PL99929B1 - Sposob wytwarzania n-alkenylo-2-aminometylo-pirolidyn - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania N-alkenylo-2-aminometylo-pirolidyn, a zwlaszcza N-allilo-2-aminometylopirolidyny.N-podstawione 2-aminometylo-pirolidyny sa znane jako komponenty amin do wytwarzania cennych farmakologicznie benzamidów, które znalazly za¬ stosowanie jako srodki lecznicze w dziedzinie ga- stro-enterologii i neurologii.Jednakze nie mozna bylo w znany sposób otrzy¬ mac nienasyconych pochodnych alkenylowych w bocznym lancuchu przy atomie azotu pierscienia pirolidynowego przez traktowanie grupy nitrome- tylenowej przy a atomie C pierscienia pirolidynowe¬ go wodorem in statu nasoendi lub katalityczne uwodornienie (opisy patentowe RFN DOS nr nr 1941536, 1966195 i 21523T1) poniewaz przy tym rów¬ noczesnie byloby uwodornione podwójne wiazanie w N-bocznym lancuchu.W celu unikniecia tego niepozadanego uwodor¬ nienia nienasyconego wiazania podwójnego w N- -ibocznym lancuchu przy redukcji grupy nitro- metylenowej znana jest takze juz selektywna re¬ dukcja za pomoca wodorku litowo-glinowego LiAlH4 (opis patentowy RFN DOS nr 2 216 738) przy czym nienasycone podwójne wiazanie w N- -bocznym lancuchu nie izostaje uwodornione, a je¬ dynie nastepuje lagodna redukcja grupy nitrome- tylenowej przy weglu a pierscienia pirolidynowego do grupy aminometylowej. z Stwierdzono, ze mozna uniknac uwodornienia lub calkowitej redukcji grupy a-nitrometylenowej w obecnosci wrazliwego, nienasyconego wiazania N-bocznego lancucha, jezeli jako produkt wyjscio¬ wy zastosuje sie zwiazek zawierajacy grupe amino- metylowa i do tej czasteczki nastepnie wprowadzi grupe alkenylowa do bocznego lancucha. Taki spo¬ sób postepowania wedlug wynalazku polega na tym, ze czterowodorofupfuryloamine traktuje sie gazowym chlorowodorem i chlorkiem tionylu przy czym po otwarciu pierscienia powstaje chlorowodorek 2,5- -dwuchloropentyloaminy, który nastepnie acyluje sie otrzymujac N-acetylo-2,5-dwuchloropentylo- amine, po czym kondensuje z alkenyloamina z po¬ nownym zamknieciem pierscienia otrzymujac N- -alkenylo-2-acetyloaminometylopirolidyne, w której nastepnie odszczepia sie grupe acetylowa.Przebieg reakcji przedstawiony jest na sche¬ macie.Acylowanie 2,5-dwuchloropentaminy mozna prze¬ prowadzic w sposób prosty za pomoca chlorku ace¬ tylu w dwuchloroetanie wobecnosci trójetyloaminy lub takze za pomoca bezwodnika kwasu octowego, przy czym odszczepianie grupy acetylowej po po¬ nownym zamknieciu pierscienia mozna przeprowa¬ dzic zarówno w srodowisku kwasnym jak i alka¬ licznym.Techniczny i ekonomiczny postep tego sposobu postepowania polega przede wszystkim na tym, ze unika sie stosowanie stosunkowo drogiego wodorku99 929 litowo-glinowego i jego trudnego stosowania w ni¬ skich temperaturach, które sa konieczne ze wzgle¬ du na jego aktywnosc, w celu unikniecia reakcji ubocznych, i ze pomimo pozornie dodatkowych etapów reakcji uzyskuje sie prawie jednakowa wy¬ dajnosc produktu, koncowego zarówno pod wzgle¬ dem jakosciowym' jak i ilosciowym.Praktyczne prowadzenie sposobu wedlug wyna¬ lazku objasnione jest na nastepujacym przykladzie wytwarzania N-allilo-2-aminometylopirolidyny.Przyklad LOtrzymywanie chlorowodorku 2,5-dwu- chloropentyloaminy (M^192,5) Do 5-litrowej kolby z mechanicznym mieszadlem i chlodnica, zamknietej pluczka wypelniona kwa¬ sem siarkowym, i rura doprowadzajaca gaz, wpro¬ wadza sie 202 g (=2 mole) czterowodorofurfurylo- aminy. Przez rure doprowadzajaca wprowadza sie gazowy Chlorowodór. Reakcja jest bardzo egzoter¬ miczna i temperatura szybko podnosi sie do 100— 110QC. Te temperature utrzymuje sie dzieki chlo¬ dzeniu kolby i regulacji strumienia gazowego chlo¬ rowodoru. Po okolo 4 godzinach chlorowodór wie¬ cej nie absorbuje sie.Oziebia sie do 55—60°C i dodaje do mieszaniny reakcyjnej 1 litr chloroformu. Zastepuje sie rure doprowadzajaca wkraplaczem, w którym znajduje sie 350 ml swiezo destylowanego chlorku tionylu, który wkrapla sie powoli przy czym nastepuje calkowite rozpuszczenie mieszaniny reakcyjnej. Na¬ stepnie ogrzewa sie jeszcze w ciagu 2. godzin pod chlodnica zwrotna, przy czym powstaje obfity osad. , Mieszanine pozostawia sie do ostygniecia i od¬ stania w ciagu nocy. Odsacza sie wytracony osad, przemywa chloroformem i suszy otrzymany pro¬ dukt w suszarce. W ten sposób otrzymuje sie 306 g (ok. 80%) chlorowodorku 2,5-dwuchloropentylo- aminy o temperaturze topnienia 160°C.Przyklad II. Otrzymywanie N-acetylo-2,5- -dwuchloropentyloaminy (M=198).Do 3-litrowej kolby z mieszadlem, chlodnica ter¬ mometrem i wkraplaczem wprowadza sie 193 g (=1 molowi) chlorowodorku 2,5-dwuchloropenty- loaminy, 300 g trójetyloaminy i 850 ml dwuchloro- etanu. Podczas mieszania wkrapla sie powoli 100 g chlorku acetylu, rozpuszcza w 400 ml dwuchloro- etanu. Stosujac chlodzenie za pomoca mieszaniny oziebiajacej utrzymuje sie temparature 25 stepnie dodaje sie cala ilosc chlorku acetylu i mie¬ sza dalej jeszcze w ciagu 2 godz. Nastepnie odsacza sie wytracony wodzian chloru trójetyloaminy i przemywa dwuchloroetanem. Przesacz wytrzasa sie z woda, suszy organiczny roztwór i odparowuje pod próznia. Otrzymana pozostalosc przekrystali- zowuje sie z toluenem, odsacza i suszy w su¬ szarce.Otrzymuje sie 172 g {ok. 87%) N-acetylo-2,5-dwu- chloropentyloaminy.Przyklad III. Otrzymywanie N-allilo-2-ace- tyloaminometylo-pirolidyny (M=182).Do 2-litrowej kolby z mieszadlem i termometrem dodaje sie 160 g (=0,8 mola) N-acetylo-2,5-dwu- chloropentyloaminy i 182 g allilo-aminy i miesza do rozpuszczenia mieszaniny reakcyjnej, odstawia na 2 dni w temperaturze pokojowej, po czym utrzymuje w temperaturze 60—6,5°C w ciagu 7 go¬ dzin. Po oziebieniu dodaje sie powoli podczas chlo- dzenia roztwór 110 g weglanu potasu w 300 ml metanolu. Utworzony chlorek potasu odsacza sie.Przesacz odparowuje sie do suchosci i pozostalosc przenosi do eteru. Po oddestylowaniu eteru pozo- " staje oleisty produkt, który oddestylowuje sie pod próznia i nastepnie szybko krystalizuje.Otrzymuje sie 101 g (ok. 69%) N-allilo-2-acetylo- aminometylo-pirolidyny o temperaturze topnienia 42°C.Przyklad IV. Otrzymywanie N-allilo-2-amino- metylo-pirolidyny (M=140) Do 2-litrowej kolby z termometrem, mieszad¬ lem, chlodnica i wkraplaczem wprowadza sie 350 ml stezonego kwasu solnego i powoli dodaje chlo- dzac 182 g (= 1 mola) N-allilo-2-acetyloaminome- tykHpirolidyny. Ogrzewa sie w ciagu 4 godzin pod chlodnica zwrotna, oziebia, przesacza i przesacz al- kalizuje wodorotlenkiem sodu. Nastepnie otrzyma¬ na zawiesine ekstrahuje sie 4-krotnde 200 ml chlorku metylenu. Rozpuszczalnik oddestylowuje sie, a pozostalosc rektyfikuje.Otrzymuje sie 95 g (ok. 68%) N-allilo-2-amino- metylo-pirolidyny o temperaturze wrzenia 98—99°C przy 40 mm Hg i wartosci nD20—1,4779. r PL PL PL PL PL PL PL

Claims (1)

1.