, proteína de fusión RSV, cdiGMP; y adyuvantes adecuados como antagonistas, incluyendo neuropéptidos de CGRP.
Con particular preferencia, un adyuvante se puede seleccionar de adyuvantes que apoyan la inducción de una respuesta inmunitaria Th1 o de maduración de células T naive, tales como GM-CSF, IL-12, IFNg, cualquier ácido nucleico inmunoestimulador como se define anteriormente, de manera preferente un ARN inmunoestimulador, CpG-ADN, etc.
En realizaciones preferentes adicionales, también es posible que, en este contexto, la presente descripción contenga (o comprenda el uso de) además del ARNm que proporciona antígenos y/u otro constructo de ácido nucleico o polipéptido inmunogénico, componentes adicionales que se seleccionan del grupo que comprende: otros antígenos o ácidos nucleicos que proporcionan antígenos adicionales; un agente inmunoterapéutico adicional, una o más sustancias auxiliares; o cualquier compuesto adicional conocido por ser inmunoestimulador debido a su afinidad de unión (como ligando) a los receptores tipo Toll humanos; y/o un ácido nucleico adyuvante, de manera preferente un ARN inmunoestimulador (ARNis).
En otras realizaciones preferentes también es posible que, en este contexto, la presente descripción contenga además (o comprenda adicionalmente el uso de) una o más sustancias auxiliares con el fin de incrementar su capacidad de inmunogenicidad o inmunoestimuladora, si se desea. Preferentemente de esta forma se logra una acción sinérgica de la secuencia de ARNm como se define aquí y de una sustancia auxiliar que puede estar contenida opcionalmente en la composición farmacéutica aquí descrita. Dependiendo de los diversos tipos de sustancias auxiliares, varios mecanismos pueden entrar en consideración a este respecto. Por ejemplo, los compuestos que permiten la maduración de células dendríticas (DC), por ejemplo lipopolisacáridos, TNF-alfa o ligando CD40, son una primera clase de sustancias auxiliares adecuadas. En general, es posible utilizar como sustancia auxiliar cualquier agente que influya en el sistema inmunitario a modo de una “señal de peligro” (LPS, GP96, etc.) o citoquinas, tales como GM-CFS, que permiten una respuesta inmunitaria mejorada y/o influenciada a una diana. Las sustancias auxiliares particularmente preferentes son citoquinas, tales como monocinas, linfocinas, interleucinas o quimiocinas, que promueven adicionalmente la respuesta inmunitaria innata, tal como IL-1, IL-2, IL-3, IL-4, IL-5, IL-6, iL-7, IL-8, IL-9, IL-10, IL-12, IL-13, IL-14, IL-15, IL-16, IL-17, IL-18, IL-19, IL-20, IL-21, IL-22, IL-23, IL-24, IL-25, IL-26, IL-27, IL-28, IL-29, IL-30, IL-31, IL-32, IL-33, IFN-alfa, IFN-beta, IFN-gamma, GM-CSF, G-CSF, M-CSF, LT-beta o TNF-alfa, factores de crecimiento, tales como hGH.
También se incluyen realizaciones de los diversos aspectos de la presente descripción que contienen (adicionalmente) (o comprenden adicionalmente el uso de) cualquier compuesto adicional conocido por ser inmunoestimulador debido a su afinidad de unión (como ligando) a los receptores tipo Toll humanos TLR1, TLR2, TLR3, TLR4, TLR5, TLR6, TLR7, TLR8, TLR9, TLR10, o debido a su afinidad de unión (como ligando) a los receptores tipo Toll murinos TLR1, TLR2, TLR3, TLR4, TLR5, TLR6, TLR7, TLR8, TLR9, TLR10, TLR11, TLR12 o TLR13.
En este contexto se prefiere particularmente que las realizaciones de la presente descripción comprendan o contengan adicionalmente (o que comprendan adicionalmente el uso de) un componente adyuvante que comprende (o comprende el uso de) la misma secuencia de ARNm o constructo que aquel comprendido en la segunda composición antigénica, por ejemplo un ARNm que codifica para el mismo epítopo de (o el mismo) péptido o polipéptido inmunogénico, o fragmentos, variantes o derivados de los mismos.
Independientemente, los diversos aspectos de la presente descripción pueden comprender (o comprender el uso de) componentes adicionales para facilitar la administración y asimilación de los componentes de la composición aplicable (antigénica) y/o el régimen del tratamiento aquí descrito. Estos componentes adicionales pueden ser un portador o vehículo apropiado, adyuvantes adicionales para ayudar a cualquier respuesta inmunitaria, agentes antibacterianos y/o antivirales.
Alternativamente, en el contexto de cada uno de los diversos aspectos de la presente descripción, ciertas otras realizaciones de los métodos, composiciones, vacunas o kits pueden no comprender o no comprenden el uso de uno o más de los adyuvantes aquí citados, o pueden no contener, no comprender o no comprenden el uso de un adyuvante (tal como ninguno aquí citados). Es decir, tales realizaciones de estos aspectos de la presente descripción operan y/o proporcionan utilidad sin uno o más de estos agentes adicionales o composiciones que modifican (por ejemplo mejoran) la eficacia de los otros agentes comprendidos o utilizados (una composición antigénica tal como se expone aquí).
En ciertas realizaciones de cada uno de los diversos aspectos de la presente descripción, los métodos, composiciones, vacunas o kits pueden (adicionalmente) comprender o comprenden el uso de un portador y/o vehículo farmacéuticamente aceptable.
Tal portador farmacéuticamente aceptable incluye típicamente la base líquida o no líquida de una composición que comprende los componentes de la composición farmacéutica aquí descrita. Si la composición se proporciona en forma líquida, el portador será típicamente agua libre de pirógenos; solución salina isotónica o soluciones tampón (acuosas), por ejemplo soluciones tampón fosfato, citrato, etc. La soluciona tampón de inyección puede ser hipertónica, isotónica o hipotónica con respecto al medio de referencia específico, es decir la solución tampón puede tener un contenido en sales mayor, idéntico o inferior que el medio de referencia específico, donde preferentemente estas concentraciones de las sales mencionadas anteriormente se pueden utilizar de forma que no conducen a daño celular debido a osmosis u otros efectos de la concentración. Los medios de referencia son por ejemplo líquidos presentes en métodos “in vivo", tales como sangre, linfa, lípidos citosólicos u otros líquidos corporales, o por ejemplo líquidos que se pueden utilizar como medios de referencia en métodos “in vitro”, tales como soluciones tampón o líquidos habituales. Estas soluciones tampón o líquidos comunes son conocidos por el experto. La solución Lactato de Ringer es particularmente preferente como base líquida.
Sin embargo, también se puede utilizar una o más cargas o diluyentes sólidos o líquidos compatibles o compuestos de encapsulación adecuados para la administración a un sujeto (tal como un paciente humano) a tratar para la composición farmacéutica de acuerdo con la descripción. El término “compatible” tal como se utiliza aquí significa que estos constituyentes de la composición farmacéutica aquí descritas pueden mezclarse con los componentes de la composición farmacéutica de manera que no se produce una interacción que reduzca esencialmente la efectividad farmacéutica de la composición farmacéutica bajo las condiciones de uso típicas.
Un componente adicional de (o para el uso en) los diversos aspectos de la presente descripción pueden ser un agente inmunoterapéutico que se puede seleccionar de inmunoglobulinas, preferentemente IgG, anticuerpos monoclonales o policlonales, suero o sueros policlonales, etc., de manera más preferente inmunoglobulinas dirigidas contra un patógeno o célula tumoral o cancerosa, tal como una o más de aquellas aquí descritas. Preferentemente, este agente inmunoterapéutico adicional se puede proporcionar como un péptido/proteína o puede ser codificado por un ácido nucleico, preferentemente por un ADN o un ARN, de manera más preferente un ARNm. Este agente inmunoterapéutico permite proporcionar una vacunación pasiva adicional a la vacunación activa desencadenada por el ARNm que proporciona antígenos.
Adicionalmente, en realizaciones específicas, además del ARNm que proporciona antígenos, en varios aspectos de la presente invención se pueden incluir o utilizar antígenos adicionales y son típicamente sustancias como células, lisados celulares, virus, virus atenuados, virus inactivados, proteínas, péptidos, ácidos nucleicos u otras bio o macromoléculas o fragmentos de las mismas. Preferentemente, los antígenos pueden ser proteínas y péptidos o fragmentos de los mismos, tales como epítopos de esas proteínas o péptidos, preferentemente con 5 a l5 , de manera más preferente 6 a 9, aminoácidos. De manera particular, dichas proteínas, péptidos o epítopos se pueden derivar de una glicoproteína (GP) y/o de una proteína de matriz (tal como VP40) y/o una nucleoproteína (NP) de un patógeno viral o de fragmentos, variantes o derivados del mismo. Además, los antígenos también pueden comprender cualquier otra biomolécula, por ejemplo lípidos, carbohidratos, etc. De manera preferente, el antígeno es una proteína o antígeno (poli-)peptídico, un ácido nucleico, un ácido nucleico que codifica una proteína o antígeno o (poli-)peptídico, un antígeno de polisacárido, un antígeno conjugado de polisacárido, un antígeno lipídico, un antígeno glicolipídico, un antígeno de carbohidratos, una bacteria, una célula (vacuna) o virus exterminados o atenuados. Particularmente preferente en este contexto es la adición de vacunas antivirales que comprenden virus inactivados.
Los diversos aspectos de la presente descripción aquí definidos pueden además comprender o comprenden el uso de otros aditivos o compuestos adicionales. Los aditivos adicionales que se pueden incluir en la composición farmacéutica son emulsificantes, tales como, por ejemplo, Tween®; agentes humectantes, tales como, por ejemplo, laurilsulfato de sodio; agentes colorantes; agentes saborizantes, portadores farmacéuticos, agentes formadores de comprimidos; estabilizantes; antioxidantes; conservantes, inhibidores de ARNsa y/o un agente antibacteriano o antiviral. Además, la composición farmacéutica aquí descrita puede comprender un ARN interferente pequeño (ARNsi) dirigido contra genes de un patógeno o de un tumor de célula cancerosa, por ejemplo ARNsi dirigido contra el gen que codifica una glicoproteína (GP) o una proteína de matriz (tal como VP40) o una nucleoproteína (NP) de un patógeno viral.
Los diversos aspectos de la presente descripción comprenden típicamente el uso o la administración de una cantidad efectiva de los componentes de una u otra (o ambas) composiciones antigénicas, en particular del o de los constructos de ARNm como se definen aquí. Tal como se utiliza aquí, una “cantidad efectiva” también significa una cantidad del o de los constructos de ARNm como se definen aquí que, como tal, es lo suficientemente efectiva para inducir significativamente una respuesta inmunitaria y/o una modificación positiva de una enfermedad o trastorno o para prevenir una enfermedad, preferentemente una enfermedad patogénica, tumoral o cancerosa, una enfermedad alérgica o una enfermedad autoinmunitaria como se define aquí. En realizaciones adicionales, una “cantidad segura y efectiva” es una “cantidad efectiva” (como se define en cualquier lugar aquí) que es lo suficientemente pequeña como para evitar efectos secundarios serios y permite una relación sensible entre ventaja y riesgo. La determinación de estos límites está típicamente dentro del alcance del buen juicio médico.
Los diversos aspectos de la presente descripción se pueden utilizar en humanos y también para propósitos médicos veterinarios, preferentemente con propósitos médicos humanos, como una composición farmacéutica en general o como una vacuna.
En otro aspecto particularmente preferente, la primera composición antigénica se puede proporcionar o usar como una vacuna; y/o la segunda composición antigénica se puede proporcionar o usar como una vacuna
Por consiguiente, en un aspecto adicional, la presente descripción se refiere a una primera composición de vacuna que comprende una primera composición antigénica como se describe aquí; y en otro aspecto adicional, la presente descripción también se refiere a una segunda composición de vacuna que comprende una segunda composición antigénica como se describe aquí. En otro aspecto, la presente descripción también se refiere a una combinación de vacuna que comprende ambos de los siguientes dos componentes (separados): (x) una primera composición antigénica o una primera composición de vacuna, en cada caso como se describe aquí; e (y) una segunda composición antigénica o una segunda composición de vacuna, en cada caso como se describe aquí.
Típicamente, tal vacuna, composición de vacuna o combinación de vacuna es como se define anteriormente para las composiciones farmacéuticas. Además, tal vacuna, composición de vacuna o combinación de vacuna, con respecto a la segunda composición antigénica, contiene típicamente un constructo de ARNm como se define aquí o una pluralidad de constructos de ARNm como se define aquí.
Tales vacunas, composiciones de vacuna o combinaciones de vacuna aquí descritas también pueden comprender un portador, adyuvante y/o vehículo farmacéuticamente aceptable como se define aquí anteriormente. En el contexto específico de las vacunas, composiciones de vacunas o combinaciones de vacunas aquí descritas, la elección de un portador farmacéuticamente aceptable viene determinada, en principio, por la manera de administrar esta vacuna, composición de vacuna o combinación de vacuna. Una vacuna, composición de vacuna o combinación de vacuna aquí descrita se puede administrar, por ejemplo, sistémica o localmente. Las vías para la administración sistémica en general incluyen, por ejemplo, las vías transdérmica, oral, parenteral, incluyendo inyecciones subcutáneas, intravenosas, intramusculares, intraarteriales, intradérmicas e intraperitoneales y/o vías de administración intranasal. Las vías de administración local incluyen en general, por ejemplo, vías de administración tópicas, pero también inyecciones dérmicas, transdérmicas, subcutáneas o intramusculares o inyecciones intralesionales, intracraneales, intrapulmonares, intracardiacas y sublinguales. Preferentemente, las vacunas, composiciones de vacunas o combinaciones de vacunas aquí descritas se pueden administrar vía intradérmica, subcutánea o intramuscular. Por tanto, las vacunas, composiciones de vacunas o combinaciones de vacuna aquí descritas se formulan preferentemente en forma líquida (o a veces en forma sólida). De manera preferente, una vacuna, composición de vacuna o combinación de vacuna aquí descrita se puede administrar por inyección con aguja convencional o por inyección a presión, sin aguja. En una realización preferente, una vacuna, composición de vacuna o combinación de vacuna aquí descrita se puede administrar por inyección a presión tal como se define aquí, preferentemente intramuscular o intradérmicamente, en especial intradérmicamente.
Una vacuna, composición de vacuna o combinación de vacuna aquí descrita puede contener adicionalmente una o más sustancias auxiliares para incrementar su inmunogenicidad o capacidad inmunoestimuladora, si se desea. Son particularmente preferentes adyuvantes como sustancias auxiliares o aditivos como los definidos para la composición farmacéutica.
En un aspecto adicional, la presente invención se refiere a la primera composición antigénica y a la segunda composición antigénica para su uso como se define en las reivindicaciones, donde las composiciones están en un kit o kit de partes como se define en las reivindicaciones adjuntas, comprendiendo el kit o kit de partes: (x) una primera composición antigénica como se describe aquí; e (y) una segunda composición como se describe aquí. Tal kit o kit de partes comprende una pluralidad (tal como dos o más) recipientes, los contenidos de al menos dos o más de estos recipientes difieren entre sí en todo o en parte: el primero de estos recipientes contiene una primera composición antigénica como se describe aquí y el segundo de estos recipientes contiene una segunda composición antigénica como se describe aquí.
En ciertas realizaciones del kit o kit de partes aquí descrito, este kit/kit de partes incluye opcionalmente (por ejemplo puede comprender adicionalmente) instrucciones, tales como instrucciones que comprenden información sobre la administración y dosificación de uno o más componentes del kit/kit de partes.
En todavía otro aspecto, la presente invención también se refiere a la primera composición antigénica y a la segunda composición antigénica para su uso como se define en las reivindicaciones, donde las composiciones están en una vacuna envasada como se define en las reivindicaciones, comprendiendo la vacuna envasada: (x) una primera composición antigénica como se describe aquí; y/o (y) una segunda composición antigénica como se describe aquí; donde preferentemente cuando ambos de estos componentes están incluidos, tales componentes están contenidos en recipientes separados; y donde el envase comprende además instrucciones, tal como instrucciones que comprenden información sobre la administración y dosificación de uno o más de los componentes de la vacuna envasada.
En realizaciones particulares aquí descritas, un kit/kit de partes o vacuna envasada aquí descritos o la primera o la segunda composición antigénica aquí descritas son para el uso en un régimen de vacunación de sensibilizaciónrefuerzo, tal como un régimen de sensibilización-refuerzo aquí descrito o utilizado, por ejemplo en cualquiera de los métodos aquí descritos.
En ciertas realizaciones, las instrucciones del kit/kit de partes o de la vacuna envasada aquí descritas pueden incluir además (por ejemplo pueden comprender adicionalmente) información para: (a) administrar a un sujeto al menos una vez una cantidad efectiva de la primera composición antigénica y (b) administrar subsecuentemente al sujeto al menos una vez una cantidad efectiva de la segunda composición antigénica. En particular en estas instrucciones, el sujeto es un sujeto humano y/o uno que tiene necesidad de tal administración.
En particular en tales realizaciones, las instrucciones comprenden (adicionalmente) instrucciones (por ejemplo información) para administrar las composiciones antigénicas primera y/o segunda (o las composiciones de vacuna primera y/o segunda) como se establece aquí, tal como un régimen de sensibilización-refuerzo descrito o utilizado aquí, por ejemplo en cualquiera de los métodos aquí descritos.
Tal como se utiliza aquí, el término “recipiente” incluye el significado de cualquier recipiente adecuado para contener una composición o vacuna aquí descritas. Por ejemplo, en ciertas realizaciones, el recipiente es el envase que contiene directamente tal composición o vacuna (es decir el envase está en contacto directo con la composición o vacuna; “envasado primario”), tal como un vial, jeringa, ampolla, blíster y similares. En otras realizaciones, el recipiente no es el envase que contiene directamente la composición farmacéutica es decir, el recipiente es un receptáculo, tal como una caja o vial, que contiene la composición envasada o vacuna (primaria) (es decir, “envasado secundario”), tal como una caja de papel o plástico o una bolsa. Las técnicas de envasado para el envasado primario o secundario son bien conocidas en la técnica.
Se debe entender que las instrucciones para el uso de las composiciones, vacunas o componentes del kit/kit de partes o vacuna envasada pueden estar contenidas en el envasado que contiene tales composiciones o vacunas y, como tal, las instrucciones generan una relación funcional incrementada con el producto envasado. Sin embargo, debe entenderse que las instrucciones pueden contener información respecto a la capacidad de la composición o vacuna de llevar a cabo su función propuesta, por ejemplo tratar, mejorar o prevenir una afección, trastorno o enfermedad en un sujeto. Alternativa o adicionalmente, las instrucciones pueden incluir al menos una de las siguientes informaciones: descripción del agente terapéutico; programa de dosificación y administración para el tratamiento o prevención de una afección, trastorno o enfermedad o sus síntomas; precauciones; avisos; indicaciones; contraindicaciones; información de sobredosis; reacciones adversas; farmacología animal; población de sujetos adecuados, como edad, sexo, peso y/o estado de salud, fisiológico o genético.
“Instrucciones”, como se utiliza este término aquí, incluyen el significado de las palabras, números y/o figuras impresos, una publicación, una grabación, un diagrama o cualquier otro medio de expresión que se puede utilizar para comunicar información en la utilidad de, o en otros aspectos con respecto a, una composición o vacuna de la presente descripción, tal como una en un kit/kit de partes o la vacuna envasada. Tales instrucciones de un kit o envase pueden, por ejemplo, fijarse a o comprender una superficie de un recipiente que contiene una composición o vacuna aquí descrita (tal como uno de envasado primario o secundario de este kit/kit de partes o vacuna envasada) o las instrucciones pueden estar separadas para el envasado, pero se envían conjuntamente con (tal como dentro) de un recipiente que contiene una composición o vacuna aquí descrita. Ejemplos de estas instrucciones incluyen una hoja de información al paciente, un inserto de envase, información de prescripción y/o un resumen de las características del producto. Alternativamente, las instrucciones se pueden enviar por separado en un recipiente con la intención de que el receptor utilice estas instrucciones de una composición o vacuna aquí descrita cooperativamente. En esta realización, el suministro de las instrucciones puede ser, por ejemplo, un suministro físico de la hoja de información, publicación u otro medio de expresión que comunica la utilidad de, o en otros aspectos con respecto a, el kit, tal como una memoria legible por un ordenador que contiene información para permitir que el ordenador muestre o grabe las instrucciones en forma entendible humana, tal como en una pantalla, o para decir instrucciones verbales, o se puede lograr alternativamente por transmisión electrónica, por ejemplo por medio de un ordenado, tal como por correo electrónico o descargable de un sitio de la red.
Figuras
Las figuras mostradas a continuación son simplemente ilustrativas y describirán la presente descripción de forma adicional. Estas figuras no se deben considerar para limitar la presente descripción a las mismas.
Figura 1: gráfica de cajas de puntos IFN-gamma de varios grupos de tratamiento de ratones como se describe en el Ejemplo 1. Resulta un incremento significativo en la respuesta inmunitaria en ratones (número de puntos IFN-gamma, determinados como se describe en el Ejemplo 1) del régimen de vacunación de sensibilización de proteínas:refuerzo de ARNm específicamente ordenado de la invención (grupo de tratamiento D) comparado con el régimen de vacunación inverso de la vacunación de sensibilización de ARNm:refuerzo de proteínas (grupo de tratamiento C) y también comparado con un régimen de vacunación homólogo de sensibilización de proteínas:refuerzo de proteínas (grupo de tratamiento B). Los grupos de tratamiento A y E representan regímenes de sensibilización:refuerzo homólogos con solución tampón Lactato de Ringer (como control) y ARNm respectivamente.
Figura 2a: gráfica de cajas del volumen tumoral 14 días después de la estimulación tumoral de varios grupos de tratamiento de ratones como se describe en el Ejemplo 2. Resulta un incremento significativo de la protección tumoral (volumen tumoral 14 días después de la estimulación, determinado como se describe brevemente a continuación) del régimen de vacunación de sensibilización de proteína:refuerzo de ARNm específicamente ordenado de la invención (grupo de tratamiento D) comparado con el régimen de vacunación inverso representado por sensibilización de ARNm:refuerzo de proteína (grupo de tratamiento C) y también comparado con un régimen de vacunación homólogo de sensibilización de proteína:refuerzo de proteína (grupo de tratamiento B). Los grupos de tratamiento A1, A2 y E representan regímenes de sensibilización:refuerzo homólogos con solución tampón Lactato de Ringer, adyuvante CpG-ADN (como control) y ARNm respectivamente.
Figura 2B: gráfica de cajas de los mismos datos para los grupos de tratamiento B, C y D (respectivamente sensibilización de proteínas:refuerzo de proteínas, sensibilización de ARNm:refuerzo de proteínas y sensibilización de proteínas:refuerzo de ARNm) de la Figura 1, pero utilizando una escala logarítmica para así observar más fácilmente la mejora significativa de la protección tumoral conferida por el régimen de vacunación heteróloga específicamente ordenado de sensibilización de proteínas:refuerzo de ARNm de la presente invención (grupo de tratamiento D).
Ejemplos
Los ejemplos mostrados a continuación son simplemente ilustrativos y describirán la presente descripción de forma adicional. Estos ejemplos no se deben considerar como limitativos de la presente descripción a los mismos.
Ejemplo 1: Respuesta de células T mejorada después de la vacunación de sensibilización-refuerzo heteróloga que implica la administración de una composición de refuerzo que incluye un constructo de ARNm que codifica al menos una proteína inmunogénica
Los inventores hicieron el descubrimiento sorprendente de que la administración de un constructo de ARNm que codifica la proteína ovalbúmina después (es decir, como un “refuerzo” de vacunación) de la administración de la proteína ovalbúmina (es decir como una “sensibilización”) daba como resultado un incremento significativo de la respuesta inmunitaria (como es medida por la secreción de IFN-gamma en esplenocitos) en comparación con el régimen de vacunación inverso donde el constructo de ARNm se administra como sensibilizador de vacunación antes de la administración de la proteína ovalbúmina como refuerzo de vacunación.
La Figura 1 muestra un incremento significativo en el número de puntos de IFN-gamma (una medición de respuesta inmunitaria y determinada como se describe brevemente a continuación) en el grupo de tratamiento de sensibilización de proteína:refuerzo de ARNm (D) en comparación con el régimen de vacunación inverso representado por el grupo de tratamiento de sensibilización de ARNm:refuerzo de proteína (C) (test de suma de clasificación Wilcoxon de dos colas: valor p = 0,01587). Dado que muchas terapias de vacunación actualmente disponibles incluyen una vacunación basada en proteínas, es sumamente relevante observar la diferencia todavía más significativa entre la baja respuesta inmunitaria producida por el régimen de vacunación homólogo de sensibilización de proteína:refuerzo de proteína (grupo de tratamiento B) comparado con aquel producido por el régimen de vacunación heterólogo específicamente ordenado de sensibilización de proteína:refuerzo de ARNm de la presente invención (grupo de tratamiento D) (ensayo de suma de clasificación Wilcoxon de dos colas; valor p = 0,007937). Los grupos del tratamiento A y E representan regímenes de sensibilización:refuerzo homólogos con solución tampón y ARNm respectivamente, cada uno de administrado i.d.
Brevemente, para cada grupo de tratamiento cinco ratones C57BL/6 (10 semanas de edad) se vacunaron intradérmicamente (i.d.) con OVA-RNActive R1710 (32 pg/ratón/día de vacunación, preparado como se describe en la WO2010/037539) y/o intramuscularmente (i.m.) con proteína de ovalbumina adyuvada (5 pg/ratón/día de vacunación, adyuvante basado en ARN de CureVac (R 7 l1+C R l2c 2:1) y preparado como se describe en la WO2012/013326) de acuerdo con el siguiente programa de vacunación (Tabla 1). Como control, a un grupo de tratamiento se le administró i.d. solución tampón Lactato de Ringer (RiLa).
El constructo de ARNm que codifica OVA comprendía las siguientes características, realizaciones específicas o alternativas adicionales de estas características (u otras características del ARNm) como se describen en cualquier lugar aquí: el constructo se preparó modificando la secuencia de codificación de tipo natural introduciendo una secuencia optimizada en GC para la estabilización, seguida de una secuencia de estabilización derivada de la alfaglobina-3'-UTR (muag (alfa-globina-3'-UTR mutada)), un tramo de 64 adenosinas (secuencia poli-A), un tramo de 30 citocinas (secuencia poli-C) y un tallo-bucle de histona.
Tabla 1: Gru os de tratamiento animales cinco ratones/ ru o
Figure imgf000073_0001
Para el análisis, se aislaron esplenocitos de cada ratón y se analizaron por ELISPOT después de la estimulación con un péptido SIINFEKL específico de MHC I (Fotin-Mleczek y col., 2012; J Gene Med 14:428). La visualización de los datos y los análisis estadísticos se realizaron utilizando R versión 3.1.2 (The R Foundation for Statistical Computing, 2014). La distribución del número de puntos de IFN-gamma para los cinco ratones en cada grupo de tratamiento se representa en gráfica de cajas (para cada grupo, la media de los puntos de datos se muestra con una línea oscura, los rectángulos representan el intervalo intercuartil (IQR) de los puntos de datos, los bigotes se extienden a los puntos de datos más extremos dentro del IQR 1.5 y cualquiera de los puntos de datos fuera de este intervalo se muestran individualmente).
Ejemplo 2: Protección anti-tumoral mejorada después de la vacunación anti-cáncer de sensibilización-refuerzo heteróloga implicando la administración de una composición de refuerzo que incluye un constructo de ARNm que codifica al menos una proteína inmunogénica
No sólo demostraron los inventores una respuesta inmunitaria mejorada con el régimen de sensibilización-refuerzo novedoso de la invención (como se describe en el Ejemplo 1 anterior), se sorprendieron además al encontrar que otro régimen de sensibilización-refuerzo novedoso de la invención proporcionaba una protección tumoral incrementada; la administración del constructo de ARNm que codifica la proteína de ovalbúmina después (es decir, como un “refuerzo” de vacunación) de la administración de la proteína de ovalbúmina (es decir como “sensibilizadora” de vacunación) dio como resultado un incremento significativo de la protección tumoral (medido por el volumen tumoral resultante después de la estimulación) en comparación con el régimen de vacunación inverso donde el constructo de ARNm se administra como sensibilizador de vacunación antes de la administración de la proteína de ovalbúmina como refuerzo de vacunación.
La Figura 2a muestra un incremento significativo de la protección tumoral (medido por el volumen tumoral resultante 14 días después de la estimulación y como se determina como se describe brevemente a continuación) en el grupo de tratamiento de sensibilización de proteína:refuerzo de ARNm (D) comparado con el régimen de vacunación inverso representado por el grupo de tratamiento de sensibilización de ARNm:refuerzo de proteína (C) (ensayo suma de clasificación de Wilcoxon de dos colas: valor p = 0,01587). Adicionalmente, mientras que no había diferencia significativa en la protección tumoral comprendida por el régimen de vacunación homólogo de sensibilización de proteína:refuerzo de proteína (grupo de tratamiento B) y el régimen de vacunación inverso representado por el grupo de tratamiento de sensibilización de ARNm:refuerzo de proteína (C) (ensayo de suma de clasificación de Wilcoxon de dos colas: valor p = 0,5476), hubo una diferencia significativa en la protección tumoral conferida por el régimen de vacunación homólogo de sensibilización de proteína:refuerzo de proteína (grupo de tratamiento B) y el régimen de vacunación heterólogo específicamente ordenado de sensibilización de proteína:refuerzo de ARNm de la presente invención (grupo de tratamiento D) (ensayo de suma de clasificación de Wilcoxon de dos colas: valor p = 0,03175).
Los grupos de tratamiento A1, A2 y E representan los regímenes de sensibiNzaciómrefuerzo homólogos con solución tampón, adyuvante y ARNm, respectivamente.
La Figura 2b muestra los mismos datos para los grupos de tratamiento B, C y D (respectivamente sensibilización de proteína:refuerzo de proteína, sensibilización de ARNm:refuerzo de proteína y sensibilización de proteína:refuerzo de ARNm) graficados con una escala logarítmica para observar más fácilmente la mejora significativa en la protección tumoral conferida por el régimen de vacunación heterólogo específicamente ordenado de sensibilización de proteína:refuerzo de ARNm de la presente invención (grupo de tratamiento D).
Brevemente, para cada grupo de tratamiento cinco ratones C57BL/6 (10 semanas de edad) se vacunaron intramuscularmente (i.m.) con OVA-RNActive R1710 (20 pg/ratón/día de vacunación, como se describe en la WO2010/037539) y/o subcutáneamente (s.c.) con proteína de ovalbúmina adyuvada (10 pg/ratón/día de vacunación más 10 pg de CpG-ADN por ratón y día de vacunación, y se prepararon como se describe a continuación) de acuerdo con el siguiente programa de vacunación (Tabla 2). Como controles, un grupo de tratamiento se administró i.m. con solución tampón Lactato de Ringer (RiLa) y otra se administró s.c. con CpG-ADN (10 pg/ratón y día de vacunación).
Tabla 2: Gru o de tratamiento animales cinco ratones/ ru o
Figure imgf000074_0001
Otros detalles adicionales de la preparación de una o más de las composiciones administradas en este ejemplo 2 son como sigue:
Composición de ARNm: 20 pg/ratón de Ova-ARN, 1:8 formado en complejo con protamina (se inyectaron 25 pl por músculo), se preparó como se describe en la WO2010/037539.
Composición de proteína: 10 pg/ratón de ovalbúmina 10 pg/ratón de CpG-ADN con Adyuvante de Freund Incompleto (IFA) a 100 pl por ratón.
Composición de CpG-ADN: 10 pg/ratón de CpG-ADN (1826) con Adyuvante de Freund Incompleto (IFA) a 100 pl por ratón.
El CpG ADN (1826) se preparó como se describe en (Scheel y col., 2004; Eur J Immunol 34:537).
La estimulación tumoral se llevó a cabo esencialmente como se describe previamente (Fotin-Mleczek y col., 2012; J Gene Med 14:428). Brevemente, ocho días después de la última vacunación, los ratones se estimularon subcutáneamente con 1 x 106 de células tumorales E.G7-OVA singénicas en el flanco y el crecimiento tumoral se monitoreó midiendo el tamaño del tumor en tres dimensiones con calibres, con la lectura como volumen tumoral (en mm3) 14 días después de la estimulación.
La visualización de datos y los análisis estadísticos se llevaron a cabo como se describe en el Ejemplo 1.
Ejemplo 3 [Profético]: La respuesta de células T mejorada después de la vacunación de sensibilizaciónrefuerzo heteróloga implica la administración de una composición de sensibilización que incluye un vector viral que codifica una proteína inmunogénica y la administración subsecuente de una composición de refuerzo que incluye un constructo de ARNm que codifica la proteína inmunogénica
También se demuestra una mejora de la respuesta inmunitaria con un régimen de vacunación de sensibilización:refuerzo heterólogo adicional de la presente invención, en este caso un régimen que comprende la administración de una composición de sensibilización que incluye un vector viral que codifica una proteína inmunogénica y la administración subsecuente de una composición de refuerzo que incluye un constructo de ARNm que codifica la proteína inmunogénica.
Brevemente, la respuesta inmunitaria de este régimen de vacunación de sensibilización:refuerzo inventivo se muestra en general como se describe en el Ejemplo 1, excepto que: (1) la composición de ovalbúmina adyuvada se reemplaza por el vector de adenovirus recombinante Adenovirus Bonobo tipo 3, PanAd3, que codifica la proteína F de virus sincitial respiratorio (RSV) y se administra intranasal o intramuscularmente (108 partículas virales por ratón); y (2) la composición de OVA-RNActive R1710 se reemplaza por una proteína RSV-F (o un mutante RSV-F) que codifica la composición de ARNm (RSV-F RNActive). El vector adenoviral se administra el día 0 y la composición de RSV-F RNActive se administra 4 semanas después intradérmicamente.
La primera composición que incluye el Adenovirus de Bonobo recombinante tipo 3, vector PanAd3 que codifica la proteína RSV-F se prepara como se describe en la WO2014/006191.
La segunda composición, incluyendo el RSV-F RNActive que codifica la proteína RSV-F o un mutante de la misma se prepara como se describe en la WO2015/024668. Un ejemplo de un mutante RSV-F es el mutante de deleción de la proteína Large RSV-Fdel 554-574 (Oomens y col., 2006; J Virol 80:10465). Este constructo de ARNm comprende las siguientes características, realizaciones específicas o alternativas adicionales de estas características (u otras características del ARNm) que se describen en cualquier lugar aquí: el constructo se prepara modificando la secuencia de codificación de tipo natural introduciendo una secuencia optimizada en GC para la estabilización, seguida por una secuencia de estabilización derivada de la alfa-globina-3'-UTR (muag (alfa-globina-3'-UTR mutada)), un tramo de 64 adenosinas (secuencia poli-A), un tramo de 30 citocinas (secuencia poli-C) y un tallo-bucle de histona.
Diseño de la vacuna
Para diseñar un antígeno de vacuna para el uso en la presente invención, se recuperaron las secuencias proteicas de las proteínas F0 , N-y M2-1- de RSV del National Center for Biotechnology Information (NCBI) RSV Resource database (http://www.ncbi.nlm.nih.gov). Las secuencias proteicas se eligen de diferentes cepas del subtipo A de RSV.
Se deriva una secuencia consenso F0 por alineación de todas las secuencias no idénticas de la proteína F utilizando MUSCLE versión 3.6 y aplicando la regla mayoritaria. La secuencia consenso F0 de la vacuna se diseña de acuerdo con la alineación de las diferentes secuencias RSV. La similitud de secuencia de la secuencia consenso F0 de la vacuna se mide mediante análisis BLAST, que es la herramienta de Basic Local Alignment Search Tool públicamente disponible de la NCBI. La similitud promedio más alta de la secuencia consenso, calculada en comparación con todas las secuencias RSV en la base de datos, es del 100% con respecto a la cepa A2 del virus sincitial respiratorio humano. Además, la secuencia F0 de la vacuna carece de la región transmembrana (TM), donde residen los aminoácidos 525 a 574 (F0deltaTM) para permitir la secreción de F0deltaTM. Finalmente, la secuencia F0deltaTM de la vacuna se optimiza con codón para la expresión en células eucariotas.
La secuencia consenso N de la vacuna se deriva por la alineación de todas las secuencias no idénticas de proteína N utilizando MUSCLE versión 3.6 y aplicando la regla de mayoritaria. El análisis BLAST de la secuencia consenso N encuentra la mejora alineación con la cepa A2 del virus sincitial respiratorio humano. La secuencia N de la vacuna después se optimiza con codón para la expresión en células eucariotas.
Una secuencia consenso A M2-1 se deriva por alineación de todas las secuencias no idénticas de la proteína M2-1 utilizando MUSCLE versión 3.6 y aplicando la regla mayoritaria. El análisis BLAST de la secuencia consenso M2-1 encuentra la mejor alineación con la cepa A2 del virus sincitial respiratorio humano. Finalmente, la secuencia M2-1 de la vacuna se optimiza con codón para la expresión en células eucariotas.
La secuencia F0deltaTM de la vacuna y la secuencia N se separan por la secuencia de escisión 2A del virus de la Enfermedad de Pies y Boca. La secuencia N de la vacuna y la secuencia M2-1 se separan por un enlazador flexible (GGGSGGG; SEQ ID NO: 10).
Finalmente, los genes virales optimizados con codón se clonan como el único marco de lectura abierto F0deltaTM-N-M2-1.
Generación de plásmidos de ADN que codifican FOdeltaTM y F0deltaTM-N-M2-1
Las secuencias consenso F0deltaTM, N y M2-1 se optimizan para la expresión en mamíferos, incluyendo la adición de una secuencia Kozak y la optimización con codón. La secuencia de ADN que codifica la vacuna de múltiples antígenos se sintetiza químicamente y después se subclona con las enzimas de restricción adecuadas EcoRV y NotI en el vector lanzadera pVJTetOCMV bajo el control del promotor CMV
Generación de la vacuna RSV vectorizada viral PanAd3
Se genera una vacuna RSV vectorizada viral PanAd3/F0deltaTM-N-M2-1 que contiene una poliproteína de 809 aminoácidos (SEQ ID NO: 7 de la WO2014/006191) que codifica para las proteínas consenso F0deltaTM, N y M2-1 fusionada mediante un enlazante flexible. El Adenovirus de Bonobo tipo 3 (PanAd3) es una cepa de adenovirus novedosa con una prevalencia mejorada y se ha descrito previamente.
La clonación de F0deltaTM-N-M2-1 a partir del vector plásmido pVJTetOCMV/F0deltaTM-N-M2-1 en el vector PanAd3 pre-Adeno se lleva a cabo cortando las secuencias de antígeno flanqueadas por las regiones homólogas y recombinación enzimática in vitro. La clonación de F0deltaTM-N-M2-1 del vector plásmido lanzadera p94-F0deltaTM-N-M2-1 en el vector MVA se lleva a cabo en dos pasos de recombinación y selección enzimática in vitro del virus recombinante positivo por microscopía de fluorescencia.
Sensibilización con PanAd3-RSV y refuerzo con RSV-F RNActive en ratones
1. Materiales y métodos
Los grupos de ratones 5 BALB/c se inmunizan con 108 partículas del virus de PanAd3-RSV mediante instilación en la nariz o por inyección intramuscular. Otro grupo se inmuniza intradérmicamente con 20 |jg de RSV-F RNActive como se describe a continuación. Cuatro semanas después todos los animales recibieron intradérmicamente 20 jg de RSV-F RNActive. Después de cuatro semanas, a todos los animales se les extrajo sangre y se preparó el suero. Se analizó un pool de suero de los animales de cada grupo por ELISA de proteína F: brevemente, se recubrieron microplacas de 96 pocillos con 0,5 jg de proteína F (Sino Biologicals Inc. cat n. l 1049-V08B) y se incubaron con diluciones en serie de los sueros. Después de lavados extensivos, se reveló la unión específica mediante un anticuerpo IgG anti-ratón secundario conjugado con fosfatasa alcalina. El fondo se determinó utilizando sueros pre-inmunes de BALB/c. Los títulos de los anticuerpos se expresaron como la dilución que proporciona un valor igual al fondo más 3 veces en la desviación estándar. Los anticuerpos neutralizantes se midieron con el ensayo de infección basado en FACS. Brevemente, un GFP que expresa el virus RSV-A recombinante (Chen y col., 2010; J Immunological Methods 362:180) se utilizó para infectar células Hep-2 cultivadas durante 24 horas en una Multiplicidad de Infección (MOI) proporcionando un 20% de células infectadas. Una dilución en serie de pools de sueros de ratón se incubó con el virus 1 hora a 37 °C antes de la adición de las células. 24 horas después, se midió el porcentaje de células infectadas por análisis FACS de células enteras. El título de anticuerpos se expresó como la dilución en suero que proporciona un 50% de inhibición de la infección (EC50).
Se midió la respuesta de las células T por Elispot de células T IFN-gamma: brevemente, linfocitos de bazo y pulmón se dispusieron en microplacas de 96 pocillos recubiertas con anticuerpo anti-IFNgamma y se estimularon ex vivo con pools de péptidos que abarcan el antígeno de vacuna RSV completo. Después de lavados extensivos, el IFN-gamma secretado que forma una mancha en el fondo de la placa se reveló mediante un anticuerpo secundario conjugado con fosfatasa alcalina. El número de manchas se contó con un lector Elispot automático.
2. Resultados
El adenovirus de simio PanAd3-RSV que contiene los antígenos RSV F, N y M2-1 se administró a los grupos de ratones BALB/c ya sea por vía intranasal o por vía intramuscular. Un grupo separado se inmunizó con RSV-F RNActive mediante inyección intradérmica. Cuatro semanas después, los tres grupos de ratones se reforzaron con RSV-F RNActive por inyección intradérmica. Cuatro semanas después del refuerzo, los sueros de los ratones se analizaron por ELISA de proteína F y se midieron los títulos de anticuerpos neutralizantes con un ensayo de neutralización RSV basado en FACS. La respuesta de las células T del bazo y pulmón se midieron por Elispot de células T IFN-gamma.
Ejemplo 4 [Profético]: Respuesta de células T mejorada después de la vacunación de sensibilización - refuerzo heteróloga, implica la administración de una composición de sensibilización que incluye un péptido inmunogénico y la administración subsecuente de una composición de refuerzo que incluye un constructo de ARNm que codifica el péptido inmunogénico
También se demuestra una mejora en la respuesta inmunitaria con un régimen de vacunación de sensibilización:refuerzo heterólogo adicional de la presente invención, en este caso un régimen que comprende la administración de una composición de sensibilización que incluye un péptido inmunogénico y la administración subsecuente de una composición de refuerzo que incluye un constructo de ARNm que codifica el péptido inmunogénico.
Brevemente, la respuesta inmunitaria de este régimen de vacunación de sensibilización:refuerzo inventivo se demuestra en general como se describe en el Ejemplo 1, excepto que: (1) la composición de ovalbúmina adyuvada se reemplaza por una composición que contiene un péptido derivado de ovalbúmina con la secuencia de aminoácidos SIINFEKL (péptido SIlNFEKL) y se administra subcutáneamente (s.c.) (10 pg/ratón/día de vacunación); (2) la composición OVA-RNActive R1710 se reemplaza por una composición RNActive que codifica SIINFEKL y se administra intramuscularmente (i.m.) (20 pg/ratón/día de vacunación); y (3) el programa de vacunación es como sigue: la vacuna de péptido se administra el día 0 y la composición RNActive que codifica SIINFEKL se administra el día 14. Como control, a un grupo de tratamiento se le administra i.d. una solución tampón Lactato de Ringer (RiLa).
La composición que incluye el péptido derivado de ovalbúmina inmunogénico (SIINFEKL) se prepara como sigue: Péptido: 10 pg/ratón de péptido SIINFEKL con Adyuvante Incompleto de Freund (IFA) a 100 pl por ratón.
La composición de RNActive que incluye el ARNm que codifica el péptido de ovalbúmina inmunogénico se prepara esencialmente de la misma manera que OVA-RNActive del Ejemplo 2, con la diferencia de que el marco de lectura abierto (ORF) no codifica la proteína de ovalbúmina, sino únicamente el péptido SIINFEKL. El constructo de OVA-RNActive se puede preparar utilizando las características específicas no o Va como se describe en el Ejemplo 1 de la WO2015/024668. Este constructo de OVA-ARNm entonces comprendería las siguientes características, realizaciones específicas o alternativas adicionales de estas características (u otras características del ARNm) que se describen aquí en cualquier lugar: el constructo se prepara modificando la secuencia de codificación de tipo natural introduciendo una secuencia optimizada en GC para la estabilización, seguida de una secuencia de estabilización derivada de la alfa-globina-3'-UTR (muag (alfa-globina-3'-UTR mutada)), un tramo de 64 adenosinas (secuencia poli-A), un tramo de 30 citocinas (secuencia poli-C) y un tallo-bucle de histona.

Claims (15)

REIVINDICACIONES
1. Una primera composición antigénica que comprende
al menos un péptido o polipéptido inmunogénico y
una segunda composición antigénica que comprende
al menos un constructo de ARNm que codifica al menos un péptido o polipéptido inmunogénico, donde al menos un epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico comprendido en la primera composición antigénica es idéntico a al menos un epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico codificado por el constructo de ARNm de la segunda composición antigénica,
para su uso como una vacuna, donde se administra una cantidad efectiva de la segunda composición antigénica a un sujeto en necesidad del mismo al menos una vez subsecuentemente a la administración al sujeto al menos una vez de una cantidad efectiva de la primera composición antigénica.
2. La primera composición antigénica y la segunda composición antigénica para su uso según la reivindicación 1, donde la primera composición antigénica y/o la segunda composición antigénica se administran por inyección subcutánea, intramuscular y/o intradérmica, preferentemente por inyección a presión.
3. La primera composición antigénica y la segunda composición antigénica para su uso según la reivindicación 1 o 2, donde el contenido en G/C de la región del constructo de ARNm que codicia al menos un epítopo del péptido o del polipéptido inmunogénico está incrementada en comparación con el contenido en G/C de la región del ARNm de tipo natural que codifica el epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico, preferentemente donde la secuencia de aminoácidos del epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico codificado por el ARNm enriquecido en G/C no está modificada en comparación con la secuencia de aminoácidos del epítopo del péptido o polipéptido inmunogénico codificado por el ARNm de tipo natural.
4. La primera composición antigénica y la segunda composición antigénica para su uso según cualquiera de las reivindicaciones 1 a 3, donde el constructo de ARNm comprende además al menos un tallo-bucle de histona, que comprende preferentemente la secuencia de ARN correspondiente a la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 1, o un homólogo, fragmento o variante de la misma, donde el fragmento es un fragmento funcional que representa al menos al 80% del ácido nucleico de longitud completa.
5. La primera composición antigénica y la segunda composición antigénica para su uso según cualquiera de las reivindicaciones 1 a 4, donde el constructo de ARNm comprende además un elemento 3'-UTR, donde el elemento 3'-UTR comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de una 3'-UTR de un gen seleccionado del grupo consistente en un gen de albúmina, un gen de alfa-globina, un gen de beta-globina, un gen de tirosina-hidroxilasa, un gen de a-lipoxigenasa y un gen de colágeno-alfa, proporcionando un ARNm estable, o de un fragmento del mismo, donde el fragmento es un fragmento funcional que representa al menos al 80% del ácido nucleico de longitud completa.
6. La primera composición antigénica y la segunda composición antigénica para su uso según cualquiera de las reivindicaciones 1 a 5, donde el constructo de ARNm comprende, preferentemente en la dirección 5'- a 3'-:
a) una estructura 5'-CAP, preferentemente m7GpppN;
b) una región de codificación que codifica al menos un péptido o polipéptido inmunogénico;
c) un elemento 3'-UTR que comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de un gen de alfa-globina, preferentemente comprendiendo la secuencia de ARN correspondiente a la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 4 o un fragmento de la misma, donde el fragmento es un fragmento funcional que representa al menos al 80% del ácido nucleico de longitud completa;
d) opcionalmente una secuencia poli(A), preferentemente comprendiendo aproximadamente 64 adenosinas; e) opcionalmente una secuencia poli(C), preferentemente comprendiendo aproximadamente 30 citosinas; y f) opcionalmente un tallo-bucle de histona, preferentemente comprendiendo la secuencia de ARN correspondiente a la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 1, o un fragmento de la misma, donde el fragmento es un fragmento funcional que representa al menos al 80% del ácido nucleico de longitud completa.
7. La primera composición antigénica y la segunda composición antigénica para su uso según cualquiera de las reivindicaciones 1 a 6, donde el constructo de ARNm comprende además un elemento 5'-UTR que comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de la 5'-UTR de un gen de Tracto de Oligopirimidina Terminal (TOP), o de una secuencia de ARN correspondiente o de un fragmento de la misma, donde el fragmento es un fragmento funcional que representa al menos al 80% del ácido nucleico de longitud completa, preferentemente careciendo del motivo 5'-Tracto de Oligopirimidina Terminal (TOP).
8. La primera composición antigénica y la segunda composición antigénica para su uso según cualquiera de las reivindicaciones 1 a 7, donde el constructo de ARNm comprende, preferentemente en la dirección 5'- a 3'-:
a) una estructura 5'-CAP, preferentemente m7GpppN;
b) un elemento 5'-UTR que comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de la 5'-UTR de un gen TOP, preferentemente que comprende o consiste en la secuencia de ARN correspondiente de la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 5 o un fragmento de la misma, donde el fragmento es un fragmento funcional que representa al menos al 80% del ácido nucleico de longitud completa;
c) una región de codificación que codifica al menos un péptido o polipéptido inmunogénico;
d) un elemento 3'-UTR que comprende o consiste en una secuencia de ácido nucleico que se deriva de un gen que proporciona un ARNm estable, preferentemente que comprende o consiste en la secuencia de ARN correspondiente de una secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 3 o un fragmento de la misma, donde el fragmento es un fragmento funcional que representa al menos al 80% del ácido nucleico de longitud completa;
e) una secuencia poli(A), que preferentemente comprende aproximadamente 64 adenosinas;
f) una secuencia poli(C), que preferentemente comprende aproximadamente 30 citosinas; y
g) un tallo-bucle de histona, que preferentemente comprende la secuencia de ARN correspondiente de la secuencia de ácido nucleico de acuerdo con la SEQ ID NO. 1 o un fragmento de la misma, donde el fragmento es un fragmento funcional que representa al menos al 80% del ácido nucleico de longitud completa.
9. La primera composición antigénica y la segunda composición antigénica para su uso según cualquiera de las reivindicaciones 1 a 8, donde el constructo de ARNm está asociado o complejado con un compuesto catiónico o policatiónico o con un portador polimérico, preferentemente en una relación en peso seleccionada de un intervalo de aproximadamente 6:1 (p/p) a aproximadamente 0,25:1 (p/p), de manera más preferente de aproximadamente 5:1 (p/p) a aproximadamente 0,5:1 (p/p), de manera aún más preferente de aproximadamente 4:1 (p/p) a aproximadamente 1:1 (p:p) o de aproximadamente 3:1 (p/p) a aproximadamente 1:1 (p/p), y de manera mucho más preferente en una relación de aproximadamente 3:1 (p/p) a aproximadamente 2:1 (p/p) ARNm:compuesto catiónico o policatiónico y/o portador polimérico, u opcionalmente en una relación nitrógeno/fosfato ARNm: compuesto catiónico o policatiónico y/o portador polimérico en el intervalo de aproximadamente 0,1-10, de manera preferente en un intervalo de aproximadamente 0,3-4 o 0,3-1, de manera más preferente en un intervalo de aproximadamente 0,5-1 o 0,7-1, y de manera mucho más preferente en un intervalo de aproximadamente 0,3-0,9 o 0,5-0,9.
10. La primera composición antigénica y la segunda composición antigénica para su uso según cualquiera de las reivindicaciones 1 a 9, donde la primera composición antigénica comprende al menos una preparación que comprende al menos un péptido o polipéptido inmunogénico, preferentemente donde la preparación se selecciona de la lista consistente en: una preparación de virus, una preparación celular y una preparación bacteriana.
11. La primera composición antigénica y la segunda composición antigénica para su uso según cualquiera de las reivindicaciones 1 a 10, donde la secuencia de aminoácidos del péptido o polipéptido inmunogénico comprendida en la primera composición antigénica es idéntica a o al menos un 70%, 75%, 80%, 85%, 90%, 95% o al menos un 98% idéntica a la secuencia de aminoácidos del péptido o polipéptido inmunogénico codificado por el constructo de ARNm comprendido en la segunda composición antigénica.
12. La primera composición antigénica y la segunda composición antigénica para su uso según cualquiera de las reivindicaciones 1 a 11, donde la secuencia de aminoácidos de al menos el epítopo es de un patógeno, o un fragmento o una variante de la misma, donde el fragmento es un fragmento funcional que representa al menos al 80% del ácido nucleico de longitud completa y donde la variante es una variante funcional que es al menos un 80% idéntica a la secuencia del ácido nucleico de la cual se deriva, preferentemente donde el péptido o polipéptido inmunogénico comprendido en la primera composición antigénica y el péptido o polipéptido inmunogénico codificado por el constructo de ARNm comprendido en la segunda composición antigénica es de un patógeno seleccionado de la lista consistente en: un virus, una bacteria, un hongo y protozoo.
13. La primera composición antigénica y la segunda composición antigénica para su uso según cualquiera de las reivindicaciones 1 a 12, donde la secuencia de aminoácido de al menos el epítopo es de una célula tumoral o cancerosa, o un fragmento o una variante de la misma, donde el fragmento es un fragmento funcional que representa al menos al 80% del ácido nucleico de longitud completa y donde la variante es una variante funcional que es al menos un 80% idéntica a la secuencia del ácido nucleico de la cual se deriva, preferentemente donde el péptido o polipéptido inmunogénico comprendido en la primera composición antigénica y el péptido o polipéptido inmunogénico codificado por el constructo de ARNm comprendido en la segunda composición antigénica es de un tumor.
14. La primera composición antigénica y la segunda composición antigénica para su uso según cualquiera de las reivindicaciones 12 o 13 en el tratamiento o la profilaxis del tumor o de una infección por un patógeno.
15. La primera composición antigénica y la segunda composición antigénica para su uso según cualquiera de las reivindicaciones 1 a 14, donde la primera y/o la segunda composición antigénica comprenden adicionalmente un adyuvante, comprendiendo opcionalmente además un portador farmacéuticamente aceptable.
ES16725419T 2015-05-15 2016-05-13 Regímenes de sensibilización-refuerzo que implican la administración de al menos un constructo de ARNm Active ES2875589T3 (es)

Applications Claiming Priority (2)

Application Number Priority Date Filing Date Title
EP2015000999 2015-05-15
PCT/EP2016/060928 WO2016184822A1 (en) 2015-05-15 2016-05-13 Prime-boost regimens involving administration of at least one mrna construct

Publications (1)

Publication Number Publication Date
ES2875589T3 true ES2875589T3 (es) 2021-11-10

Family

ID=53188986

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
ES16725419T Active ES2875589T3 (es) 2015-05-15 2016-05-13 Regímenes de sensibilización-refuerzo que implican la administración de al menos un constructo de ARNm

Country Status (14)

Country Link
US (2) US11559570B2 (es)
EP (1) EP3294326B1 (es)
JP (1) JP6893177B2 (es)
KR (1) KR20180004820A (es)
CN (1) CN107810009A (es)
AU (1) AU2016264027A1 (es)
BR (1) BR112017017949A2 (es)
CA (1) CA2975816A1 (es)
DK (1) DK3294326T3 (es)
ES (1) ES2875589T3 (es)
MX (1) MX387413B (es)
RU (1) RU2742993C2 (es)
SG (2) SG10201910433VA (es)
WO (1) WO2016184822A1 (es)

Families Citing this family (110)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
WO2012019630A1 (en) 2010-08-13 2012-02-16 Curevac Gmbh Nucleic acid comprising or coding for a histone stem-loop and a poly(a) sequence or a polyadenylation signal for increasing the expression of an encoded protein
WO2012116714A1 (en) 2011-03-02 2012-09-07 Curevac Gmbh Vaccination in elderly patients
WO2013120499A1 (en) 2012-02-15 2013-08-22 Curevac Gmbh Nucleic acid comprising or coding for a histone stem-loop and a poly (a) sequence or a polyadenylation signal for increasing the expression of an encoded pathogenic antigen
WO2013120497A1 (en) 2012-02-15 2013-08-22 Curevac Gmbh Nucleic acid comprising or coding for a histone stem-loop and a poly(a) sequence or a polyadenylation signal for increasing the expression of an encoded therapeutic protein
RU2658490C2 (ru) 2012-03-27 2018-06-21 Кьюрвак Аг Искусственные молекулы нуклеиновых кислот для улучшенной экспрессии белков или пептидов
CN105073135A (zh) 2013-02-22 2015-11-18 库瑞瓦格有限责任公司 疫苗接种和抑制pd-1途径的组合
BR112016001192A2 (pt) 2013-08-21 2017-08-29 Curevac Ag Vacina contra a raiva
SG11201510746WA (en) 2013-08-21 2016-03-30 Curevac Ag Respiratory syncytial virus (rsv) vaccine
AU2014310935B2 (en) 2013-08-21 2019-11-21 CureVac SE Combination vaccine
US10023626B2 (en) 2013-09-30 2018-07-17 Modernatx, Inc. Polynucleotides encoding immune modulating polypeptides
ES2806575T3 (es) 2013-11-01 2021-02-18 Curevac Ag ARN modificado con propiedades inmunoestimuladoras disminuidas
US10307472B2 (en) 2014-03-12 2019-06-04 Curevac Ag Combination of vaccination and OX40 agonists
RU2021109685A (ru) 2014-04-23 2021-04-13 МОДЕРНАТиЭкс, ИНК. Вакцины на основе нуклеиновых кислот
IL289934B2 (en) 2014-06-25 2023-04-01 Acuitas Therapeutics Inc Novel lipids and lipid nanoparticle formulations for delivery of nucleic acids
EP4241784A3 (en) 2014-12-12 2023-11-15 CureVac SE Artificial nucleic acid molecules for improved protein expression
EP4353257A3 (en) 2015-04-13 2024-08-07 CureVac Manufacturing GmbH Method for producing rna compositions
CN107567497A (zh) 2015-04-17 2018-01-09 库瑞瓦格股份公司 Rna的冻干
EP3289083A4 (en) 2015-04-27 2018-12-19 The Trustees Of The University Of Pennsylvania Nucleoside-modified rna for inducing an adaptive immune response
ES2897823T3 (es) 2015-04-30 2022-03-02 Curevac Ag Poli(N)polimerasa inmovilizada
EP3294885B1 (en) 2015-05-08 2020-07-01 CureVac Real Estate GmbH Method for producing rna
AU2016264027A1 (en) * 2015-05-15 2017-08-31 Curevac Ag Prime-boost regimens involving administration of at least one mRNA construct
WO2016184575A1 (en) 2015-05-20 2016-11-24 Curevac Ag Dry powder composition comprising long-chain rna
EP3297682B1 (en) 2015-05-20 2021-07-14 CureVac AG Dry powder composition comprising long-chain rna
WO2016193206A1 (en) 2015-05-29 2016-12-08 Curevac Ag A method for producing and purifying rna, comprising at least one step of tangential flow filtration
US11608513B2 (en) 2015-05-29 2023-03-21 CureVac SE Method for adding cap structures to RNA using immobilized enzymes
CN114085198A (zh) 2015-06-29 2022-02-25 爱康泰生治疗公司 用于递送核酸的脂质和脂质纳米颗粒制剂
US10501768B2 (en) 2015-07-13 2019-12-10 Curevac Ag Method of producing RNA from circular DNA and corresponding template DNA
EP4218805A1 (en) 2015-07-21 2023-08-02 ModernaTX, Inc. Infectious disease vaccines
US11364292B2 (en) 2015-07-21 2022-06-21 Modernatx, Inc. CHIKV RNA vaccines
WO2017036580A1 (en) 2015-08-28 2017-03-09 Curevac Ag Artificial nucleic acid molecules
WO2017064146A1 (en) 2015-10-12 2017-04-20 Curevac Ag Automated method for isolation, selection and/or detection of microorganisms or cells comprised in a solution
EP3364950A4 (en) 2015-10-22 2019-10-23 ModernaTX, Inc. VACCINES AGAINST TROPICAL DISEASES
CA3002922A1 (en) 2015-10-22 2017-04-27 Modernatx, Inc. Human cytomegalovirus vaccine
RS63986B1 (sr) 2015-10-28 2023-03-31 Acuitas Therapeutics Inc Novi lipidi i lipidne formulacije nanočestica za isporuku nukleinskih kiselina
EP3373965A1 (en) 2015-11-09 2018-09-19 CureVac AG Rotavirus vaccines
CN108778308A (zh) 2015-12-22 2018-11-09 库瑞瓦格股份公司 生产rna分子组合物的方法
US11248223B2 (en) 2015-12-23 2022-02-15 Curevac Ag Method of RNA in vitro transcription using a buffer containing a dicarboxylic acid or tricarboxylic acid or a salt thereof
SG11201806340YA (en) 2016-02-17 2018-09-27 Curevac Ag Zika virus vaccine
US11920174B2 (en) 2016-03-03 2024-03-05 CureVac SE RNA analysis by total hydrolysis and quantification of released nucleosides
US10538786B2 (en) 2016-04-13 2020-01-21 Janssen Pharmaceuticals, Inc. Recombinant arterivirus replicon systems and uses thereof
US11596699B2 (en) 2016-04-29 2023-03-07 CureVac SE RNA encoding an antibody
US11078247B2 (en) 2016-05-04 2021-08-03 Curevac Ag RNA encoding a therapeutic protein
US11141474B2 (en) 2016-05-04 2021-10-12 Curevac Ag Artificial nucleic acid molecules encoding a norovirus antigen and uses thereof
EP4691484A2 (en) 2016-05-04 2026-02-11 CureVac SE Influenza mrna vaccines
CA3023174A1 (en) 2016-06-09 2017-12-14 Curevac Ag Hybrid carriers for nucleic acid cargo
EP3526332B1 (en) 2016-10-17 2024-06-26 Janssen Pharmaceuticals, Inc. Recombinant virus replicon systems and uses thereof
CA3041307A1 (en) 2016-10-21 2018-04-26 Giuseppe Ciaramella Human cytomegalovirus vaccine
WO2018096179A1 (en) 2016-11-28 2018-05-31 Curevac Ag Method for purifying rna
CA3045650A1 (en) 2016-12-05 2018-06-14 Janssen Pharmaceuticals, Inc. Compositions and methods for enhancing gene expression
WO2018104540A1 (en) 2016-12-08 2018-06-14 Curevac Ag Rnas for wound healing
JP2020501545A (ja) * 2016-12-08 2020-01-23 キュアバック アーゲー 肝疾患の処置または予防のためのrna
US11141476B2 (en) 2016-12-23 2021-10-12 Curevac Ag MERS coronavirus vaccine
US11524066B2 (en) 2016-12-23 2022-12-13 CureVac SE Henipavirus vaccine
WO2018115525A1 (en) 2016-12-23 2018-06-28 Curevac Ag Lassa virus vaccine
US11241490B2 (en) 2017-01-11 2022-02-08 The Trustees Of The University Of Pennsylvania Nucleoside-modified RNA for inducing an immune response against zika virus
WO2018151816A1 (en) 2017-02-16 2018-08-23 Modernatx, Inc. High potency immunogenic compositions
KR102842382B1 (ko) 2017-03-24 2025-08-04 큐어백 에스이 Crispr-연관 단백질을 암호화하는 핵산 및 이의 용도
WO2018191657A1 (en) 2017-04-13 2018-10-18 Acuitas Therapeutics, Inc. Lipids for delivery of active agents
EP3618859A4 (en) 2017-04-27 2021-05-05 Vanderbilt University HEPATITIS C VIRUS SEQUENCES AND METHODS OF USING THEREFORE
WO2018200943A1 (en) 2017-04-28 2018-11-01 Acuitas Therapeutics, Inc. Novel carbonyl lipids and lipid nanoparticle formulations for delivery of nucleic acids
EP3618856A4 (en) * 2017-05-01 2021-02-24 Morphogenesis, Inc. MULTI-INDICATION RNA-BASED ANTI-CANCER IMMUNOTHERAPY
EP3625363A1 (en) 2017-05-17 2020-03-25 CureVac Real Estate GmbH Method for determining at least one quality parameter of an rna sample
BR112019028280A2 (pt) 2017-07-04 2020-07-14 Curevac Ag moléculas de ácido nucleico
WO2019036008A1 (en) 2017-08-16 2019-02-21 Acuitas Therapeutics, Inc. LIPIDS FOR USE IN LIPID NANOPARTICULAR FORMULATIONS
JP7461872B2 (ja) 2017-08-17 2024-04-04 アクイタス セラピューティクス インコーポレイテッド 脂質ナノ粒子製剤における使用のための脂質
WO2019036030A1 (en) 2017-08-17 2019-02-21 Acuitas Therapeutics, Inc. LIPIDS FOR USE IN LIPID NANOPARTICLE FORMULATIONS
WO2019036028A1 (en) 2017-08-17 2019-02-21 Acuitas Therapeutics, Inc. LIPIDS FOR USE IN LIPID NANOPARTICULAR FORMULATIONS
EP3673069A1 (en) 2017-08-22 2020-07-01 CureVac AG Bunyavirales vaccine
MA50253A (fr) 2017-09-14 2020-07-22 Modernatx Inc Vaccins à arn contre le virus zika
US11692002B2 (en) 2017-11-08 2023-07-04 CureVac SE RNA sequence adaptation
WO2019115635A1 (en) 2017-12-13 2019-06-20 Curevac Ag Flavivirus vaccine
EA202091517A1 (ru) 2017-12-19 2020-11-03 Янссен Сайенсиз Айрлэнд Анлимитед Компани Способы и устройство для доставки вакцин против вируса гепатита b (hbv)
US11020476B2 (en) 2017-12-19 2021-06-01 Janssen Sciences Ireland Unlimited Company Methods and compositions for inducing an immune response against Hepatitis B Virus (HBV)
US11021692B2 (en) 2017-12-19 2021-06-01 Janssen Sciences Ireland Unlimited Company Hepatitis B virus (HBV) vaccines and uses thereof
SG11202005760PA (en) 2017-12-21 2020-07-29 Curevac Ag Linear double stranded dna coupled to a single support or a tag and methods for producing said linear double stranded dna
CN108728417B (zh) * 2018-01-12 2021-06-08 湖南农业大学 用于筛选饲料抗生素替代品的方法及其产品
BR112020014525A2 (pt) 2018-01-19 2020-12-08 Janssen Pharmaceuticals, Inc. Induzir e intensificar respostas imunes utilizando sistemas de replicon recombinantes
SG11202008225PA (en) 2018-04-17 2020-11-27 Curevac Ag Novel rsv rna molecules and compositions for vaccination
US12371646B2 (en) 2018-06-28 2025-07-29 CureVac Manufacturing GmbH Bioreactor for RNA in vitro transcription
CN109295069B (zh) * 2018-09-19 2021-08-20 昆明理工大学 珠子参转录因子基因PjMYB1的应用
EP4613367A1 (en) 2018-09-21 2025-09-10 Acuitas Therapeutics, Inc. Systems and methods for manufacturing lipid nanoparticles and liposomes
US12331076B2 (en) 2018-10-08 2025-06-17 Janssen Pharmaceuticals, Inc. Alphavirus-based replicons for administration of biotherapeutics
WO2020097291A1 (en) * 2018-11-07 2020-05-14 Modernatx, Inc. Rna cancer vaccines
CN113194988A (zh) * 2018-12-14 2021-07-30 葛兰素史密斯克莱生物公司 异源初次免疫加强疫苗组合物及方法
TW202039534A (zh) 2018-12-14 2020-11-01 美商美國禮來大藥廠 KRAS變體mRNA分子
US12492425B2 (en) 2018-12-21 2025-12-09 CureVac SE Methods for RNA analysis
TWI852977B (zh) 2019-01-10 2024-08-21 美商健生生物科技公司 前列腺新抗原及其用途
US12070495B2 (en) 2019-03-15 2024-08-27 Modernatx, Inc. HIV RNA vaccines
GB201907413D0 (en) 2019-05-24 2019-07-10 Univ Helsinki Viral vector
AU2020385683A1 (en) 2019-11-18 2022-06-30 Janssen Biotech, Inc. Vaccines based on mutant CALR and JAK2 and their uses
US11241493B2 (en) 2020-02-04 2022-02-08 Curevac Ag Coronavirus vaccine
US12194089B2 (en) 2020-02-04 2025-01-14 CureVac SE Coronavirus vaccine
CN113151312B (zh) * 2020-03-02 2022-12-09 中国科学院微生物研究所 新型冠状病毒SARS-CoV-2 mRNA疫苗及其制备方法和应用
JP2023517644A (ja) * 2020-03-09 2023-04-26 アークトゥラス・セラピューティクス・インコーポレイテッド コロナウイルスワクチン組成物及び方法
WO2022009052A2 (en) 2020-07-06 2022-01-13 Janssen Biotech, Inc. Prostate neoantigens and their uses
DK4182297T3 (da) 2020-07-16 2025-12-01 Acuitas Therapeutics Inc Kationiske lipider til brug i lipid-nanopartikler
US11406703B2 (en) 2020-08-25 2022-08-09 Modernatx, Inc. Human cytomegalovirus vaccine
EP4203997A1 (en) 2020-10-26 2023-07-05 Pécsi Tudományegyetem Vaccine platform
WO2022106860A1 (en) 2020-11-20 2022-05-27 Pécsi Tudományegyetem Recombinant peptides for use in therapy
US20240156946A1 (en) 2020-12-22 2024-05-16 CureVac SE Rna vaccine against sars-cov-2 variants
CN112863606B (zh) * 2021-03-08 2022-07-26 杭州微数生物科技有限公司 细菌鉴定和分型分析基因组数据库及鉴定和分型分析方法
CN115698295B (zh) * 2021-05-04 2023-05-16 斯微(上海)生物科技股份有限公司 一种疫苗试剂和接种方法
WO2023076704A1 (en) * 2021-10-31 2023-05-04 CELESTIAL THERAPEUTICS Inc. SELECTIVE AGONISM OF SPECIFIC PATTERN RECOGNITION RECEPTORS IN mRNA CONSTRUCTS FOR SAFE, EFFECTIVE AND DURABLE VACCINES
WO2023114943A2 (en) 2021-12-16 2023-06-22 Acuitas Therapeutics, Inc. Lipids for use in lipid nanoparticle formulations
US12186389B2 (en) 2022-10-28 2025-01-07 Glaxosmithkline Biologicals Sa Nucleic acid base vaccine against emerging SARS-CoV-2 variants
WO2024112717A1 (en) * 2022-11-21 2024-05-30 Avstera Therapeutics Corp. Mrna composition for preventing and treating cancer
CN116376848B (zh) * 2022-12-13 2024-07-16 中国水产科学研究院黄海水产研究所 一种卤虫病毒及其检测方法和应用
CN117126291B (zh) * 2023-01-18 2025-08-15 北京大学 痘病毒重组嵌合抗原、其亚单位疫苗及其应用
WO2024197451A1 (en) * 2023-03-24 2024-10-03 Virogin Biotech (Shanghai) Ltd. Homologous and heterologous therapeutic vaccination strategies for cancer treatment
CN121086052A (zh) * 2025-09-04 2025-12-09 上海申锐联生物医药有限公司 一种棘球蚴Eg95蛋白、编码该蛋白的核苷酸及mRNA

Family Cites Families (87)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
EP2842964A1 (de) 2001-06-05 2015-03-04 Curevac GmbH Virtuelles Verfahren zur Ermittlung einer modifzierten mRNA-Sequenz
GB0118532D0 (en) 2001-07-30 2001-09-19 Isis Innovation Materials and methods relating to improved vaccination strategies
DE10162480A1 (de) 2001-12-19 2003-08-07 Ingmar Hoerr Die Applikation von mRNA für den Einsatz als Therapeutikum gegen Tumorerkrankungen
DE10229872A1 (de) 2002-07-03 2004-01-29 Curevac Gmbh Immunstimulation durch chemisch modifizierte RNA
DE10335833A1 (de) 2003-08-05 2005-03-03 Curevac Gmbh Transfektion von Blutzellen mit mRNA zur Immunstimulation und Gentherapie
SG146662A1 (en) 2003-10-10 2008-10-30 Powderject Vaccines Inc Method
DK1711518T3 (da) 2004-01-23 2010-04-06 Angeletti P Ist Richerche Bio Vaccinebærere for chimpanse-adenovirus
EP1766097A4 (en) * 2004-06-15 2008-03-19 Progenics Pharm Inc HIV-1 NEUTRALIZING ANTIBODIES INDUCED BY A TRIMER HIV-1 HYLLGLYCOPROTEIN COMPLEX
DE102004042546A1 (de) 2004-09-02 2006-03-09 Curevac Gmbh Kombinationstherapie zur Immunstimulation
DE102005023170A1 (de) 2005-05-19 2006-11-23 Curevac Gmbh Optimierte Formulierung für mRNA
WO2006133497A1 (en) 2005-06-15 2006-12-21 Adelaide Research & Innovation Pty Ltd Combination treatment
EP2521786B1 (en) 2006-07-20 2015-06-24 Vical Incorporated Compositions for vaccinating against hsv-2
DE102006035618A1 (de) 2006-07-31 2008-02-07 Curevac Gmbh Nukleinsäure der Formel (I): GlXmGn, insbesondere als immunstimulierendes Adjuvanz
DE102006061015A1 (de) 2006-12-22 2008-06-26 Curevac Gmbh Verfahren zur Reinigung von RNA im präparativen Maßstab mittels HPLC
DE102007001370A1 (de) 2007-01-09 2008-07-10 Curevac Gmbh RNA-kodierte Antikörper
WO2009030254A1 (en) 2007-09-04 2009-03-12 Curevac Gmbh Complexes of rna and cationic peptides for transfection and for immunostimulation
WO2009046738A1 (en) 2007-10-09 2009-04-16 Curevac Gmbh Composition for treating lung cancer, particularly of non-small lung cancers (nsclc)
WO2009046739A1 (en) 2007-10-09 2009-04-16 Curevac Gmbh Composition for treating prostate cancer (pca)
EP2222336A2 (en) 2007-10-29 2010-09-01 GENimmune N.V. Methods and kits for inducing a ctl response using a prime boost regimen
CA2710534C (en) 2008-01-31 2018-09-04 Curevac Gmbh Nucleic acids of formula (i) (nuglxmgnnv)a and derivatives thereof as an immunostimulating agent/adjuvant
WO2010037408A1 (en) * 2008-09-30 2010-04-08 Curevac Gmbh Composition comprising a complexed (m)rna and a naked mrna for providing or enhancing an immunostimulatory response in a mammal and uses thereof
AU2010209938A1 (en) 2009-02-02 2011-08-25 Glaxosmithkline Biologicals Sa Simian adenovirus nucleic acid- and amino acid-sequences, vectors containing same, and uses thereof
US20110053829A1 (en) 2009-09-03 2011-03-03 Curevac Gmbh Disulfide-linked polyethyleneglycol/peptide conjugates for the transfection of nucleic acids
WO2011069529A1 (en) 2009-12-09 2011-06-16 Curevac Gmbh Mannose-containing solution for lyophilization, transfection and/or injection of nucleic acids
JP5948327B2 (ja) 2010-07-30 2016-07-06 キュアヴァック アーゲー トランスフェクションおよび免疫刺激のためのジスルフィド架橋されたカチオン性成分との核酸の複合体形成
WO2012019630A1 (en) 2010-08-13 2012-02-16 Curevac Gmbh Nucleic acid comprising or coding for a histone stem-loop and a poly(a) sequence or a polyadenylation signal for increasing the expression of an encoded protein
WO2012089225A1 (en) 2010-12-29 2012-07-05 Curevac Gmbh Combination of vaccination and inhibition of mhc class i restricted antigen presentation
WO2012116715A1 (en) 2011-03-02 2012-09-07 Curevac Gmbh Vaccination in newborns and infants
WO2012113413A1 (en) 2011-02-21 2012-08-30 Curevac Gmbh Vaccine composition comprising complexed immunostimulatory nucleic acids and antigens packaged with disulfide-linked polyethyleneglycol/peptide conjugates
WO2012116714A1 (en) 2011-03-02 2012-09-07 Curevac Gmbh Vaccination in elderly patients
EP3632463A1 (en) * 2011-04-08 2020-04-08 Immune Design Corp. Immunogenic compositions and methods of using the compositions for inducing humoral and cellular immune responses
EP3508219A1 (en) 2011-07-06 2019-07-10 GlaxoSmithKline Biologicals S.A. Self-replicating rna prime - protein boost vaccines
JP6113737B2 (ja) 2011-10-03 2017-04-12 モデルナティエックス インコーポレイテッドModernaTX,Inc. 修飾型のヌクレオシド、ヌクレオチドおよび核酸、ならびにそれらの使用方法
WO2013113325A1 (en) 2012-01-31 2013-08-08 Curevac Gmbh Negatively charged nucleic acid comprising complexes for immunostimulation
WO2013113326A1 (en) 2012-01-31 2013-08-08 Curevac Gmbh Pharmaceutical composition comprising a polymeric carrier cargo complex and at least one protein or peptide antigen
EP2623121A1 (en) 2012-01-31 2013-08-07 Bayer Innovation GmbH Pharmaceutical composition comprising a polymeric carrier cargo complex and an antigen
WO2013120500A1 (en) 2012-02-15 2013-08-22 Curevac Gmbh Nucleic acid comprising or coding for a histone stem-loop and a poly(a) sequence or a polyadenylation signal for increasing the expression of an encoded tumour antigen
WO2013120499A1 (en) * 2012-02-15 2013-08-22 Curevac Gmbh Nucleic acid comprising or coding for a histone stem-loop and a poly (a) sequence or a polyadenylation signal for increasing the expression of an encoded pathogenic antigen
WO2013120498A1 (en) 2012-02-15 2013-08-22 Curevac Gmbh Nucleic acid comprising or coding for a histone stem-loop and a poly(a) sequence or a polyadenylation signal for increasing the expression of an encoded allergenic antigen or an autoimmune self-antigen
WO2013120497A1 (en) 2012-02-15 2013-08-22 Curevac Gmbh Nucleic acid comprising or coding for a histone stem-loop and a poly(a) sequence or a polyadenylation signal for increasing the expression of an encoded therapeutic protein
CN108929880A (zh) 2012-03-27 2018-12-04 库瑞瓦格股份公司 包含5′toputr的人工核酸分子
CN104220599A (zh) 2012-03-27 2014-12-17 库瑞瓦格有限责任公司 人工核酸分子
RU2658490C2 (ru) 2012-03-27 2018-06-21 Кьюрвак Аг Искусственные молекулы нуклеиновых кислот для улучшенной экспрессии белков или пептидов
US20150306249A1 (en) 2012-05-25 2015-10-29 Curevac Gmbh Reversible immobilization and/or controlled release of nucleic acid containing nanoparticles by (biodegradable) polymer coatings
WO2014005643A1 (en) 2012-07-05 2014-01-09 Okairos Ag Novel prime-boosting regimens involving immunogenic polypeptides encoded by polynucleotides
CN104853770A (zh) * 2012-07-06 2015-08-19 诺华股份有限公司 免疫原性组合物及其应用
CN109045294A (zh) 2013-01-10 2018-12-21 思齐乐 流感病毒免疫原性组合物及其应用
JP2016504050A (ja) * 2013-01-17 2016-02-12 モデルナ セラピューティクス インコーポレイテッドModerna Therapeutics,Inc. 細胞表現型の改変のためのシグナルセンサーポリヌクレオチド
CN105073135A (zh) 2013-02-22 2015-11-18 库瑞瓦格有限责任公司 疫苗接种和抑制pd-1途径的组合
WO2014139587A1 (en) 2013-03-15 2014-09-18 Okairòs Ag Improved poxviral vaccines
SG11201510746WA (en) 2013-08-21 2016-03-30 Curevac Ag Respiratory syncytial virus (rsv) vaccine
SG11201510748PA (en) 2013-08-21 2016-03-30 Curevac Ag Composition and vaccine for treating lung cancer
BR112016001192A2 (pt) 2013-08-21 2017-08-29 Curevac Ag Vacina contra a raiva
MX2016002153A (es) 2013-08-21 2017-03-01 Curevac Ag Composicion y vacuna para tratar cancer de prostata.
SG11201510747RA (en) 2013-08-21 2016-03-30 Curevac Ag Method for increasing expression of rna-encoded proteins
AU2014310935B2 (en) 2013-08-21 2019-11-21 CureVac SE Combination vaccine
ES2806575T3 (es) 2013-11-01 2021-02-18 Curevac Ag ARN modificado con propiedades inmunoestimuladoras disminuidas
WO2015101416A1 (en) 2013-12-30 2015-07-09 Curevac Gmbh Methods for rna analysis
WO2015101414A2 (en) 2013-12-30 2015-07-09 Curevac Gmbh Artificial nucleic acid molecules
JP6584414B2 (ja) 2013-12-30 2019-10-02 キュアバック アーゲー 人工核酸分子
US10307472B2 (en) 2014-03-12 2019-06-04 Curevac Ag Combination of vaccination and OX40 agonists
CA2942501A1 (en) 2014-03-17 2015-09-24 Tapimmune Inc. Nucleic acid molecule vaccine compositions and uses thereof
US10149902B2 (en) 2014-03-19 2018-12-11 Duke University Swarm immunization with envelopes from CH505
WO2015149944A2 (en) 2014-04-01 2015-10-08 Curevac Gmbh Polymeric carrier cargo complex for use as an immunostimulating agent or as an adjuvant
SG11201608605QA (en) 2014-06-10 2016-12-29 Curevac Ag Methods and means for enhancing rna production
CA2951430A1 (en) 2014-06-13 2015-12-17 Glaxosmithkline Biologicals Sa Immunogenic combinations
EP4241784A3 (en) 2014-12-12 2023-11-15 CureVac SE Artificial nucleic acid molecules for improved protein expression
EP3233113A1 (en) 2014-12-16 2017-10-25 CureVac AG Ebolavirus and marburgvirus vaccines
KR102580696B1 (ko) 2014-12-30 2023-09-19 큐어백 에스이 신규 인공 핵산 분자
EP4353257A3 (en) 2015-04-13 2024-08-07 CureVac Manufacturing GmbH Method for producing rna compositions
CN107567497A (zh) 2015-04-17 2018-01-09 库瑞瓦格股份公司 Rna的冻干
WO2016170176A1 (en) 2015-04-22 2016-10-27 Curevac Ag Rna containing composition for treatment of tumor diseases
US20180208957A1 (en) 2015-04-30 2018-07-26 Curevac Ag Method for in vitro transcription using an immobilized restriction enzyme
ES2897823T3 (es) 2015-04-30 2022-03-02 Curevac Ag Poli(N)polimerasa inmovilizada
EP3294885B1 (en) 2015-05-08 2020-07-01 CureVac Real Estate GmbH Method for producing rna
AU2016264027A1 (en) * 2015-05-15 2017-08-31 Curevac Ag Prime-boost regimens involving administration of at least one mRNA construct
WO2016184575A1 (en) 2015-05-20 2016-11-24 Curevac Ag Dry powder composition comprising long-chain rna
EP3297682B1 (en) 2015-05-20 2021-07-14 CureVac AG Dry powder composition comprising long-chain rna
WO2016193206A1 (en) 2015-05-29 2016-12-08 Curevac Ag A method for producing and purifying rna, comprising at least one step of tangential flow filtration
US11608513B2 (en) 2015-05-29 2023-03-21 CureVac SE Method for adding cap structures to RNA using immobilized enzymes
EP3310384A1 (en) 2015-06-17 2018-04-25 CureVac AG Vaccine composition
EP3317424B1 (en) 2015-07-01 2023-09-06 CureVac Manufacturing GmbH Method for analysis of an rna molecule
US10501768B2 (en) 2015-07-13 2019-12-10 Curevac Ag Method of producing RNA from circular DNA and corresponding template DNA
EP3331555A1 (en) 2015-08-05 2018-06-13 CureVac AG Epidermal mrna vaccine
WO2017025120A1 (en) 2015-08-07 2017-02-16 Curevac Ag Process for the in vivo production of rna in a host cell
CN108138187B (zh) 2015-08-10 2022-07-19 库瑞瓦格房地产有限公司 增加环状dna分子复制的方法
WO2017036580A1 (en) 2015-08-28 2017-03-09 Curevac Ag Artificial nucleic acid molecules

Also Published As

Publication number Publication date
MX387413B (es) 2025-03-18
RU2017143893A3 (es) 2019-10-11
EP3294326A1 (en) 2018-03-21
CN107810009A (zh) 2018-03-16
BR112017017949A2 (pt) 2018-04-10
SG11201708652YA (en) 2017-11-29
RU2017143893A (ru) 2019-06-17
US20230210965A1 (en) 2023-07-06
US20180125952A1 (en) 2018-05-10
CA2975816A1 (en) 2016-11-24
RU2742993C2 (ru) 2021-02-12
AU2016264027A1 (en) 2017-08-31
EP3294326B1 (en) 2021-04-21
US11559570B2 (en) 2023-01-24
KR20180004820A (ko) 2018-01-12
WO2016184822A1 (en) 2016-11-24
SG10201910433VA (en) 2020-01-30
JP2018518457A (ja) 2018-07-12
JP6893177B2 (ja) 2021-06-23
MX2017014538A (es) 2018-03-02
DK3294326T3 (da) 2021-05-31

Similar Documents

Publication Publication Date Title
ES2875589T3 (es) Regímenes de sensibilización-refuerzo que implican la administración de al menos un constructo de ARNm
JP7754880B2 (ja) 脂質ナノ粒子mRNAワクチン
US11690910B2 (en) Pharmaceutical composition comprising a polymeric carrier cargo complex and at least one protein or peptide antigen
EP3838294A1 (en) Negatively charged nucleic acid comprising complexes for immunostimulation
EA041756B1 (ru) ВАКЦИНЫ НА ОСНОВЕ мРНК В ЛИПИДНЫХ НАНОЧАСТИЦАХ