PL98116B1 - Sposob wytwarzania n-cykloheksylo-n-metylo-2-aminobenzyloamin - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia N-cykloheksylo-N-metylo-2-aminobenzyloamin o wzorze 1 w którym X oznacza H lub Cl albo Br w polozeniu 5, lub dwa atomy Cl albo Br w po¬ lozeniu 3 i 5.Znany jest sposób wytwarzania N-cykloheksy- lo-N-metylo-2-amino-benzyloamin na drodze re¬ dukcji III rzedowych amidów przy uzyciu kom¬ pleksowych wodorków metali praktycznie tylko LiAlH4 (szwajcarski opis patentowy 471 771). Jako srodowisko reakcji stosowany jest latwopalny, two¬ rzacy mieszaniny wybuchowe z powietrzem eter lub tetrahydrofuran, które ponadto maja tenden¬ cje do tworzenia nadtlenków. Wydajnosci przy redukcji za pomoca LiAlH* sa niskie, a czas reak¬ cji dlugi. Ponadto zachodzi szereg reakcji ubocz¬ nych, glównie rozszczepiania wiazania C—N tak, ze tworza* sie odpowiednie alkohole. (H. C. Brown.I. Am. Chem. Soc. 82. 681—1960).Sposób wedlug wynalazku polega na redukcji N-cykloheksylo-N-metylo-2-amino - benzyloamidów o wzorze 2, w którym X posiada wyzej podane zna¬ czenie przy uzyciu wodorku tetrabutyloaminoboro¬ wego o wzorze 3 w srodowisku chlorku metylenu z zastosowaniem prostych polaczen chlorowcoalki- lowych jak chlorek etylenu, bromek etylenu a szcze¬ gólnie korzystnie jodek metylu przy stosunku mo¬ lowym N-cyloheksylo-N-metylo-2-amino-benzylo- amidów* do wodorku tetrabutyloaminoborowego i chlorowcoalkilu 1 : 4—6 : 8—12 w temperaturze od —5°C do +10°C w czasie 4—10 godzin.Ze srodowiska reakcji wydziela sie mieszanine N-cykloheksylo-N-metylo-2-aminobenzyloaminy i jodku tetrabutyloamoniowego, która rozdziela sie poprzez ekstrakcje weglowodorami aromatycznymi lub eterem etylowym. Natomiast jodek tetrabuty- loamonfowy przeprowadza sie przy uzyciu amoni¬ tów takich jak Amberlit IR-4B, Wofatit SBK w chlorek tetrabutyloamoniowy, a ten z kolei wy¬ korzystuje sie dla uzyskania wodorku tetrabutylo¬ aminoborowego. Wydajnosc otrzymanych N-cyklo- heksylo-N-metylo-2-aminobenzyloamin jest w gra¬ nicach 70—85°/o.Uzyskanie tego rzedu wydajnosci w reakcji re¬ dukcji N-cykloheksylo-N-metylo-2-aminobenzylo- amidów do 2-aminobenzyloamin sposobem wedlug wynalazku bylo nieoczekiwane z uwagi na znana mala aktywnosc wodorków o wzorze 3.Przyklad I. W aparaturze zabezpieczonej przed dostepem wilgoci, zaopatrzonej w mieszadlo i doprowadzenie suchego azotu, rozpuszcza sie 9,8 g (0,025 mola) N-cykloheksylo-N-metylo-2-ami- no-3,5-dwubromobenzamidu i 27,15 g (0,1 mola) wodorku tetrabutyloaminoborowego w 250 ml chlorku / metylenu i chlodzi sie do —5°C. Utrzy¬ mujac temperature w granicach od —5°C do —2°C wkrapla sie wolno (przez 6—8 godzin) roztwór 283 g (0,2 mola) jodku metylu w 100 ml chlorku metylenu. Po zakonczeniu wkraplania roztwór re- 981113 akcyjny pozostawia sie w lazni lodowej przez oko¬ lo 10 godzin, temperatura samoczynnie podnosi sie do okolo 15°C. Nastepnie dla rozlozenia nadmiaru wodorku dodaje sie 50 ml etanolu i 30 ml 10*/o roztworu kwasu solnego, po czym alkalizuje sie 40 ml 10f/§ wodorotlenku sodowego. Warstwe or¬ ganiczna oddziela sie, a warstwe wodna ekstra¬ huje 120 ml chlorku metylenu w 3 porcjach.Z polaczonych ekstraktów oddestylowuje sie roz¬ puszczalnik, a pozostaly osad maceruje 240 ml benzenu w czterech porcjach. Nierozpuszczony osad w ilosci okolo 32 g stanowi jodek tetrabuty- loamoniowy. Z przesaczu benzenowego oddestylo¬ wuje sie rozpuszczalnik, a pozostalosc rozpuszcza na gOE&co^w niewielkiej ilosci, okolo 20 ml, eta¬ nolu i zadaje etanolowym roztworem HC1 lub ste¬ zonym ktirasem solnym do pH 1—2. Otrzymuje sie chlorefc N-cykloheksylo-N-metylo-/2-amino-3,5- -dwubrompbenzylo/amoniowy z wydajnoscia 74§/r o temperaturze topnienia 236—239°C z rozkladem.Natomiast jodek tetrabutyloamoniowy przepro¬ wadza sie w chlorek za pomoca wymieniaczy jo¬ nowych. Do tego celu uzywa sie kolumny jonito¬ wego wymiarach: dlugosci 40 cm, srednicy 2 cm wypelnionej anionitem Amberlit IR-4B w formie Cl— (slabo zasadowy anionit o szkielecie fenolo¬ wym) w ilosci okolo 30 g, w przeliczeniu na suchy jonit. Jako solwentu uzywa sie roztwór aceton— —woda w stosunku 1 :1.Przed uzyciem kolumne przemywa sie 100 ml solwentu, a nastepnie nanosi jodek tetrabutylo¬ amoniowy w postaci 4Vo roztworu acetonowo-wod¬ nego. Jednorazowo przepuszcza sie 150 ml takie¬ go roztworu, odbierajac 200 ml odcieku zawiera¬ jacego chlorek tetrabutyloamoniowy, po czym ko¬ lumne regeneruje sie przepuszczajac 220 ml 10Vo acetonowo-wodnego roztworu chlorku sodowego i przeplukujac 110 ml solwentu. v W celu calkowitego przeprowadzenia otrzyma¬ nego w reakcji jodku w chlorek opisane wyzej czynnosci nalezy powtórzyc 6 razy i zebrac okolo 1067 ml odcieku, z którego po oddestylowaniu roz- . puszczalników otrzymuje sie 25,6 g chlorku tetra- butyloamoniowego w postaci higroskopijnego, trud¬ no krystalizujacego osadu.Otrzymany chlorek rozpuszcza sie na cieplo w ml wody, dodaje 23,5 ml 2tf°/o roztworu wodo¬ rotlenku sodowego, a po ochlodzeniu do tempera¬ tury pokojowej wlewa roztwór 3,91 g NaBH4 w ml wody miesza i nastepnie ekstrahuje 96 ml chlorku metylenu w trzech porcjach. Polaczone ekstrakty organiczne przemywa sie 5 ml wody, a nastepnie oddestylowuje sie rozpuszczalnik pod zmniejszonym cisnieniem. Pozostalosc stanowi bia¬ ly osad, który suszy sie w eksykatorze próznio¬ wym. Otrzymuje sie okolo 24 g wodorku tetrabu- tyloaminoborowego.Przyklad II. W warunkach jak w przykla¬ dzie I rozpuszcza sie 1,35 g (0,005 mola) N-cyklo-^ heksylo-N-metylo-2-amino-5-chlorobenzamidu, o temperaturze topnienia 186—192°C, 7,8 g (0,03 mo¬ la) wodorku tetrabutyloaminoborowego i chlodzi sie roztwór do temperatury od —3°C do —5°C.W tej temperaturze wkrapla sie roztwór 8,62 g S116 4 (0,06 mola) jodku metylu w 35 ml chlorku mety¬ lenu w ciagu 8 godzin.Po reakcji rozklada sie nadmiar wodorku w mie¬ szaninie reakcyjnej za pomoca} etanolu I 10w/o roz- tworii kwasu solnego, nastepnie alkalizuje sie 10— —12Vo roztworem wodorotlenku sodowego i eks¬ trahuje produkt redukcji chlorkiem metylenu w sposób jak w przykladzie I. Z ekstraktu oddesty¬ lowuje sie rozpuszczalnik, a pozostaly osad, który jest mieszanina N-cykloheksylo-N-metylo-2-amino- -5-chlorobenzyloaminy i jodku tetrabutyloamonio- wego rozdziela sie przez ekstrakcje ciagla eterem etylowym.W ekstrakcie znajduje sie wyzej wymieniona benzyloamina, która przeprowadza sie w znany sposób w chlorowodorek. Otrzymuje sie chlorek N-cykloheksylo-N-metylo-/2-amino-5 - cjilorobenzy- lo/amoniowy o temperaturze topnienia 188—198°C z rozkladem, który po rekrystalizacji z izopropa- nolu posiada temperature topnienia 202—209ÓC z rozkladem. Natomiast wydzielony osad po ekstrak¬ cji, który jest jodkiem tetrabutyloamoniowym -^ przeprowadza sie w chlorek z zastosowaniem anioni- tu Wofatit SBK (silnie zasadowy anionit polisty- renowy). Proces wymiany jonowej na tym amo¬ nicie przeprowadza sie identycznie jak w przykla¬ dzie I z ta róznica, ze przed przystapieniem do wy¬ miany jonów kolumne przemywa sie okolo 200 ml % roztworu acetonowo-wodnego chlorku sodo- m wego, a do calkowitej jej regeneracji potrzeba kazdorazowo okolo 440 ml tego roztworu. Otrzy¬ many chlorek tetrabutyloamoniowy przeprowadza sie wodorek w sposób jak w przykladzie I.W analogiczny sposób jak w przykladzie I otrzy- mano: z N-cykloheksylo-N-metylo-2-aminobenza- midu, chlorek N-cykloheksylo-N-metylo-/2-amino- benzylo/-amoniowy o temperaturze topnienia 180,5—183,5°C z rozkladem, z N-cykloheksylo-N-metylo-2-amino-5-bromobenz- 4o amidu, chlorek N-cykloheksylo-N-metylo-/2-amino- -bromobenzylo/-amonIowy o temperaturze topnie¬ nia 195—198°C z rozkladem. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 45 1. Sposób wytwarzania N-cykloheksylo-N-mety- lo-2-amino-ben7yioamin o wzorze 1, gdzie X ozna¬ cza H lub Cl albo Br w polozeniu 5, lub dwa ato¬ my Cl albo Br w polozeniu 3 i 5, na drodze re- 50 dukcji N-cykloheksylo-N-metylo-2-aminobenzami- dów o wzorze 2, w którym X ma wyzej podane znaczenie, znamienny tym, ze redukcje prowadzi* sie za pomoca wodorku tetrabutyloaminoborowego o wzorze 3 w srodowisku chlorku metylenu w 55 obecnosci prostych polaczen chlorowcoalkilowych w temperaturze od —5°C do +10°C w czasie 4— —10 godzin, po czym stosunek molowy substratu o wzorze 2 do wodorku tetrabutyloaminoborowego i chlorowcoalkilu wynosi 1 : 4—6 : 8—12, nastepnie 60 ze srodowiska reakcji wydziela sie mieszanine N- -cykloheksylo-N-metylo-2-benzyloaminy o wzorze 1 oraz jodku tetrabutyloamoniowego, która rozdzie¬ la sie na drodze ekstrakcji weglowodorami aro¬ matycznymi lub eterem etylowym, a jodek tetra- 65 butyloamoniowy przerabia sie do wodorku tetra- /98 116 butyloaminoborowego, który zostaje ponowie uzy¬ ty do redukcji.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jodek tetrabutyloamoniowy wydzielony z miesza- 6 niny po redukcji przeprowadza sie za pomoca anio- nitów w chlorek tetrabutyloamoniowy, który z ko¬ lei w znany sposób przeprowadza sie w wodorek tetrabutyloaminoborowy. -o CH*-N NH2 WzóH CO-N XH: r t ^ Wzdr2 Wzór 3 PL